What do you think?
Rate this book
Blokken / Knorrende beesten / Bint
Blokken gaat over een rechtlijnige, blijkbaar communistische staat, en over de gevolgen die deze 'samenleving der onpersoonlijkheid' heeft voor de mensen die erin leven.
Knorrende beesten, 'de roman van een parkeerseizoen', is een schitterend visionair verhaal dat zich afspeelt in een badplaats, bevolkt door razende, glimmende en knorrende auto's.
Bint is de roman van de tucht, belichaamd in directeur Bint. De nieuwe leraar De Bree komt meteen voor zijn vuurproef te hij krijgt klas 4D toegewezen, bijgenaamd 'de hel'.
Knorrende beesten, 'de roman van een parkeerseizoen', is een schitterend visionair verhaal dat zich afspeelt in een badplaats, bevolkt door razende, glimmende en knorrende auto's.
Bint is de roman van de tucht, belichaamd in directeur Bint. De nieuwe leraar De Bree komt meteen voor zijn vuurproef te hij krijgt klas 4D toegewezen, bijgenaamd 'de hel'.
147 pages, Hardcover
First published January 1, 1949
About the author
F. Bordewijk
68 books49 followersFerdinand Bordewijk was born in Amsterdam and studied law in Leiden. After graduation he worked at a Rotterdam law firm.
His first published work was a volume of poetry titled Paddestoelen ("Mushrooms") under the pen-name Ton Ven. It was not particularly well received.
His breakthrough came with the short novels Blokken ("Blocks", 1931), Knorrende Beesten ("Growling Animals", 1933) and Bint (1934), and two longer works Rood paleis ("Red Palace", 1936) and Karakter ("Character", 1938).
His style, which is terse and symbolic, is considered magic realism. He was awarded the P.C. Hooftprijs in 1953 and the Constantijn Huygens award in 1957.
His first published work was a volume of poetry titled Paddestoelen ("Mushrooms") under the pen-name Ton Ven. It was not particularly well received.
His breakthrough came with the short novels Blokken ("Blocks", 1931), Knorrende Beesten ("Growling Animals", 1933) and Bint (1934), and two longer works Rood paleis ("Red Palace", 1936) and Karakter ("Character", 1938).
His style, which is terse and symbolic, is considered magic realism. He was awarded the P.C. Hooftprijs in 1953 and the Constantijn Huygens award in 1957.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 71 reviews
September 21, 2024
Drie verhalen. Blokken beschrijft op bonkige wijze een dystopische wereld die zo hoekig is als het maar kan. Een waarschuwing tegen het opkomende fascisme lijkt het wel.
Knorrende beesten is een wat flauw verhaal over onze trouwe vervoersmiddelen op vier wielen. Wel visionair als je bedenkt dat het geschreven is in de jaren ‘30 van de vorige eeuw en parkeerproblematiek behandelt.
Het meest leesbare laatste verhaal, Bint, gaat opnieuw over tucht, maar dan op school en hoe je daarmee de maatschappelijke reuzen van later zou kweken. De gevolgen laten zich raden.
In alle verhalen bespeelt Bordewijk de lezer met prachtige beelden en niet bestaande maar in de context wel verstaanbare woorden. Hij is een ware taalvirtuoos, hoewel de tekst daardoor soms lastig te doorgronden is.
Knorrende beesten is een wat flauw verhaal over onze trouwe vervoersmiddelen op vier wielen. Wel visionair als je bedenkt dat het geschreven is in de jaren ‘30 van de vorige eeuw en parkeerproblematiek behandelt.
Het meest leesbare laatste verhaal, Bint, gaat opnieuw over tucht, maar dan op school en hoe je daarmee de maatschappelijke reuzen van later zou kweken. De gevolgen laten zich raden.
In alle verhalen bespeelt Bordewijk de lezer met prachtige beelden en niet bestaande maar in de context wel verstaanbare woorden. Hij is een ware taalvirtuoos, hoewel de tekst daardoor soms lastig te doorgronden is.
January 22, 2015
Zouden wij op de drie novellen een gezamenlijk etiket willen plakken, het zou ‘vorm’ zijn; Blokken: staatsvorm; Knorrende beesten: industriële vormgeving; Bint: karaktervorming.
Blokken.
Er zit al veel in de titel van stijl en sfeer: hoekig, bondig, functioneel, strak, emotiearm. Soberheid troef. De tekst ademt niet, zij doet verstikken. De staatsvorm die hier ten tonele wordt gevoerd, is een constructie, haast een abstractie. Er vinden wel gebeurtenissen plaats, maar de beschrijving daarvan laten het streven van het regime zien om efficiënt de rustigst mogelijke staatkundige aggregatietoestand weer in te nemen. Zo wordt ook het vertellen van een activiteit niet iets beweeglijks, maar het benoemen van een verschijnsel. Door het ontbreken van dynamiek is het lastig je het beschrevene eigen te maken of zelfs maar een beklemming te voelen, maar juist daarom is wel bijzonder dát de auteur het voor elkaar krijgt om puur met taaltechnische middelen je wel de staalhardheid van het regime bij te brengen.
