What do you think?
Rate this book
दस्तावेज़ - अमृता इमरोज़ के प्रेम पत्र
The love letters of Amrita and Imroz are an interesting insight into the personalities of two highly creative minds. The reader gets intimate glimpses of the extraordinary relationship between the renowned author and poet and her artist companion. The handwritten letter delivered by the government postal service was the only recourse available to Amrita and Imroz while they charted their careers in different cities, Amrita in Delhi and Imroz in Mumbai. And they discussed each day's happening with each other, even if it took days for the other to receive the letter. The creative mind yearns for satisfaction and for love and recognition. These letters offer a peek into these creative minds, they are also a record of social history of those times, a far cry from modern quick service times.. and therein lies the significance of the letters
- GenresLoveNonfictionPoetry
127 pages, Hardcover
Published January 1, 2012
31 people are currently reading
400 people want to read
About the author
Amrita Pritam
366 books472 followersAmrita Pritam (Punjabi: ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ, امرتا پریتم ) was considered the first prominent woman Punjabi poet, novelist, and essayist. She was the leading 20th-century poet of the Punjabi language, who is equally loved on both the sides of the India-Pakistan border. With a career spanning over six decades, she produced over 100 books, of poetry, fiction, biographies, essays, a collection of Punjabi folk songs and an autobiography that were translated into several Indian and foreign languages.
She is most remembered for her poignant poem, Aj Aakhaan Waris Shah Nu (Today I invoke Waris Shah - "Ode to Waris Shah"), an elegy to the 18th-century Punjabi poet in which she expressed her anguish over massacres during the partition of India in 1947. As a novelist, her most noted work was Pinjar (The Skeleton) (1950), in which she created her memorable character, Puro and depicted loss of humanity and ultimate surrender to existential fate. The novel was made into an award-winning eponymous film in 2003.
When British India was partitioned into the independent states of India and Pakistan in 1947, she migrated from Lahore to India, though she remained equally popular in Pakistan throughout her life, as compared to her contemporaries like Mohan Singh and Shiv Kumar Batalvi.
Known as the most important voice for the women in Punjabi literature, in 1956, she became the first woman to win the Sahitya Akademi Award for her magnum opus, a long poem, Sunehe (Messages). She received the Bhartiya Jnanpith, one of India's highest literary awards in 1982 for Kagaz Te Canvas (The Paper and the Canvas). The Padma Shri came her way in 1969 and finally, Padma Vibhushan, India's second highest civilian award in 2004, and in the same year she was honoured with India's highest literary award, given by the Sahitya Akademi (India's Academy of Letters), the Sahitya Akademi Fellowship given to the "immortals of literature" for lifetime achievement.
She is most remembered for her poignant poem, Aj Aakhaan Waris Shah Nu (Today I invoke Waris Shah - "Ode to Waris Shah"), an elegy to the 18th-century Punjabi poet in which she expressed her anguish over massacres during the partition of India in 1947. As a novelist, her most noted work was Pinjar (The Skeleton) (1950), in which she created her memorable character, Puro and depicted loss of humanity and ultimate surrender to existential fate. The novel was made into an award-winning eponymous film in 2003.
When British India was partitioned into the independent states of India and Pakistan in 1947, she migrated from Lahore to India, though she remained equally popular in Pakistan throughout her life, as compared to her contemporaries like Mohan Singh and Shiv Kumar Batalvi.
Known as the most important voice for the women in Punjabi literature, in 1956, she became the first woman to win the Sahitya Akademi Award for her magnum opus, a long poem, Sunehe (Messages). She received the Bhartiya Jnanpith, one of India's highest literary awards in 1982 for Kagaz Te Canvas (The Paper and the Canvas). The Padma Shri came her way in 1969 and finally, Padma Vibhushan, India's second highest civilian award in 2004, and in the same year she was honoured with India's highest literary award, given by the Sahitya Akademi (India's Academy of Letters), the Sahitya Akademi Fellowship given to the "immortals of literature" for lifetime achievement.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
January 14, 2026
As I have been doing, and as it should be done, I will first write a review of the book in Hindi to do justice to the writing, followed by an English review for non-Hindi readers.
