Δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω και τι να (πρωτο)πώ...
Το βιβλίο εξελίσσεται στα χρόνια 2010-2018 και παρακολουθούμε τις ζωές διάφορων ηρώων στην Αγγλία: του Μπέντζαμιν και της Λόις και του πατέρα τους, Κόλιν, της Σόφι (κόρης της Λόις) και του συντρόφου της, Ίαν. Παρελαύουν διάφοροι χαρακτήρες: σύζυγοι, παιδιά, φίλοι, παλιοί συμμαθητές και παρακολουθούμε τις ζωές τους υπό τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις που γυρνούν γύρω από το δημοψίσμα και το Brexit.
Ο Coe γράφει για τις δυσκολίες των ηρώων, τις απογοητεύσεις -ερωτικές και επαγγελματικές-, γκρεμισμένα όνειρα, έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς και αλλάζει ταυτόχρονα τι θεωρείται και τι σημαίνει να είσαι Βρετανός.
Όσον αφορά τους ήρωες, με όλους μπόρεσα να δεθώ και να τους συμπονέσω - ακόμη κι αυτούς που βρήκα γενικά αντιπαθείς. Μου άρεσε τρομερά η ρεαλιστικότητα των σχέσεων των ηρώων: καλοί και κακοί γάμοι, προβλήματα που ξεπερνιώνται ή που μένουν αγεφύρωτα.
Αυτό που μου άρεσε περισσότερο στο βιβλίο είναι η περιγραφή της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας - πάντα υπό το πρίσμα του Brexit, αφού διαβάζουμε για την κυβέρνηση Κάμερον, την προετοιμασία για το δημοψήφισμα και τα αποτελέσματα της επικράτησης του Brexit. Εν μέσω αυτών περιγράφεται μια κοινωνία που βράζει και έχει χωριστεί σε δύο στρατόπεδα που βλέπουν το ένα το άλλο για εχθρό. Οι μεν κατηγορούν τους δε για ρατσισμό, ξενοφοβία, ενώ οι δε κατηγορούν τους άλλους ότι δεν είναι αρκετά πατριώτες, αλλά προδότες. Όλα αυτά επηρεάζουν ακόμη και τις ίδιες τις οικογένειες και προκαλούν τριβές και τσακωμούς. Επίσης, με όλα αυτά ο Coe συζητά για την πολιτική ορθότητα τονίζοντας όλες τις απόψεις: και αυτών που δεν τους νοιάζει καν, και αυτών που δικάζουν τους πάντες στο όνομά της, αλλά και όσων προσπαθούν να είναι σωστοί και μην πουν/κάνουν κάτι που θα πληγώσει κάποιον.
Όλη αυτή η περιγραφή με ενθουσίασε καθώς είναι αληθινή, ρεαλιστική και την βλέπαμε και βλέπουμε στη χώρα μας επίσης.
Ακόμη, είναι σημαντικό ότι ο Coe, αν και φαίνεται τι υποστηρίζει για το Brexit, δεν κάνει πολιτική νουθεσία. Με την περιγραφή όλων των παραπάνω πιο πολύ φαίνεται να ανησυχεί και να στεναχωριέται για την κατάσταση και για αυτό το μίσος και αντιπαλότητα μέσα στην κοινωνία.
Το ύφος του Coe είναι σύγχρονο, ευκολοδιάβαστο, με τη γνωστή του ειρωνεία, ενώ μέσα στο βιβλίο υπάρχουν παράλληλα σημεία με ωμή, ρεαλιστική γλώσσα και περιγραφή, τα οποία διαδέχονται σημεία υπέροχα λυρικά. Αξίζει να σημειωθεί το κεφάλιο 37, όπου έχει μόνο μία τελεία -στο τέλος του- και είναι απλά ένας χείμαρρος λέξεων.
Το βιβλίο με ενθουσίασε, το λάτρεψα, κι ας του αναγνωρίζω ψεγάδια. Αξίζει να διαβαστεί.
["Λοιπόν", είπε η Λόις. "Αντίο, μαμά. Ήσουν μια εξαιρετική μητέρα για όλους μας. Μας πρόσφερες όλα όσα θα μπορούσαμε ποτέ να θελήσουμε".
Με μια δυνατή, κυκλική κίνηση, τίναξε ψηλά την τεφροδόχο και άδειασε το περιεχόμενό της στον αέρα. Ο Μπέντζαμιν, ύστερα από ένα σ��ντομο "Αντίο, μπαμπά", έκανε το ίδιο τότε, σε μια θαυμαστή στιγμή συγχρονισμού, απ΄αυτές που σπανίως είχαν ευλογήσει ποτέ τη ζωή της οικογένειας Τρότερ, φύσηξε μια πνή ανέμου, παρέσυρε μέσα της τις στάχτες και τις ύψωσε ψηλά στον ουρανό, όπου μπροστά στα μάτια της Λόις και του Μπέντζαμιν, χόρεψαν, στριφογύρισαν και ενώθηκαν με μια περιδονούμενη θολούρα, πριν παρασυρθούν από μια άλλη πνοή και διαλυθούν, σκορπιστούν προς κάθε κατεύθυνση, πριν πέσουν πάνω στα σχοίνια, τα ρείκια, το ψηλό χορτάρι, το μονοπάτι ή απλώς πριν χαθούν από τα μάτια τους, πετώντας με ένα ζωώδες ένστικτο επιστροφής, είτε προς το σπίτι όπου η Σίλα είχε ζήσει τόσο ευτυχισμένη είτε προς το εξαφανισμένο εργοστάσιο όπου ο Κόλιν είχε περάσει τόσο πολλές παραγωγικές ώρες. Και όλη αυτή την ώρα, η μουσική συνέχιζε την ήρεμη και αποφασιστική της πορεία, με το βιολί να υψώνεται, όπως εκείνες οι στάχτες, ώσπου να είναι πια μια μικρή κουκκίδα στον γαλανό ουρανό, τόσο μικροσκοπική και τόσο μακρινή, που έγινε πια αόρατη για τις δύο φιγούρες που στέκονταν όρθιες μπροστά στο παγκάκι.]