Inhoudelijk vind ik dan ‘plezierig’ een spoor van menselijk inzicht bij de auteur te bespeuren, waar hij op het eind barstjes constateert in de houdbaarheid van een grote bestuursgestrengheid.
Knorrende beesten.
Deze novelle gaat over auto’s, maar dan anders. Auto’s wordt dierlijke eigenschappen toegekend, menselijke zo men wil. Ze worden van een afstand beschouwd. Zo blijft er iets afstandelijks in de opgeroepen sfeer; mystieks is een te groot woord. Bordewijk gebruikt hier veel meer bijvoeglijke naamwoorden dan in Blokken. Niettemin gaat het om de zelfstandige naamwoorden, waarmee hij de beesten en andere zaken typeert. Neologismen bij de vleet, evenals buitenissige zinsconstructies; hun bondigheid noopt daarom tot secuur lezen. Ik zie in dit opzicht, van taalkunstigheid, verwantschap tussen Willem Brakman en Ferdinand Bordewijk.
Ik geef een voorbeeld, uit de vuurwerkscene, aan het eind van de dag waarop de beesten in een bloemencorso opgetuigd hebben mogen paraderen over de boulevard.
“De pier had weer haar tunnel van roze licht, extra vermooid met zware lichttrossen hier en daar aan de bogen als enorme frambozen. Men was er van bewondering voor zijn doen stil. Toen doofden de pier en de parade en al het buitenlicht en ging het vuurwerk zijn feërieke ruikers naar de hemel dragen. Er waren pijlen die regenden en pijlen die geizerden. Er waren multicolore garven, tot vijf toe, van een zelfde stengel. Stammen rezen op en hun top sloeg uiteen tot de palmenkroon van een seconde. Tot hemelhoogte werden onzichtbaar bommen uitgeslingerd die op het onverwachtst barstten in een onmetelijk rad van kleurige kogels, beangstigend vlakbij. Van de pier zuchtte het welbehagen hoorbaar op.”
Het is welhaast lyriek.
Dit boek kent toch zeker wel dialoog? … Ja, één, bestaande uit wel zeven woorden.
(Aldus heb ik twee maal zeven woorden gebruikt om dat uit te drukken.)
Bint.
Bint staat als een huis. En houdt dat lang vol.
Het wordt de proef op de som voor de invallende leraar om een als onhandelbaar bekend staande klas te temmen, discipline bij te brengen. Deze De Bree wordt daarmee de protegé van rector Bint. Het is een toestand als in een karikatuur van een hyperstreng Engels internaat.
De school, onder aanvoering van Bint, komt ermee weg, ook als er op school na een indringende gebeurtenis ongeregeldheden uitbreken, een opstand. Strateeg Bint bedwingt de situatie met gebruikmaking van een middel, inherent aan zijn systeem.
De Bree vraagt zich diverse keren af of het systeem op de lange termijn houdbaar is. Zelf heb ik de indruk van wel; een symptoom daarvan lijkt mij dat hij het volgende seizoen terugkeert op de school, ook al was dat aanvankelijk niet afgesproken. Hoe Bint zelf daarover gaat denken, laat ik in het midden. Het zou wel eens kunnen zijn dat in het subtiele antwoord dat de auteur op deze vraag geeft, de houding van de auteur zelf schuilgaat. Laat ik er dit van zeggen: dit stuk literair gewapend beton vertoont scheuren.
Het verhaal overziende: een systeem wordt in het extreme doorgevoerd, in de handeling zo overdreven aangezet dat wel sprake moet zijn van hoogdravende spot tot in het surreële, ofwel: satire.
In de laatste scenes is een ontwikkeling van de twee hoofdpersonen kenbaar die voor Bint de genre-aanduiding ‘roman’ rechtvaardigt. JM
Blokken.
Er zit al veel in de titel van stijl en sfeer: hoekig, bondig, functioneel, strak, emotiearm. Soberheid troef. De tekst ademt niet, zij doet verstikken. De staatsvorm die hier ten tonele wordt gevoerd, is een constructie, haast een abstractie. Er vinden wel gebeurtenissen plaats, maar de beschrijving daarvan laten het streven van het regime zien om efficiënt de rustigst mogelijke staatkundige aggregatietoestand weer in te nemen. Zo wordt ook het vertellen van een activiteit niet iets beweeglijks, maar het benoemen van een verschijnsel. Door het ontbreken van dynamiek is het lastig je het beschrevene eigen te maken of zelfs maar een beklemming te voelen, maar juist daarom is wel bijzonder dát de auteur het voor elkaar krijgt om puur met taaltechnische middelen je wel de staalhardheid van het regime bij te brengen.
Inhoudelijk vind ik dan ‘plezierig’ een spoor van menselijk inzicht bij de auteur te bespeuren, waar hij op het eind barstjes constateert in de houdbaarheid van een grote bestuursgestrengheid.
Knorrende beesten.
