Οι στάχτες της Σμύρνης

by Richard Reinhardt, Σπύρος Θεοδωρόπουλος (Translator)

Στις 15 Μαΐου 1919, υπό την προστασία του αγγλικού, του γαλλικού και του αμερικανικού στόλου, ο ελληνικός στρατός αποβιβάζεται στο λιμάνι της Σμύρνης και καταλαμβάνει την πόλη. Η Σμύρνη ήταν το έπαθλο του Έλληνα πρωθυπουργού Βενιζέλου, που είχε τελικά οδηγήσει την Ελλάδα στον πόλεμο, στο πλευρό των Συμμάχων. Μερικοί πίστευαν ότι το επίτευγμα αυτό θα ήταν η απαρχή ενός καινούργιου απλώματος της Ελλάδος. Τριάμισυ χρόνια αργότερα, το όνειρο αυτό έσβυσε. Η προέλαση των Ελλήνων προς τα ανατολικά ανακόπηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ Πασσά στο Σαγκάριο, τον Αύγουστο του 1922. Η τουρκική αντεπίθεση κατάληξε σε νίκη. Τώρα ήταν η σειρά των Τούρκων, αφού εξανάγκασαν τους Έλληνες σε οπισθοχώρηση, να καταλάβουν τη Σμύρνη. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1922, μέσα στη γενική σφαγή, ξεσπάει και μια τεράστια πυρκαγιά που καταστρέφει τα δυο τρίτα της πόλης.

Αυτά είναι τα ιστορικά γεγονότα που ο Ρίτσαρντ Ράϊνχαρντ μυθοποιεί και μέσα στο μύθο του κινεί τους ανθρώπινους χαρακτήρες του. Υπάρχει η οικογένεια Τριγώνη. Είναι εύποροι Έλληνες Σμυρνιοί, που ο ωραίος κόσμος τους είναι μια επαρχιώτικη απομίμηση του ευρωπαϊκού πρότυπου, παρατηρημένου από μακριά. Για το Χρήστο Τριγώνη, η ελληνική απόβαση είναι μια μερική πραγματοποίηση του ονείρου του να δη την αναγέννηση της βυζαντινής αυτοκρατορίας, της Κόκκινης Μηλιάς.

Για τον Αμπντουλλά και τον Κενάν, τους γιους του Χιλμί Πασσά, οι Έλληνες είναι ξεκάθαρα εισβολείς. Ο Κενάν έχει μια απλή απάντηση: ένοπλη αντίσταση, ανυποχώρητη εχθρότητα.

Η Σμύρνη, η Αθήνα, η Κωνσταντινούπολη και η Άγκυρα ο Βενιζέλος, ο Μουσταφά Κεμάλ, ο στρατηγός Χατζηανέστης οι μεγάλες μάχες και οι πολιτικές δολοπλοκίες η γεύση της ιστορικής στιγμής, η μεγαλοσύνη και η μικρότητα των ατόμων όλα παρελαύνουν πανοραμικά μέσα στις σελίδες του έξοχου αυτού βιβλίου.

Είναι απόλαυση να διαβάζη κανείς έναν πραγματικά ταλαντούχο συγγραφέα, που ξαναζωντανεύει με τη μορφή του πεζού λόγου ένα τόσο συγκλονιστικό χρονικό. Ο Ρίτσαρντ Ράϊνχαρντ χρησιμοποιεί αυτά τα πεδία σαν να τα είχε ανακαλύψει μόλις χθες, κι εκείνο που τους προσδίδει είναι τόσο φρέσκο, ειλικρινές, έντιμο και συγκινητικό, ώστε μπορούμε να πούμε ότι είμαστε μάρτυρες μιας αναγέννησης αυτού του είδους.

Λίγα μυθιστορήματα έχουν αναμίξει με τόση επιτυχία το προσωπικό με το πανοραμικό. Ο κάθε ήρωας, χωρίς εξαίρεση, κερδίζει το ενδιαφέρον μας, τη συμπάθεια, και μας φέρνει σε άμεση επαφή με την ανθρώπινη ψυχή.

«Αληθινά, το πιο εντυπωσιακό πράγμα σε σχέση με τις "Στάχτες της Σμύρνης" είναι ότι δεν μπορώ να θυμηθώ ούτε μια σελίδα χωρίς ενδιαφέρον, μια ψεύτικη σκηνή, ή γεγονός. Πρόκειται για ένα αριστούργημα» (The Washington Post)

