What do you think?
Rate this book
Wir töten Stella / Das fünfte Jahr
Wir töten Stella
Aus ängstlicher Bequemlichkeit und dem vergeblichen Wunsch, dem Sohn eine perfekte Familie vorzugaukeln, nimmt eine Ehefrau die Affären ihres Mannes leidend hin. Sie schreitet auch nicht ein, als Richard die neunzehnjährige Stella verführt. Diese nimmt sich schließlich aus Verzweiflung das Leben, und nun fühlt Anna sich mitschuldig, klagt sich an als Komplizin ihres Mannes. Messerscharf werden hier die Machtstrukturen einer Familie und die eiskalte Bestandsaufnahme einer gescheiterten Beziehung offengelegt.
Das fünfte Jahr
Die vierjährige Marili wächst auf dem Hof ihrer Großeltern in den Bergen auf. Die Großmutter ist eine stille, melancholische Frau, gezeichnet vom Leben, während der Großvater mit seinem ruhigen, fröhlichen Gemüt sehr viel Wärme ausstrahlt. Marili könnte mit ihrem Leben zufrieden sein, wären da nicht ein paar furchteinflößende Dinge, mit denen sie konfrontiert wird: Jenes Bild des Gekreuzigten in ihrem Zimmer. Und dann ist da noch diese Kröte, die ihr oftmals im Traum erscheint und qualvolle Tode stirbt. Hinter der Zeit- und Sorglosigkeit des kleinen Mädchens kommt die kalte, harte Realität zum Vorschein.
Aus ängstlicher Bequemlichkeit und dem vergeblichen Wunsch, dem Sohn eine perfekte Familie vorzugaukeln, nimmt eine Ehefrau die Affären ihres Mannes leidend hin. Sie schreitet auch nicht ein, als Richard die neunzehnjährige Stella verführt. Diese nimmt sich schließlich aus Verzweiflung das Leben, und nun fühlt Anna sich mitschuldig, klagt sich an als Komplizin ihres Mannes. Messerscharf werden hier die Machtstrukturen einer Familie und die eiskalte Bestandsaufnahme einer gescheiterten Beziehung offengelegt.
Das fünfte Jahr
Die vierjährige Marili wächst auf dem Hof ihrer Großeltern in den Bergen auf. Die Großmutter ist eine stille, melancholische Frau, gezeichnet vom Leben, während der Großvater mit seinem ruhigen, fröhlichen Gemüt sehr viel Wärme ausstrahlt. Marili könnte mit ihrem Leben zufrieden sein, wären da nicht ein paar furchteinflößende Dinge, mit denen sie konfrontiert wird: Jenes Bild des Gekreuzigten in ihrem Zimmer. Und dann ist da noch diese Kröte, die ihr oftmals im Traum erscheint und qualvolle Tode stirbt. Hinter der Zeit- und Sorglosigkeit des kleinen Mädchens kommt die kalte, harte Realität zum Vorschein.
112 pages, Paperback
First published January 1, 1958
40 people are currently reading
583 people want to read
About the author
Marlen Haushofer
37 books355 followersMarlen Haushofer was born in Frauenstein, Molln, Austria on April the 11th, 1920. She went to a Catholic gymnasium that was turned in a public school under the Nazi regime. She started her studies on German Language and Literature, in 1940 in Vienna and later on in Graz. She married the dentist Manfred Haushofer in 1941, they divorced in 1950 but reunited in 1957. They had a son together, in addition to the one son she had brought to their “second” marriage.
Although Marlen Haushofer won prizes for her work and gained critics laud, she was an almost forgotten author until the Women's Movement rediscovered her, with special attention of the role of women in the male-dominated society themes in her work.
Die Wand (The Wall) can be seen as her main-work. It was published 1963, and it's a novel about a woman cut off from society that made her living on her own in the woods. Not only because of the open ending, the novel allows a big variety of interpretations.
Marlen Haushofer came down with bone cancer and died on March the 21st 1970, she was only 49 years old.
Although Marlen Haushofer won prizes for her work and gained critics laud, she was an almost forgotten author until the Women's Movement rediscovered her, with special attention of the role of women in the male-dominated society themes in her work.
Die Wand (The Wall) can be seen as her main-work. It was published 1963, and it's a novel about a woman cut off from society that made her living on her own in the woods. Not only because of the open ending, the novel allows a big variety of interpretations.
Marlen Haushofer came down with bone cancer and died on March the 21st 1970, she was only 49 years old.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 79 reviews
Read
November 26, 2025Eines der vielen Symptome der Depression ist die innere Lähmung. Du stehst am Fenster und starrst in den Garten. Ein junger Vogel sitzt in einer Astgabel und schreit jämmerlich. Seine Mutter ist verschwunden, er wird verhungern. Du solltest etwas tun, ihm helfen, aber wie? Du bist unfähig, etwas zu unternehmen und kannst nur traurig zusehen.