Deze novelle gaat over auto’s, maar dan anders. Auto’s wordt dierlijke eigenschappen toegekend, menselijke zo men wil. Ze worden van een afstand beschouwd. Zo blijft er iets afstandelijks in de opgeroepen sfeer; mystieks is een te groot woord. Bordewijk gebruikt hier veel meer bijvoeglijke naamwoorden dan in Blokken. Niettemin gaat het om de zelfstandige naamwoorden, waarmee hij de beesten en andere zaken typeert. Neologismen bij de vleet, evenals buitenissige zinsconstructies; hun bondigheid noopt daarom tot secuur lezen. Ik zie in dit opzicht, van taalkunstigheid, verwantschap tussen Willem Brakman en Ferdinand Bordewijk.
Ik geef een voorbeeld, uit de vuurwerkscene, aan het eind van de dag waarop de beesten in een bloemencorso opgetuigd hebben mogen paraderen over de boulevard.
“De pier had weer haar tunnel van roze licht, extra vermooid met zware lichttrossen hier en daar aan de bogen als enorme frambozen. Men was er van bewondering voor zijn doen stil. Toen doofden de pier en de parade en al het buitenlicht en ging het vuurwerk zijn feërieke ruikers naar de hemel dragen. Er waren pijlen die regenden en pijlen die geizerden. Er waren multicolore garven, tot vijf toe, van een zelfde stengel. Stammen rezen op en hun top sloeg uiteen tot de palmenkroon van een seconde. Tot hemelhoogte werden onzichtbaar bommen uitgeslingerd die op het onverwachtst barstten in een onmetelijk rad van kleurige kogels, beangstigend vlakbij. Van de pier zuchtte het welbehagen hoorbaar op.”
Het is welhaast lyriek.
Dit boek kent toch zeker wel dialoog? … Ja, één, bestaande uit wel zeven woorden.
(Aldus heb ik twee maal zeven woorden gebruikt om dat uit te drukken.)
Bint.
Bint staat als een huis. En houdt dat lang vol.
Het wordt de proef op de som voor de invallende leraar om een als onhandelbaar bekend staande klas te temmen, discipline bij te brengen. Deze De Bree wordt daarmee de protegé van rector Bint. Het is een toestand als in een karikatuur van een hyperstreng Engels internaat.
De school, onder aanvoering van Bint, komt ermee weg, ook als er op school na een indringende gebeurtenis ongeregeldheden uitbreken, een opstand. Strateeg Bint bedwingt de situatie met gebruikmaking van een middel, inherent aan zijn systeem.
De Bree vraagt zich diverse keren af of het systeem op de lange termijn houdbaar is. Zelf heb ik de indruk van wel; een symptoom daarvan lijkt mij dat hij het volgende seizoen terugkeert op de school, ook al was dat aanvankelijk niet afgesproken. Hoe Bint zelf daarover gaat denken, laat ik in het midden. Het zou wel eens kunnen zijn dat in het subtiele antwoord dat de auteur op deze vraag geeft, de houding van de auteur zelf schuilgaat. Laat ik er dit van zeggen: dit stuk literair gewapend beton vertoont scheuren.
Het verhaal overziende: een systeem wordt in het extreme doorgevoerd, in de handeling zo overdreven aangezet dat wel sprake moet zijn van hoogdravende spot tot in het surreële, ofwel: satire.
In de laatste scenes is een ontwikkeling van de twee hoofdpersonen kenbaar die voor Bint de genre-aanduiding ‘roman’ rechtvaardigt. JM
May 3, 2024
? Dit is de versie die ik toen voor de middelbare school gebruikte.
🤔Vooral Bint (de stalen tucht) kon ik me nog herinneren. Knorrende beesten ging vooral over Zandvoort, de formule 1, nu actueler doordat Zandvoort nu weer onderdeel is van het circuit . Ik vond dat er net als bij blokken veel moeilijke woorden werden gebruikt. Blokken ging over een maatschappij waarbij het land bewerkt werd vanuit de stad en een ruimteschip.
=> Ik ben zeker van plan in de toekomst nog een keer Karakter van Bordewijk te gaan lezen, maar misschien eerst dit kleine boekje weer eens nalezen en deze beoordeling aanvullen...
MW 1/7/20
🤔Vooral Bint (de stalen tucht) kon ik me nog herinneren. Knorrende beesten ging vooral over Zandvoort, de formule 1, nu actueler doordat Zandvoort nu weer onderdeel is van het circuit . Ik vond dat er net als bij blokken veel moeilijke woorden werden gebruikt. Blokken ging over een maatschappij waarbij het land bewerkt werd vanuit de stad en een ruimteschip.
=> Ik ben zeker van plan in de toekomst nog een keer Karakter van Bordewijk te gaan lezen, maar misschien eerst dit kleine boekje weer eens nalezen en deze beoordeling aanvullen...
MW 1/7/20
February 16, 2022
Blokken: 4/5
Knorrende beesten: 1,5/5
Bint: 4,5/5
Knorrende beesten: 1,5/5
Bint: 4,5/5
April 26, 2026
Blokken 2.5
Knorrende beesten 2
Bint 3.5
Knorrende beesten 2
Bint 3.5
August 16, 2025
Masterclass oud-nederlandsch (soms echt een goeie 10 minuten per pagina)
May 16, 2023
Blokken: verdienstelijke science fiction, maar zeer hoekig taalgebruik.
