What do you think?
Rate this book
Alles voor allen
Een nieuwe catechismus
Veel mensen die in christelijke kerken zijn opgegroeid, valt het moeilijk om aan zichzelf te bekennen dat 'het christelijk geloof' hen niets meer zegt. Geloven betekent oorspronkelijk: vertrouwen schenken en goede hoop hebben; wat het betekent tussen mensen in vriendschap en liefde. Een grote liefde is een groot geloof.
In deze nieuwe catechismus probeert Huub Oosterhuis aan de hand van het 'Grote Verhaal' van de Joodse en van de 'messiaanse' ('oerchristelijke') traditie, antwoorden te vinden op de eeuwige vragen van vandaag. Voorbij aan het onderscheid katholiek-protestant. Voor alle mensen van goede wil.
_
Deze wereld is verschrikkelijk. Er lijkt geen beginnen aan. Er is geen God en geen Jezus die Afrika van de honger zal redden. God zwijgt zo diep in alle talen dat je denkt: hij bestaat niet. Zo voelt het. Er is maar één oplossing: dat je 'en toch' zegt en 'hier ben ik'; en om je heen kijkt of er nog iemand is die ook - en dat je dan samen probeert te redden wat je redden kunt.
_
Een kerk, ekklesia, gemeente is een aantal mensen die telkens opnieuw afspreken dat zij zullen 'proberen te redden wat er te redden valt'. Solidariteit en ontferming proberen. Aansluiting zoeken, ook zingend en biddend, bij al het goede dat overal in deze wereld gedaan wordt tegen de verschrikking in, overal. In die beweging van gedeeld leven, bevinden wij ons, in die tegenbeweging.
_
Zoals 'liefde' tot je naaste wortelt in het besef van gelijkheid, dat je bent zoals hij of zij: zo wortelt 'liefde' tot de vreemdeling in het besef dat je ook zelf een vreemdeling bent, geweest bent, kunt worden.
_
En toch dat woord 'Heb elkander lief'. Alle duisternissen van de geschiedenis hebben het niet overmeesterd. Het is er nog, hoe zou dat bij God mogelijk zijn als het niet was vleesgeworden in mensen. Als het niet, onvoorstelbaar als alle lijden van de wereld bij elkaar, onvoorstelbaar als God, geleefd werd, in geduld en eerbied en plotselinge ontferming, in hartstocht en lange trouw.
Veel mensen die in christelijke kerken zijn opgegroeid, valt het moeilijk om aan zichzelf te bekennen dat 'het christelijk geloof' hen niets meer zegt. Geloven betekent oorspronkelijk: vertrouwen schenken en goede hoop hebben; wat het betekent tussen mensen in vriendschap en liefde. Een grote liefde is een groot geloof.
In deze nieuwe catechismus probeert Huub Oosterhuis aan de hand van het 'Grote Verhaal' van de Joodse en van de 'messiaanse' ('oerchristelijke') traditie, antwoorden te vinden op de eeuwige vragen van vandaag. Voorbij aan het onderscheid katholiek-protestant. Voor alle mensen van goede wil.
_
Deze wereld is verschrikkelijk. Er lijkt geen beginnen aan. Er is geen God en geen Jezus die Afrika van de honger zal redden. God zwijgt zo diep in alle talen dat je denkt: hij bestaat niet. Zo voelt het. Er is maar één oplossing: dat je 'en toch' zegt en 'hier ben ik'; en om je heen kijkt of er nog iemand is die ook - en dat je dan samen probeert te redden wat je redden kunt.
_
Een kerk, ekklesia, gemeente is een aantal mensen die telkens opnieuw afspreken dat zij zullen 'proberen te redden wat er te redden valt'. Solidariteit en ontferming proberen. Aansluiting zoeken, ook zingend en biddend, bij al het goede dat overal in deze wereld gedaan wordt tegen de verschrikking in, overal. In die beweging van gedeeld leven, bevinden wij ons, in die tegenbeweging.
_
Zoals 'liefde' tot je naaste wortelt in het besef van gelijkheid, dat je bent zoals hij of zij: zo wortelt 'liefde' tot de vreemdeling in het besef dat je ook zelf een vreemdeling bent, geweest bent, kunt worden.
_
En toch dat woord 'Heb elkander lief'. Alle duisternissen van de geschiedenis hebben het niet overmeesterd. Het is er nog, hoe zou dat bij God mogelijk zijn als het niet was vleesgeworden in mensen. Als het niet, onvoorstelbaar als alle lijden van de wereld bij elkaar, onvoorstelbaar als God, geleefd werd, in geduld en eerbied en plotselinge ontferming, in hartstocht en lange trouw.
