What do you think?
Rate this book
Kitle İletişim Kuramları: Kavramlar, Okullar, Modeller
Oldukça titiz ve yoğun bir çalışmanın ürünü olan Kitle İletişim Kuramları iletişim kuramlarının ezberlenecek malumatlar bütününden ibaret olmadığını, sosyal ve beşeri bilimler içerisinde derinlikli, incelikli ve zor bir çalışma alanı olduğunu gösteriyor.
İletişim bilimlerindeki anaakım ve eleştirel kuramların düşünsel ve metodolojik farklılıklarını; toplum ve kitle iletişim araçları arasındaki ilişkilere dair kavramsal-kuramsal tartışmaları çeşitli yönleriyle ortaya koyan kitap önemli isimlerin kısa hayat hikâyeleri, okuma parçaları ve
önerileriyle zenginleşiyor.
Burak Özçetin sade bir anlatımla Chicago Okulu’ndan Lippmann, Lasswell, McLuhan, Castells gibi isimlere, kitle iletişim modellerinden İngiliz kültürel çalışmalarına, iletişimin ekonomi politiğinden Frankfurt Okulu’na birçok kavram, kuram ve modelin soru, cevap ve işleyişlerine
uzanarak geniş bir yelpaze çiziyor.
Alandaki büyük bir boşluğu doldurmaya aday Kitle İletişim Kuramları ders kitabı olarak temel bir kaynak niteliği taşırken, insan-toplum ve medya ilişkisine ilgi duyanlar için de kapsamlı bir rehber.
İletişim bilimlerindeki anaakım ve eleştirel kuramların düşünsel ve metodolojik farklılıklarını; toplum ve kitle iletişim araçları arasındaki ilişkilere dair kavramsal-kuramsal tartışmaları çeşitli yönleriyle ortaya koyan kitap önemli isimlerin kısa hayat hikâyeleri, okuma parçaları ve
önerileriyle zenginleşiyor.
Burak Özçetin sade bir anlatımla Chicago Okulu’ndan Lippmann, Lasswell, McLuhan, Castells gibi isimlere, kitle iletişim modellerinden İngiliz kültürel çalışmalarına, iletişimin ekonomi politiğinden Frankfurt Okulu’na birçok kavram, kuram ve modelin soru, cevap ve işleyişlerine
uzanarak geniş bir yelpaze çiziyor.
Alandaki büyük bir boşluğu doldurmaya aday Kitle İletişim Kuramları ders kitabı olarak temel bir kaynak niteliği taşırken, insan-toplum ve medya ilişkisine ilgi duyanlar için de kapsamlı bir rehber.
280 pages, Paperback
First published January 1, 2018
7 people are currently reading
40 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
August 18, 2019
Türkçedeki en kapsamlı ve derli toplu kitle iletişim kuramları kaynağı. Çok özenli bir çalışma, kuramlarla ilgili birincil kaynakların çevirisinden oluşan derleme kitaplardan çok farklı. Belli ki hiç aceleye getirilmemiş. Lisans ve yüksek lisans düzeyinde iletişim kuramları ile ilgilenen herkesin elinin altında bulunmasının çok faydalı olacağını düşünüyorum.
December 13, 2021
İletişim kuramları, Kültürel Çalışmalar alanında son derece ayrıntılı hazırlanmış bir başvuru kitabı. İngiliz kültür kuramı. ABD yaklaşımı vb konularda tüm sosyal bilimcilerin okuması gereken bir kaynak.
November 1, 2020
Yazının icadından günümüzdeki ağ toplumuna kadar iletişim kuramlarını ve paradigmalarını sıralayan ve kısaca anlatan bir kitap. İletişim çalışmalarında neyi okuyacağımı nelere ilgimin olduğunu fark etmiş oldum. Bu kitabı iletişime giriş kitabı olarak sayabiliriz.
December 6, 2020
Bu kitap üzerine kaleme aldığım yazı 08.12.2020 tarihinde biamag.org’da yayınlanmıştır: https://bianet.org/biamag/medya/20332...
İletişimin Manipülatif Gücü
Aldığımız ilk nefesten itibaren yoldayız. En saf iletişim aracı olan içgüdülerimizle çıktığımız bu yolu, hayat olarak adlandırabiliriz. Yol hayat, hayat ise komplike bir iletişim ağından başka bir şey değildir. Bu iletişim ağı içerisinde gözümüzü açtığımız an güne başlar ve güne başladığımız an iletişime geçmekle meşgul oluruz. Farkında olduğumuz ya da farkında olamayacak kadar alıştığımız bu meşguliyet, bizi sosyal bir kısır döngüye sokar. Kısır döngü içinde şekillendirilir, her yeni gün için başka bir kalıba sokuluruz.