Knorrende beesten: barokke beschrijving van de automobiel, nogal taai en flauw
Bint: hier vindt Bordewijk zijn zakelijk taalgebruik, knap en onthutsend
Knorrende beesten: barokke beschrijving van de automobiel, nogal taai en flauw
Bint: hier vindt Bordewijk zijn zakelijk taalgebruik, knap en onthutsend
January 13, 2025
Sinds een tijdje ben ik oude Nederlandse schrijvers meer gaan lezen, en meer gaan waarderen. Dit was een toevallige vondst op de boekenkar op Utrecht Centraal. Drie korte verhalen (een ondergewaardeerd genre) in een heerlijk zakelijke, afgemeten en ironische stijl. Knap hoe Bordewijk met zo weinig woorden, eenvoudig mededelend, kleine wereldjes weet te scheppen. Zoals in Knorrende beesten (‘een roman van een parkeerseizoen’), na een autorace langs de boulevard:
‘De rennen eindigden met hoog geklank van munt en beschaafd gekraak van papier. De weddenschappen werden verrekend.’
Maar het leukste verhaal is het onvolprezen Bint, over de fascistoïde school van de gelijknamige rector, waarin tegelijkertijd zoveel herkenningspunten zitten voor een hedendaagse leraar zoals de bijnamen die hoofdpersoon De Bree aan zijn klassen geeft, want ‘een klas is een wezen’ en een heel eigen sociologische theorie over handschriften heeft. En ondanks de heersende tucht van de hoofdmeester lukt het De Bree om een bij wijlen zelfs warme band op te bouwen met de klas die ‘de hel’ wordt genoemd.
De verhalen zijn een leuke, literaire snack en ik ben blij met deze ontdekking (na met veel plezier ook voor het eerst Nescio te hebben gelezen).
‘De rennen eindigden met hoog geklank van munt en beschaafd gekraak van papier. De weddenschappen werden verrekend.’
Maar het leukste verhaal is het onvolprezen Bint, over de fascistoïde school van de gelijknamige rector, waarin tegelijkertijd zoveel herkenningspunten zitten voor een hedendaagse leraar zoals de bijnamen die hoofdpersoon De Bree aan zijn klassen geeft, want ‘een klas is een wezen’ en een heel eigen sociologische theorie over handschriften heeft. En ondanks de heersende tucht van de hoofdmeester lukt het De Bree om een bij wijlen zelfs warme band op te bouwen met de klas die ‘de hel’ wordt genoemd.
De verhalen zijn een leuke, literaire snack en ik ben blij met deze ontdekking (na met veel plezier ook voor het eerst Nescio te hebben gelezen).
May 7, 2021
Help, deze paper is zo moeilijk!
May 7, 2021
5 sterren als ik er geen paper over moest schrijven.
July 25, 2024
Lekker boekje voor liefhebbers van vierkante vormen, automobielen & strenge schoolmeesters!
November 25, 2021
Een nieuwe, favoriete klassieker. Borderwijk weet precies hoe hij je bij je keel moet grijpen met zijn vlijmscherpe realisme. Alledrie de verhalen hebben veel indruk op me gemaakt. 'Knorrende beesten' was bij mij het minst favoriet, omdat die in verhouding tot de andere twee wat onsamenhangender in elkaar zit, al zet het desondanks een sterk beeld neer. Ook de communistische staat in 'blokken' zal ik niet snel meer van mijn netvlies krijgen. Het meeste indruk maakte 'Bint': een complete novelle van begin tot eind. Hoe Borderwijk me heeft laten sympathiseren met deze weinig empathische en stijve karakters is mij een raadsel, maar het is zeker gelukt. Grote aanrader voor wie houdt van Nederlands realisme met raak en direct taalgebruik.
Read
March 9, 20261 vd 3 verhalen gelezen
March 27, 2025
“Als een man zijn hersens niet had gehad, was er werkelijk niets overgebleven.”
“Maar hij wist dat hij stond voor het gewone raadsel van de andere mens, en voor niets meer.”
Bint is de dictatoriale rector van zijn tuchtschool. Tucht is de religie, Bint is de God. Wanneer invalkracht De Bree de lessen Nederlands komt overnemen nadat de vorige docent is weggepest door klas 4D, bijgenaamd De Hel, kopieert hij het ijzeren regime van Bint bewonderend.
Bint heeft klas 4D persoonlijk samengesteld, en deze klas is dan ook diens oogappel. De Bree omschrijft de leerlingen uit de klas consequent als beesten - en zo gedragen ze zich ook. En wanneer hij voor heel even niet meer met ijzeren vuist regeert en zijn grip op de klas doet verslappen, gaat het meteen mis.