224 pages, Paperback
First published December 20, 2016
1 person is currently reading
2 people want to read
About the author
Huub Oosterhuis
77 books3 followersHubertus Gerardus Josephus Henricus Oosterhuis was a Dutch theologian and poet. He was mainly known for his contribution to Christian music and liturgy in the Dutch language, used in both Protestant and Roman Catholic churches, although a few songs have been censored in some dioceses. He was the author of over 60 books and at the time of over 700 hymns, songs, Psalms (often in an own interpretation), and prayers.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
July 9, 2018
Huub Oosterhuis tracht in "Alles voor allen" een genuanceerde beeld te schetsen op het christelijke geloof. Het geloof, vérder dan wat we in de Kerken voorgeschoteld krijgen, teruggeschroefd naar zijn oorsprong: de Bijbel en diens verhalen met een ontnuchterende, contextuele en relativerende reflectie. De visie op het christelijke geloof is grotendeels ondogmatisch. Daarnaast zullen de eerlijkheid en de tips van Oosterhuis in dit boek je verrassen:
"Ik was ontroerd en beschaamd om zoveel loodrecht geloof - ik herinnerde me Romeinen Acht ooit vertaald te hebben dat ik bij de tekst een lied geschreven had, 'God die ons heeft voorzien' veertig jaar geleden, met regels als 'al wat ons overkomt zal hoop en zegen zijn'."
"Lees het Nieuwe Testament niet zomaar. Je volgt best een aantal inleidende lessen."
Slechts één keer spreekt Oosterhuis in zijn boek een soort eigen mening uit, waarin hij mythologiseert. Maar hij waarschuwde de lezer al voor zijn uitspraak. In de rest van het boek doet hij dienst als vertaler en iemand die toelichting biedt bij Bijbelteksten, gedichten ... Soms gaat hij er ver op in. Regelmatig het woord 'God' gebruikend. Zo'n uitweiding was voor mij maar één keer echt vermoeiend. Het leeuwendeel lijkt Oosterhuis te weten wanneer genoeg genoeg is. Hoofdstukken zijn meestal echt niet lang. Soms best heftig zelfs, verwijzend naar heel wat 'oerteksten' en invloedrijke personen in de geschiedenis. Je kan er vrij zeker van zijn: de schrijver heeft een grondig onderzoek achter de rug.
De samenhang van dit boek berust voornamelijk op twee Grote Verhalen uit de Bijbel: de uittocht uit Egypte (Exodus) en het Evangelie (rond Jezus). Verwijzend naar de Thora en haar oorspronkelijke bedoelingen, worden meestal relativerende en genuanceerde antwoorden geformuleerd op priemende vragen rond het geloof:
- Wat is God?
- Wat is bidden?
- Wat is de ziel?
- Wat is de betekenis van de hemel?
- Waar dient de Kerk voor?
- Wat is de heilige geest?
- Als God almachtig is, waarom is er dan zo veel leed op de wereld?
- ...
Na een tiental pagina's dacht ik: Dit is geen leesboek. Dit is een boek om te studeren. Bij de minste twijfel heb ik woorden opgezocht: in totaal een ontzaglijke 205!! Als adolescent moet ik bekennen dat heel wat woorden -ondanks de moderne visie en aanpak van dit boek - toch niet bekend in de oren klonken. Woorden zoals 'bestendigen', 'wellust', 'vrijmoedig', 'patser', 'bezielen', 'begenadigen', 'vroom', ...
Hiermee wil ik niet zinspelen op een moeilijkheidsgraad of oubolligheid van dit boek. De algemene boodschap wordt in de eerste helft van het boek al ongeveer helemaal duidelijk. Oubollig is het boek ook niet. Het zijn de teksten uit de Bijbel, de beeldspraak die oubollig zijn. Ons Nederlands taalgebruik lijkt tekort te schieten voor oorspronkelijke ingewikkelde Hebreeuwse of Griekse woorden. Woorden die misschien speciaal voor de Bijbel werden uitgevonden en die we in ons dagelijks taalgebruik amper gebruiken. De auteur is zeker ook niet van de oude stempel, als je eens zijn Wikipedia-pagina leest waarin wordt vermeld dat hij een vertegenwoordiger is van het Tweede Vaticaanse concilie dat plaatsvond van 1962 - 1965. Hierin kwam een modernisering van de Kerk tot stand. Naast dit feit, heeft de auteur ook meerdere debatcentra geopend.
Wat wel een kleine hinderpaal kan zijn in dit boek, is de structuur. De inhoudstabel op pagina 218 getuigt van een duidelijke structuur. De inhoud van een hoofdstuk zelf is dan weer als een rivier: de woorden stromen. Met goede wil, maar vooral met tijd zal de structuur je duidelijk worden. Van 'God' naar 'De Heilige Geest', naar 'Bidden', ... Het lijkt in het begin wel een labyrint.
