Een demon met gewetensbezwaren. Een helm die niets dan narigheid brengt. Een DJ draait voor vijftien planeten. Een kassière ziet de toekomst in de boodschappen op haar band. Een Romein tracht zijn geluk in de filosofie te vinden. Een kerstman op een boot heeft sinistere bedoelingen. SCHEMERWOORDEN: verhalen die je maar beter uit het zonlicht kunt houden.
Jongen van Elf 2e prijs Harland Awards 2017 “Een sprookjesachtig verhaal met een grimmig kantje dat schreeuwt om uitgewerkt te worden tot een roman.” -Monique Manshanden, jurylid Harland Awards 2017
De Beste Bedoelingen 5e plaats Harland Awards 2017 “De hel -voorgesteld als een bureaucratische afspiegeling van onze samenleving met een snufje Jeroen Bosch.” -Roderick Leeuwenhart, jurylid Harland Awards 2017, auteur van Pindakaas en Sushi
De Con-Artist 4e plaats Trek Sagae 2017 “Een finalewaardig verhaal, goed opgezet en uitgewerkt.” -Edith Louw, jurylid Trek Sagae 2017
Een fijn intelligent, creatief, fantasievol en afwisselend boek. Verhalen uit verschillende genres die toch een wonderlijke eenheid vormen. Geen enkel verhaal vond ik onder de maat, maar uitschieters waren Jongen van Elf, De Beste Bedoelingen, De Vreemde Marinier en Lotsbeschikking. De Onfortuinlijke Filosoof zou verplichte literatuur moeten zijn bij het vak filosofie op school. De taal is vlot en rijk, met de nodige anglicismen die mij soms storen, maar meestal zo toepasselijk zijn dat ze geen probleem vormen. Drie van de verhalen zijn terechte prijswinnaars in verschillende verhalenwedstrijden. Van Gorp creëert volledig nieuwe werelden, compleet met een eigen geschiedenis, in een paar bladzijden. Dat doet mij hopen op een hele roman over het Mirabilium (uit Jongen van Elf), over Balthamon (uit De Beste Bedoelingen) of over een van de andere personages, plaatsen of tijdperken uit deze korte verhalen.
Mijn recensie van deze bundel verscheen eerder in de septembereditie van Fantastische Vertellingen. Neem een abonnement en je hoeft niks te missen.
Sinds ik er (veel te laat natuurlijk) achterkwam dat er ook Nederlandse en Vlaamse SF- en fantasyschrijvers zijn maak ik er een punt van te ontdekken wat er in ons taalgebied aan fantastisch werk geschreven is. Zo las ik bijvoorbeeld de eerste negen Ganymedes-delen en de Ragnarok-bundels uit de jaren ’90. Wat meteen opviel bij het ter hand nemen van die bundels was dat ik veel auteurs al kende van recenter datum. Tais Teng, Mike Jansen, Jaap Boekestein, Paul van Leeuwenkamp en anderen staan nog steeds in bijna alle bundels en tijdschriften op het terrein van SF- en fantasy. Ook bijvoorbeeld Anaïd Haen en Django Mathijsen publiceren al heel wat jaren. Veel verloop is er niet geweest in de tussentijd. Soms zie je wel eens nieuwe namen. Iemand die een keer of twee keer een verhaal in een bundel of tijdschrift publiceert, om dan weer uit beeld te verdwijnen. Dat maakt het extra bijzonder om bijna uit het niets een nieuwe schrijver te ontdekken die er alle schijn van heeft een blijvende factor in het genrelandschap te worden. Niet alleen omdat hij al enkele jaren hoog eindigt in genrewedstrijden, maar ook omdat hij een eigen bundel heeft gepubliceerd. Dat wil zeggen dat hij al minstens zestien verhalen heeft geproduceerd en dus geen eendagsvlieg is. En hij ziet ze volgens zijn voorwoord nog slechts als zijn leerschool, wat suggereert dat hij van plan is nog veel meer te gaan schrijven en zijn kunde verder aan te slijpen. Wat hem in mijn opinie zit in heel kleine details, want in zijn verhalen toont hij zich getalenteerd, met een uiteenlopende verbeelding en een door zijn achtergrond in de klassieke talen uitgebreide kennis van geschiedenis en filosofie. Ik verwacht daarom in dit tijdschrift en andere publicaties nog jarenlang bijdrages van zijn hand aan te treffen en ik kijk ernaar uit ze te lezen! ‘Schemerwoorden’ is de eerste verhalenbundel van de auteur en is in eigen beheer uitgebracht. Dat is soms een waarschuwingssignaal voor tegenvallende kwaliteit maar laat je daar in dit geval niet door tegenhouden. Op een paar kleine foutjes na was dit boek goed geproduceerd, met een heldere layout en een leuke illustratie op de cover. Het misstaat zeker niet in de boekenkast van de liefhebber van Nederlandstalige genreliteratuur. Mijn grootste punt van kritiek op dit boek is de mengeling van genres. Gecombineerd