Het einde is open, maar laat de lezer met veel vragen zitten. Blijft De Bree omdat hij gelooft dat Bints regime daadwerkelijk effect heeft? Hoe zit het met De Bree's onderdrukte seksualiteit? En waarom is een klas die alleen maar oproerkraait en klooit de oogappel van een man die met stalen vuist regeert? Ik snap het niet, maar vind het wel fascinerend, zeker gezien het opkomende fascisme van de jaren '30 toen dit boek werd geschreven. En net zoals Orwell met 1984, zat Bordewijk er met dit - misschien - karikaturale portret van de tucht, niet eens zo heel ver naast.
*
“If a man would not have had his brain, there literally would not have been anything left."
“But he knew he was facing the common mystery of other people, and nothing more.”
Bint is the dictator of his own disciplinary highschool. Discipline is the religion, Bint is God. When substitute teacher De Bree takes over Dutch lessons after the last teacher got bullied away by class 4D, nicknamed "Hell" he copies Bint's iron regime admiringly.
Bint personally selected every student from 4D, making this class his favourite. De Bree constantly describes the students as animals - and that's exactly how they behave. And when he stops ruling with iron fist and loses grip of the class for the tiniest moment, it immediately goes downhill.
The story is open ended, and the reader is left with many questions. Does De Bree stay because he truly believes Bint's regime is working? What's the deal with De Bree's oppressed sexuality? And why is a class full of people that create chaos and love violence the favourite of a man who wholeheartedly believes in discipline? I don't get it, but find it fascinating nonetheless. Especially because the book was written during a time when fascism was beckoning from the sidelines, in the 1930s. And just like Orwell's 1984, Bordewijk was not far off with this - possible - caricature of discipline.
“Maar hij wist dat hij stond voor het gewone raadsel van de andere mens, en voor niets meer.”
Bint is de dictatoriale rector van zijn tuchtschool. Tucht is de religie, Bint is de God. Wanneer invalkracht De Bree de lessen Nederlands komt overnemen nadat de vorige docent is weggepest door klas 4D, bijgenaamd De Hel, kopieert hij het ijzeren regime van Bint bewonderend.
Bint heeft klas 4D persoonlijk samengesteld, en deze klas is dan ook diens oogappel. De Bree omschrijft de leerlingen uit de klas consequent als beesten - en zo gedragen ze zich ook. En wanneer hij voor heel even niet meer met ijzeren vuist regeert en zijn grip op de klas doet verslappen, gaat het meteen mis.
Het einde is open, maar laat de lezer met veel vragen zitten. Blijft De Bree omdat hij gelooft dat Bints regime daadwerkelijk effect heeft? Hoe zit het met De Bree's onderdrukte seksualiteit? En waarom is een klas die alleen maar oproerkraait en klooit de oogappel van een man die met stalen vuist regeert? Ik snap het niet, maar vind het wel fascinerend, zeker gezien het opkomende fascisme van de jaren '30 toen dit boek werd geschreven. En net zoals Orwell met 1984, zat Bordewijk er met dit - misschien - karikaturale portret van de tucht, niet eens zo heel ver naast.
*
“If a man would not have had his brain, there literally would not have been anything left."
“But he knew he was facing the common mystery of other people, and nothing more.”
Bint is the dictator of his own disciplinary highschool. Discipline is the religion, Bint is God. When substitute teacher De Bree takes over Dutch lessons after the last teacher got bullied away by class 4D, nicknamed "Hell" he copies Bint's iron regime admiringly.
Bint personally selected every student from 4D, making this class his favourite. De Bree constantly describes the students as animals - and that's exactly how they behave. And when he stops ruling with iron fist and loses grip of the class for the tiniest moment, it immediately goes downhill.
The story is open ended, and the reader is left with many questions. Does De Bree stay because he truly believes Bint's regime is working? What's the deal with De Bree's oppressed sexuality? And why is a class full of people that create chaos and love violence the favourite of a man who wholeheartedly believes in discipline? I don't get it, but find it fascinating nonetheless. Especially because the book was written during a time when fascism was beckoning from the sidelines, in the 1930s. And just like Orwell's 1984, Bordewijk was not far off with this - possible - caricature of discipline.
October 29, 2017
Blokken: 4/5
Knorrende beesten: 1/5
Bint: 3,5/5
Knorrende beesten: 1/5
Bint: 3,5/5
March 17, 2023
Duurde toch weer langer dan gehoopt
April 30, 2026
Deze bundel van drie boeken werd op de middelbare school door vrijwel iedereen op de lijst gezet, waarschijnlijk gewoon om zijn geringe dikte. Hoewel ik toch aardig wat van Bordewijk gelezen heb, ontbrak in elk geval Bint. Gelukkig is dit nu rechtgezet.
Bint (1934) is vanaf 1949 veelal samen met Blokken en Knorrende beesten (beide ook uit de vroege jaren 1930) gebundeld uitgegeven. Ze hebben alledrie de interessante bondige en kille stijl gemeen. Knorrende beesten, een beschrijving van het leven in een bad- en congresplaats (Scheveningen) met een grote rol voor auto’s, vond ik een niemendalletje. Daarentegen hebben Blokken en Bint overeenkomstige thematiek en weerspiegelen de wereldproblematiek in de jaren 30.
