Op het moment dat Wilhelmina als koningin van Nederland afstand deed van de troon en hiermee de weg vrijmaakte voor haar dochter Juliana, had zij 50 jaar geregeerd. In dit boek schrijft prinses Wilhelmina over haar jeugd in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw, die werden overschaduwd door de zekerheid dat zij koningin zou worden.
Eenzaam maar niet alleen is de autobiografie van Prinses Wilhelmina en in 450 pagina's, voorzien van enkele foto's en tekeningen komt vrijwel haar hele leven en 50 jaar durende regeerperiode voorbij. Het is een bijzonder boek, dat een goed beeld geeft van enkele hoofdlijnen in de vaderlandse geschiedenis. Wilhelmina vertelt op persoonlijke wijze over haar jonge leven, het verlies van haar vader, haar grootouders, het klaarstomen voor het leven als koningin en de twee wereld oorlogen die ze meemaakt. Uiteraard is het wel een dame die, gezien de tijdsgeest en adellijke achtergrond, slechts aan de oppervlakte blijft. En dat kan ook haas niet anders, want zou ze veel meer de diepte in gegaan zijn, dan was dit boek nog veel zwaarder geweest als het al is. Het ontbreken van enige diepgang was soms jammer, maar ze maakt zich er een aantal keren goed vanaf door te schrijven alsof ze zich tot de lezer richt, waarbij ze meteen over dezelfde lezer een aanname doet. De lezer van die tijd zal gewend zijn aan deze statige dame en haar manieren, en zal dat niet vreemd gevonden hebben. In deze tijd kost het dan soms ook iets meer moeite om je daarin te verplaatsen. Neemt niet weg dat het een mooi boek is, met warmte geschreven, met trots ook, maar ook met zelfreflectie. Zo beschrijft ze het verdriet dat ze heeft ervaren toen de regering geen gehoor gaf aan haar wens om af te treden, omdat ze haar jubileum al hadden georganiseerd. Nergens zegt ze echt dat ze eenzaam was, maar het vertaalt zich wel door in haar verhaal. Ik heb ervan genoten en vond het mooi om toch via de ogen van Wilhelmina een deel van de geschiedenis te kunnen ervaren.
In 1959 verscheen haar autobiografie onder de titel ‘Eenzaam maar niet alleen’. Na bijna een halve eeuw staatshoofd te zijn geweest, deed Wilhelmina in 1948 afstand van de troon. Enkele jaren later begon zij aan de beschrijving van haar leven, waarin ook haar levensbeschouwing sterk naar voren komt. Het boek vond gretig aftrek bij het Nederlands publiek . Niet alleen de Nederlanders liepen met het boek weg, er was ook een grote belangstelling voor in het buitenland, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland, Engeland, de Verenigde Staten, Duitsland en Frankrijk konden zich ook verheugen in een vertaling.
Eenzaam maar niet alleen is de titel van het boek van koningin Wilhelmina, de titel spreekt voor zich zelf, leven in de zogenaamde gouden kooi, verstoken van normaal contact met de medemens, de dagen vol met plichten etc.. Ja dan kan het eenzaam zijn.. en je dan toch niet alleen voelen, ja dat zal ongetwijfeld met van hier boven te doen hebben.
Dat is iets wat sterk in het boek naar voren komt, het rotsvaste geloof. Dit boek had ik al een hele tijd in de kast staan, en in de jongere jaren al eens een poging ondernomen om te lezen, maar de vele citaten en Bijbelse teksten vormden toen een obstakel, zodat het boek in de kast belandde, nu na zoveel jaar verder weer een poging gewaagd en nu was het veel minder storend. Dat noemen ze geestelijk groei toch?