Das ist nur eine kleine Nebenhandlung, die Annas Geschichte von Stella begleitet. Auch Stella ist am Ende tot. Anna wusste, sie hätte etwas tun sollen, wenigstens etwas sagen sollen. Aber sie konnte nur schweigend zusehen.
Die Zeichen der Depression sind nur ein subtiler Aspekt der Novelle und wer das nicht selber kennt, wird es vielleicht nicht verstehen. Vordergründig spiegelt die Autorin ihre eigene erdrückende Familiensituation und damit zugleich die Rolle der Frau in der typischen bürgerlichen Familie der 50er Jahre. Anna fühlt sich wie in einem goldenen Käfig. Ihr Mann Richard liebt sie, weil er sie besitzt, und das Unausgesprochene und der zu wahrende Schein bestimmen das gemeinsame Leben.
Marlen Haushofer lässt Anna das Geschehene reflektieren und legt die Gedanken ihres Alter-Egos wie mit dem Skalpell in lakonisch ernüchternden Sätzen frei. Spannung entsteht, indem sie nur andeutet, was genau passiert sein könnte, es wird der Leserin, dem Leser überlassen, die Lücken zu füllen.
Zweimal wird die gläserne Wand erwähnt, durch die sie in die Welt starrt und die sie in sich selbst einschließt. Ein guter Hinweis darauf, dass auch ihr kurze Zeit später geschriebenes Hauptwerk „Die Wand“ - eines meiner Lieblingsbücher - als innerer Zustandsbericht zu lesen ist.
„Das fünfte Jahr“ ist Marlen Haushofers erstes Werk, das in Buchform erschienen ist. Es beschreibt ein Jahr im Leben der 4-jährigen Mirili, die bei ihren Großeltern am Land aufwächst. Das Kind lebt im Einklang mit einer heilen Natur und ist voller Mitgefühl für Mensch und Tier. Noch versteht Mirili die dunklen Erinnerungen ihrer Großeltern nicht wirklich. Auch hier überzeugt die unprätentiöse Sprache, die in schlichten Worten das Wesentliche freilegt und so direkt ins Herz trifft.
Das ist nur eine kleine Nebenhandlung, die Annas Geschichte von Stella begleitet. Auch Stella ist am Ende tot. Anna wusste, sie hätte etwas tun sollen, wenigstens etwas sagen sollen. Aber sie konnte nur schweigend zusehen.
Die Zeichen der Depression sind nur ein subtiler Aspekt der Novelle und wer das nicht selber kennt, wird es vielleicht nicht verstehen. Vordergründig spiegelt die Autorin ihre eigene erdrückende Familiensituation und damit zugleich die Rolle der Frau in der typischen bürgerlichen Familie der 50er Jahre. Anna fühlt sich wie in einem goldenen Käfig. Ihr Mann Richard liebt sie, weil er sie besitzt, und das Unausgesprochene und der zu wahrende Schein bestimmen das gemeinsame Leben.
Marlen Haushofer lässt Anna das Geschehene reflektieren und legt die Gedanken ihres Alter-Egos wie mit dem Skalpell in lakonisch ernüchternden Sätzen frei. Spannung entsteht, indem sie nur andeutet, was genau passiert sein könnte, es wird der Leserin, dem Leser überlassen, die Lücken zu füllen.
Zweimal wird die gläserne Wand erwähnt, durch die sie in die Welt starrt und die sie in sich selbst einschließt. Ein guter Hinweis darauf, dass auch ihr kurze Zeit später geschriebenes Hauptwerk „Die Wand“ - eines meiner Lieblingsbücher - als innerer Zustandsbericht zu lesen ist.
„Das fünfte Jahr“ ist Marlen Haushofers erstes Werk, das in Buchform erschienen ist. Es beschreibt ein Jahr im Leben der 4-jährigen Mirili, die bei ihren Großeltern am Land aufwächst. Das Kind lebt im Einklang mit einer heilen Natur und ist voller Mitgefühl für Mensch und Tier. Noch versteht Mirili die dunklen Erinnerungen ihrer Großeltern nicht wirklich. Auch hier überzeugt die unprätentiöse Sprache, die in schlichten Worten das Wesentliche freilegt und so direkt ins Herz trifft.
February 21, 2026
Duvar ve Çatı Katı romanlarını okuduğum Marlen Haushofer'ın eserleri dilimize hızlıca çevrilmeye devam ediyor ne mutlu. Bu kez iki kısa novellası bir arada yayımlandı. Stella'yı Öldürüyoruz'da bir aileye yakından bakıyoruz. Bir kızı ve bir oğlu olan, kızı tıpkı babasına benzediği için ona mesafeli dururken oğluna neredeyse tapan bir kadın anlatıcımız var. Arkadaşı Luise bir gün kızı Stella'yı yanlarına almalarını rica ediyor ve hem dört kişilik bu aile hem de Stella için hiçbir şey eskisi gibi olmuyor. Haushofer kendine has gerilimli atmosfer yaratımını bu eserinde de sürdürüyor. Karakterin zihninin karanlık git-gelleri, mükemmel olmayan anne figürünü çizmesi beni yine çok etkiledi.