Blokken is de beschrijving van een heilstaat à la de Sovjet-Unie. Gaandeweg worden er scheuren zichtbaar en moet een opstand neergeslagen worden, terwijl de bevolking genadeloos onderdrukt moet worden om alles in het gareel te houden. Maar de Staat is duidelijk gedoemd ten onder te gaan.
Ook in Bint komen deze thema’s naar voren. In dit verhaal draait het om de school waar directeur Bint tracht van leerlingen “kerels” te maken. Hiertoe moeten gelijkgestemde leraren een streng regime van meedogenloze tucht doorvoeren. Hierbij gaat men feitelijk over lijken, hetgeen leidt tot een opstand, die neergeslagen wordt. Uiteindelijk gaat notabene Bint zelf aan zijn strengheid ten onder. Het boek ontroert soms, bijv. als de duidelijke liefde van leraar de Bree voor de leerlingen van de Hel (klas 4D) blijkt tijdens de fietstocht naar België en bij het melancholieke einde. Toch blijft men vasthouden aan de ijzeren tucht. Ik kon dit verhaal, net als Blokken, moeilijk anders lezen dan als een waarschuwing tegen autoritarisme.
En verder heb ik natuurlijk met volle teugen genoten van de schitterende namen en fantastische beschrijvingen van karakters en uiterlijk (haardracht, gebitten, ogen). Een waar leesgenot.
Bint (1934) is vanaf 1949 veelal samen met Blokken en Knorrende beesten (beide ook uit de vroege jaren 1930) gebundeld uitgegeven. Ze hebben alledrie de interessante bondige en kille stijl gemeen. Knorrende beesten, een beschrijving van het leven in een bad- en congresplaats (Scheveningen) met een grote rol voor auto’s, vond ik een niemendalletje. Daarentegen hebben Blokken en Bint overeenkomstige thematiek en weerspiegelen de wereldproblematiek in de jaren 30.
Blokken is de beschrijving van een heilstaat à la de Sovjet-Unie. Gaandeweg worden er scheuren zichtbaar en moet een opstand neergeslagen worden, terwijl de bevolking genadeloos onderdrukt moet worden om alles in het gareel te houden. Maar de Staat is duidelijk gedoemd ten onder te gaan.
Ook in Bint komen deze thema’s naar voren. In dit verhaal draait het om de school waar directeur Bint tracht van leerlingen “kerels” te maken. Hiertoe moeten gelijkgestemde leraren een streng regime van meedogenloze tucht doorvoeren. Hierbij gaat men feitelijk over lijken, hetgeen leidt tot een opstand, die neergeslagen wordt. Uiteindelijk gaat notabene Bint zelf aan zijn strengheid ten onder. Het boek ontroert soms, bijv. als de duidelijke liefde van leraar de Bree voor de leerlingen van de Hel (klas 4D) blijkt tijdens de fietstocht naar België en bij het melancholieke einde. Toch blijft men vasthouden aan de ijzeren tucht. Ik kon dit verhaal, net als Blokken, moeilijk anders lezen dan als een waarschuwing tegen autoritarisme.
En verder heb ik natuurlijk met volle teugen genoten van de schitterende namen en fantastische beschrijvingen van karakters en uiterlijk (haardracht, gebitten, ogen). Een waar leesgenot.
June 26, 2026
BLOKKEN - Twee sterren. Het soort dystopische verhaal over totalitarisme dat waarschijnlijk heel indrukwekkend was voor twintigste-eeuwers maar dat mij niet boeit
KNORRENDE BEESTEN - Drie sterren
BINT - Vijf sterren. Een ongelofelijk gemeen verhaal met een ongeëvenaarde breedte aan omschrijvingen voor lelijke gezichten
Het hoofd van Heiligenleven, van breed naar spits, was tegen een troffel aangeboetseerd met slordige kwakken natte kalk. Het zat met een rare steel op zijn schouders. Hij was heel klein, enkel hoofd. God, god, wat een klas, dacht De Bree. En zo waren er meer dan twintig. Er was goud mee te verdienen op de kermissen. Ter Hompel was weer anders. Hij hapte onder het werken naar een insekt. Hij had een zwarte doggetronie. Hij was voor een dog te levendig. Deze keek onder het werk bliksemvlug op naar De Bree, honderd maal. Zijn oogjes waren meer herder dan dog, en meer wolf dan herder. Deze waren vrij stevig, en enkel kaak.
Nittikson was een groene gluiper, ogen die telkens draaiden naar de hoeken en omhoog, aldoor op de rand van een epileptische aanval. Soms kwam gering schuim aan zijn mondhoeken. Verder kwam hij niet.
Links achterin zaten twee vervaarlijken. Ze waren Kiekertak en Taas Daamde, - Kiekertak, een diepzeemonster, enkel gebit, twee gebitten, - Taas Daamde, een duivel voor een spulletent, een meter hoog, een meter breed, een halve meter diep, een blok vlees als een blok geperst hooi.
