ქვაბული / ჯანი / ჩევენგური

by Andrei Platonov, გივი კიკილაშვილი (Translator)

ბროდსკიმ იგი დოსტოევსკის შეადარა და ჯოისის, მუზილისა და კაფკას გვერდით დააყენა, მეორე მხრივ, იგი აშკარად იმსახურებს ადგილს ბეკეტისა და იონესკოს გვერდითაც. პლატონოვის გენია სტალინმაც კი დაინახა და დაწერა: „ნიჭიერი მწერალია, მაგრამ გარეწარი“; პლატონოვის გენიალური ქმნილებები „ჩევენგური“, „ქვაბული“ და „ჯანი“ თავისთავად ქმნიან ტრილოგიას, თუმცა ავტორს ისინი ასე არ გაუერთიანებია; პირველი უტოპიაა, მეორე – ანტიუტოპია, ხოლო მესამე „რწმენის გამოცდის“ ფეერია.

"ჩევენგური" პლატონოვის ერთადერთი დასრულებული რომანია. მწერალი მის სრულიად გამოქვეყნებას ვერ ეღირსა, რადგან ფაქტობრივად 80-იან წლებამდე რუსეთში აკრძალულ და ნიუღებელ ავრორად იყო გამოცხადებული.1972 წელს გამოცემულმა "ჩევენგურის" იტალიურმა თარგმანმა პიერ პაოლო პაზოლინის აღფრთოვანება გამოიწვია. ამ წიგნში მთავარი გმირი, ალექსანდრ დვანოვი "მოსახლეობის თვითშემოქმედებაში კომუნიზმის საძებნელად" გაემართა და რევოლუციის მოგზაურ რაინდად დონ კიხოტად იქცა. ხოლო მისი დულსინეა ტობოსელად როზა ლუქსემბურგი მოგვევლინა.

"ქვაბული" ერთდროულად დისტოპიაცაა, სოციალური იგავიც, ფილოსოფიური გროტესკიც და პირველი ხუთწლედის პერიოდის საბჭოთა კავშირის სასტიკი სატირაც. "საერთოპროლეტარული სახლის" მშენებლობა, რომლის მიზანიცაა, მომავლის უტოპიური ქალაქის პირველი აგური გახდეს. მთავრდება მომავლის სახლის ფუნდამენტის ქვაბულის მშენებლობით, საქმე უფრო შორს ვერ მიდის და მშენებლები ხვდებიან, რომ ვერაფერ ახალს ვერ შექმნიან განადგურებული ძველის ადგილზე.

"ჯანის" სიუჟეტს ბევრი მკვლწევარი "კაცობრიობის გადარჩენის სიუჟეტად" ნათლავს, რომლის ცენნტრშიც მთავარი გმირი, ნუგზარ ჩაგატაევი დგას. იგი ერთდროულად ატარებს ესქილეს პრომეთევსისა და ბიბლიური მოსეს ნიშნებს. პირველმა ადამიანებს ცეცხლი და დამწერლობა მოუტანა, მეორემ კი თავისი ხალხი უდაბნოდან გამოიყვანა და "მკვდარი უდაბნო სამოთხედ აქცუია". ახალი მოსე ცდილობს ხალხს რწმენის კიდევ ერთი აღთქმა მისცეს.

815 pages, Paperback

Published January 1, 2018

About the author

Andrei Platonov, August 28, 1899 – January 5, 1951, was the pen name of Andrei Platonovich Klimentov, a Soviet author whose works anticipate existentialism. Although Platonov was a Communist, his works were banned in his own lifetime for their skeptical attitude toward collectivization and other Stalinist policies.

From 1918 through 1921, his most intensive period as a writer, he published dozens of poems (an anthology appeared in 1922), several stories, and hundreds of articles and essays, adopting in 1920 the Platonov pen-name by which he is best-known. With remarkably high energy and intellectual precocity he wrote confidently across a wide range of topics including literature, art, cultural life, science, philosophy, religion, education, politics, the civil war, foreign relations, economics, technology, famine, and land reclamation, amongst others.

His famous works include the novels The Foundation Pit and Chevengur.

Reviews

[Ana Maisuradze · Rating 2 out of 5]

ძალიან მოსაწყენი წიგნია. ერთადერთი რაც მომეწონა, ესაა სატირა.