Diğeri ise ise dört yaşındaki bir kız çocuğunun, Marili'nin ağzından yazılmış Beşinci Yaş isimli novella. Ebeveynlerini kaybetmiş, büyükanne ve büyük babasıyla birlikte bir çiftlikte yaşayan bu küçük kız çocuğunun gözünden hayata, hayatın büyülü ve korkutucu anlarına bakıyoruz. Haushofer maharetini, yetişkin bir kadının gözünden de küçük bir kız çocuğunun gözünden de bakabileceğini göstererek kanıtlıyor. Kendisine hayranlığım eserlerini okudukça peşiyor. Kendisinin 1920 doğumlu olmasına her defasında hem şaşıyor hem de hayran kalıyorum. Bu nasıl bir vizyon ve yetenek sahiden de. Kendisini okuyabildiğimiz için çok şanslıyız.
Diğeri ise ise dört yaşındaki bir kız çocuğunun, Marili'nin ağzından yazılmış Beşinci Yaş isimli novella. Ebeveynlerini kaybetmiş, büyükanne ve büyük babasıyla birlikte bir çiftlikte yaşayan bu küçük kız çocuğunun gözünden hayata, hayatın büyülü ve korkutucu anlarına bakıyoruz. Haushofer maharetini, yetişkin bir kadının gözünden de küçük bir kız çocuğunun gözünden de bakabileceğini göstererek kanıtlıyor. Kendisine hayranlığım eserlerini okudukça peşiyor. Kendisinin 1920 doğumlu olmasına her defasında hem şaşıyor hem de hayran kalıyorum. Bu nasıl bir vizyon ve yetenek sahiden de. Kendisini okuyabildiğimiz için çok şanslıyız.
February 23, 2026
Potrzebuję więcej twórczości Marlen Haushofer w swoim życiu.
„Zabijemy Stellę” miało cudowny vibe „Ściany”. Totalnie uwiodło mnie to, jak powoli z opowieści narratorki wyłania się ta mglista historia tytułowej Stelli przeplatana obserwacją… ptaszka za oknem.
„Piąty rok” zaś brzmi dla mnie jak opowieść snuta dziecku przed snem, wymyślana przez rodzica tak z głowy na bieżąco w trakcie opowiadania. I to w niej było wspaniałe. A dodatkowo, że to Haushofer, choć fabularnie opowieść zdawała się spokojna, z tyłu głowy czułam niepokój, dokąd mnie zaprowadzi.
Czytajcie Haushofer!
„Zabijemy Stellę” miało cudowny vibe „Ściany”. Totalnie uwiodło mnie to, jak powoli z opowieści narratorki wyłania się ta mglista historia tytułowej Stelli przeplatana obserwacją… ptaszka za oknem.
„Piąty rok” zaś brzmi dla mnie jak opowieść snuta dziecku przed snem, wymyślana przez rodzica tak z głowy na bieżąco w trakcie opowiadania. I to w niej było wspaniałe. A dodatkowo, że to Haushofer, choć fabularnie opowieść zdawała się spokojna, z tyłu głowy czułam niepokój, dokąd mnie zaprowadzi.
Czytajcie Haushofer!
February 6, 2026
Fajowskie
February 7, 2026
Wspaniałe krótkie formy
March 15, 2026
Stella’yı Öldürüyoruz / Beşinci Yaş, Haushofer ile tanışmamı sağlayan iki novella. Stella’yı Öldürüyoruz, Stella ve anlatıcı arasındaki karmaşık ilişkiyi, ayrıca karakterlerin sessizliğinin trajediyi nasıl doğrudan etkilediğini çok etkileyici bir şekilde gösteriyor. Beşinci Yaş ise küçük bir çocuğun gözünden yetişkin dünyasının gerçeklerini anlatıyor. İki öykü de kısa ama çok yoğun; okurken hem rahatsız oluyorsunuz hem de düşündürülüyorsunuz. Duvar ve Çatı Katı okuma listemde…
October 12, 2019
heruntergebrochen auf die innere, bittere realität der erzählerinnen berichtet marlen haushofer schmucklos, aber umso eindrucksvoller von einer gescheiterten beziehung, ängsten, verlust, selbstbetrug und selbstaufgabe. das ist stellenweise wenig überraschend und liest sich in all der nüchternen melancholie unfassbar deprimierend, dennoch gräbt sich das gesagte tief ins labyrinth der eigenen menschlichkeit und hinterlässt da abdrücke auf dem herzen, wo vorher noch keine waren.