Vandaar kan ik niet met zekerheid zeggen of dit boek echt voor beginners is. Ik raad je aan eerst Geen vrede, maar een zwaard van Erik Buys te lezen. Aangezien dit boek gerichter het 'geweldmechanisme' verduidelijkt en waarom geweld plegen best vermeden kan worden. De catechismus pleit tegen geweld en voor de liefde met zinnetjes zoals: 'Heb liefde tot je naaste die is als jij, jouw gelijke" en "Gij zult liefhebben de vreemdeling want zelf zijn jullie vreemdelingen geweest in het land Egypte." (Deuteronomium 10: 16-19).
De volgende twee uitspraken van Jezus kan je uit de algemene betekenis van het geloof (in deze catechismus uiteraard vermeld) afleiden. Als het je nog niet duidelijk is, raad ik je aan Geen vrede, maar een zwaard te lezen. De twee uitspraken lijken zeer onlogisch op het eerste zicht:
"Gij hebt gehoord dat er gezegd is: Gij zult uw naaste beminnen en uw vijand haten. Maar ik zeg je: heb je vijanden lief." (Matteüs 5: 38-46).
"Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader, tussen een dochter en haar moeder en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder; de vijanden van de mensen zijn hun eigen huisgenoten!" (Matteüs 10: 34 - 36)
Om af te sluiten zeg ik u al dit: wie of wat is God? In mijn persoonlijke woorden zie ik hem of haar meer als een geweten. We kunnen het niet uitleggen. Dat is misschien ook niet nodig. Het is iets in mij en zoals Oosterhuis meent: iets in iedereen. Iedereen, ook vrouwen, verstotene, zelfs rijken, ... Ook wie nog nooit van de Bijbel gehoord heeft. Het is datgene in ons dat "steeds opnieuw hoopt en werkt aan een rechtvaardigere wereld". De auteur legt dit nog beter uit.
Heilig, gezalfd, Christus, God, Jezus, ... Zwaarbeladen woorden deze tijden die misschien zelfs negatieve gevoelens oproepen . Je kan ze eens als volgt bekijken. Hoewel wat ik nu ga zeggen geen voorbeeld is uit het boek.
Wat als Jezus zelf ook werd beproefd door verlangens naar macht? Hij heeft toch ook 40 dagen in de woestijn gezeten en zitten kibbelen met zijn (innerlijke) duivel, met de beruchte duivel, de Satan? Niet alleen de beproeving in de woestijn (zoals elke gewone mens), maar ook een toegeving deed hij. Uit het volgende fragment blijkt dat Jezus meent dat hij zelf ook niet 'helemaal goed' is:
"Waarom noemt ge mij goed? Niemand is goed, enkel die ene, God. Gij kent de geboden: [...]" (Lukas 18: 18-20)
"Ik was ontroerd en beschaamd om zoveel loodrecht geloof - ik herinnerde me Romeinen Acht ooit vertaald te hebben dat ik bij de tekst een lied geschreven had, 'God die ons heeft voorzien' veertig jaar geleden, met regels als 'al wat ons overkomt zal hoop en zegen zijn'."
"Lees het Nieuwe Testament niet zomaar. Je volgt best een aantal inleidende lessen."
Slechts één keer spreekt Oosterhuis in zijn boek een soort eigen mening uit, waarin hij mythologiseert. Maar hij waarschuwde de lezer al voor zijn uitspraak. In de rest van het boek doet hij dienst als vertaler en iemand die toelichting biedt bij Bijbelteksten, gedichten ... Soms gaat hij er ver op in. Regelmatig het woord 'God' gebruikend. Zo'n uitweiding was voor mij maar één keer echt vermoeiend. Het leeuwendeel lijkt Oosterhuis te weten wanneer genoeg genoeg is. Hoofdstukken zijn meestal echt niet lang. Soms best heftig zelfs, verwijzend naar heel wat 'oerteksten' en invloedrijke personen in de geschiedenis. Je kan er vrij zeker van zijn: de schrijver heeft een grondig onderzoek achter de rug.
De samenhang van dit boek berust voornamelijk op twee Grote Verhalen uit de Bijbel: de uittocht uit Egypte (Exodus) en het Evangelie (rond Jezus). Verwijzend naar de Thora en haar oorspronkelijke bedoelingen, worden meestal relativerende en genuanceerde antwoorden geformuleerd op priemende vragen rond het geloof:
- Wat is God?
- Wat is bidden?
- Wat is de ziel?
- Wat is de betekenis van de hemel?
- Waar dient de Kerk voor?
- Wat is de heilige geest?
- Als God almachtig is, waarom is er dan zo veel leed op de wereld?
- ...