“İletişim” kelimesini en anlaşılır ve eksik anlamıyla tanımlamaya alışkınız. Bu hem bireyin, toplumun bu kadar karışık bir şeyi anlamaya yeltenmemesinden, hem de anlamaya çalıştıkça bu kavramın bambaşka bir forma bürünmesinden kaynaklanıyor. İletişimi bu kadar handikaplı bir bilim dalı yapan şüphesiz, onun insanlığın ta kendisi olarak bilim dünyasında yer edinmesi.
İletişim Yayınları’ndan çıkan Kitle İletişim Kuramları, sosyal bilimlerin en ilginç dallarından olan iletişimi anlamayı son derece keyifli hale getiriyor. Üç kısım ve on bölümden oluşan çalışma, iletişimi kronolojik bir düzen içerisinde parçalara ayırıyor. Modellerin, kuramların ve yönelimlerin ele alındığı her bölüm adeta ders niteliğinde. Bu dersler her ne kadar iletişim eğitiminde yalnız saha pratiğine heyecan duyan kimi sosyal bilim öğrencileri için “sıkıcı” olarak adlandırılsa da aslında oldukça ufuk açıcı.
İletişiminin geçmişinin ve girintili yapısının bazı öğrenciler ve meraklılar tarafından sıkıcı olarak adlandırılması sebepsiz değil. Ciddi bir entelektüel zemin ve geniş bir perspektif gerektiren bu eğitim öğrenciler için oldukça genç bir yaşta başlıyor. Sabır, disiplinli bir okuma ve özveri ile yoğrulması gereken süreç, birincil kaynağa ulaşma zorluğuyla zaman zaman heves kırıcı bir hale geliyor. Yabancı dil gerekliliği, iletişimle bağlantılı disiplinlere hakim olma zorunluluğu da öğrenciler için motivasyon düşürücü bir sebep halini alıyor.
Burak Özçetin’in nitelikli ve kıymetli çalışması bu noktada adeta bir kurtarıcı görevi üstleniyor. “Ders kitabı” olarak adlandırılamayacak kadar içselleştirilmiş bu kitap sıkıcılıktan uzak diliyle, okuyanı anlatılanın içine çekiyor. Modellerin, kuramların ve ekollerin kronolojik nizamı sayesinde hemen hemen her kuramın aynı anda ne kadar mantıklı ya da mantıksız, derinlikli ya da yüzeysel olabileceğini hayretle görüyoruz. Okudukça kafamızda şekillenen her ne kadar iç karartıcı derecede karışık görünse de aslında bu karışıklık sayesinde iletişimin hammaddesinin “insan” olduğunu anlıyoruz.
Kitle İletişim Kuramları öğretici kimliğiyle beraber yaşadığımız dünyaya dair ciddi bir farkındalık edinmemizi de sağlıyor. Duygu aktarımı, haberleşme, bilgi alışverişi gibi basit şekillerde tanımladığımız iletişimin aslında ne kadar güçlü bir yönlendirici olduğunu kolayca fark etmemiz oldukça zor. Dünyayı devasa buhranlar içine sokan savaşların, gelişen ve sömüren teknolojinin etkisiyle sürekli değişen toplumların kitle iletişim araçlarıyla nasıl şekillendirildiğini anlayabilmek, bugünü çözümlemek için önemli. Bu noktada Kitle İletişim Kuramları’nı değerli bir çalışma haline getiren özelliklerden biri de, geçmişin panoramasını oluşturuyor olması.
Özçetin’in çalışması iletişimin manipülatif gücünü kuram ve modellerle örneklendirerek ortaya koyuyor. Çerçeveleme kuramı, bağımlılık kuramı, suskunluk sarmalı, gündem belirleme gibi adı aşina gelmeyen teorilerin aslında maruz kaldıklarımızın büyük kısmını oluşturduğunu, bu teoriler ile medyanın güçlü bir politik silah haline geldiğini anlıyoruz. Kazandığımız yeni perspektif medyanın şekillenişini, siyasetin kimi zaman anlaşılmayan hareketlerini yorumlamada bizi yetkin bir noktaya getiriyor.
İletişimin geçmişini ve dinamiklerini bilmek çoğu zaman insanda olumsuz bir ruh hali yaratabilir. Geçmişten bu yana kitle iletişim araçları egemen güçlerin elinde adeta distopik bir evrenin anahtarı olarak tutuluyor. Toplum için var olan kitle iletişim araçlarının manipülatif, despot bir silah olarak topluma doğrultulması umutsuzluk ve çaresizlik uyandırıyor. Ancak bu çaresizlik beraberinde bir direniş, sorgulayış ortamı da oluşturuyor. Kitle İletişim Kuramları tam bu noktada, seyrindeki umutsuz ruh halini eleştirel iletişim kuramları ile adeta nakavt ediyor.