March 10, 2026
Marlen Haushofer’i ilk kez okudum ve şimdiden yazdığı her şeyi okumak istediğim yazarlardan biri oldu. Stella’yı Öldürüyoruz ve Beşinci Yaş adlı iki öyküden oluşan bu kitapta, yazar oldukça sıra dışı iki bakış açısı sunuyor.
İlki, bir eş ve anne olan Anna’nın, kendisine bir yıl boyunca emanet edilen Stella’nın ölümünü geriye dönük olarak analiz etmesini anlatıyor. Dehşet, endişe, karmaşık aile ilişkileri ve kayıtsızlıkla dolu.
Bu öyküde yazarın hikâyenin gerilimini yavaş yavaş kuran anlatım tarzını çok sevdim. Ayrıntılar öyküye duygusal ve psikolojik bir derinlik katıyor. Anne, hikâyeyi bize sanki soğukkanlılıkla anlatıyor; ama bu anlatımın arkasında suçluluk, varoluşsal sancı ve kaçış hissi var. Aslında Anna’nın kendi talihsizliğiyle yüzleşmeye cesareti yok gibi.
Anna bir katil mi, yoksa bir kurban mı? Başka türlü davranılsaydı bu trajedi önlenebilir miydi?
“İyi yürekli katillerin olduğunu bildiğimden beri başladığım her şey anlamsız olacaktı. Her gün yasayı çiğneyen yasa temsilcileri, cesur korkaklar ve sadık hainler. Meleğin yüzüyle şeytanın çirkin suratının canavarca karışımı benim için o denli tanıdık olmuştu ki temiz, lekesiz herhangi bir görüntü bende yalnızca derin bir kuşku uyandırabilirdi.”
İkinci öykü, büyükanne ve büyükbabasıyla yaşayan dört yaşındaki küçük Marili hakkında. Bir çocuğun bakış açısından yazılanları okumayı seviyorum. Psikolojik derinliğin hayal gücüyle birleştiği, doğaya ve hayvanlara benzersiz bir bakış sunan bir anlatı bu.
Saç losyonu, puro ve odun kokan hayranlık uyandırıcı bir büyükbaba ve bütün çocuklarını kaybetmiş, kederli ve esmer yüzlü bir büyükanne var.
Bu öyküye kayıp, ölüm, üzüntü ve yalnızlık hâkim; ama aynı zamanda karlı dağlar, çiçek açan çayırlar ve dünyayı yüreğiyle duyan bir çocuk çıkıyor karşımıza. Kalbi sıcaklıkla dolduran, adeta bir Hayao Miyazaki animasyonu gibi etkileyici bir atmosfer.
Marlen Haushofer iki farklı sesle, iki farklı ruh hâlini anlatıyor, biri insanın içindeki karanlığı, diğeri çocukluk ve doğanın güçlü, büyülü dünyasını. İlk öykü dehşet ve gerginlikle kaplıyken, ikincisi telaşsız ve samimi.
“Marili birdenbire çoktan unutulmuş bir kokuyu, bir zamanlar başının üstünde hışırdayarak esen, çiçeklenmiş yeşil çayırların kokusunu duydu. Ve bu anı yakıcı bir coşkuyla doldurdu içini.”
İlki, bir eş ve anne olan Anna’nın, kendisine bir yıl boyunca emanet edilen Stella’nın ölümünü geriye dönük olarak analiz etmesini anlatıyor. Dehşet, endişe, karmaşık aile ilişkileri ve kayıtsızlıkla dolu.
Bu öyküde yazarın hikâyenin gerilimini yavaş yavaş kuran anlatım tarzını çok sevdim. Ayrıntılar öyküye duygusal ve psikolojik bir derinlik katıyor. Anne, hikâyeyi bize sanki soğukkanlılıkla anlatıyor; ama bu anlatımın arkasında suçluluk, varoluşsal sancı ve kaçış hissi var. Aslında Anna’nın kendi talihsizliğiyle yüzleşmeye cesareti yok gibi.
Anna bir katil mi, yoksa bir kurban mı? Başka türlü davranılsaydı bu trajedi önlenebilir miydi?
“İyi yürekli katillerin olduğunu bildiğimden beri başladığım her şey anlamsız olacaktı. Her gün yasayı çiğneyen yasa temsilcileri, cesur korkaklar ve sadık hainler. Meleğin yüzüyle şeytanın çirkin suratının canavarca karışımı benim için o denli tanıdık olmuştu ki temiz, lekesiz herhangi bir görüntü bende yalnızca derin bir kuşku uyandırabilirdi.”
İkinci öykü, büyükanne ve büyükbabasıyla yaşayan dört yaşındaki küçük Marili hakkında. Bir çocuğun bakış açısından yazılanları okumayı seviyorum. Psikolojik derinliğin hayal gücüyle birleştiği, doğaya ve hayvanlara benzersiz bir bakış sunan bir anlatı bu.
Saç losyonu, puro ve odun kokan hayranlık uyandırıcı bir büyükbaba ve bütün çocuklarını kaybetmiş, kederli ve esmer yüzlü bir büyükanne var.