worden fantasy, historische verhalen, een scheutje horror en sciencefiction. Maar dat laatste had de auteur wellicht beter kunnen weglaten. Niet dat er heel veel mis mee is en de schrijfstijl van de auteur is altijd in orde, maar hij is gewoon veel sterker in historische verhalen en fantasy. Zijn SF-verhalen doen wat ouderwets aan (zoals veel Nederlandse SF) en missen de ‘sense of wonder’ die ik associeer met werkelijk goede SF. Ik vond erin geen werkelijk nieuwe ideeën, geen nieuwe visies op het heelal in het groot of in het klein. Het idee van een verhaal als ‘Eenzaam in de ether’ is goed en past bij het thema van de bundel, maar het was wellicht nog sterker geweest met een magische uitwerking in plaats van een technologische uitwerking. De magische verhalen in deze bundel vond ik namelijk heel erg sterk. Misschien omdat daar geen wetenschappelijke verklaring hoeft te worden gegeven, maar de auteur direct doorkan naar de filosofische consequenties. ‘Historie van een helm’ doet wat de titel zegt en volgt een helm door de geschiedenis, met een fantastisch slot. Regelmatig bevatten de verhalen een sprong in de tijd, waarna de lezer een heel ander zicht krijgt op de eerste gebeurtenissen. Dit is bijvoorbeeld het geval in ‘Jongen van elf’ dat de tweede prijs won bij de laatste Harland Awards. Een goed geschreven verhaal met een magische kermis vol schoonheid en gruwel (bijvoorbeeld de dood door haren), krijgt een emotioneel slot. Leuk was ook ‘De con-artist’, met D&D-spelende nerds in een hoofdrol en verwijzingen naar de comic cons die nu in opkomst zijn. Aanvankelijk dacht ik dat de verhalen in ‘Schemerwoorden’ vooral slim waren en draaiden om een interessante wending, maar hoe verder ik kwam, hoe meer ik toch een thema ontdekte. Dit thema hangt samen met ‘De onfortuinlijke filosoof’ dat in delen door het geheel is geweven en dat verplichte literatuur zou moeten zijn op middelbare scholen om een beeld te krijgen van klassieke filosofische stromingen. Heel wat verhalen gaan over mensen die heel graag willen geloven dat iets waar is. Niet omdat het echt waar is, maar omdat ze het alternatief van het ‘niet weten’ niet onder ogen kunnen zien. Zo zoekt de hoofdpersoon van ‘De onfortuinlijke filosoof’ een leer waar hij zich met ziel en zaligheid aan kan onderwerpen, vooral omdat hij als vijfde in een Romeins geslacht geen andere manier heeft om betekenis te verkrijgen. In ‘Jongen van elf’ wil de hoofdpersoon geloven dat hij zijn zusje liever kwijt dan rijk is en in ‘Moegestreden strand’ houdt een soldaat een illusie in stand om zich een identiteit te kunnen blijven geven. In ‘Het goud van Cruwaldo’ wil een dementerende veteraan niet geloven dat het rijk waarvoor hij vocht gevallen is en blijft hij een allang verlaten stad met stenen bekogelen, terwijl in ‘De beste bedoelingen’ een demon zich maar wat graag wil vastklampen aan de beloften van een engel. Steevast blijkt dat mensen die heel graag willen geloven in een bepaalde waarheid zich ervoor open stellen gemanipuleerd te worden. Ze verliezen namelijk hun kritische vermogen en anderen zien kans ze iets te beloven of verkopen dat ze denken nodig te hebben. Het loopt altijd slecht af: of iemand nu een helm wil die hem onzichtbaar maakt, of les wil krijgen van een Platonist. Gecombineerd met een aantal bedoelde of onbedoelde religieuze verwijzingen (zo is in het verhaal over de filosoof sprake van een naderende volkstelling en zag ik een allusie aan ‘The inner circle’ van C.S. Lewis) geeft dit gedachtegoed de bundel zowel samenhang als diepgang. Met als kleine kritiekpuntjes dat sommige zinnen wat lang zijn en niet altijd even duidelijk, en dat soms woorden mijns inziens onnodig snel worden herhaald, is dit een heel leuke onderhoudende bundel van een nieuw talent. Zeker niet laten schieten als je van dit type fantastische verhalen houdt.
Schemerwoorden is een verhalenbundel met diverse korte verhalen. Alle verhalen zijn goed geschreven, Wouter hanteerd een vlotte schrijfstijl gevuld met humor. De korte verhalen zijn compleet; de karakters, de achtergrond, geschiedenis en cultuur… met een paar woorden weet Wouter een hele wereld vorm te geven en wil je eigenlijk meer over de wereld lezen.
Mijn favoriete verhalen waren Lotsbeschikking, Jongen van Elf (#rightinthefeels), de Con-artist en Moegestreden strand.