Özçetin’in çalışması Frankfurt Okulu, İngiliz Kültürel Çalışmaları, İletişimin Ekonomi Politiği gibi önemli kuram ve ekolleri de kapsıyor. Temsilcileri ile birlikte anlatılan bu ekollerin bugün hala düşünmenin ve boyun eğmemenin bir temsili olarak karşımıza çıkması tesadüf değil. Baskı ortamı düşünmenin, suistimal etmek adaleti aramanın tetiğini çeker. Bu gerçeklik içerisinde eleştirel iletişim kuramları adeta medyaya, politikaya, popüler kültüre doğrultulmuş bir silahtır. Kullanması oldukça zor olan bu silahı var eden düşünce ve sorgulayıştır, dolayısıyla tetiği çeken de düşünen ve sorgulayan olmak zorundadır.
Kitle İletişim Kuramları, zorlu bir yolun ayrıntılı kılavuzu olarak kabul edilebilir. Anlatının çoğu zaman başka disiplinlerden düşünürlerle desteklenmesi ve Burak Özçetin’in kibar, öğretici dili çalışmayı içselleştirmemizi kolaylaştırıyor. Lippman, McLuhan, Adorno, Horkheimer gibi önemli iletişimcilerce tanışıklığımızın sadece bu kitapla sınırlı kalmayacağını hissediyoruz. Öğrenme hevesi, birincil kaynaklara ulaşma hırsı çalışma boyunca kanımızda dolanıyor. Tam bu noktada Kitle İletişim Kuramları’nın zengin kaynakçası yine, bize yardım elini uzatmaktan çekinmiyor. Zihnimizde böyle bir çalışmanın desteğini hissetmek, bizi dünyayı özgün ve özgür algılamaya teşvik ediyor.
İletişimin Manipülatif Gücü
Aldığımız ilk nefesten itibaren yoldayız. En saf iletişim aracı olan içgüdülerimizle çıktığımız bu yolu, hayat olarak adlandırabiliriz. Yol hayat, hayat ise komplike bir iletişim ağından başka bir şey değildir. Bu iletişim ağı içerisinde gözümüzü açtığımız an güne başlar ve güne başladığımız an iletişime geçmekle meşgul oluruz. Farkında olduğumuz ya da farkında olamayacak kadar alıştığımız bu meşguliyet, bizi sosyal bir kısır döngüye sokar. Kısır döngü içinde şekillendirilir, her yeni gün için başka bir kalıba sokuluruz.
“İletişim” kelimesini en anlaşılır ve eksik anlamıyla tanımlamaya alışkınız. Bu hem bireyin, toplumun bu kadar karışık bir şeyi anlamaya yeltenmemesinden, hem de anlamaya çalıştıkça bu kavramın bambaşka bir forma bürünmesinden kaynaklanıyor. İletişimi bu kadar handikaplı bir bilim dalı yapan şüphesiz, onun insanlığın ta kendisi olarak bilim dünyasında yer edinmesi.
İletişim Yayınları’ndan çıkan Kitle İletişim Kuramları, sosyal bilimlerin en ilginç dallarından olan iletişimi anlamayı son derece keyifli hale getiriyor. Üç kısım ve on bölümden oluşan çalışma, iletişimi kronolojik bir düzen içerisinde parçalara ayırıyor. Modellerin, kuramların ve yönelimlerin ele alındığı her bölüm adeta ders niteliğinde. Bu dersler her ne kadar iletişim eğitiminde yalnız saha pratiğine heyecan duyan kimi sosyal bilim öğrencileri için “sıkıcı” olarak adlandırılsa da aslında oldukça ufuk açıcı.
İletişiminin geçmişinin ve girintili yapısının bazı öğrenciler ve meraklılar tarafından sıkıcı olarak adlandırılması sebepsiz değil. Ciddi bir entelektüel zemin ve geniş bir perspektif gerektiren bu eğitim öğrenciler için oldukça genç bir yaşta başlıyor. Sabır, disiplinli bir okuma ve özveri ile yoğrulması gereken süreç, birincil kaynağa ulaşma zorluğuyla zaman zaman heves kırıcı bir hale geliyor. Yabancı dil gerekliliği, iletişimle bağlantılı disiplinlere hakim olma zorunluluğu da öğrenciler için motivasyon düşürücü bir sebep halini alıyor.