Hindi Review
यह उन दुर्लभ पुस्तकों में से एक थी, जिनके बारे में पढ़ते समय मेरी राय अधिकांश हिस्से में दुविधा में रही, और अंत में आकर पूरी तरह बदल गई। दस्तावेज़—अमृता और इमरोज़ के प्रेम-पत्रों का संग्रह—दो अत्यंत ‘रचनात्मक’ व्यक्तित्वों के मन और संवेदनाओं की रोचक झलक प्रस्तुत करता है। चूँकि ये पत्र दो व्यक्तियों के बीच के निजी प्रेम-पत्र हैं, इसलिए इनमें ऐसे आंतरिक संदर्भ और एक निजी भाषा का होना स्वाभाविक है, जिसे पूरी तरह वही समझ सकते थे। इसका परिणाम यह होता है कि पाठक लेखन का आनंद तो ले सकता है, लेकिन उससे पूर्ण भावनात्मक जुड़ाव हमेशा संभव नहीं हो पाता, और कई हिस्सों को सरसरी तौर पर पढ़ लेने की प्रवृत्ति बन जाती है।
मैंने भी लगभग 75% पुस्तक के साथ यही किया। लेकिन जैसा कहा जाता है—और यह सत्य भी है—पढ़ने के लिए धैर्य आवश्यक होता है। पुस्तक के अंतिम 30 पृष्ठों ने मेरे दृष्टिकोण को पूरी तरह बदल दिया। जीवन पर गहन अंतर्दृष्टियों और बीच-बीच में उभरते अत्यंत गहरे विचारों से भरपूर ये हिस्से पुस्तक के सर्वश्रेष्ठ अंश थे। उन्होंने एक बार फिर मेरे इस विश्वास की पुष्टि की कि कला सबसे महान यात्रा है—क्योंकि पहाड़ की चोटी तक पहुँचना भले ही एक शिखर हो, लेकिन कला की कोई अंतिम सीमा नहीं होती; यह एक अनंत, निरंतर विकसित होती यात्रा है।
रेटिंग की बात करें तो, जैसा कि मैंने कहा, पुस्तक के साथ आगे बढ़ते हुए मेरी राय में नाटकीय बदलाव आया। 100वें पृष्ठ तक मुझे लगा कि मैं इसे 3/5 दूँगा; अगले दस पृष्ठों ने यह धारणा बदल दी और मैं इसे 3.6 (अर्थात 4 के क़रीब) आँकने लगा। जब पुस्तक समाप्त हुई, तब मुझे पूरा विश्वास हो गया कि यह 4.6 की हक़दार है, और चूँकि Goodreads दशमलव रेटिंग की सुविधा नहीं देता, इसलिए मैंने इसे पूर्ण 5 अंक दिए।
ऐसी पुस्तकों को पढ़ना वास्तव में एक अद्भुत अनुभव होता है, जिनकी गहराई पढ़ते-पढ़ते अचानक उजागर होती है—क्योंकि पढ़ना स्वयं में ही एक सच्चा रोमांच है।
English Review
This was one of those rare books for which my opinion remained divided for most of the reading, only to shift dramatically toward the end. Dastavez - the love letters of Amrita and Imroz which offers interesting insights into the personalities of two highly 'creative' minds. The very fact that these are love letters between two individuals, there are bound to be inside stories / language that only they would be able to fully comprehend. This in turn would mean that while the end user ( the reader ) might be able to enjoy the writing, complete emotional resonance may not be possible, leading one to skim through parts of the book. This is what I also did, for almost 75% of the book, but as is said, and is true as well 'reading requires patience'. The last 30 pages of the book changed my perspective of the book. Containing of rich insights about life with utterly profound thoughts in between, they were the best parts of the book - once again affirming my belief that 'Arts is the greatest travel' - for travelling in Arts is even greater than trekking to the top of a mountain, since the mountain would have a zenith, but no such zenith exists in Arts - it's an endless, ever-unfolding adventure!