KNORRENDE BEESTEN - Drie sterren
BINT - Vijf sterren. Een ongelofelijk gemeen verhaal met een ongeëvenaarde breedte aan omschrijvingen voor lelijke gezichten
Het hoofd van Heiligenleven, van breed naar spits, was tegen een troffel aangeboetseerd met slordige kwakken natte kalk. Het zat met een rare steel op zijn schouders. Hij was heel klein, enkel hoofd. God, god, wat een klas, dacht De Bree. En zo waren er meer dan twintig. Er was goud mee te verdienen op de kermissen. Ter Hompel was weer anders. Hij hapte onder het werken naar een insekt. Hij had een zwarte doggetronie. Hij was voor een dog te levendig. Deze keek onder het werk bliksemvlug op naar De Bree, honderd maal. Zijn oogjes waren meer herder dan dog, en meer wolf dan herder. Deze waren vrij stevig, en enkel kaak.
Nittikson was een groene gluiper, ogen die telkens draaiden naar de hoeken en omhoog, aldoor op de rand van een epileptische aanval. Soms kwam gering schuim aan zijn mondhoeken. Verder kwam hij niet.
Links achterin zaten twee vervaarlijken. Ze waren Kiekertak en Taas Daamde, - Kiekertak, een diepzeemonster, enkel gebit, twee gebitten, - Taas Daamde, een duivel voor een spulletent, een meter hoog, een meter breed, een halve meter diep, een blok vlees als een blok geperst hooi.
Read
February 6, 2026"De Bree vond het hier gezellig. Er was boven de tafel één biljartlamp aan. Het was er warmgroen. Zij rookten even zwijgend, Remigius zijn sigaret, De Bree zijn pijp. Remigius sloeg het boek dicht, tuurde naar De Bree. Hij zat in het duister, De Bree ook. Het licht was tussen hen. Zij vonden elkaars ogen achter het licht. Er was een verstandhouding. "
- Uit "Bint"
"Bij vloedlicht aan de rand van een onafzienbare krater werd in de diepte de meteoriet aangeboord. Een vierkant stuk van zijn smeltwrat was elektrisch tot ontbranding gebracht als een modern vreugdevuur. het vlamde niet, het groeide helwit, gelijk gesmolten steen. De zon reikte niet tot daar. het gloeide groot en vierkant in de schemering. "
- Uit "Blokken"
Prachtige verhalen die alle kanten uit schieten. Het is echt ongelofelijk dat Blokken in de jaren '30 is geschreven. Het middelste verhaal, Knorrende Beesten, is een van de minste begrijpelijke dingen die ik in tijden heb gelezen, en was een uitdaging om doorheen te komen. Bint was voor mij een groot hoogtepunt, echt een hilarisch, donker verhaal dat ik iedereen kan aanraden. Neem het boek mee als je hem eens ziet in een kringloop!
Geluisterd tijdens het lezen:
Hildur Guðnadóttir - Where to From
- Uit "Bint"
"Bij vloedlicht aan de rand van een onafzienbare krater werd in de diepte de meteoriet aangeboord. Een vierkant stuk van zijn smeltwrat was elektrisch tot ontbranding gebracht als een modern vreugdevuur. het vlamde niet, het groeide helwit, gelijk gesmolten steen. De zon reikte niet tot daar. het gloeide groot en vierkant in de schemering. "
- Uit "Blokken"
Prachtige verhalen die alle kanten uit schieten. Het is echt ongelofelijk dat Blokken in de jaren '30 is geschreven. Het middelste verhaal, Knorrende Beesten, is een van de minste begrijpelijke dingen die ik in tijden heb gelezen, en was een uitdaging om doorheen te komen. Bint was voor mij een groot hoogtepunt, echt een hilarisch, donker verhaal dat ik iedereen kan aanraden. Neem het boek mee als je hem eens ziet in een kringloop!
Geluisterd tijdens het lezen:
Hildur Guðnadóttir - Where to From
May 17, 2023
Blokken, hoewel vrij kort, bouwt een vrij transparant op het autoritaire communisme gebaseerde staat uit. Meesterlijk en bedachtzaam geschreven.
Van Knorrende Beesten heb ik eerlijk gezegd nauwelijks wat begrepen.
Bint is één van de interessantst geschreven romans die men tot de Nieuwe Zakelijkheid kan rekenen. Zoals bij Bordewijk wel vaker het geval is: geen woord is te veel, en toch krijg je een heel sterke psychologisering van Bint en De Bree.
Van Knorrende Beesten heb ik eerlijk gezegd nauwelijks wat begrepen.
Bint is één van de interessantst geschreven romans die men tot de Nieuwe Zakelijkheid kan rekenen. Zoals bij Bordewijk wel vaker het geval is: geen woord is te veel, en toch krijg je een heel sterke psychologisering van Bint en De Bree.
October 14, 2025
Lastig te beoordelen omdat het drie novellen/romans zijn. Blokken viel me als dystopische roman tegen. Mist diepgang en mag zeker niet in een adem met 1984 worden genoemd. 3 sterren. Knorrende beesten is een tamelijk belachelijke verhandeling. 2 sterren. Bint blijft fascineren, vooral omdat de strekking van het verhaal zo onzeker is. 4 sterren.
