Słowiańskie zaświaty. Wierzenia, wizje i mity

Wszechnica Triglava #2

by Paweł Szczepanik

Paweł Szczepanik w sposób syntetyczny podejmuje niełatwą próbę zgłębienia wiedzy na temat słowiańskich zaświatów widzianych przez pryzmat nielicznych w gruncie rzeczy źródeł pisanych, fascynujących źródeł folklorystycznych, wymownych źródeł językoznawczych i bezcennych jak uzasadnia, świetnie znanych mu źródeł archeologicznych. Na tej podstawie buduje On swoją, wielce erudycyjną,wizję słowiańskiego Kosmosu zabierając Czytelnika w interesującą podróż po różnych jego rewirach, pełnych bogów, demonów i zmarłych. Przybliżając kolejne elementy mitu kosmologicznego posiłkuje się różnymi odniesieniami do osiągnięć współczesnej humanistyki, co pozwala nie tylko zorientować się na temat aktualnego stanu badań obejmujących to zagadnienie ale również przybliżyć tok rozumowania Autora z łatwością poruszającego się w tej niełatwej przecież, abstrakcyjnej materii.

Wielką zaletą książki jest to, że w pełni spełniając wszelkie kryteria opracowania naukowego napisana jest językiem wielce przystępnym, pozwalającym na lekturę nie tylko specjalistom, ale również mniej przygotowanym merytorycznie Czytelnikom zafascynowanym tematyką religijności Słowian.

Genres: Polish Literature, Nonfiction, Mythology

189 pages, Paperback

First published January 1, 2018

Reviews

[Juliette · Rating 3 out of 5]

Two problems I have with this publication:
1) it is very bottom-heavy, meaning, all the crucial information you’re after occupies the last quarter of the book. I promise. The first ¾ is an introduction.
2) to me, it reads like an MA thesis

Now, personally, I don’t believe MA theses should be published (exceptions exist), because MA theses are written to achieve the maximum number of words, while provoking the smallest number of correcting comments from your supervising professor. In the language of Havelock Vetinari, you want to achieve the maximum amount of milk with the least amount of “moo.”

The resulting product is all well and fine in the dark and twisted world of academia, but has no place in the real world. In the real world, you have to write real sentences, because real people will read them. You cannot cite every single definition of “myth” proposed by every single specialist on the matter, just to up your word count, and prove to your professor that you’ve done proper research. In the real world, you have to reference and paraphrase; briefly and to the point. People assume you know what you’re talking about, because when they reach for a book of this title, they know what they’re talking about.

The final chapters are very interesting.

[Kamila · Rating 3 out of 5]

Ciekawa pozycja, której struktura okazała się nieco inna niż tego się spodziewałam. Być może nieco wbrew tytułowi, tekst skupia się w dużej mierze na wizji wszechświata i mitach kosmogonicznych. Elementy wierzeń słowiańskich - jak możliwe znaczenia masek lub rytuały pogrzebowe - są umiejscowione w szerszym kontekście kultur tradycyjnych, co tworzy świetną przestrzeń do głębszej refleksji.

Autor analizuje różnorodne źródła, stosuje komparatystykę i ostrożnie stawia tezy. Dla mnie największą inspiracją w tekście okazała się bogata analiza symboli oraz nawiązania do filozofii (jak chociażby sposoby postrzegania ciała i jego rytualnego znaczenia, lub wyżej wspomniane metaforyczne znaczenie rytualnych masek).

[Magda · Rating 2 out of 5]

Przeczytałam książkę „Słowiańskie Zaświaty. Wierzenia, wizje i mity” i mówiąc szczerze ogromnie mnie zaskoczyła. Przyznaję się, nie byłam do niej przekonana i nie przeczytałabym jej, gdyby nie wypracowanie z historii, które musiałam napisać. Spośród wielu książek wybrałam ją jako "najmniejsze zło". Początkowo szło mi opornie, ale w miarę czytania zaczęło mi się to naprawdę podobać! Na codzień nie czytam tego typu książek, wybieram przeważnie fabularne, a nie popularno-naukowe. Ale świat słowiańskich wierzeń, zawsze mnie interesował, więc mimo moich preferencji, wzięłam się za książkę.
I okazała się ona niesamowicie ciekawa i pouczająca! Zgaduję, że większość z Was nie jest świadomych, tego, że kukła Marzanny, którą niektórzy wciąż wrzucają do rzeki, by pożegnać zimę, pierwotnie nie była związana ze zmianą pór roku, lecz ze śmiercią. Dokładniej Marzanna (Marena - "opiekunka moru") była jednym z uosobień śmierci, a jej wrzucenie do rzeki symbolizowało powrót do jej środowiska naturalnego (piekła i wód Praoceanu) oraz metaforycznie było związane z odrodzeniem i zapętleniem koła w trakcie okresu wegetacyjnego.
Jak sądzę jeszcze mniej spośród Was wie, że zwyczaj ozdabiania pisanek wywodzi się z kultury wczesnosłowiańskiej. W ich obyczajowości, malowanie jajek, było równoznaczne z zachowaniem ziemskiej rzeczywistości. Rytuału tego przestrzegano niezwykle rygorystycznie, gdyż od jego wykonania zależało dalsze istnienie świata.
Mimo mojego początkowego zniechęcenia, w sumie książka mi się podobała. Jako pierwszy egzemplarz z tego gatunku, nie miała zbyt wielkiej konkurencji, a ja nie miałam porównania. Zdecydowanie polecam wszystkim zainteresowanym tym tematem (pierwszy tom: „Mity, kult i rytuał. O duchowości nadbałtyckich słowian" - można czytać nie po kolei). Książka nie jest bez wad, ale nie będę się dziś nad tym rozwodzić.
Ocena: 2.5/5 ziarenek kawy ☕
I pamiętajcie: MALUJCIE PISANKI, INACZEJ SKOŃCZY SIĘ ŚWIAT.

[Asaria · Rating 3 out of 5]

Pozycja bardzo mocno akademicka, napisana w typowym dla tego środowiska języku. Pod względem zawartości autor bardzo mocno podpierał się przede wszystkim Gieysztorem, czego w sumie należało się spodziewać. Nihil novi, choć pojawiło się kilka ciekawych teorii. Na ile adekwatnych, nie wiem.

[Insamony · Rating 2 out of 5]

Książka jest bardzo oporna. Autor używa wielu cytatów w różnych językach, ale nie ukazuje ich tłumaczeń, więc część tekstu pozostaje niezrozumiała.