Bu öyküye kayıp, ölüm, üzüntü ve yalnızlık hâkim; ama aynı zamanda karlı dağlar, çiçek açan çayırlar ve dünyayı yüreğiyle duyan bir çocuk çıkıyor karşımıza. Kalbi sıcaklıkla dolduran, adeta bir Hayao Miyazaki animasyonu gibi etkileyici bir atmosfer.
Marlen Haushofer iki farklı sesle, iki farklı ruh hâlini anlatıyor, biri insanın içindeki karanlığı, diğeri çocukluk ve doğanın güçlü, büyülü dünyasını. İlk öykü dehşet ve gerginlikle kaplıyken, ikincisi telaşsız ve samimi.
“Marili birdenbire çoktan unutulmuş bir kokuyu, bir zamanlar başının üstünde hışırdayarak esen, çiçeklenmiş yeşil çayırların kokusunu duydu. Ve bu anı yakıcı bir coşkuyla doldurdu içini.”
February 14, 2026
Nie wiem, czy o historii tak ponuro dołującej i refleksyjnej jak „Zabijemy Stelle” można napisać, że jest wspaniała. Pieknie napisane, z rozłożeniem gnijącego życia małżeńskiego od podszewki. Druga nowela/opowiadanie ciut gorsze, ale to był debiut, można lekko przymknąć oko. Za to z ogromną wrażliwością i czułością wobec zwierząt i natury
March 9, 2026
Was für eine herausragende Erzählung! Erschienen im Jahr 1956 und sie liest sich so modern.
Zum Inhalt möchte ich gar nichts sagen, man kann einfach eintauchen in die Erzählung und sie wirken lassen.
Zum Inhalt möchte ich gar nichts sagen, man kann einfach eintauchen in die Erzählung und sie wirken lassen.
May 17, 2022
Die Zusammenstellung der beiden Erzählungen scheint willkürlich und allein ihrer Länge geschuldet, aber dann bilden sie zusammen das ganze Spektrum ab, das Haushofer hat, um über Schmerz zu schreiben. Von kalter Wut in "Stella" bis zu ganz brüchiger Zärtlichkeit in "Das fünfte Jahr".
February 24, 2026
Kocham straszliwą wszechogarniającą miłością "Ścianę" Haushofer, więc z pewną taką bojaźnią i drżeniem przystąpiłam do czytania tych dwóch opowiadań. Szybko jednak okazało się, że nie ma się czego bać, że autorka wciąż wspaniała, choć drżenie, ale tym razem ekscytacji, pozostało aż do końca!
Jest dla mnie austriacka pisarka taką "cichą buntowniczką" (tłumaczka Małgorzata Gralińska pisze w posłowiu, że postaci kobiece z jej utworów nazywano "niebohaterskimi bohaterkami", tak!). "Zabijemy Stellę" pochodzi z 1958 roku i myślę, że jak na tamte czasy była to wywrotowa lektura. Autorka w precyzyjny, chirurgiczny sposób, warstwa po warstwie, niczym lekarz sprawnie operujący skalpelem, zdejmuje kolejne maski ze swoich bohaterów, odsłaniając chore tkanki zakażone obłudą, znieczulicą, cynizmem i skrajnym oportunizmem. To bezlitosna i do bólu szczera wiwisekcja relacji międzyludzkich, w której nie obowiązują żadne zasady moralne. Tylko powierzchownie. To również portret udręczonego, toksycznego małżeństwa, ludzi wypalonych i zmęczonych, którzy kierują się tylko swoją doraźną korzyścią i wygodą. A wygodnie często jest nie podejmować działań, nie angażować się, być za ścianą (i tu pojawia się ten tak ważny dla Haushofer symbol), co w opowiadaniu prowadzi ostatecznie do tragedii. Bardzo wnikliwe przedstawienie ciemnej strony ludzkiej natury i to ciemnej tą niejednoznaczną ciemnością. Nie czymś smoliście, piekielnie czarnym, "złem ekstremalnym" czy "wynaturzonym", tylko tym, co parę lat później Hannah Arendt opisze i nazwie "banalnością zła". Złem codziennym, przypisanym do zwykłych czynności i sytuacji, złem zaniechania z wygodnictwa właśnie. Podobnie jak u Arendt, tak i Anna, narratorka noweli, mówi o tym, ze zło i dobro są tym samym. No cóż, wygodnie... To też rozmyślanie nad istotą macierzyństwa i co znów dla pisarki charakterystyczne - macierzyństwa bez lukru. Mistrzowska psychologiczna miniatura ludzkich defektów i uwikłań.