March 29, 2026
Hoewel Blokken en Bint erg meeslepend en bijzonder zijn, vond ik dat Knorrende Beesten de bundel een beetje naar beneden haalde. Bordewijks schrijfstijl is ongekend en houdt niet in met zijn brutaal mooie formuleringen.
March 20, 2023
Bint
3,5
Bordewijk slaagt erin op sublieme wijze personages te beschrijven die mij absoluut onuitstaanbare en afschuwelijke personen lijken, maar wel fantastische fictionele personages zijn. Het boek leest vlot en ik ben ook hier benieuwd wat mijn medestudenten ervan vonden.
3,5
Bordewijk slaagt erin op sublieme wijze personages te beschrijven die mij absoluut onuitstaanbare en afschuwelijke personen lijken, maar wel fantastische fictionele personages zijn. Het boek leest vlot en ik ben ook hier benieuwd wat mijn medestudenten ervan vonden.
January 3, 2025
4 sterren als hij is normaal praatte
May 2, 2025
Blokken blijft een goed verhaal met een bijzondere voorstelling van een totalitaire staat. Knorrende beesten was gewoon verwarrend met auto’s die als monsters worden beschreven…
April 25, 2022
Blokken en Knorrende beesten vond ik niks, Bint heb ik wel met plezier gelezen!
December 26, 2023
Bijzondere verhalen van een bijzondere schrijver, die ik eigenlijk helemaal niet kende. Fantasievol, vervreemdend, en met een uitgebeend taalgebruik waar je even voor moet gaan zitten.
September 7, 2021
De echte kracht van dit boek ligt in het laatste verhaal, Bint. Hierin weet Bordewijk zich te profileren als een echte verhaalschrijver. In Blokken weet hij een goede schets achter te laten van een maatschappij die angstvallig herkenbaar is. Van een lopend, fictief verhaal is er echter geen sprake. Knorrende beesten, het kortste verhaal, weet moeilijk de aandacht van de lezer te grijpen, laat staan vast te houden.
January 27, 2025
Ik beperk me in deze review tot Blokken en Knorrende beesten, omdat ik Bint al in een losse uitgave gelezen en gereviewd heb.
Blokken en Knorrende beesten zijn twee korte verhalen die geen lopend plot bevatten maar eerder bestaan uit een reeks blikken. Beide verhalen geven een indruk van een wereld, maar bij Blokken gaat dat meer om de structuur van de wereld, terwijl het bij Knorrende beesten meer om de atmosfeer lijkt te gaan.
In Blokken beschrijft Bordewijk een totalitaire staat die onsuccesvol streeft naar het perfect uitroeien van individualisme. Sterk vind ik de beschrijvingen van saaie ordelijkheid gecontrasteerd met hevig geweld en onderliggend verzet.
Knorrende beesten beschrijft de seizoenen bij een badplaats die druk door auto's bezocht word, waarin de auto's menselijke en levende karaktereigenschappen toebedeeld krijgen. Tegelijkertijd is het een weergave van klasseverschillen. Ik vond het prachtig hoe sterk het verschil tussen de blakende zomer en de grauwe neergang in de herfst en winter beschreven werd, maar het bleef mij toch vooral erg abstract en afstandelijk.
Ik twijfelde tussen 3 en 4 sterren, en ik heb uiteindelijk voor 3 gekozen. Ik kan niet ontkennen dat Bordewijks fenomenale stijl en kundigheid blijken uit deze werken, en van fragmenten ervan heb ik erg genoten. Maar het was zware kost zonder de beloning van ontroering of het leren kennen van karakters. Grote waardering voor de literaire waarde, iets minder leesplezier. Je kunt niet altijd alles hebben.
Blokken en Knorrende beesten zijn twee korte verhalen die geen lopend plot bevatten maar eerder bestaan uit een reeks blikken. Beide verhalen geven een indruk van een wereld, maar bij Blokken gaat dat meer om de structuur van de wereld, terwijl het bij Knorrende beesten meer om de atmosfeer lijkt te gaan.
In Blokken beschrijft Bordewijk een totalitaire staat die onsuccesvol streeft naar het perfect uitroeien van individualisme. Sterk vind ik de beschrijvingen van saaie ordelijkheid gecontrasteerd met hevig geweld en onderliggend verzet.
Knorrende beesten beschrijft de seizoenen bij een badplaats die druk door auto's bezocht word, waarin de auto's menselijke en levende karaktereigenschappen toebedeeld krijgen. Tegelijkertijd is het een weergave van klasseverschillen. Ik vond het prachtig hoe sterk het verschil tussen de blakende zomer en de grauwe neergang in de herfst en winter beschreven werd, maar het bleef mij toch vooral erg abstract en afstandelijk.
Ik twijfelde tussen 3 en 4 sterren, en ik heb uiteindelijk voor 3 gekozen. Ik kan niet ontkennen dat Bordewijks fenomenale stijl en kundigheid blijken uit deze werken, en van fragmenten ervan heb ik erg genoten. Maar het was zware kost zonder de beloning van ontroering of het leren kennen van karakters. Grote waardering voor de literaire waarde, iets minder leesplezier. Je kunt niet altijd alles hebben.
Displaying 1 - 30 of 71 reviews