Fashionistki zrzucają czadory. Moje odkrywanie Iranu

by Aleksandra Chrobak

Autorka bestsellerowych Beduinek na Instagramie zaprasza czytelników w podróż do miejsca, które fascynuje ją od lat.

W Iranie Aleksandrze Chrobak udaje się dotrzeć tam, gdzie turysta nie ma wstępu. Odwiedza zamknięte dla innowierców sanktuaria szyickich imamów, w których Iranki najpierw się modlą, a później ustawiają do selfie przy grobie świętych męczenników. Podziwia zawodowe płaczki w czasie uroczystości żałobnych, tańczy na weselu i szuka ostatnich świątyń ognia. Zaprzyjaźnia się także z irańskimi kobietami: matronami z hammamu, koczowniczkami w kolorowych sukniach i fashionistkami, które zapraszają ją do swojego świata.

Okazuje się, że na ulicach Iranki nie noszą już grzecznie czadorów. Zamieniły je na dizajnerskie kreacje, a ich rozjaśniane na blond włosy coraz śmielej wychodzą spod chust. Moda jest tutaj narzędziem sprzeciwu wobec dyktatury religijnej i symbolem upragnionej wolności.

Iran Aleksandry Chrobak jest zupełnie różny od stereotypów serwowanych przez zachodnie media. To kraj kontrastów, gdzie konsumpcjonizm przeplata się ze staroperskimi obyczajami, a związki męsko-damskie kwitną, niezależnie od zakazów duchownych w turbanach. Za ponurą fasadą reżimu ajatollahów kryje się barwny, fascynujący i wyjątkowo gościnny kraj, który po lekturze wszyscy będziemy chcieli odwiedzić.

Genres: Nonfiction, Travel, Reportage, Iran, Poland

411 pages, Paperback

Published October 15, 2018

Reviews

[ennui · Rating 4 out of 5]

3,5
znowu mam ochotę iść na iranistykę...

z innych rzeczy: fun fun fun, dużo ciekawostek, spojrzenie na Iran od środka.
ale nie wszystko mnie interesowało, styl pisania był momentami zbyt potoczny - dużo slangowych słów, które mogą być niezrozumiałe dla młodych ludzi, a całość chwilami napisana jak sms do koleżanki albo pamiętnik.
prawdopodobnie gdyby główną tematyką był inny kraj, przeszkadzałoby mi to o wiele bardziej, jednak przez moje wewnętrzne przyciąganie do Iranu, przymknęłam na to oko.

[Moniii · Rating 4 out of 5]

Świetnie napisana książka. Nafaszerowana informacjami, spostrzeżeniami i ciekawostkami jak dobra baklawa orzechami. Obraz Iranu wyłaniający się z książki jest całkowicie odmienny od tego, jaki mamy okazję poznać z mediów. Ale taki właśnie jest Iran, pełen zachwycających, orientalnych zabytków, bezpieczny i zamieszkały przez niesamowicie serdecznych ludzi. Irańczycy są niezwykle pomocni, bezinteresowni, ciekawi świata i tego, co świat myśli o nich. Kiedy dwa lata temu wybieraliśmy się ze znajomymi do Iranu, szukałam aktualnych książek o tym kraju, jakiś relacji z podróży. Niestety poza internetowymi blogami i kilkoma niezbyt udanymi reportażami, nie znalazłam zbyt wielu pozycji. Żałuję, że książka Aleksandry Chrobak nie ukazała się wcześniej, zawiera bowiem mnóstwo informacji niezbędnych dla każdego podróżującego w tamten rejon świata. Autorka z racji wykształcenia jest rzetelnym źródłem informacji na temat historii, religii, obyczajów. Dodatkowo fakt, że mieszkała tam dłużej, u prawdziwej irańskiej rodziny, zawarła mnóstwo znajomości, zna język farsi i jest świetną obserwatorką , nadają tej książce dodatkowych smaczków. Nie bez znaczenia jest też to, że Aleksandra Chrobak świetnie pisze. Lekko, zabawnie i niesamowicie sugestywnie. Czytając jej opisy wręcz czuje się faktury materiałów, zapachy bazarów, smaki potraw. Lektura przydatna zarówno dla tego, kto wybiera się w tamten rejon świata, jak i tego, kto chce dowiedzieć się czegoś prawdziwego o Iranie nie ruszając się z fotela. Polecam!

