Czerwony Pająk

Cztery żywioły Saszy Załuskiej #4

by Katarzyna Bonda

Córka Saszy Załuskiej zostaje uprowadzona przez nieznanych sprawców i mimo wzmożonych wysiłków policji nie udaje się jej odnaleźć. Prywatne śledztwo Saszy wykazuje, że porwanie dziewczynki jest powiązane z zagadkowym samobójstwem byłego oficera wywiadu, pseudonim Dziadek, niegdyś przełożonego Załuskiej. To w jego posiadaniu znajdowało się archiwum kompromitujące najważniejszych polskich polityków. Teraz jednak dokumenty zniknęły. W ich poszukiwaniach biorą udział wszystkie zainteresowane strony – zarówno mafiosi, jak i politycy oraz służby specjalne – a komuś niezwykle zależy na tym, żeby to właśnie Sasza je odnalazła. Porywacze wiedzą, że aby ocalić życie córki, Załuska zgodzi się na wszystko.

W starej torpedowni w Gdyni nurek znajduje zwłoki kobiety. Jeszcze zanim badanie DNA potwierdzi tożsamość ofiary, komendant Robert Duchnowski rozpoznaje ciało…

Genres: Crime, Audiobook, Polish Literature

816 pages, Hardcover

First published May 14, 2018

Reviews

[Aleksandra Szranko · Rating 2 out of 5]

Oh boy!
1. Agata Kulesza uratowała tę książkę. Gdyby nie audiobook, chyba bym się poddała. Bo zaczyna się obiecująco, a potem już trzeba robić skrupulatne notatki (akta osobowe), a i tak za wszystkim stoi czerwona mafia, bla bla bla.
2. W pewnym momencie odpuściłam próby połapania się w mnogości bohaterów i sobie słuchałam, od czasu do czasu coś mnie zaciekawiło, o, przeleciał ptaszek, i pieliłam tę grządkę, i słuchałam, Kulesza bardzo ładnie czyta, i pieliłam...
3. Tak, to wszystko łączy się ze sobą, ale nie aż tak bardzo. Najbardziej wspólnym mianownikiem jest Sasza. Ponadto w IV tomie na dłużej pojawia się znany z tomu I tytułowy Pochłaniacz (i jego drużyna? nie pamiętam już). A Lampiony były po co? Po to, żeby móc w IV tomie wspomnieć o tym, że jak Sasza była w Łodzi, to coś tam, coś tam, na jakieś lewe sanki ją wsadzili? Okularnik też zapchajdziura, tyle że ciut lokalnych i historycznych informacji sprzedał. Chociaż tyle.
4. Hubert Meyer vs. Sasza Załuska - 3:1.

[Girl · Rating 2 out of 5]

O co ja paczę.

Przede wszystkim to przyszłam po powieść kryminalną, dostałam thriller szpiegowski. Gdzie "thriller" polega na tym, że jest bardzo dużo postaci o milionie imion, nazwisk, pseudonimów, które się wszystkie kotłują razem, czasem współpracują, czasem nienawidzą, czasem współpracują i nienawidzą, czasem mordują. Jak w kalejdoskopie zmienia się wersja, kto tym zarządza i jaki mają w tym interes. I niestety - to nie działa. Bo jak już doszło do jakichś wniosków, to byłam tak zmęczona tym natłokiem informacji, ze wiele mnie nie obeszło. I nawet nie potrafię powiedzieć, czy to się rzeczywiscie tak nie kleiło z informacjami z poprzednich tomów, czy już tyle zdążyłam zapomnieć.

[Gosia · Rating 5 out of 5]

Książka była świetna! Zaskoczyłam mnie i bardzo się spodobała pomimo tego, że jest inna niż poprzednie części... Może to jej atut? Niesamowite zakończenie serii, na co ja teraz będę czekać??
Gdyby ktoś mnie spytał o czyn jest ta książka, nie wiedziałabym co powiedzieć... hah chyba za dużo wątków i akcji, żeby to opisać i nic nie zdradzać. Chyba nie można jej zrozumieć nie znając poprzednich części.