Początkowo myślałam, czemu wcześniejszy "Piąty rok" (1952) dają jako drugi w tym zbiorze? Po przeczytaniu całości uważam, że to był dobry wybór. Jak pierwsze opowiadanie taplało się w ludzkiej niedoskonałości i niegodziwości, tak to drugie jest takim kojącym opatrunkiem, ciepłym kubkiem rumianku w chłodny wieczór i muśnięciem pierwszych promieni słonecznych na skórze. To opowiadanie napisane z perspektywy małej dziewczynki żyjącej z babcią i dziadkiem w ich wiejskim gospodarstwie. Dziewczynki, która widzi i głęboko odczuwa otaczającą naturę i zwierzęta. Właściwie jest równoważną częścią świata przyrody jak rośliny czy zwierzęta, nawet albo raczej zwłaszcza, te dzikie i żyjące swobodnie: ropuchy, jaszczurki, jeże, węże, myszy. Babcia ma tu kolor oczu taki jak domowy pies. Pozornie nic tu się nie dzieje specjalnego, ot, zwykłe życie na wsi, ale dla mnie było to tak ujmujące i czułe, tak pięknie lirycznie opisane przez autorkę, że zapragnęłam, żeby się nie kończyło. Czułam się ukołysana tą opowieścią, jak w ramionach mojej ukochanej babci w dzieciństwie. Jednocześnie mimo pozornego spokoju i ciepła nie jest to przestrzeń wolna od strachu, żalu (jak pada w rozmowie, żal jest gorszy niż ból), tęsknoty, choroby i wizji śmierci. W końcu to Haushofer...
Podoba mi się jak w obu opowiadaniach wybrzmiewają tematy i zjawiska, które znałam z wcześniejszej lektury "Ściany". Samotność i bycie za ścianą nie jako kara, ale wyzwolenie ze świata ludzi, spokój, nieidealne macierzyństwo, symbiotyczna więź z przyrodą i przede wszystkim zwierzętami, dostrzeganie ich podmiotowości i smutek z powodu ich trudnego losu w ludzkim świecie (piękne, dające do myślenia zdanie z "Piątego roku": "Za każdym smutkiem stało zwierzę", które szczególnie uradowało moje prozwierzęco-wegańskie serce). I mężczyzna jako władca i zagrożenie.
Jestem zachwycona! Poproszę o więcej Marlen Haushofer!
Dziękuję wydawnictwu ArtRage za egzemplarz do zrecenzowania.
Jest dla mnie austriacka pisarka taką "cichą buntowniczką" (tłumaczka Małgorzata Gralińska pisze w posłowiu, że postaci kobiece z jej utworów nazywano "niebohaterskimi bohaterkami", tak!). "Zabijemy Stellę" pochodzi z 1958 roku i myślę, że jak na tamte czasy była to wywrotowa lektura. Autorka w precyzyjny, chirurgiczny sposób, warstwa po warstwie, niczym lekarz sprawnie operujący skalpelem, zdejmuje kolejne maski ze swoich bohaterów, odsłaniając chore tkanki zakażone obłudą, znieczulicą, cynizmem i skrajnym oportunizmem. To bezlitosna i do bólu szczera wiwisekcja relacji międzyludzkich, w której nie obowiązują żadne zasady moralne. Tylko powierzchownie. To również portret udręczonego, toksycznego małżeństwa, ludzi wypalonych i zmęczonych, którzy kierują się tylko swoją doraźną korzyścią i wygodą. A wygodnie często jest nie podejmować działań, nie angażować się, być za ścianą (i tu pojawia się ten tak ważny dla Haushofer symbol), co w opowiadaniu prowadzi ostatecznie do tragedii. Bardzo wnikliwe przedstawienie ciemnej strony ludzkiej natury i to ciemnej tą niejednoznaczną ciemnością. Nie czymś smoliście, piekielnie czarnym, "złem ekstremalnym" czy "wynaturzonym", tylko tym, co parę lat później Hannah Arendt opisze i nazwie "banalnością zła". Złem codziennym, przypisanym do zwykłych czynności i sytuacji, złem zaniechania z wygodnictwa właśnie. Podobnie jak u Arendt, tak i Anna, narratorka noweli, mówi o tym, ze zło i dobro są tym samym. No cóż, wygodnie... To też rozmyślanie nad istotą macierzyństwa i co znów dla pisarki charakterystyczne - macierzyństwa bez lukru. Mistrzowska psychologiczna miniatura ludzkich defektów i uwikłań.