Na een tiental pagina's dacht ik: Dit is geen leesboek. Dit is een boek om te studeren. Bij de minste twijfel heb ik woorden opgezocht: in totaal een ontzaglijke 205!! Als adolescent moet ik bekennen dat heel wat woorden -ondanks de moderne visie en aanpak van dit boek - toch niet bekend in de oren klonken. Woorden zoals 'bestendigen', 'wellust', 'vrijmoedig', 'patser', 'bezielen', 'begenadigen', 'vroom', ...
Hiermee wil ik niet zinspelen op een moeilijkheidsgraad of oubolligheid van dit boek. De algemene boodschap wordt in de eerste helft van het boek al ongeveer helemaal duidelijk. Oubollig is het boek ook niet. Het zijn de teksten uit de Bijbel, de beeldspraak die oubollig zijn. Ons Nederlands taalgebruik lijkt tekort te schieten voor oorspronkelijke ingewikkelde Hebreeuwse of Griekse woorden. Woorden die misschien speciaal voor de Bijbel werden uitgevonden en die we in ons dagelijks taalgebruik amper gebruiken. De auteur is zeker ook niet van de oude stempel, als je eens zijn Wikipedia-pagina leest waarin wordt vermeld dat hij een vertegenwoordiger is van het Tweede Vaticaanse concilie dat plaatsvond van 1962 - 1965. Hierin kwam een modernisering van de Kerk tot stand. Naast dit feit, heeft de auteur ook meerdere debatcentra geopend.
Wat wel een kleine hinderpaal kan zijn in dit boek, is de structuur. De inhoudstabel op pagina 218 getuigt van een duidelijke structuur. De inhoud van een hoofdstuk zelf is dan weer als een rivier: de woorden stromen. Met goede wil, maar vooral met tijd zal de structuur je duidelijk worden. Van 'God' naar 'De Heilige Geest', naar 'Bidden', ... Het lijkt in het begin wel een labyrint.
Vandaar kan ik niet met zekerheid zeggen of dit boek echt voor beginners is. Ik raad je aan eerst Geen vrede, maar een zwaard van Erik Buys te lezen. Aangezien dit boek gerichter het 'geweldmechanisme' verduidelijkt en waarom geweld plegen best vermeden kan worden. De catechismus pleit tegen geweld en voor de liefde met zinnetjes zoals: 'Heb liefde tot je naaste die is als jij, jouw gelijke" en "Gij zult liefhebben de vreemdeling want zelf zijn jullie vreemdelingen geweest in het land Egypte." (Deuteronomium 10: 16-19).
De volgende twee uitspraken van Jezus kan je uit de algemene betekenis van het geloof (in deze catechismus uiteraard vermeld) afleiden. Als het je nog niet duidelijk is, raad ik je aan Geen vrede, maar een zwaard te lezen. De twee uitspraken lijken zeer onlogisch op het eerste zicht:
"Gij hebt gehoord dat er gezegd is: Gij zult uw naaste beminnen en uw vijand haten. Maar ik zeg je: heb je vijanden lief." (Matteüs 5: 38-46).
"Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader, tussen een dochter en haar moeder en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder; de vijanden van de mensen zijn hun eigen huisgenoten!" (Matteüs 10: 34 - 36)
Om af te sluiten zeg ik u al dit: wie of wat is God? In mijn persoonlijke woorden zie ik hem of haar meer als een geweten. We kunnen het niet uitleggen. Dat is misschien ook niet nodig. Het is iets in mij en zoals Oosterhuis meent: iets in iedereen. Iedereen, ook vrouwen, verstotene, zelfs rijken, ... Ook wie nog nooit van de Bijbel gehoord heeft. Het is datgene in ons dat "steeds opnieuw hoopt en werkt aan een rechtvaardigere wereld". De auteur legt dit nog beter uit.
Heilig, gezalfd, Christus, God, Jezus, ... Zwaarbeladen woorden deze tijden die misschien zelfs negatieve gevoelens oproepen . Je kan ze eens als volgt bekijken. Hoewel wat ik nu ga zeggen geen voorbeeld is uit het boek.
Wat als Jezus zelf ook werd beproefd door verlangens naar macht? Hij heeft toch ook 40 dagen in de woestijn gezeten en zitten kibbelen met zijn (innerlijke) duivel, met de beruchte duivel, de Satan? Niet alleen de beproeving in de woestijn (zoals elke gewone mens), maar ook een toegeving deed hij. Uit het volgende fragment blijkt dat Jezus meent dat hij zelf ook niet 'helemaal goed' is:
"Waarom noemt ge mij goed? Niemand is goed, enkel die ene, God. Gij kent de geboden: [...]" (Lukas 18: 18-20)
May 9, 2022
In de loop der jaren heb ik flink wat van Huub Oosterhuis gelezen, voor mij al tientallen jaren een grote inspiratie. Ik vind dit een geweldig boek omdat het de essentie van wat hem levenslang bewogen heeft bevat.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews