Russisch blauw

by Rascha Peper

Een jonge historicus raakt gefascineerd door de laatste Russische tsarenfamilie, de Romanovs, tot die fascinatie zo beklemmend wordt dat hij rigoureus alle boeken over het onderwerp de deur uit doet. Wanneer hem een paar jaar later wordt gevraagd een stuk over de Romanovs te schrijven, doet hij een adembenemende ontdekking die zijn lang gekoesterde gevoel van verwantschap met de tsarenfamilie niet alleen nieuw leven in blaast, maar opstuwt tot euforische hoogte.

‘Een gave, zeer overtuigende roman waarin fantasie en werkelijkheid geraffineerd zijn vervlochten met elkaar.’ Opzij

Genres: Fiction, Dutch Literature, Literature, School, Historical Fiction, Ebooks, Roman

260 pages, Mass Market Paperback

First published January 1, 1995

About the author

Rascha Peper (pseudoniem van Jenneke Strijland) studeerde Nederlandse taal- en letterkunde in Amsterdam. Na haar studie werkte ze enige tijd als lerares. Ze verhuisde in 1983 vanwege het werk van haar partner naar Wenen. Daar begon ze met schrijven. In 1990 debuteerde ze met de verhalenbundel De waterdame. Haar eerste roman, Oesters, verscheen in 1991. De roman Rico's vleugels werd in 1994 genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. In 1996 won ze de Multatuliprijs voor Russisch blauw. In het najaar van 1999 verhuisde ze naar New York. Haar roman Vingers van marsepein (2008) gaat over Frederik Ruysch (1638-1731). Ze schreef regelmatig columns in het NRC Handelsblad.

In 2010 stapte ze over van uitgeverij Nieuw Amsterdam naar Querido.
Enkele van haar boeken zijn in het Duits vertaald. De vertaling van Russisch blauw verscheen in 1997 onder de titel Russisch Blau. Van Oesters verscheen in 2002 een vertaling onder de titel Das Mädchen, das vom Himmel fiel; van Wie scheep gaat verscheen in 2006 een vertaling onder de titel Visions of Hanna.

In oktober 2012 gaf ze in een interview in het NRC aan een ongeneeslijke vorm van alvleesklierkanker te lijden. Ze overwoog een collega schrijver te vragen de tweedelige roman, waar al jaren werk in zat, te voltooien. Uiteindelijk heeft ze het eerste deel nog zelf kunnen omwerken tot zelfstandig te lezen roman en van het tweede deel maakte ze een synopsis gereed.

Reviews

[Dolf Patijn · Rating 5 out of 5]

Ik heb nog slechts een paar boeken te gaan en dan ben ik door het oeuvre van Rascha Peper (pennaam van Jenneke Strijland) heen. Ze was een geweldig auteur en is veel te jong op 64 jarige leeftijd overleden.

Van Russisch blauw heb ik genoten. Het is een mooi geconstrueerde roman waarin de hoofdpersoon zich helemaal verliest in de geschiedenis van de Romanov familie en dan met name het eind van de dynastie. De manier waarop ze de fantasie van Lex en werkelijkheid in elkaar laat overlopen is knap gedaan en komt natuurlijk over. Het is een boek dat moeilijk is weg te leggen omdat het geen moment verslapt. Een echte aanrader.

[Job Bunt · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek. De verwevenheid van de verhaallijnen, de opbouw naar een (anti)climax, de lange maar niet droge beschrijvingen van de psyche van de hoofdpersoon maken dit een aanrader. Enige is, maar niet per se minder, dat er 3 verhaallijnen zijn zonder duidelijke afbakening. Best een beetje schakelen soms.

[FV · Rating 3 out of 5]

In sommige opzichten vond ik dit een erg goed boek, en toch is de gemiddelde matigheid van de moeder van de hoofdpersoon ook een beetje het gevoel dat ik bij dit hele boek heb.

De pro's: mooie taal, goeie omschrijvingen, vlot geschreven dus lekker leesbaar, rare personages, mooie verweving van geschiedenis, heden, fantasie en werkelijkheid, die het tastbaar maakt hoe Lex wel erg in zijn eigen hoofd kon zitten.

De cons: het gevoel dat er meer in dit verhaal zat en het nogal cheesy einde.

Maar dus wel zodanig mooi geschreven dat ik echt graag nog eens een boek van Rascha Peper lees.

[Dylan · Rating 5 out of 5]

Ik besloot dit boek na vijf jaar te herlezen uit pure nostalgie, maar merkte al snel dat ik het destijds niet goed genoeg heb kunnen waarderen.

Over de mystieke verbintenis van een Nederlandse hemofiliepatiënt met de laatste tsarevitsj. Een prachtige versmelting van verleden en heden, obsessie en belofte. Op veel punten erg herkenbaar. Als een zwemmer in een vervallen zwembad verdrink je in de proza en wordt je meegevoerd door het plot. Ik ben wellicht ietwat bevooroordeeld, maar ik vind deze roman fenomenaal en zou hem zo wéér herlezen.

[Hermien · Rating 5 out of 5]

Wat een heerlijk boek. Ik had net een non fiction boek over de Romanovs gelezen dus dat sloot heel mooi aan. En het verhaal speelt zich af in de buurt waar ik zelf ben opgegroeid rond dezelfde tijd als de hoofdpersoon, dus dat sprak ook erg aan.

[Eva · Rating 4 out of 5]

Lex Grol is in zijn geboortedorp. Hij past er op de riante villa van de familie van zijn jeugdvriend Sweder. Het is prachtig huis met een grote groene tuin en een enigszins vervallen zwembad met mozaïeken en dolfijnstandbeelden. Lex worstelt met zijn gezondheid en met zijn ambities. Lange tijd heeft hij een fascinatie gehad voor de Russische tsarenfamilie Romanov die met de Russische revolutie gruwelijk aan hun einde zouden zijn gekomen. Bijna een obsessie. Hij heeft zich aan die obsessie ontworstelt, maar heeft moeite om nu zijn plek te vinden. In zijn geboortedorp woont ook nog steeds zijn moeder, met wie hij een moeizame relatie heeft. Zijn moeder heeft Russische wortels, maar is geadopteerd door een Nederlands communistisch echtpaar.

Het leven van Lex verandert wanneer een professor hem vraagt om mee te schrijven aan een boek over de geschiedenis van Rusland. Zijn fascinatie voor de Romanovs, met name voor de 14-jarige troonopvolger Aleksej, wordt nieuw leven ingeblazen. De dood van de Romanovs is omgeven met mysterie, net als de verhalen dat 1 of meerdere van het gezin de moordpartij op mysterieize wijze zou hebben overleefd. Lex identificeert zich met de jonge Aleksej, die net als hij aan hemofilie lijdt. Daardoor verdiept hij zich in zijn eigen familie en komt tot een verrassende ontdekking.

Russisch blauw is knap geschreven, verhalend, spannend, waarbij de laatste dagen van de Romanovs en het leven van Lex steeds meer met elkaar verweven raken. Fantasie en werklijkheid lopen door elkaar. Rascha Peper weet een prachtig verhaal neer te zetten. Ik lees graag boeken van haar. Uit nostalgie, want ze was een favoriet van mijn oma. En omdat Peper gewoon een hele goede verhalenverteller is. Ze schrijft kleurrijk en fantasierijk, en bevolkt haar boeken met mooie, echte personages. In haar verhalen wisselt ze vaak historische informatie af met het verhaal van de hoofdpersoon. Het gaat vaak over ambitie, jaloezie, het vinden van je plek en het overwinnen van je eigen beperkingen.

[Grada (BoekenTrol)]

Giving this book 1 start would not be right, so I won't rate it.
The book itself did not attract me. I gave it about 75 pages, but then I decided not to continue: there are many others that I still want to read.

I had the audio version of the book and I was very disappointed by it. The narrator paused before every foreign name, missed syllabs that needed stressing and at times even switched syllabs. (Tsaverich instead of tsarevich, for example.)

After quitting the audio I decided not to continue in the paper book (see start of these few lines).

[Robert Lambregts · Rating 3 out of 5]

Leuk en origineel verhaal geschreven door Rascha Peper over iemand die een boek wil schrijven over de Romanov-familie en dan met name de laatste tsaar. Het verhaal loopt wat door elkaar en is op zich goed geschreven, maar ook rommelig. Het neemt je wel mee in een wereld die prettig is om te lezen, maar het kon soms ook niet mijn aandacht goed vasthouden. Ik geef het daarom 3,5 ster, maar maak er 3 van ipv 4 om dezelfde reden, én de verschrikkelijke overdaad aan verkleinwoorden. Zinnen als 'Het kleine oorbelletje in zijn oorlelletje' en 'het bloesje had een borstzakje met een dolfijntje erop' en dan meerdere malen per pagina vind ik storend tijdens het lezen.

[Maaike · Rating 2 out of 5]

Zou ik niet gaan lezen, lekker een ander boek kiezen

[Klaartje · Rating 3 out of 5]

Drie sterren is eigenlijk te weinig voor deze mooie kleine roman. Voor vier sterren vind ik hem dan weer niet onvergetelijk genoeg. Fijn boek, interessant, amusant, stel je toch eens voor, waarom ook niet, fantasievol. Wat mij toch uiteindelijk het meest ontroerde was de moeder en dan vooral wat ze zegt. Zo kan een leven lopen. Zo ogenschijnlijk onbeduidend ….

[noor · Rating 4 out of 5]

was echt verslaafd aan dit boek

[Juliette Dali van Dieten · Rating 4 out of 5]

Ik zie Lex en hij ziet mij

[Marit van Veldhuizen · Rating 1 out of 5]

dit was NIET wat ik had verwacht…

[Frederike · Rating 3 out of 5]

Vervlechting van verschillende verhalen, dood van tsarengezin (of toch niet) en coming of age van navelstaarderige, ietwat zwaar op de hand typisch nederlandse literatuur waardige jongeman

[Janna · Rating 3 out of 5]

De eerste helft van het boek was onduidelijk en verwarrend. Ik was bijna gestopt met lezen maar ergens was ik benieuwd wat er zou gaan gebeuren De tweede helft en het historische stuk hebben nog een beetje goedgemaakt maar ik zou het niet nog eens lezen.

[Geertje Bruijn · Rating 3 out of 5]

Ik ben echt megafan van Rascha Peper dus mijn verwachtingen waren weer hooggespannen. Maar dit boek pakte me niet echt. Uiteindelijk, op 2/3 kwam ik er goed in en het laatste deel is ook verreweg het beste stuk van het boek. Maar in de rest van het boek is de spanning mij te laag en het tempo te traag. Dus als je iets van Peper leest, laat het dan iets anders zijn dan dit boek.

[Lalagè · Rating 2 out of 5]

Rascha Peper hoort bij mijn lievelingsschrijvers. Na tien van haar boeken hikte ik nog altijd een beetje aan tegen dit boek, vanwege het thema: het gaat over een historicus die in de ban raakt van de laatste Russische tsarenfamilie, de Romanovs. Mijn voorgevoel klopte. Dit verhaal is het niet voor mij. Als het van een andere schrijver was geweest, dan zou ik er in zijn gestrand. In dit geval bleef ik doorlezen, in de hoop dat het me toch zou pakken. Dat deed het helaas niet.

[Rita · Rating 3 out of 5]

1995. Another very enjoyable book by Peper. They read easily, yet there is much to stop and think about, if one is so inclined. And plenty of family dynamics to dwell on, if one wishes.

I felt not always interested in the passages [in italics] about the lives of the czar and his family in their final weeks, but finally realized that these are not meant as history lessons but rather show the imagination [and longings] of the main character.

As is true of Spaanse hond, the book could profitably be re-read on different levels.

Excellent portrait of the self-effacing mother and how the teenage and student-age son views her.

Intriguing comments on class values, the main character's sense of inferiority, a short discussion of noblesse oblige among the Dutch elite.

[Ruby · Rating 3 out of 5]

3.5
As for the content this is really really good - interesting characters, fast-paced and I really enjoyed this historical/imaginative passages on the Tsar and his family. The language did not seem as stable to me - wonderful and moving in the passages about Lex and his mother, but sometimes a bit over the top and the sex scenes were kind of gross. Nevertheless, I am glad I did pick this up since I really enjoyed reading it.

[Anton Segers · Rating 2 out of 5]

Peper heeft hier lang niet de beknopte beheersing van een 'Dooi' of 'Verfhuid'. Springerig en verbrokkeld van structuur, met een hoofdpersonage waar je je weinig betrokken bij voelt. Bij momenten too much (useless) information, vooral wat gruwel en seks betreft.
Maar ook zeker scènes waarin je Rascha's talent voelt, dat wel.

[Laurie · Rating 5 out of 5]

Dit boek leest vlot weg en is humoristisch, maar ook ontroerend. De auteur kan heel mooi personages optekenen en beschrijft alles nauwkeurig, zonder langdradig te worden. Ik heb meteen nog een boek van Rascha Peper geleend.

[Hanneke Wildschut · Rating 4 out of 5]

Dit boek heb ik bij de Romanovtentoonstelling in de Hermitage in Amsterdam gekocht. Door Lex is de tsarenfamilie nog een week langer bij me gebleven. Prachtig hoe Rascha laat zien hoe geobsedeerd Lex overal bewijs vindt voor zijn overtuiging. De tentoonstelling en het boek liepen in mijn hoofd en beetje door elkaar, maar ik heb van iedere bladzijde genoten. Tot het einde blijf je toch hopen dat er iets van zijn vermoedens waarheid blijkt.

[Marjolijn · Rating 4 out of 5]

Vandaag is het precies honderd jaar geleden dat de laatste Romanovs werden vermoord. En vandaag las ik - en dat is toeval - dit boek waarin de laatste tsarenfamilie een belangrijke rol speelt.

Een verhaal over een obessie die - het kan ook niet anders - uitmondt in een desillusie. Jammer dat je als lezer die desillusie al van mijlenver aan ziet komen. Het bloemrijke, negentiende eeuws aandoende Nederlands maakt echter een hoop goed.

[Amanda · Rating 3 out of 5]

"Russisch Blauw" by Rascha Peper presents a compelling narrative, marking my introduction to the author's work with intrigue. While I found the storyline engaging, I occasionally struggled with its intertwining threads, making it somewhat challenging to follow seamlessly. Despite this, certain passages stood out for their exquisite prose, though the conclusion fell short of my personal taste. Overall, a noteworthy read that prompts further exploration of Peper's literary repertoire. 3.5 stars.

[Linde · Rating 5 out of 5]

I loved this book so much. I am super interested in the Russian czar family and the gruesome end of the Romanov family. Rascha Peper combines history, fantasy, romance and suspense in this excellent book about Leo, who thinks he is the grandson of the last Russian czar. In a suspenseful and interesting inquiry into his heritage and the history of the Russian Revolution, Peper continues to capture your attention. Splendidly written!

[Paulina · Rating 3 out of 5]

Het was in het begin best saai en verwarrend. Lex had niet echt iets wat hem dreef en hij doolde maar wat rond. De namen van de mensen uit de Romanov familie waren één grote brei, wat het lezen niet leuker maakte. Later in het boek begon het makkelijker te lezen, omdat het leek alsof er echt iets ging gebeuren. Het einde was voor mij onverwacht, maar leuk om te lezen.

[Sacha · Rating 4 out of 5]

Wauw! Heel anders dan ik in eerste instantie had verwacht - in positieve zin! Aanraderrrr

[Noud · Rating 2 out of 5]

Not recommended. Historically somewhat pleasing, but the storyline is quite predictable and the book builds up to an anticlimax.

[Daniël · Rating 3 out of 5]

Het boek greep me vanaf de executie tot de ontdekking dat hij geen afstammeling is.

[Veerle · Rating 2 out of 5]

Het was eigenlijk best saai...