Coming to the rating, as I mentioned, my opinion of the book shifted dramatically as I progressed - at the 100th page, I was of the opinion that I'd rate it as 3/5; next 10 pages altered this belief and I was of the thought of giving it 3.6 ( rounding it to 4 ); when the book culminated, I was convinced that it deserves 4.6, and since GR doesn't offer decimal ratings, I'm rounding it off to 5!
It is a magnificent feeling to read books whose profundity shifts dramatically, for reading is a true adventure in itself!
Hindi Review
यह उन दुर्लभ पुस्तकों में से एक थी, जिनके बारे में पढ़ते समय मेरी राय अधिकांश हिस्से में दुविधा में रही, और अंत में आकर पूरी तरह बदल गई। दस्तावेज़—अमृता और इमरोज़ के प्रेम-पत्रों का संग्रह—दो अत्यंत ‘रचनात्मक’ व्यक्तित्वों के मन और संवेदनाओं की रोचक झलक प्रस्तुत करता है। चूँकि ये पत्र दो व्यक्तियों के बीच के निजी प्रेम-पत्र हैं, इसलिए इनमें ऐसे आंतरिक संदर्भ और एक निजी भाषा का होना स्वाभाविक है, जिसे पूरी तरह वही समझ सकते थे। इसका परिणाम यह होता है कि पाठक लेखन का आनंद तो ले सकता है, लेकिन उससे पूर्ण भावनात्मक जुड़ाव हमेशा संभव नहीं हो पाता, और कई हिस्सों को सरसरी तौर पर पढ़ लेने की प्रवृत्ति बन जाती है।
मैंने भी लगभग 75% पुस्तक के साथ यही किया। लेकिन जैसा कहा जाता है—और यह सत्य भी है—पढ़ने के लिए धैर्य आवश्यक होता है। पुस्तक के अंतिम 30 पृष्ठों ने मेरे दृष्टिकोण को पूरी तरह बदल दिया। जीवन पर गहन अंतर्दृष्टियों और बीच-बीच में उभरते अत्यंत गहरे विचारों से भरपूर ये हिस्से पुस्तक के सर्वश्रेष्ठ अंश थे। उन्होंने एक बार फिर मेरे इस विश्वास की पुष्टि की कि कला सबसे महान यात्रा है—क्योंकि पहाड़ की चोटी तक पहुँचना भले ही एक शिखर हो, लेकिन कला की कोई अंतिम सीमा नहीं होती; यह एक अनंत, निरंतर विकसित होती यात्रा है।
रेटिंग की बात करें तो, जैसा कि मैंने कहा, पुस्तक के साथ आगे बढ़ते हुए मेरी राय में नाटकीय बदलाव आया। 100वें पृष्ठ तक मुझे लगा कि मैं इसे 3/5 दूँगा; अगले दस पृष्ठों ने यह धारणा बदल दी और मैं इसे 3.6 (अर्थात 4 के क़रीब) आँकने लगा। जब पुस्तक समाप्त हुई, तब मुझे पूरा विश्वास हो गया कि यह 4.6 की हक़दार है, और चूँकि Goodreads दशमलव रेटिंग की सुविधा नहीं देता, इसलिए मैंने इसे पूर्ण 5 अंक दिए।
ऐसी पुस्तकों को पढ़ना वास्तव में एक अद्भुत अनुभव होता है, जिनकी गहराई पढ़ते-पढ़ते अचानक उजागर होती है—क्योंकि पढ़ना स्वयं में ही एक सच्चा रोमांच है।
English Review
This was one of those rare books for which my opinion remained divided for most of the reading, only to shift dramatically toward the end. Dastavez - the love letters of Amrita and Imroz which offers interesting insights into the personalities of two highly 'creative' minds. The very fact that these are love letters between two individuals, there are bound to be inside stories / language that only they would be able to fully comprehend. This in turn would mean that while the end user ( the reader ) might be able to enjoy the writing, complete emotional resonance may not be possible, leading one to skim through parts of the book. This is what I also did, for almost 75% of the book, but as is said, and is true as well 'reading requires patience'. The last 30 pages of the book changed my perspective of the book. Containing of rich insights about life with utterly profound thoughts in between, they were the best parts of the book - once again affirming my belief that 'Arts is the greatest travel' - for travelling in Arts is even greater than trekking to the top of a mountain, since the mountain would have a zenith, but no such zenith exists in Arts - it's an endless, ever-unfolding adventure!
Coming to the rating, as I mentioned, my opinion of the book shifted dramatically as I progressed - at the 100th page, I was of the opinion that I'd rate it as 3/5; next 10 pages altered this belief and I was of the thought of giving it 3.6 ( rounding it to 4 ); when the book culminated, I was convinced that it deserves 4.6, and since GR doesn't offer decimal ratings, I'm rounding it off to 5!
It is a magnificent feeling to read books whose profundity shifts dramatically, for reading is a true adventure in itself!
June 5, 2018
an interesting read that gives an insight into the creative powers of both Amrita and Imroz. Also a record of the social and political history of the time. I can not stop myself from sharing a few excrepts:
1. "ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਬੜੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ - ਬੁਲਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਆਸ਼ੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਰਕਤੇ ਤਕ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਨਾਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ - ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤਗੜਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ "ਜ਼ੋਰਬਾ ਦ ਗ੍ਰੀਕ" ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਬੀ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸਾਂ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਆਰਟਿਸਟ ਗੋਇਆ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ "ਨ ਨੇਕਿਡ ਮਾਜਾ" ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਚਿਰ ਮਾਜਾ ਅੱਖਾਂ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸਾਂ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ ਮਾਜਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਉਂਝ ਘਰ ਵਿਚ, ਰਸੋਈ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਕਤੇ ਹੀ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੀ ਬਰਕਤ ਹੈ।
ਇਕ ਰਾਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੋ ਵੱਜ ਗਏ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮੋਢੇ ਦੀ ਪੀੜ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਿਸਤਰ ਤੇ ਲੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਖਿੜਕੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸਾਂ, ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਗੱਲ ਜਿਵੇਂ ਬਣ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਗੱਲ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਇਕਦਮ ਉੱਠ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ - ਫਾਈਲ ਫੜੀ ਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਬੈਠਿਆਂ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਦਾ ਹੈਰਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੌਂ ਬਰ ਨੌਂ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੀੜ ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹਟ ਕੇ ਖੁਦ ਹੈਰਾਨ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਉਠਿਆ - ਚਾਹ ਬਣਾ ਲਈ। ਫੇਰ ਚਾਹ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਦੇਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ - "ਤੂੰ ਕਿਸ ਤੇ ਗਈ ਏਂ ?" ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਹਿ ਸੁਭਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ - "ਰੱਬ ਤੇ" । ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਬ ਵੀ ਏ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ। ਸਿਰਫ ਵੇਖਿਆ ਹੈ - ਵੇਖਦਾਂ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
2. "ਇਕ ਬੰਦਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਹਾਤੇ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਰੱਬ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਸੈਲਫ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਪਾੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਗਿਰਜੇ ਅੰਦਰਲਾ ਈਸਾ ਸਲੀਬ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦਾ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੇ ਬਾਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਦੁਨੀਆ ਸਾਰੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀ ਸਲੀਬ ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਮੂੰਹ ਅੱਡੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਦਾ ਭਗਵਾਨ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਤਸਵੀਰ ਦੀ, ਕਿਸੇ ਨਜ਼ਮ ਦੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"
3. "ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਕਾਨਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਹਨ। ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਕਿਰਤ ਵਿਚ, ਸਾਡੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ। ਇਹ ਤਲਾਸ਼ ਸਾਡੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ੀ ਹੈ।"