[Iwona · Rating 2 out of 5]

Córeczka Saszy Załuskiej zostaje porwana, a wszystko po to, by profilerka dostarczyła porywaczom teczkę TW Calineczki zawierający m.in. raport z werbunku na współpracownika SB matki jednego z kluczowych polityków prawicy oraz wiele kompromitujących faktów dotyczących znanych osobistości. Kobieta znika, by prowadzić prywatne śledztwo, a tymczasem pewien nurek odnajduje na dnie ciało kobiety. Czy Saszy uda się uratować córkę?

Katarzyna Bonda to jedna z najpopularniejszych polskich autorek. Z wykształcenia dziennikarka i scenarzystka, co doskonale widać w warsztacie pisarki. Na swoim koncie ma trylogię z Hubertem Meyerem, jednak największą popularność przyniosła jej seria Cztery żywioły Saszy Załuskiej, którą zamyka Czerwony pająk. Poszczególne tomy tego cyklu otrzymały wiele nagród, zarówno w Polsce, jak i za granicą, a prawa do wydań zakupiły największe wydawnictwa na świecie, w tym Hodder&Stoughton oraz Random House.

Objętość Czerwonego Pająka przeraża – 816 stron to już naprawdę coś, ale jak na zakończenie tetralogii przystało, należy zakończyć większość wątków, które przewinęły się w poprzednich częściach (a przynajmniej tak myślałam). Liczyłam na to, że Katarzyna Bonda zafunduje czytelnikom na sam koniec prawdziwą petardę i niestety zawiodłam się. Oczekiwałam dynamicznej akcji, wielu zwrotów akcji, czegoś, co sprawi, że po zamknięciu książki będę mogła powiedzieć tylko – WOW. Tymczasem, w moim odczuciu, powieść jest niedopracowana, chaotyczna i po prostu nudna. Mnogość wątków, bohaterów i ich nazwisk/pseudonimów sprawiały, że podczas lektury nieustannie miałam mętlik w głowie. Jeszcze jakby tego było mało, to w historii współczesność przeplata się z przeszłością. W innym przypadku w ogóle by mi to nie przeszkadzało, jednak w „Czerwonym pająku” czytelnik ma do czynienia z tak wieloma rzeczami, że dodanie jeszcze dwóch linii czasu wprowadza jeszcze większy chaos i zamiast czerpać z lektury przyjemność, pragnęłam jak najszybciej zakończyć tę mękę. Jedyne, co postrzegam jako zaletę tej powieści, to widoczny świetny research autorki. Widać, że Katarzyna Bonda bardzo skrupulatnie przygotowała się do pisania tego tomu (zresztą podobnie było w poprzednich częściach), co znajduje przełożenie w dokładnych opisach miejsc, które jednocześnie są tak długie, że czasami trudno przez nie przebrnąć.


Tym, co mnie przerażało w trakcie lektury, to wspomniana już wyżej ilość postaci, które przewijały się na kartach powieści. Na początku w ogóle nie potrafiłam sobie uporządkować tego, kto jest kim, co robi itp., ale z czasem było odrobinę lepiej i nie musiałam co chwilę wracać do poprzednich stron i szukać sensu w tym, co przeczytałam przed momentem, jednak i tak co jakiś czas się gubiłam. Mnogość nazwisk i pseudonimów w znaczący sposób utrudnia lekturę powieści, a jakby tego było mało, zabrakło mi Saszy Załuskiej w historii o niej samej. Byłam przekonana, że skoro profilerka będzie poszukiwać swojej córki, to zostanie wyeksponowana i cała akcja będzie się toczyć wokół tego wydarzenia, a w tym przypadku miałam wrażenie, że jej historia jest wątkiem pobocznym.

Podsumowanie: Czerwony Pająk miał być hitem, jednak w moim przypadku bliżej mu do kitu… Akcja wlecze się niemiłosiernie, jest przegadana, a specyficzne pióro Katarzyny Bondy nie do końca do mnie przemówiło. O ile Lampiony udało mi się przeczytać i nawet mi się podobały, tak Czerwony Pająk chwilami był nie do przejścia. Lektura ostatniego tomu cyklu o Saszy Załuskiej męczyła mnie i wydaje mi się, że sama historia zyskałaby wiele, gdyby usunięto z niej zbędne opisy. Miałam już niewielki zgrzyt po przeczytaniu Lampionów, które uratowało zakończenie, jednak w tym przypadku nie znalazłam nic, co mogłabym postrzegać pozytywnie. Niemniej Ci, którzy polubili styl autorki w poprzednich powieściach powinni być usatysfakcjonowani.
_________
https://ja-ksiazkoholik.blogspot.com/...