Początkowo myślałam, czemu wcześniejszy "Piąty rok" (1952) dają jako drugi w tym zbiorze? Po przeczytaniu całości uważam, że to był dobry wybór. Jak pierwsze opowiadanie taplało się w ludzkiej niedoskonałości i niegodziwości, tak to drugie jest takim kojącym opatrunkiem, ciepłym kubkiem rumianku w chłodny wieczór i muśnięciem pierwszych promieni słonecznych na skórze. To opowiadanie napisane z perspektywy małej dziewczynki żyjącej z babcią i dziadkiem w ich wiejskim gospodarstwie. Dziewczynki, która widzi i głęboko odczuwa otaczającą naturę i zwierzęta. Właściwie jest równoważną częścią świata przyrody jak rośliny czy zwierzęta, nawet albo raczej zwłaszcza, te dzikie i żyjące swobodnie: ropuchy, jaszczurki, jeże, węże, myszy. Babcia ma tu kolor oczu taki jak domowy pies. Pozornie nic tu się nie dzieje specjalnego, ot, zwykłe życie na wsi, ale dla mnie było to tak ujmujące i czułe, tak pięknie lirycznie opisane przez autorkę, że zapragnęłam, żeby się nie kończyło. Czułam się ukołysana tą opowieścią, jak w ramionach mojej ukochanej babci w dzieciństwie. Jednocześnie mimo pozornego spokoju i ciepła nie jest to przestrzeń wolna od strachu, żalu (jak pada w rozmowie, żal jest gorszy niż ból), tęsknoty, choroby i wizji śmierci. W końcu to Haushofer...
Podoba mi się jak w obu opowiadaniach wybrzmiewają tematy i zjawiska, które znałam z wcześniejszej lektury "Ściany". Samotność i bycie za ścianą nie jako kara, ale wyzwolenie ze świata ludzi, spokój, nieidealne macierzyństwo, symbiotyczna więź z przyrodą i przede wszystkim zwierzętami, dostrzeganie ich podmiotowości i smutek z powodu ich trudnego losu w ludzkim świecie (piękne, dające do myślenia zdanie z "Piątego roku": "Za każdym smutkiem stało zwierzę", które szczególnie uradowało moje prozwierzęco-wegańskie serce). I mężczyzna jako władca i zagrożenie.
Jestem zachwycona! Poproszę o więcej Marlen Haushofer!
Dziękuję wydawnictwu ArtRage za egzemplarz do zrecenzowania.
February 25, 2026
Zwei Novellen, die auf den ersten Blick nicht unterschiedlicher sein könnten.
Zum Einen aus der Sicht einer verheirateten Frau, die sich von ihrem gefühlskalten und manipulativen Ehemann distanziert hat, aber den Schein einer glücklichen Ehe wahren will. Auch wenn der Preis dafür das Leben einer jungen Frau ist. (Wir töten Stella, 1958)
Zum Anderen aus der Sicht eines verwaisten, vierjährigen Mädchens, das auf dem großelterlichen Hof in den Bergen aufwächst und uns ein Jahr durch Kinderaugen erleben lässt. Eine nostalgisch stimmende Lektüre. (Das fünfte Jahr, 1952)
Gemeinsam ist den beiden Novellen die nüchterne Sprache, die detailierten Beschreibungen der Natur und das Gefühl der Isolation und Einsamkeit. Mich hat das sehr angesprochen.
"Marili liebte die Hummeln von ganzem Herzen, ihr kriegerisches Gebrumm, die wolligen Pelze und wasserhellen Flügel. Manchmal fing sie eine von ihnen und ließ sie wieder los, wenn das Gekrabbel der kleinen Beine sie unwiderstehlich zum Lachen reizte."
Zum Einen aus der Sicht einer verheirateten Frau, die sich von ihrem gefühlskalten und manipulativen Ehemann distanziert hat, aber den Schein einer glücklichen Ehe wahren will. Auch wenn der Preis dafür das Leben einer jungen Frau ist. (Wir töten Stella, 1958)
Zum Anderen aus der Sicht eines verwaisten, vierjährigen Mädchens, das auf dem großelterlichen Hof in den Bergen aufwächst und uns ein Jahr durch Kinderaugen erleben lässt. Eine nostalgisch stimmende Lektüre. (Das fünfte Jahr, 1952)
Gemeinsam ist den beiden Novellen die nüchterne Sprache, die detailierten Beschreibungen der Natur und das Gefühl der Isolation und Einsamkeit. Mich hat das sehr angesprochen.
"Marili liebte die Hummeln von ganzem Herzen, ihr kriegerisches Gebrumm, die wolligen Pelze und wasserhellen Flügel. Manchmal fing sie eine von ihnen und ließ sie wieder los, wenn das Gekrabbel der kleinen Beine sie unwiderstehlich zum Lachen reizte."
February 20, 2026
Ubolewam nad brakiem rozwinięcia psychologicznej głębi bohaterów w „zabić Stellę” bo te rysy były naprawdę intrygujące
Haushofer jest świetna w opisywaniu natury - jej wrażliwość i precyzja znów są mocno widoczne w drugiej noweli ze zbioru!
Czy będę o niej jednak myśleć jak o „Ścianie”? Na pewno nie.
Dodatkowo bardzo wartościowe posłowie oraz nota biograficzna o autorce! Wiele można z niej wyciągnąć i przełożyć na kształt pisarstwa Haushofer.
Haushofer jest świetna w opisywaniu natury - jej wrażliwość i precyzja znów są mocno widoczne w drugiej noweli ze zbioru!