[Miku · Rating 3 out of 5]

Kiedy słyszymy słowo Iran od razu nasuwają się skojarzenia z wojną lub religią. Raczej nic pozytywnego. Ten reportaż pokazuje nam ten kraj z innej perspektywy, gdzie mieszkają ludzie są gościnni, szczodrzy i mają swoją specyficzną etykietę. Autorka opisuje jak powinniśmy się zachować, żeby nie strzelić gafy - pochwalić wystrój wnętrza, kilka razy odmówić na zaproszenie, żeby mieć pewność, że osoba szczerze nas zaprasza czy jak komplementować zdjęcia ślubne. Zagłębiamy się jak zmienia się moda na przestrzeni czasu oraz jakie są naleciałości z zachodu. Potem odkrywamy jakie są rytuały pogrzebowe i dlaczego handel podróbkami robi taką furorę, a ludzie nie łapią moralniaka, kiedy fundują sobie za grosze podróbkę Gucci. To jednak dopiero początek książki, bo takich smaczków jest dużo więcej.

Ostatnio dużo czytam książek właśnie o wschodnich krajach i przekonuję się, że to na swój sposób fascynujące miejsca. Mimo, że nigdy ich osobiście nie odwiedzę, z różnych względów, to właśnie takie lektury pozwalają odkryć takie kraje od innej strony niż fundują nam media.
Książka zawiera wiele ciekawych smaczków kulturowych jednak zauważyłam, że w pewnym momencie zaczęło się to wszystko dłużyć i gdzieś ta ciekawość wyparowała. Kiedy już minęłam połowę książki to weszłam w rozdziały, które w zasadzie nie interesowały mnie i czułam, że trochę się męczę, żeby przez to przejść. Ostatnie rozdziały były już z powrotem frapujące.

Ciekawa książka, która pokazuje Iran od tej pozytywniejszej strony, ale zarazem nie ukrywa mankamentów.

[Ula Kołodziejczyk · Rating 3 out of 5]

Iran wydaje się być niezwykle fascynujący, a autorka zgrabnie porusza się między różnymi tematami, religia, pop kultura, stosunki (nie)małżeńskie i rodzinne, bardzo przystępnie przedstawiona historia, ale... autorka momentami jest tak irytująca, że zamykałam książkę ze złością i musiała swoje odczekać. Czy naprawdę to, że ktoś nosi niemodny balejaż lub to, że ma utleniony blond na głowie jest tak bardzo istotne? Rozumiem to w rozdziale o salonach piękności, ale we wszystkich pozostałych trąci trochę wartościowaniem ludzi po wyglądzie. Ale że się różnimy światopoglądowo to wiedziałam już odkąd autorka wyznała swoją miłość do baraniny. Ble ;-)

[Kejtreads · Rating 4 out of 5]

W tej książce Aleksandra Chrobak zabiera nas w podróż do Iranu. Jak i w pierwszej książce znaleźliśmy zdjęcia prywatne z ZEA to i w drugiej nie może zabraknąć zdjęć ale Tym razem z Iranu. Książka pozwoli nam spojrzeć na ich kulturę z innej strony, przełamać stereotypy. Autorce udaje się dotrzeć tam gdzie nie turysta nie ma wstępu, zdobywa przyjaźnie dzieki czemu wchodzi w ich świat od "kuchni" . Dowiemy się jak przyjmować zaproszenia by nie sprawić kłopotu, urazić gospodarza. Moda, Fashionistki, targ, operacje plastyczne, oczywiście nie brakło też wzmianki o jedzeniu czyli kebabie to wszystko i wiele więcej znajdziecie w książce. Operacje plastyczne są tam na pożądku dziennym nawet u 17 latki, jeśli chodzi o to, to my jesteśmy zacofani. Jak wyglądają wesela, pogrzeby, zakupy na targu, uprzejmość Irańczyków znajdziecie w książce.
Po pierwszej książce, która oczywiście polecam nie miałam oporu sięgnąć po drugą, i nie zawiodłam się. Przyjemna, napisana prosto nie dająca się nudzić, pełna barw i zapachów. Jeśli jesteście ciekawi, tego kraju z czystym sumieniem polecam.

[Zembroo · Rating 4 out of 5]

Na początku byłam dość negatywnie nastawiona - po bardzo dobrych "Beduinkach na Instagramie" miałam stosunkowo wysokie oczekiwania. Pierwsze kilka rozdziałów przedstawia bardzo chaotycznie obraz tego, czym jest Iran. Autorka galopuje przez stereotypy związane z tym społeczeństwem i dla mnie, która nie miała z Iranem nigdy do czynienia, ciężko było dotrzymać jej kroku. Później jednak firma się nieco zmieniła i każdy rozdział opowiadał o innym elemencie tej kultury. Opowieści były obszerne, przedstawiane z perspektywy różnych osób i różnych sytuacji. To spowodowało, że zaczęłam sobie to wszystko wyobrażać i moje zrozumienie tego, co czytam, znacznie się podniosło. Ostatecznie uważam, że to naprawdę dobry przewodnik po kulturze kraju, który w naszej ogólnej świadomości kojarzy się chyba głównie z anonimowymi paniami w czarnych chustach.

[ajsinfajer · Rating 3 out of 5]

Czy dowiedziałam się z niej dużo o Iranie? Tak! Czy jest napakowana merytorycznymi ciekawostkami, czy skutecznie przełamuje stereotypy, czy warto po nią sięgnąć? 3x tak.

Chrobak w „Fashionistki zrzucają czadory” opisuje wiele aspektów irańskiego społeczeństwa: od fascynującej i nieznanej kultury przez charakter Irańczyków, kwestie ubioru, podejścia do religii, zahaczając też o historię Iranu. Najbardziej wciągnął mnie początek opowiadający o gościnności i irańskim zwyczaju ta’arof oraz fragmenty tłumaczące stosunek do religii i jego zaplecze historyczne, a także fragmenty z życia konkretnych ludzi z otoczenia autorki, które wielokrotnie są doskonałymi przykładami ukazującymi prawdziwą irańską rzeczywistość.

Nie brakuje jednak mankamentów - najsłabiej w moich oczach wypadł rozdział poświęcony kwestii ubioru i islamskich nakazów. Zdaje się - jak wnoszę po tytule książki - jest to temat najbardziej interesujący i najlepiej znany autorce, i niestety tutaj merytoryka i styl pisania dały za dużo miejsca wyobraźni i lekkiej grafomanii (niepotrzebne kwieciste porównania, kolorowe epitety i odchodzenie od głównego tematu na poczet długich, niekiedy nie do końca zrozumiałych opisów).

Ogółem jednak dobra jest to książka, dająca dużo wiedzy i bardzo ją polecam wszystkim chcącym zgłębiać Iran!

[Magda · Rating 4 out of 5]

Do czasu, kiedy sięgnęłam po tę książkę, o Iranie wiedziałam tyle, że istnieje taki kraj na Bliskim Wschodzie. Dlatego też początkowa lektura była dla mnie bardzo żmudna i przeczytanie nawet dziesięciu stron za jednym razem było sukcesem. Jednak z czasem zrozumiałam sytuację panującą w Iranie i jakoś udało mi się przebrnąć przez dalszą część. Dla mnie jako laika, "Fashionistki zrzucają czadory" jest najeżona całkiem inną kulturą, kompletnie innymi zwyczajami i zachowaniami, które dla mnie są straszne i bezduszne.

[Ewe]

Książka Fashionistki zrzucają czadory wprowadza w świat Iranek i pokazuje ich życie codzienne. W porównaniu do pierwszej książki Aleksandry Chrobak o Emiratach Arabskich (Beduinki na instagramie) tutaj faktycznie mamy dużo interakcji autorki z Irankami, a nie tylko opowieści o samym kraju. Wątki historyczne czy podróżnicze są tylko tłem do przedstawienia życia mieszkanek Iranu. Autorka odczarowuje Iran, dzięki tej lekturze bardzo dużo dowiedziałam się o tym jakże odległym nam kulturowo kraju. Czytało się bardzo przyjemnie, szczególnie zaciekawiły mnie rozdziały o modzie, związkach i ślubach.

[Ola · Rating 4 out of 5]

Wspniała opowieść o współczesnym Iranie. Niech nie zmyli was tytuł. To nie książka o Fashionistkach a o codziennym życiu Irańczyków w Teheranie, Jazd, wsiach. Cudownie opisane zwyczaje i zmiany kulturalne. Czekam na update tej opowieści wobec fali protestów jakie przetaczają sie przez Iran od 2 lat …

[Bloodorange · Rating 3 out of 5]

Useful context for teaching Persepolis. Informative! Would benefit from cuts.