Burak Özçetin’in nitelikli ve kıymetli çalışması bu noktada adeta bir kurtarıcı görevi üstleniyor. “Ders kitabı” olarak adlandırılamayacak kadar içselleştirilmiş bu kitap sıkıcılıktan uzak diliyle, okuyanı anlatılanın içine çekiyor. Modellerin, kuramların ve ekollerin kronolojik nizamı sayesinde hemen hemen her kuramın aynı anda ne kadar mantıklı ya da mantıksız, derinlikli ya da yüzeysel olabileceğini hayretle görüyoruz. Okudukça kafamızda şekillenen her ne kadar iç karartıcı derecede karışık görünse de aslında bu karışıklık sayesinde iletişimin hammaddesinin “insan” olduğunu anlıyoruz.
Kitle İletişim Kuramları öğretici kimliğiyle beraber yaşadığımız dünyaya dair ciddi bir farkındalık edinmemizi de sağlıyor. Duygu aktarımı, haberleşme, bilgi alışverişi gibi basit şekillerde tanımladığımız iletişimin aslında ne kadar güçlü bir yönlendirici olduğunu kolayca fark etmemiz oldukça zor. Dünyayı devasa buhranlar içine sokan savaşların, gelişen ve sömüren teknolojinin etkisiyle sürekli değişen toplumların kitle iletişim araçlarıyla nasıl şekillendirildiğini anlayabilmek, bugünü çözümlemek için önemli. Bu noktada Kitle İletişim Kuramları’nı değerli bir çalışma haline getiren özelliklerden biri de, geçmişin panoramasını oluşturuyor olması.
Özçetin’in çalışması iletişimin manipülatif gücünü kuram ve modellerle örneklendirerek ortaya koyuyor. Çerçeveleme kuramı, bağımlılık kuramı, suskunluk sarmalı, gündem belirleme gibi adı aşina gelmeyen teorilerin aslında maruz kaldıklarımızın büyük kısmını oluşturduğunu, bu teoriler ile medyanın güçlü bir politik silah haline geldiğini anlıyoruz. Kazandığımız yeni perspektif medyanın şekillenişini, siyasetin kimi zaman anlaşılmayan hareketlerini yorumlamada bizi yetkin bir noktaya getiriyor.
İletişimin geçmişini ve dinamiklerini bilmek çoğu zaman insanda olumsuz bir ruh hali yaratabilir. Geçmişten bu yana kitle iletişim araçları egemen güçlerin elinde adeta distopik bir evrenin anahtarı olarak tutuluyor. Toplum için var olan kitle iletişim araçlarının manipülatif, despot bir silah olarak topluma doğrultulması umutsuzluk ve çaresizlik uyandırıyor. Ancak bu çaresizlik beraberinde bir direniş, sorgulayış ortamı da oluşturuyor. Kitle İletişim Kuramları tam bu noktada, seyrindeki umutsuz ruh halini eleştirel iletişim kuramları ile adeta nakavt ediyor.
Özçetin’in çalışması Frankfurt Okulu, İngiliz Kültürel Çalışmaları, İletişimin Ekonomi Politiği gibi önemli kuram ve ekolleri de kapsıyor. Temsilcileri ile birlikte anlatılan bu ekollerin bugün hala düşünmenin ve boyun eğmemenin bir temsili olarak karşımıza çıkması tesadüf değil. Baskı ortamı düşünmenin, suistimal etmek adaleti aramanın tetiğini çeker. Bu gerçeklik içerisinde eleştirel iletişim kuramları adeta medyaya, politikaya, popüler kültüre doğrultulmuş bir silahtır. Kullanması oldukça zor olan bu silahı var eden düşünce ve sorgulayıştır, dolayısıyla tetiği çeken de düşünen ve sorgulayan olmak zorundadır.
Kitle İletişim Kuramları, zorlu bir yolun ayrıntılı kılavuzu olarak kabul edilebilir. Anlatının çoğu zaman başka disiplinlerden düşünürlerle desteklenmesi ve Burak Özçetin’in kibar, öğretici dili çalışmayı içselleştirmemizi kolaylaştırıyor. Lippman, McLuhan, Adorno, Horkheimer gibi önemli iletişimcilerce tanışıklığımızın sadece bu kitapla sınırlı kalmayacağını hissediyoruz. Öğrenme hevesi, birincil kaynaklara ulaşma hırsı çalışma boyunca kanımızda dolanıyor. Tam bu noktada Kitle İletişim Kuramları’nın zengin kaynakçası yine, bize yardım elini uzatmaktan çekinmiyor. Zihnimizde böyle bir çalışmanın desteğini hissetmek, bizi dünyayı özgün ve özgür algılamaya teşvik ediyor.
June 13, 2021
ders için hocamın önerisi ile almıştım, çok faydasını gördüm. gayet açıklayıcı idi.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews