Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες

by Δημήτρης Γ. Κανελλόπουλος

Η πρώτη συλλογή διηγημάτων μου, με τίτλο "Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες ιστορίες", αποτελεί προϊόν αφύπνισης της μνήμης για τον γενέθλιο τόπο. Σε αυτή την ανάκληση του κόσμου του χθες με ώθησε η φθορά των ήχων, των λέξεων, των εικόνων, καθώς και η απώλεια ανθρώπων, πραγμάτων και καταστάσεων στο πέρασμα του χρόνου. Οδηγός μου στο ταξίδι αυτό δεν ήταν η νοσταλγία. Θέλησα απλώς να διασώσω από τη λήθη εκείνες τις σκοτεινές και θλιβερές όψεις της ζωής που αφήνει στη σκιά ο εξωραϊσμός της μνήμης. Ανασύροντας ιστορίες από το παρελθόν, επιδίωξα να περιγράψω έναν κόσμο πραγματικό, που πολύ απέχει από την εικόνα που δημιουργεί η νοσταλγική αναπόληση· έναν κόσμο σκληρό, που διακατεχόταν από πάθη και ένστικτα σκοτεινά, αλλά συνάμα διέθετε απλότητα και ομορφιά που έχουν εκλείψει στις μέρες μας. Προσπάθησα να δώσω πνοή στο βλέμμα και στη φωνή των ανθρώπων μιας εποχής αλλοτινής. Γιατί στο βλέμμα και στη φωνή τους καθρεφτίζεται η ψυχή τους. Και αυτήν ακριβώς την ψυχή θέλησα να αναστήσω.

(Δημήτρης Κανελλόπουλος, από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Genres: Short Stories

144 pages, Paperback

First published April 1, 2018

Reviews

[Eliasdgian · Rating 4 out of 5]

Ο θάνατος του αστρίτη και άλλες (εννιά) ιστορίες σπάνιας εικονοποιητικής δύναμης και αφηγηματικού πλούτου περιέχονται στην ομότιτλη συλλογή διηγημάτων του ποιητή Δημήτρη Κανελλόπουλου, η οποία - καθόλου τυχαία - απέσπασε το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 2019. 

Μυθοπλαστικές διηγήσεις υποδόριας έντασης με αφετηρία τις (σκληρές) ζωές των ανθρώπων της ελληνικής επαρχίας μετά τους πολέμους (Β' Παγκόσμιος - Εμφύλιος), τους πόθους και τα παθήματά τους. Ιστορίες που θα μπορούσαν πράγματι να έχουν συμβεί, όχι μόνο στα χωριά της Ηλείας, γενέθλιου τόπου του Δ. Κανελλόπουλου, αλλά κι οπουδήποτε αλλού, πραγματεύονται καταστάσεις οριακές για μισεμούς, βίαια μαλώματα και καλά φιλιώματα. 

Λογοτεχνικό κομψοτέχνημα, συστήνεται ανεπιφύλακτα στους λάτρεις της μικρής φόρμας και χωριστά στον φίλο μου Κωνσταντίνο Γεωργούση λόγω εντοπιότητας (και καλλιτεχνικού αισθητηρίου).

● Μολονότι σχετικά εξοικειωμένος με (κάποια από) τα γλωσσικά ιδιώματα της ελληνικής επαρχίας, ομολογώ ότι το χρειάστηκα το γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου, καθώς αποδείχτηκε ο μόνος τρόπος για να καταλάβω τη σημασία λέξεων όπως γάγκλα, κάνταλος, μαρτίνια, μισάντρα, ντρέτα, πινογά κ.α.

[Crazytourists_books · Rating 4 out of 5]

Κι έρχομαι τώρα να αντικρούσω τον εαυτό μου, σχετικά με τις ιστορίες που διαδραματίζονται στο παρελθόν, οι συγκεκριμένες 60-70 χρόνια πριν.
Σε αυτή την περίπτωση βέβαια, αφενός ο συγγραφέας δεν είναι πολύ νέος (έχει γεννηθεί το 1954), αφετέρου τα διηγήματα είναι τόσο καλά γραμμένα, που ένιωθα σα να άκουγα έναν παππού, στο καφενείο, στα μέρη της μητέρας μου αυτή τη φορά, στη Μεσσηνία, να λέει ιστορίες πίνοντας ούζο με μεζέ.
Πέρασα πολύ ωραία και το διάβασα μονορούφι!

[Stratos Maragos · Rating 5 out of 5]

Ντοπιολαλιά, παρατσούκλια, αρχέγονοι μύθοι, χωρίς νοσταλγική διάθεση, 10 δυνατές αρχετυπικές ιστορίες, με απλή φόρμα που δένουν μεταξύ τους αβίαστα και περιέχουν ίχνη της σύγχρονης ιστορίας μας. Αριστούργημα.

Μάλιστα όλα τα διηγήματα είναι τόσο καλά που με δυσκολία μπορείς να επιλέξεις κάποιο ως το πιο αγαπημένο. Ίσως το ομώνυμο. Ίσως το Δωρεά.

[Κατερίνα Μάγνη · Rating 5 out of 5]

Έξοχη συλλογή διηγημάτων. Προσωπικά, ξεχώρισα το "Ο Τάκης Βασκαντήρας", "Terra Australis Incognita" και "Η μάνα δεν ήξερε γράμματα".

[Dimitris · Rating 4 out of 5]

Ωραία διηγήματα με όμορφη γλώσσα. Οι χαρακτήρες ενδιαφέροντες για τόσο μικρά κείμενα. Δεν ήταν όλα τα διηγήματα το ίδιο δυνατά, όμως κανένα δεν ήταν μέτριο. Οι ιστορίες εκτυλίσσονται στο διάστημα από τον Μεσοπόλεμο μέχρι την πτώση της δικτατορίας, μια περίοδος, που συνεχώς τροφοδοτεί την νεοελληνική πεζογραφία.

[Konstantina Dragoudaki · Rating 3 out of 5]

Ενδιαφέροντα διηγήματα από άποψη γλώσσας και γεωγραφικών πληροφοριών καθώς και από άποψη σκιαγράφησης μιας αλλοτινής κοινωνίας.
Ολοκλήρωσα την ανάγνωση μέσα σε μία μέρα και μάλιστα πριν από λίγο και αυτή τη στιγμή έχω συγκρατήσει στη μνήμη μου μονάχα το τελευταίο διήγημα. Δε με κέρδισε το βιβλίο και πρόκειται για βραβευμένο…αλλά και τι με αυτό; Θα έλεγε κάποιος.

[Christos Koziaris · Rating 5 out of 5]

'Ο Θάνατος του Αστρίτη', εκδόσεις Κίχλη (2η έκδοση 2020, 2018),
του Δημήτρη Κανελλόπουλου

Εν Καλυβίοις, το έτος 2021, Αύγουστος ', ημέρα 7η.

«Μόλις της έφερε τον πρώτο μισθό, αγοράσανε δύο γίδες. Μιά κόρμπα, μελαχροινή - 'σαν κι εμένα', έλεγε - και μία ολόλευκη σιούτα, με δυό σκουλακάκια στο λαιμό.»
- Από το διήγημα «Η Μάνα δεν ήξερε γράμματα»

Η συλλογή των δέκα διηγημάτων είναι η πρώτη του συγγραφέα και αυτή που απέσπασε το κρατικό βραβείο διηγήματος 2019. Καθόλου τυχαία θεωρώ. Νομίζω ό,τι και να γράψω εδώ θα αδικήσω τη συλλογή.

Ο συγγραφέας γεννήθηκε στην Νεμούτα της Ηλείας, και από αυτόν τον τόπο αντλεί μνήμες, γλώσσα και ιστορίες. Περιγράφεται η επιβίωση μιας άλλης γενιάς ανθρώπων που θα μπορούσαν να είναι οι πατεράδες και οι μανάδες μας η οι παπούδες και οι γιαγιάδες μας. Δηλαδή μιάς Ελλάδας μια-δυό γενιές πίσω.

Βαθμολογία (5/5)

(α) Σαν λογοτεχνικό έργο, θεωρώ οτι είναι ένα διαμάντι. Έχει ολοζώντανες περιγραφές, διαλόγους, με σκέψεις, συναισθήματα και φιλοσοφίες σε ένα κουβάρι με ενδιαφέρουσα γλώσσα - την ντοπιολαλιά. (5/5)

(β) Σαν πλοκή, χαρακτήρες και ιστορίες, όλα τα διηγήματα έχουν μεγάλο ενδιαφέρον. (5/5)


Από καρδιάς,

Χρίστος Κόζιαρης

[Chaido Rizou (Lentza-Rizos) · Rating 1 out of 5]

Βουκολικό…. Επιστροφή στην εποχή του: " Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου". Βραβευμένο το 2020!!!!

[Vassiliki · Rating 4 out of 5]

Μια συλλογή διηγημάτων με φόντο μια Ελλάδα που έχει χαθεί, όμορφη αλλά και άγρια μαζί. Ιστορίες καθημερινών ανθρώπων που παλεύουν για μια καλύτερη ζωή, απόλυτα εξαρτημένοι από τη φύση και τη γη με τα γεννήματά της, παρασυρμένοι από έρωτες, πλεονεξία, προσωπικές διαφορές και μίση, όλοι τους με όραμα για ένα καλύτερο παρόν και μέλλον. Ωραία γραφή, σε ταξιδεύει και χάνεσαι μέσα στην κάθε ιστορία.

[Despina Chatzivasiliou · Rating 4 out of 5]

Έξοχες ιστορίες με δύσκολα κοινωνικά θέματα που πάντα απασχολούσαν τις μικρές κοινωνίες, ίσως με διαφορετική αντιμετώπιση από τόπο σε τόπο. Αυτό που παρατηρώ στις περισσότερες ιστορίες είναι και πάλι ο φόβος για την κοινωνική κατακραυγή, το κουκούλωμα των προβλημάτων και φυσικά η φανέρωση μετά από χρόνια! Η ντοπιολαλιά που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας δεν με κούρασε καθόλου, αντιθέτως θα έλεγα ότι με έσπρωξε να μελετήσω βαθύτερα κάποιες λέξεις. Ο θάνατος του Αστρίτη, η μισάντρα και η μάνα δεν ήξερε γράμματα είναι οι ιστορίες που με άγγιξαν περισσότερο .

[Yannis Vangelokostas · Rating 4 out of 5]

Αυτό που απόλαυσα περισσότερο στην πρώτη συλλογή διηγημάτων του Δημήτρη Κανελλόπουλου είναι η δόμηση πληθωρικών και αξιομνημόνευτων χαρακτήρων, με τον τρόπο των κλασικών ρεαλιστών διηγηματογράφων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο Τάσης Βασκαντήρας του ομώνυμου διηγήματος και ο Μιχάλης ο Τραγότσαλος από το "Terra Australis Incognita". Ωραία και ερεθιστικά τα μεταμοντερνιστικά τεχνάσματα αλλά χρειάζεται πού και πού λίγο παραμύθιασμα.

[Nikos Gian · Rating 5 out of 5]

Μου άσεσε πολύ.

Δέκα εξαιρετικά διηγήματα / ιστορίες από τον γενέθλιο τόπο του συγγραφέα το χωριό Νεμούτα της ορεινής Ηλείας - βρίσκεται στα σύνορα με την Αρκαδία και την Αχαία, σε υψόµετρο 560 µέτρων δίπλα στον ποταµό Ερύµανθο με πανέµορφα φαράγγια και εντυπωσιακούς καταρράκτες.

Ζωντανές, σκληρές περιγραφές με φόντο τις δύσκολες εποχές της μετανάστευσης, της κατοχής και του εμφύλιου έξοχα δοσμένες με λεξιλόγιο και εκφράσεις του τόπου - θυμίζει το ύφος στις περιγραφές του Βαλτινού και του Παπαμάρκου.

Νομίζω ότι ξεχωρίζει το διήγημα «Ο Τάσης Βασκαντήρας» με τη καταπληκτική περιγραφή της πάλης των ζώων και του ήρωα με τη φύση στο πέρασμα των άγριων φαραγγιών.

[Victoria · Rating 5 out of 5]

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου ο κ.Κανελλόπουλος αναφέρει ότι με τη συλλογή αυτή θέλησε να δώσει "πνοή στο βλέμμα και στη φωνή των ανθρώπων μιας εποχής αλλοτινής". Διαβάζοντας αυτά τα λόγια θα περίμενε κανείς η εποχή αυτή να'ναι χρονικά απόμακρη, οι άνθρωποι αυτοί φιγούρες για τις οποίες ακούμε μόνο ιστόριες.
Αναγνώρισα, όμως, στις ιστορίες του ανθρώπους που μαζί τους μεγάλωσα και τώρα, αν κι έχουν πια χαθεί, κουβαλάω μαζί μου. Οπότε ο στόχος του συγγραφέα επετεύχθη και μάλιστα διευρύνθηκε. Η μνήμη διασώζεται για όσους έφυγαν και η λήθη δεν αγγίζει όσους παραμένουν.