Έδαφος και μνήμη στα Βαλκάνια: Ο «γεωργικός εθνικισμός» στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία

by Σπυρίδων Γ. Πλουμίδης

Τα κρίσιμα κοινωνικά προβλήματα που αντιμετώπισε η Ελλάδα στον Μεσοπόλεμο (1922-40), όπως η αστυφιλία των γεωργών, η κρίση της αστικής ηγεμονίας, οι συνέπειες της αστικής εγκατάστασης των προσφύγων και της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, ο "υπερεπαγγελματισμός" και ο "παρασιτισμός" των ελληνικών πόλεων, διασταυρώθηκαν με νέα διανοητικά φαινόμενα, όπως η γεωπολιτική, η γεωοικονομία, ο νεομαλθουσιανισμός, ο ριζοσπαστικός αγροτισμός και ο "γεωργικός εθνικισμός". Ο κοινωνικός προβληματισμός του Μεσοπολέμου γονιμοποιήθηκε από τους γεωπόνους, μια αναδυόμενη νέα ελίτ ειδικών επιστημόνων και διανοουμένων, η οποία ανέλαβε την επιστημονική οργάνωση της αγροτικής οικονομίας και την επίτευξη της σιτάρκειας, και θεώρησε κοινωνική "αποστολή" της την περιστολή της αστυφιλίας. Οι γεωπόνοι ανέπτυξαν για λόγους νομιμοποίησης και κοινωνικής ανέλιξης έναν υπερπολιτικό λόγο, ο οποίος είχε άμεσες αναφορές στο έθνος.

Η μνήμη των εθνικών πολέμων (1912-22) και η νεορομαντική αντίληψη του εθνικού εδάφους συνδυάστηκαν με τις ριζοσπαστικές αγροτιστικές ιδέες για τον σχηματισμό της έννοιας του "γεωργικού έθνους". Η γεωπολιτική και ο "γεωργικός εθνικισμός" χρησιμοποιήθηκαν μεταπολεμικά από τους Έλληνες διανοουμένους για τη θεωρητική θεμελίωση μιας νέας "Μεγάλης Ιδέας", η οποία προσέλαβε χαρακτηριστικά του Νέου Ιμπεριαλισμού. Ο βραχύβιος ελληνικός ιμπεριαλισμός (1943-46) εξετάζεται εδώ συγκριτικά με τον βουλγαρικό αναθεωρητισμό του Μεσοπολέμου, ο οποίος βασίστηκε σε ανάλογες ιδεολογικές συνιστώσες (στον γεωγραφικό ντετερμινισμό, στη γεωοικονομία και στην κατασκευή του "γεωργικού έθνους").


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
- Βραχυγραφίες
- Κατάλογος πινάκων και διαγραμμάτων
- Κατάλογος χαρτών και εικόνων
- Εισαγωγή
1. Το σιτάρι, τα καπνά και η ειρήνη
2. Η πολιτική συγγένεια της Δήμητρας και του Πλούτωνα
3. Η εθνική περίφραξη κυοφορεί τον αταβισμό
4. Ο ρεβιζιονισμός και η πορεία προς τον πόλεμο
5. Ο ελληνικός ιμπεριαλισμός (1943-46)
- Επίλογος
- Πηγές και βιβλιογραφία
- Ευρετήριο προσώπων
- Ευρετήριο γεωγραφικών όρων
- Ευρετήριο σωματείων, φορέων και οργανώσεων

480 pages, Paperback

First published April 1, 2011

About the author

Ο Σπυρίδων Πλουμίδης γεννήθηκε στα Ιωάννινα το 1974. Το 1996 αποφοίτησε από το Τμήμα Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου και το 2004 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια της Δυτικής Μακεδονίας, των Ιωαννίνων και του Ιονίου. Σήμερα υπηρετεί ως Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστήμιου Αθηνών (ΕΚΠΑ).

Reviews

[Midnight Owl · Rating 5 out of 5]

Το διάβασα για μια εργασία που είχα σε αυτό το εξάμηνο.

Για μια ακόμα φορά σοκάρομαι που ήταν τόσο καλό, ειδικά στο σημείο όπου γίνεται αναφορά στο πώς η μνήμη των νεκρών και ο τόπος ταφής τους συνδέεται άρρηκτα με τον εθνικισμό και νομιμοποιεί επεκτατικές επιδιώξεις.

5/5 the city needs you diva💅