[Radek Gabinek · Rating 3 out of 5]

Osinskipoludzku.blogspot.com

Wszystko ma swój koniec i tenże koniec przyszedł też na jedną z najbardziej znanych profilerek polskiego kryminału. O Saszy Załuskiej - bohaterce serii autorstwa Katarzyny Bondy wiele się pisało, z tego co zdążyłem zauważyć to niestety głównie źle. Przyznam szczerze, że trudno mi zrozumieć dlaczego tak wielu czytelnikom nie przypadła do gustu saga Katarzyny Bondy. Ja natomiast należę do fanów tej serii i bardzo polubiłem tą postać.



"Czerwony pająk" okazał się być uwieńczeniem dzieła na miarę oczekiwań. Już od samego początku, poraz kolejny już zresztą autorka zwraca uwagę ogromem pracy włożonym w budowanie tła dla toczącej się akcji. To co dla niektórych jest wadą tej powieści, czyli mnogość szczegółów i opisów, w moim odczuciu dodaje specyficznego klimatu tej powieści. Mi nie przeszkadzają te dłużyzny i wątki poboczne i nie bardzo rozumiem jak można się przy nich nudzić. Ilość bohaterów może i jest w stanie się równać z "Grą o tron" Martina, ale podobnie jak u niego otrzymujemy tu intrygę najwyższych lotów. Warto więc skupić się i zpamiętać te wszystkie postacie, aby potem czerpać satysfakcję z łączenia tych wszystkich nici.



Katarzyna Bonda stworzyła taką polską "Gomorrę" i pewnie gdyby był to scenariusz serialu bądź filmowy to wszyscy byliby zadowoleni. Problem w tym, że to książka i w związku z ogromem materiału jest mocno obszerna, a to niektórych przeraża. Nie polecam więc "Czerwonego pająka" tym którzy poszukują czegoś łatwego i przyjemnego, bo jest to bardziej wyrafinowana literatura wymagająca uwagi i ciągłej koncentracji. Nie znaczy to jednak, że nie ma tu miejsca na rozrywkę, elementy humorystyczne, czy też słodko-gorzkie aluzje do efektów nie do końca udanej transformacji ustrojowej. Bonda jednym razem z przekąsem, a innym razem potępiajaco ukazuje stopień patologii w polskim życiu publicznym. Różnica pomiędzy politykiem, policjantem, a gangsterem ma charakter tymczasowy, a czasem można się wręcz pogubić w tym kto jest dobry, a kto zły. Zainteresowani zmieniają strony, rozwiązują sojusze i zawiązują nowe, a wszystko to przy udziale służb bezpieczeństwa. Pomimo, że zmieniają się rozgrywający to układ trwa, a każdy niemal jest umoczony. Takie polskie bagienko doskonale narysowane przez królową polskiego kryminału.



Sasza tym razem zaczyna gdzieś w tle toczących się zdarzeń. Zostaje przyćmiona przez walkę gangów o wpływy i kontrolę nad kanałem przerzutowym narkotyków biegnącym przez nasz kraj. Na arenę wkraczają coraz to nowi gracze, kolejni bohaterowie zaznaczają swoją nieobecność, a centralna postać sagi gdzieś jakby w tle. Szybko jednak może się okazać, że zostaliśmy zrobieni w bambuko i Sasza ciągle jest obecna i stanowi ważne ogniwo wydarzeń. Co ma wspólnego główna bohaterka z wojną gangów na Wybrzeżu? Tej frajdy wynikającej z rozwiązania zagadki nie będę nikomu zabierać, zaznaczam jednak ze niemal każdy bohater ma znaczenie dla rozwiązania zagadki i jeśli chcecie mieć naprawdę satysfakcjonujący finał tej książki to należy uważnie śledzić losy każdej z postaci. Zważając na fakt, iż Katarzyna Bonda pisze tę historię z różnych perspektyw i poraz kolejny stawia na wielowątkowość to tylko najwytrwalsi będą w stanie poskładać wszystko do kupy i należycie zinterpretować to co leży za zbrodnią w "Czerwonym pająku". Tym większa satysfakcja z jej uważnej lektury.



Mocno polecam cykl "Cztery Żywioły", który Katarzyna Bonda kończy "Wodą" udowadnia w finale czym jest i powinien być dobry kryminał. Nie sugerował bym zniechęcać się po nieprzychylnych opiniach, gdyż to co dla kogoś jest wadą, to dla wytrawnego czytelnika będzie prawdziwą ucztą. Miłej lektury!

[Klaudia_p · Rating 1 out of 5]

Dobiłam "Czerwonego Pająka" - tylko tak mogę to ująć. Czekałam na ostatni tom serii Cztery żywioły Saszy Załuskiej z niecierpliwością. Jak się okazało, zupełnie niepotrzebnie. Za mną 800 stron licznych powiązań, układów, intryg i kłamstw, które w ostatecznym rozrachunku prowadzą do rozczarowującego rozwiązania zagadki życia Saszy Załuskiej. W pierwszych trzech powieściach portret Saszy został dobrze zarysowany i z każdą kolejną coraz wyraźniej dookreślony. Natomiast w ostatnim tomie serii postać Saszy i jej działania są sprzeczne z tym, kim była wcześniej (albo jak została przedstawiona). Podobnie jest z innymi bohaterami. Wyjaśnienia wątków w "Czerwonym Pająku" wyskakują tak niespodziewanie jak królik z kapelusza. Niestety, ta wielowątkowa powieść przypomina byle jak utkaną pajęczynę. Jedyna pociecha w tym, że Bonda nie jest jak Remigiusz Mróz i definitywnie zakończyła opowieść Saszy. Nadal uważam ją za całkiem dobrą pisarkę, ale w "Czerwonym Pająku" się nie popisała.

[Dominika · Rating 1 out of 5]

Niby cośtam jest, niby się przebija jakieś oczytanie, umiejętności pisarskie, ale niezły motyw z tomu pierwszego wleciał w dwie kolejne książki-zapychacze, by w ostatniej części wszystko okazało się nieważne, bo Sasza to superspy (a jakże, bardzo amerykańsko się zrobiło) a w tle przemiany polityczne, komunizm, walka o władzę itp.
Całość wychodzi jak miks gatunków, w których Bonda chciała wybrać jakieś ekscytujące fragmenty, i wrzuciła wszystko do tej jednej, biednej książki, gdzie malownicze obrazy, emocjonalne rozdarcie i górnolotne monologi walczą o miejsce z wujasowymi żartami, upupianiem żeńskich postaci i sprowadzanie ich do ról kurew, kochanek, złych żon, a także non-stop powtarzanym frazesem 'sprawa bezpieczeństwa narodowego'.

[Aellirenn Czyta · Rating 5 out of 5]

Bonda nie zawiodła. Po słabym poprzednim tomie przyszedł czas na prawdziwą perełkę. Ogromny plus za naprawdę dobry research. Troche szkoda żegnać się z Saszą, ale muszę przyznać, że to było przyjemne pożegnanie. Ode mnie 10/10 :)

[Kofeina · Rating 4 out of 5]

4 za lektorkę :) Za dużo szpiegów za mało kryminału

[Paulina Rożenko · Rating 2 out of 5]

Tak naprawdę wciągnęło mnie ostatnie 150 stron. No i może sam początek.

[Monika Holyk-Arora · Rating 4 out of 5]

Pamiętam kiedy pierwszy raz usłyszałam o Pani Katarzynie Bondzie. Przyjechałam wtedy do Polski na kilka dni i skuszona reklamą w księgarni nabyłam „Pochłaniacza” pierwszą część Tetralogii, nazywanej „Czterema żywiołami Saszy Załuskiej”.
Owszem chętnie przeczytałam ten pierwszy tom i szczerze polubiłam Saszę oraz Ducha. Czekałam na drugi tom, potem na trzeci i mój entuzjazm nieco słabł. Długo zastanawiałam się czy sięgnąć po „Czerwonego pająka”, ale chyba zwyciężyła ciekawość. Chciałam poznać zakończenie tej historii i nie mieć poczucia, że coś jednak przeoczyłam lub pominęłam.
Cieszę się, że czytam aktualnie tą książkę, bowiem uważam, że to najlepsza część całej tej serii.
Przeczytałam już blisko siedemset stron i ani przez chwilę nie nudziłam się, czy nie przeskakiwałam wątków (przy „Okularniku” oraz „Lampionach” zdarzały mi się takie sytuacje). Domyślam się powoli zakończenia (a przynajmniej tak mi się zdaje!), ale z niecierpliwością czekam, aby powrócić do lektury.
Katarzyna Bonda tą częścią historii Saszy udowadnia, że zasłużyła na miano „Polskiej Królowej Kryminału!

[Margolcia · Rating 4 out of 5]

Moim zdaniem najlepsza z cyklu Cztery Żywioły. Dowiadujemy się kim tak naprawdę jest Sasza, jak smutną historią było jej życie. W tle mafijne rozrachunki, peerelowskie macki służb, zdrady, matactwa, władza, pieniądze i zwykła ludzka podłość.

[Miku · Rating 4 out of 5]

Ostatni tom związany z Saszą Załuską jest klamrą nie tylko spraw teraźniejszych, ale również wydarzeń związanych z przeszłością.
Córka głównej bohaterki zostaje uprowadzona i znika jak kamfora. Policja dwoi się i troi, ale nie są w stanie wpaść na trop gdzie dziewczynka może być ukryta. Oprócz działań policji oczywiście najbardziej w to wszystko jest zaangażowana sama matka i działa swoim torem, by odnaleźć swoje dziecko. Okazuje się, że porwanie jest powiązane z samobójstwem byłego oficera wywiadu, który był w posiadaniu mocno kompromitująch materiałów na temat polskich polityków. Celem porywaczy jest zdobycie tych materiałów, a Sasza ma je zdobyć.

Jakbym miała podsumować swoją przygodę z Saszą to tom drugi "Okularnik" najbardziej mnie się podobał jeśli chodzi o zawartość, ale zgrabne pióro, które pozwoliło mi na przeczytanie 816 stron w dwa dni przypada "Czerwonemu Pająkowi". Kompletnie nie wiem jak bylam w stanie pociągnąć 400 stron w jeden dzień, ale to dało mi do myślenia, że ten tom był wystarczająco dobrze poczytny. Fabuła jest poprowadzona ciekawie, nie zauważyłam momentów, żeby był długi zastój, a zakończenie satysfakcjonujące. Autorka też stara się bardzo dużo domykać jeśli chodzi o różne kwestie z poprzednich tomów, więc tutaj to też wychodzi na plus. Reasumując - było w porządku i na pewno sięgnę po jeszcze inne książki tej autorki.

[Iwona · Rating 1 out of 5]

Z jednej strony nie mogłam się doczekać tej części, żeby dowiedzieć się jak to wszystko się kończy, z drugiej...nie dowiedziałam się, bo porzuciłam książkę jeszcze przed połową. Czytanie jej przypominało brnięcie przez jakieś chaszcze i bagna - trudno, zero przyjemności. Ilość zdarzeń, bohaterów i powiązań między nimi przyprawia o zawrót głowy a czy potrzebne są do zakończenia opowieści o Sashy - nie sądzę? Zanim porzuciłam, zobaczyłam, że wiele opinii na temat tej książki jest podobnych do mojej, co utwierdziło mnie w przekonaniu, że jednak można nie lubić "królowej polskiego kryminału". Tak się zatem kończy moja przygodą z Bondą jeśli chodzi o powieści:(

[Głodna_książek · Rating 4 out of 5]

3,5/5⭐

To jest kryminał typu sam nie rozwiążesz zagadki, ale mimo to książka jest bardzo dobra. Ma wiele wątków, które się ze sobą łączą i z każdą stroną poznajemy coraz bardziej przeszlość profilerki oraz nareszcie dowiadujemy się czy Łukasz Polak jest dobry czy nie.

Trochę trudność sprawia ilość bohaterów. Wszystkie ksywki mafiosów i polityków zaczęły mi się zlewać w jedno i momentami nie wiedziałam o co chodzi. Na to przyczynił się również rozstrzał w jakim czytałam tę książkę. Zaczęłam czytać w czerwcu i byłam z połową, później trochę podczytałam w lipcu i skończyłam we wrześniu.

Cała historia jest bardzo naciągana, ale nie brałam tego pod uwagę oceniając książkę. Wydaje mi się po prostu, że autorka bie miała pomysłu na czwarty tom, który musiała stworzyć i jakoś tak wyszło, że Sasza jest jaką tajną agentką.

Ta książka zdecydownie nie jest dla każdego. Trzeba naprawdę przyzwyczaić się do stylu pisania autorki lub go po prostu od razu polubić.

Podsumowójąc tę serię nie jest najlepsza. Książki powinny być krótsze i jakość trzeciego tomu w porównaniu do pozostalych to jakaś porażka.

[Nina · Rating 2 out of 5]

Katarzyna Bonda ambitną pisarką jest. Zbyt ambitną, jak dla mnie. Okazuje się, że jej Sasza Załuska nie jest jakąś tam policyjną profilerką, po prostu tropiącą w różnych częściach Polski pogmatwany świat polskiej zbrodni. Co więcej, że w ogóle nie jest Saszą Załuską. Za to Polska jest jednym wielkim teatrem brudnych interesów, w którym trudno odróżnić mafioza od polityka, figuranta od esbeka, stróża prawa od przestępcy, ofiarę od resortowego dziecka bądź bękarta, itd itp. To wszystko wychodzi na jaw dopiero teraz, gdy prawdziwi mocodawcy bohaterki kolejny raz posłużyli się nią, a konkretnie jej uprowadzoną córeczką, aby rozgrywać swoje brudne i krwawe potyczki. Potyczki, bo końca tej upiornej wojny nie widać. Czerwona pajęczyna jest niezniszczalna.

Gdyby nie Agata Kulesza, narratorka audiobooka, chyba odpuściłabym sobie próby rozplątywania owej pajęczyny. Mimo że styl Bondy jest zdecydowanie ładniejszy niż niektórych autorów, na dzieła których autorka powołuje się w Epilogu, takich jak Sławomir Cenckiewicz, Piotr Gontarczyk czy Dorota Kania.

[Laura Chmielewska · Rating 3 out of 5]

Najmniej mi przypadła do gustu z całej serii, lecz chciałam poznać finał historii Saszy. Bardzo ciekawie było poznać więcej informacji o życiu Saszy i jej przeszłości, chociaż przyznam, że łapałam się na tym że próbuję sprawdzić mentalnie czy podane informacje kleją się wgl z wcześniejszymi częściami serii i tym co już wiedzieliśmy o Saszy 🙃

Udało mi się ogarnąć ilość postaci - ale poległam na próbie rozprostowania ich wszystkich relacji. Pod koniec po prostu czytałam by skończyć i czekałam jedynie na podrozdziały z POV Saszy lub Ducha/Jekylla (po tyyyyylu stronach można mieć już dość informacji o wszystkich agentach, esbekach i innych służbach).

Polecam by zrozumieć bardziej Saszę i by ogólnie zakończyć sobie całą serię, ale zdecydowanie najbardziej opornie mi się czytało to ponad 800 stron 😂

[Katarzyna Binder · Rating 2 out of 5]

Z przykrością daję tylko 2 gwiazdki - po tym jak oczarował mnie Pochłaniacz, Okularnik zaciekawił mniej znaną historią Polski a także podobało mi się tempo akcji w obu gwarantujące dobrą zabawę czytając.

Niestety począwszy od Lampionów a obecnie i w Czerwonym Pająku mnogość wątków i postaci była moim skromnym zdaniem zbyt duża i chaotyczna by usiąść wygodnie i poczytać dla odprężenia. O ile w poprzednich częściach sprawiało mi przyjemność dopasowywania afer / osób z pierwszych stron gazet z tymi wspominanymi w poprzednich częściach - tym razem marzyłam by już nie było dodanej ani jednej więcej postaci z 2-3 pseudonimami i aby jak najszybciej przejść do meritum i móc odłożyć książkę na półkę i zacząć coś zupełnie innego. Tak na dobrą sprawę dopiero ostatnie 100 stron mnie w jakikolwiek sposób wciągnęło.