Czy będę o niej jednak myśleć jak o „Ścianie”? Na pewno nie.
Dodatkowo bardzo wartościowe posłowie oraz nota biograficzna o autorce! Wiele można z niej wyciągnąć i przełożyć na kształt pisarstwa Haushofer.
February 16, 2026
Obie nowele jakieś takie nijakie, rozumiem, co autorka chciała przekazać, ale totalnie minęłam się z jej wrażliwością i wynudziłam się.
March 25, 2026
za krótka forma, żebym zdążyła coś poczuć
August 17, 2024
Ich mag Marlen Haushofers ruhigen Erzählstil, wie sie sich Zeit nimmt den Leser in die Gedanken und Gefühle der Protagonistin mitzunehmen und dies auch zum Fokus macht. Beide Novellen zeigen eher ungewöhnlichichere Perspektiven und die geschilderten Beziehungen sind komplex und interessant.
October 29, 2019
"Subtly depressing" is not a vibe I usually go for in my reading, but Haushofer's writing is so vivid and haunting and draws you in so completely that I can't turn away. She also nails the novella format, which is hard to pull off; I'm looking forward to checking out her short stories as well.
March 23, 2026
3,5
Idk why ale czytanie Stelli przywodziło mi na myśl czytanie wichrowych wzgórz, gdyby były one pisane z perspektywy Izabeli. Obrazy malowane przez autorkę są piękne, naturalne, monstrualne bez silenia się na wielkość. Nie wiem jak ona to robi, ale przez opisy natury, zrobione pierwszorzędnie oczywiście mam wrażenie swojej własnej małości. Nowele są bardzo wyraziste bez żadnego zbędnego słowa.
Idk why ale czytanie Stelli przywodziło mi na myśl czytanie wichrowych wzgórz, gdyby były one pisane z perspektywy Izabeli. Obrazy malowane przez autorkę są piękne, naturalne, monstrualne bez silenia się na wielkość. Nie wiem jak ona to robi, ale przez opisy natury, zrobione pierwszorzędnie oczywiście mam wrażenie swojej własnej małości. Nowele są bardzo wyraziste bez żadnego zbędnego słowa.
February 16, 2026
Zaokrąglone do 4, niech bedzie. Całość w sumie mi się podobała jako takie krótkie nowele, pierwsza część była bardziej depresyjna ale też bardziej się wciągnęłam. Druga część trochę mniej angażująca, ale za to plus za opisy przyrody i zwierząt, poza tym też lubię czasami przeczytać coś z perspektywy dziecka
June 9, 2018
Wir töten Stella: Nicht inspirierende und depressive Protagonistin. Keine Sympathieträger. Langweilig / ermüdend geschrieben. Aber immerhin spannend genug, sodass ich es noch bis zum Schluss lesen wollte. Wobei ich nichts verpasst hätte, wenn ich es gelassen hätte.
July 3, 2021
So ist das wohl, wenn man Die Wand zuerst gelesen hat: alles danach ist fad.
October 2, 2022
3.5/5
March 22, 2026
ocena: 2,75/5 🌻
forma: 🎧
po zapoznaniu się z życiorysem autorki - dużo bardziej doceniam i “rozumiem”, początkowo jakoś tak minęłam się z piątym rokiem, “ale końcówka oddała”; jestem mocno zachęcona do “ściany”
[kryteria oceny dla „ literatury pięknej/ klasycznej]
0,6/1 filozofia/metafora/przekaz
0,5/1 forma
0,5/1 wyjątkowość
0,25/0,5 płynność i przyjemność w odbiorze
0,4/0,5 styl pisania autora
0,4/0,5 „sedno”/ cel/ morał
0/0,25 pozytywny odbiór całości
0/0,25 ✨ to coś ✨
forma: 🎧
po zapoznaniu się z życiorysem autorki - dużo bardziej doceniam i “rozumiem”, początkowo jakoś tak minęłam się z piątym rokiem, “ale końcówka oddała”; jestem mocno zachęcona do “ściany”
[kryteria oceny dla „ literatury pięknej/ klasycznej]
0,6/1 filozofia/metafora/przekaz
0,5/1 forma
0,5/1 wyjątkowość
0,25/0,5 płynność i przyjemność w odbiorze
0,4/0,5 styl pisania autora
0,4/0,5 „sedno”/ cel/ morał
0/0,25 pozytywny odbiór całości
0/0,25 ✨ to coś ✨
Read
February 15, 2026Pierwsza nowela top. Druga nie siadła już tak mocno.
February 17, 2026
strasznie to bylo dobre
March 9, 2026
Czas przeczytać Ścianę.
March 9, 2026
zaczynam coraz bardziej lubić literaturę niemieckojęzyczną
March 30, 2026
Stella'yı Öldürüyoruz 4.5/5.0
Beşinci Yaş 3.0/5.0
Beşinci Yaş 3.0/5.0
Displaying 1 - 30 of 79 reviews