Terug naar het boek : Wilhelmina vertelt hier haar levensverhaal, zo schrijft zo vol warmte over haar vader koning Willem III, die voor de buitenwereld toch bekend stond als de gorilla en zijn onvriendelijke gedrag. Schijnbaar was hij voor zijn oogappeltje allerliefst. De band met haar moeder koningin Emma lijkt close te zijn geweest. Bijzonder om te lezen is hoe liefdevol Wilhelmina schrijft over haar man prins Hendrik. Tegenwoordig weten we hoe slecht eigenlijk hun huwelijk was. Als je dit echter leest hebben ze ook liefdevolle momenten met elkaar gekend.
In haar boek beschrijft Wilhelmina de verschillende fases in haar leven zoals haar jeugd, het koningschap, de Eerst Wereldoorlog, de crisisjaren, het meest boeide stuk van het boek : de Tweede Wereldoorlog en de jaren daarna.
Samengevat : Een boek wat mij dus eigenlijk jaren kostte om te lezen is een boeiend, interessant boek over het lezen van de Moeder des Vaderlands, doorheen het boek maakt het duidelijk waarom Wilhelmina deze naam verdiend, niet alleen vanwege de Tweede Wereldoorlog, maar ook daar andere zorgzame daden geheel haar leven. Een oud boek dat echter nog zeker de moeite waard is om te lezen. Zeker nu een van mijn favoriete boeken.
Gelezen als kind voor een spreekbeurt. Nog altijd vind ik de titel indrukwekkend en alleszeggend. Vooral de rol die Wilhelmina speelde tijdens de oorlogsjaren geeft aan hoeveel kracht een verbindend element als het Koningshuis kan geven in moeilijke tijden. Zou dat in de huidige samenleving nog zo zijn?
"Eenzaam maar niet alleen" is een autobiografie met een missie: het oproepen van vaderlandsliefde en christelijk vertrouwen in de monarchie. Het is géén persoonlijk boek.
Ongetwijfeld de interessantste hoofdstukken zijn ongetwijfeld de eersten, die de jeugd van Wilhelmina beschrijven. Het is ongekend luxe en vrij, en Wilhelmina beschrijft een goede band met haar beider ouders. Over haar halfbroers, haar vader's reputatie als een tirannieke "koning gorilla" of haar buitenechtelijke familieleden wordt niet gesproken.
"Eenzaam maar niet alleen" brengt ook een unieke blik in de matriarchie van het Nederlands koningshuis. Van Wilhelmina's respect voor haar moeder, regentes Emma, tot haar eigen bewind en de opvoeding en regeringsperiode van Juliana, is het boek een lofzang voor vrouwelijk leiderschap. En dat in de jaren vijftig!
De arrogantie van de schrijfster is soms erg merkbaar door de pagina's heen. Van het bedanken van God (de enige macht boven haarzelf) tot het prijzen van kolonisten en het ontkennen van de wetenschap en de houding dat de monarch de enige bron van autoriteit behoort te zijn en aan niemand verantwoording af hoeft te leggen. Dit boek schept geen sympatiek beeld van de schrijfster.
Wilhelmina erkent een interessant en duidelijk verschil in het karakter van haarzelf en dat van haar dochter Juliana, ondanks dat er duidelijk veel liefde tussen de twee was. Wilhelmina beschrijft hoe Juliana altijd onderdeel van haar volk heeft willen zijn, met een verlangen niet speciaal te worden behandeld en zich onder de mensen te begeven om hun problemen beter te snappen. Wilhelmina daarentegen, is naar eigen zeggen "eigenwijs", "machtsbewust" en "heeft nooit kunnen delen met anderen".
Interessant boek, had graag gewild dat er nog iets meer ingegaan werd op politieke beslissingen, bijvoorbeeld in de Tweede Wereldoorlog. Ik snap dat ze zich hier waarschijnlijk afzijdig van moet houden.
Heeeeel erg saai. Mega mega saai geschreven. Wat een gortdroge vrouw. Wel een goed tijdsbeeld en beetje beeld van hoe dat ging aan het Nederlandse hof. Een tijd waarin daar veel veranderde.