Bu kitap, Kara Ölüm salgını ve arkasından gelen yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu'nda vebayı konu alan ilk sistematik bilimsel incelemedir.
Aralarında tıp kitapları, menakıbnameler, seyyahların anıları ve yakın zamanlı bilimsel veriler bulunan yazılı ve sözlü çok türde kaynaktan yararlanan Nükhet Varlık, vebanın ortaçağ sonlarından erken modern döneme kadar Osmanlı İmparatorluğu’nun çevresel, sosyal ve siyasi yapısıyla nasıl bir karşılıklı etkileşim içinde bulunduğunu gösteriyor.
Kitapta imparatorluğun büyümesinin farklı ekolojik ortamları birbirleriyle etkileşime sokmak ve hem insani, hem de insani olmayan unsurlar arasındaki hareketliliği yoğunlaştırmak suretiyle veba salgınlarının yayılmasında dönüştürücü rol oynadığı ortaya konuluyor.
Varlık, süregiden veba salgınlarındaki devamlılığın hastalık hakkındaki bilgi birikiminin yanı sıra yeni kültürel imgelem ve ifade biçimleri meydana çıkardığını da öne sürüyor. Bunun sonucu olarak oluşan bu yeni anlayış, Osmanlı idaresinin vebaya verdiği cevapları keskinleştirirken, erken modern dönem devletinin kurulmasına da katkıda bulunmuştur.
Çok ilginç bilgilerle dolu harikulade bir kitap. Covid-19 virüs pandemisinin devam ettiği günleri yaşıyor olmamızın getirdiği fazladan bir merakla bu kitaba sarıldım. Bakteriler ve virüsler hususunda insanların geçmişteki büyük cehaletini ve geçmiş asırlardaki büyük salgınlar karşısındaki çaresizliği düşündüren bir okumaydı. Mikrorganizmalar ve tıp tarihi bilgilerimin ışığında bir çeşit zafer duygusu ve gurur hisleriyle de doldum. Modern tıp sayesinde insanlar daha güçlü.