508 pages, Paperback

First published January 1, 1971

Reviews

[Sercan · Rating 4 out of 5]

http://www.gencyazi.com/kitap-degerle...
...
Kitapla ve yazarıyla ilgili bir diğer ilginç nokta ise romanın kendisinin de unutulmuşlar rafına kaldırılmış olması. Ciddi bir tarihi araştırmaya dayalı bu eserle veya yazarıyla ilgili internette bulunan bilgi yok denecek kadar az. Kitabın 70’li yıllarda üzerine çok konuşulmuş bir roman olduğunu farz ederek Hürriyet ve Milliyet gazetelerinin arşiv sitelerini araştırdım ama orada da kayda değer bir bilgiye ulaşamadım. Ford Vakfı’nın Yabancı Ülkeler Bursu sayesinde eserini yayınlamış olan Reinhardt, kitabında Türklerin Kurtuluş Savaşı’nın haklılığını savunuyor ve bu çalışması Kıbrıs Harekatı’nın yaşandığı yıllarda Batı medyası tarafından aforoz edilmiş olabilir. Zira, yazar Büyük İzmir Yangını’nın mağlup Yunan askerleri tarafından çıkarıldığını öne sürüyor.
...
http://www.gencyazi.com/kitap-degerle...

[Kostas Kiousis · Rating 3 out of 5]

Ενοχλητικές αλήθειες για τον μεγαλοιδεατισμό [κάθε απόχρωσης] που μετατρέπει καθημερινούς ανθρώπους που μοιράζονται κοινό τόπο κι ελπίδα σε αιμοσταγή θηρία που ζητούν να ξεδιψάσουν με το αίμα του άλλου - πάντα για.. ιερό σκοπό!

[Bella Baxter · Rating 4 out of 5]

Η πλοκή του μυθιστορήματος εκτυλίσσεται στη Σμύρνη, από την εποχή της ελληνικής απόβασης τον Μάιο του 1919 μέχρι την καταστροφική πυρκαγιά του Σεπτεμβρίου του 1922. Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο, ο Reinhardt πλέκει τις προσωπικές ιστορίες των κατοίκων, εστιάζοντας κυρίως στην εύπορη ελληνική οικογένεια Τριγώνη. Η ζωή τους ανατρέπεται από τους πολεμικούς αγώνες, τις πολιτικές ίντριγκες και, τελικά, τη βίαιη κατάληψη της πόλης από τα τουρκικά στρατεύματα. Η αφήγηση περιγράφει γλαφυρά το κλίμα ευφορίας που επικρατούσε αρχικά στην ελληνική κοινότητα και τη σταδιακή μετατροπή του σε απελπισία, καθώς η στρατιωτική κατάρρευση οδηγεί στην τραγωδία και την προσφυγιά.
Με την άφιξη του τουρκικού στρατού και την επακόλουθη σφαγή και την τεράστια πυρκαγιά που κατέστρεψε τα δύο τρίτα της πόλης , γίνονται αγωνιώδεις προσπάθειες των χαρακτήρων να επιβιώσουν μέσα στο χάος, τη βία και την απόγνωση. Το βιβλίο αναδεικνύει την απώλεια της πατρίδας, τον ξεριζωμό και τις συνέπειες του πολέμου στους αθώους ανθρώπους, καθώς οι επιζώντες αναζητούν σωτηρία στα πλοία των Συμμάχων ή φεύγουν ως πρόσφυγες.
Το βιβλίο υπογραμμίζει τη σημασία της μνήμης και της ιστορίας, λειτουργώντας ως μια υπενθύμιση των κινδύνων του εθνικισμού και του μίσους. Μέσω της αφήγησης, δίνεται έμφαση στην πολυπολιτισμική συνύπαρξη που χάθηκε, καθώς και στην αντοχή και την αξιοπρέπεια του ανθρώπου μπροστά στην απόλυτη καταστροφή και τον ξεριζωμό.
Η γλώσσα είναι άμεση, συναισθηματικά φορτισμένη σε σημεία, αλλά διατηρεί μια αντικειμενική απόσταση στην παρουσίαση των φρικαλεοτήτων, επιτρέποντας στον αναγνώστη να βιώσει τα γεγονότα με ένταση, με πλούσιες λεπτομέρειες που κρατούν το ενδιαφέρον αμείωτο, ενώ οι διάλογοι συμβάλλουν στην ανάπτυξη των χαρακτήρων και στην εμβάθυνση του ιστορικού πλαισίου.
Ο συγγραφέας απεικονίζει ανθρώπους που προσπαθούν να διατηρήσουν τη ζωή τους και την αξιοπρέπειά τους σε χαλεπούς καιρούς, αναδεικνύοντας τόσο τον ηρωισμό όσο και την δειλία ή την προδοσία, στοιχεία που αναφύονται σε περιόδους κρίσης.
Το βάθος των χαρακτήρων, η συναισθηματική φόρτιση της αφήγησης και ο τρόπος που μεταδίδει το κλίμα της εποχής και τον πόνο του ξεριζωμού είναι τα δυνατά σημεία του βιβλίου.
Σύσταση:Πραγματικά εξαιρετικό! Με κέρδισε από την πρώτη σελίδα .