1. "ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਬੜੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੁਲਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ - ਬੁਲਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਆਸ਼ੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬਰਕਤੇ ਤਕ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਨਾਂ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ - ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤਗੜਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ "ਜ਼ੋਰਬਾ ਦ ਗ੍ਰੀਕ" ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰਬੀ ਬੁਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸਾਂ। ਫੇਰ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਆਰਟਿਸਟ ਗੋਇਆ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ ਨਾਵਲ "ਨ ਨੇਕਿਡ ਮਾਜਾ" ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਚਿਰ ਮਾਜਾ ਅੱਖਾਂ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸਾਂ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮਰਾਠੀ ਵਿਚ ਮਾਜਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਮੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਆਪਣਾ ਆਪਣਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ। ਉਂਝ ਘਰ ਵਿਚ, ਰਸੋਈ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਕਤੇ ਹੀ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੇਰੀ ਬਰਕਤ ਹੈ।
ਇਕ ਰਾਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਦੋ ਵੱਜ ਗਏ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮੋਢੇ ਦੀ ਪੀੜ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਿਸਤਰ ਤੇ ਲੇਟੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਖਿੜਕੀ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸਾਂ, ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਇਕ ਗੱਲ ਜਿਵੇਂ ਬਣ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਗੱਲ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਇਕਦਮ ਉੱਠ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ - ਫਾਈਲ ਫੜੀ ਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਬੈਠਿਆਂ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਦਾ ਹੈਰਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੌਂ ਬਰ ਨੌਂ ਦਿੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਪੀੜ ਜਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹਟ ਕੇ ਖੁਦ ਹੈਰਾਨ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿਚ ਉਠਿਆ - ਚਾਹ ਬਣਾ ਲਈ। ਫੇਰ ਚਾਹ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਦੇਂਦਿਆਂ ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ - "ਤੂੰ ਕਿਸ ਤੇ ਗਈ ਏਂ ?" ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਹਿ ਸੁਭਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਸੀ - "ਰੱਬ ਤੇ" । ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੱਬ ਵੀ ਏ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ। ਸਿਰਫ ਵੇਖਿਆ ਹੈ - ਵੇਖਦਾਂ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।"
2. "ਇਕ ਬੰਦਾ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਹਾਤੇ ਵਿਚ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿਚੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਰੱਬ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹਦੀ ਸੈਲਫ-ਪੋਰਟਰੇਟ ਪਾੜ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਜਲਾਵਤਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਗਿਰਜੇ ਅੰਦਰਲਾ ਈਸਾ ਸਲੀਬ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦਾ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਹਰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੇ ਬਾਹਰ ਦਿਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਦੁਨੀਆ ਸਾਰੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੀ ਸਲੀਬ ਤੇ ਚੜ੍ਹੀ ਮੂੰਹ ਅੱਡੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਦਾ ਭਗਵਾਨ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਤਸਵੀਰ ਦੀ, ਕਿਸੇ ਨਜ਼ਮ ਦੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਕਲਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।"
3. "ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਕਾਨਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ ਹਨ। ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਕਿਰਤ ਵਿਚ, ਸਾਡੀ ਹੋਂਦ ਵਿਚ। ਇਹ ਤਲਾਸ਼ ਸਾਡੀ ਖਾਨਾਬਦੋਸ਼ੀ ਹੈ।"
March 8, 2024
Beautiful book on love and the desire to be with the one you love.
August 28, 2025
I wanted to know more about Amrita Pritam-Imroz and, thus, I purchased and read 'Dastavez'!
It’s a beautifully written, containing letters between Amrita and Imroz, on their love at different points of their life. It’s a poetic way of getting at their connection and their feelings. It’s almost hard to imagine that such deep love exists, but they do capture that heartreaching innocence in their words. I recommend this book to romance lovers who love a love story. It’s a treat for those of us who still believe in love for a lifetime!
The letters in this book are so exquisitely lovely. Though people know about Amrita and Imroz’s intimate love story, the letters bring that story to life in a magical way. There’s just something about how they call each other endearing names and take care of each other both with passion and longing and It makes you feel like you belong to their confidences!
The letters expose how deeply they loved each other. Imroz lovingly addressed Amrita with several sweet names such as “meri qainat”, “meri lagan”, “sajda”, “zaalim”, “aye hazri lagwane waali”, “meri khoobsurat zindagi” and “mere intezaro ki tasveer”. They call each other these terms of endearment to exemplify how deep and beautiful their relationship is!
‘Dastavez’ is even more of a required reading for all the human beings, irrespective of their age, sex or marital status. It’s a book that enchants with its formative perspective on life, love and hope. I think of it like a jewel and I’m proud to be its owner. This is a gem of a novel that you will not soon forget!
It’s a beautifully written, containing letters between Amrita and Imroz, on their love at different points of their life. It’s a poetic way of getting at their connection and their feelings. It’s almost hard to imagine that such deep love exists, but they do capture that heartreaching innocence in their words. I recommend this book to romance lovers who love a love story. It’s a treat for those of us who still believe in love for a lifetime!
The letters in this book are so exquisitely lovely. Though people know about Amrita and Imroz’s intimate love story, the letters bring that story to life in a magical way. There’s just something about how they call each other endearing names and take care of each other both with passion and longing and It makes you feel like you belong to their confidences!
The letters expose how deeply they loved each other. Imroz lovingly addressed Amrita with several sweet names such as “meri qainat”, “meri lagan”, “sajda”, “zaalim”, “aye hazri lagwane waali”, “meri khoobsurat zindagi” and “mere intezaro ki tasveer”. They call each other these terms of endearment to exemplify how deep and beautiful their relationship is!
‘Dastavez’ is even more of a required reading for all the human beings, irrespective of their age, sex or marital status. It’s a book that enchants with its formative perspective on life, love and hope. I think of it like a jewel and I’m proud to be its owner. This is a gem of a novel that you will not soon forget!
October 14, 2022
Amrita Pritam is a very very popular name in the Punjabi, Hindi, Urdu literature and she does hold a very special place amongst people who are a fan of the genre of love, romance, separation & pain, I picked this book up on an instagram recommendation and I wasn’t disappointed at all, the book is a collection of letters written by Amrita & Imroz to each other at various points of their lives and it is actually very beautiful to know that such love even ever existed, it seems fictional in today’s time but the words, the feels are very poetic and right up my alley, I can safely recommend this book for everyone who are a fan of the Romance genre and who still believe love exists and it still holds an important place in their lives, Needless I would also go on saying that the usage of words is so beautiful you can even use them in your daily lives as poetry or even voiceovers, Its a great book & I am not much of a book reviewer but yeah I said what I had to
January 3, 2022
تاثر:
ساحر امرتا کا محض ایک کرش تھا جبکہ امروز اس کا عشق تھا
ساحر امرتا کا محض ایک کرش تھا جبکہ امروز اس کا عشق تھا
January 16, 2022
it's an amazing book... whenever i read this book it's like i'm reading poetry.... they are sooo much into love... it's beautiful relationship shown in the letters
July 1, 2022
These love letters have all the beauty the world can ask from two lovers.
Reading it will make u fall in love with Amrita and Imroz
Reading it will make u fall in love with Amrita and Imroz
December 17, 2022
Even a fiction story cannot have this much love.🥺
September 11, 2023
Just love and longing...
August 2, 2025
Felt like peeping into someone’s personal life. Such intense emotions. The intimacy of it all!
It is indeed a sacred read for me.
It is indeed a sacred read for me.
Displaying 1 - 11 of 11 reviews