Dodatkowo sama historia i przeszłość Saszy też jest dla mnie lekko naciągana jak i nie do końca pasująca do niej - też można było spokojnie zrezygnować z paru ubarwień w jej CV i nic by na tym jej osoba nie ucierpiała a tak dodało to dużo dodatkowych / niepotrzebnych / mało wiarygodnych informacji, które moim zdaniem dużo nie wniosły a też przeciągnęły historię dodając kolejne bezpłciowe osoby, których nie było szans lepiej poznać.

Jedno co mi również doskwierało w całej serii to fakt, iż za każdym razem była tona nowych bohaterów, która była zupełnie odstawiana w odstawkę w kolejnych częściach i nigdy nie było większych smaczków w postaci powrotów do nich - poza Saszą i jej kilkoma kolegami z policji.

[AgaW · Rating 2 out of 5]

"Miała serdecznie dość tego klaustrofobicznego Krakowa, gdzie wszyscy się znali, nienawidzili i zazdrościli sobie nawzajem, ale nieodmiennie uśmiechali się na swój widok na ulicy. (...) Mało kto myślał w tym środowisku o sztuce, choć lubili o tym rozprawiać nocami. Turpizm, mrok i defetyzm oraz morze alkoholu, w którym krakowscy wieszcze topili swoje frustracje, pozostawały czczą paplaniną."

Pierwsze 200 stron sprawiło, że właściwie nie wiedziałam co czytam 😀 tryliard postaci, akcja na wielu latach, milion wątków z poprzednich części i jeszcze nowe - ma autorka rozmach... jednocześnie wszystkie monologi wydawały mi się przydługie, jakby rozciągnięte do granic. Końcówkę wspominam lepiej.

[Tom Aves · Rating 3 out of 5]

Zaczynasz czytać Bondę i wikłasz się w coraz bardziej lepkie i esencjonalne wątki
Przeszłość i teraźniejszość plączą się dając coraz więcej do myślenia i analizy.
Narracja w kolejnych epizodach prowadzi na coraz głębsze wody
Gangsterzy sprzed lat uwikłani w politykę i biznes po latach dają o sobie znać.
Muszę jednak przyznać że tajemnicze papiery i osnucie wokół nich większości wątków jest mało czytelne.
Fabuła wciąga ale pewnością lektura jest łatwiejsza dla czytelników poprzednich tomów.

[Olga · Rating 4 out of 5]

Ja ponawiam swój apel, żeby Bonda pisała szkielety historii i zatrudniła ghostwritera. Historia świetna, trudno się było oderwać. Literacko dno i metr mułu. Ogromny plus za to, że wszystko się w końcu jakoś złożyło. Ale „męskie rozmowy” z tej innych książek sprawiają, że mam ochotę pozbyć się treści żołądka. No i gdzie jest redaktor i jej/jego słownik frazeologiczny?!

[Bulczi · Rating 4 out of 5]

It a great finalization the entire series. But I believe it somehow overflowed with information and it's hard do keep up. I believe it maybe may have been better distributed over the entire series. Also - for me it was hard to find out how fast the time passes in the book.

But besides that - it's really cool :)

[Basia · Rating 4 out of 5]

Tylko się utwierdziłam w opinii, że polityka to jedno wielkie bagno.

[Sebastian Kruk · Rating 3 out of 5]

I po raz kolejny Bonda zrobiła to co robiła najlepiej w tej serii ... wprowadziła tyle wątków, że aż sama się w nich pogubiła. Dobrze, że to już koniec.

[Aleksandra Wolska · Rating 2 out of 5]

2.5

[Ola · Rating 4 out of 5]

Jak już przebrnęłam przez milion nazwisk i mafijnych ksywek to okazało się, że jest to całkiem niezła książka 😉

[Marta · Rating 1 out of 5]

Straszne pierdololo

[Magda · Rating 3 out of 5]

3.5

[Magdalena · Rating 2 out of 5]

Mocno przekombinowane to zakończenie.

[Blue vas Normandy · Rating 2 out of 5]

Co tu się działo, to ja już sama nie wiem...