De langste mars

by Johan Sanctorum

In De langste mars brengt Johan Sanctorum zijn persoonlijke visie op de ’68-revolte die dit jaar een halve eeuw oud is. Hij neemt ons mee naar Leuven Vlaams en de woelige meidagen van Parijs in dat jaar, het iconische centrum van de beweging: wat bezielde de jongeren van toen en waar stonden ze echt voor? Een cocktail van hormonen, tedere anarchie, maoïstische rethoriek, authentieke sociale bewogenheid en, nu ja, ook wel een dosis verveling van de middenklassejeugd op het einde van de golden sixties, leidde tot een sterk statement rond vrijheid en ontvoogding.

Maar naarmate de Lange Mars door de Instellingen zich voltrok en de 68’ers de macht overnamen, vestigden ze ook een fluwelen dictatuur in woorden en ideeën. Vandaag noemen we dit ‘politieke correctheid’ of pococratie.

Eén voor één fileert Sanctorum de domeinen waarin het politiek correcte denken zich nestelde: media, onderwijs, kunst en cultuur, milieu. Met eruditie, verbeelding en zelf behept met bijzonder weinig politieke correctheid deconstrueert hij de bovenbouw die de 68’ers in een halve eeuw hebben opgetrokken, om hun impact op de samenleving te consolideren. Een revolte tegen deze dictatuur is onvermijdelijk.

174 pages, Paperback

Published January 1, 2018

About the author

Johan Sanctorum, geboren in Oostende op 23 juni 1954, is een Vlaams filosoof en publicist. Hij is vast columnist voor Doorbraak.be en publiceert al zijn teksten ook via dit blog.

Sanctorum studeerde filosofie en kunstgeschiedenis aan de Vrije Universiteit Brussel. Hij schreef zijn eindverhandeling bij Leopold Flam en was in de jaren ’80 uitgever/hoofdredacteur van het filosofisch tijdschrift ‘O’.

Na omzwervingen in het theater en de muziekpedagogie dook het schrijfvirus terug op. Hij publiceerde achtereenvolgens Passione Urbana (over architectuur en identiteit, resultaat van een samenwerking met de Italiaanse urbanist Aldo Rossi, 2006), De Islam in Europa (2008), De Vlaamse republiek als utopie en project (2009), de essaybundel Media en Journalistiek in Vlaanderen (2009, i.s.m. Frank Thevissen), De Langste Mars (2018, over 50 jaar mei ’68), Na het journaal volgt het nieuws (2019, over de Vlaamse media), Politiek incorrect (2020, de titel zegt het), Terug naar Malpertus (2021, over humor en satire in woketijden), en ‘Kakistocratie’ (2022, Pleidooi voor méér antipolitiek).

Sanctorum is vooral actief als onafhankelijk publicist, columnist en blogger. Zijn teksten zijn uitgesproken polemisch en vaak met een satirisch-sarcastische ondertoon. Hij is vast columnist bij het webmagazine Doorbraak.be en laat zich graag inspireren door de dagelijkse actualiteit.

Reviews

[Pieter · Rating 4 out of 5]

Naar aanleiding van een halve eeuw mei '68 bracht publicist Johan Sanctorum dit boek uit. Het bestaat deels uit een uitvoeriger essay over mei '68 en de politiek-culturele gevolgen, en een verzameling van columns die hij eerder al via Doorbraak en zijn eigen webstek met de wereld deelde.

De titel verwijst naar de lange mars door de instellingen die de oud-strijders van mei '68 planden, een term die op zijn beurt ontleend werd aan de Lange Mars die Mao in 1934 ondernam om uit handen van de Chinese nationalisten te blijven. Zoals de voorflap leuk uitbeeldt vervelde de stenengooiende student tot een burger in kostuum, waarbij de ideeën wel gestand bleven. Als redenen voor de 'drôle de révolution' haalt Sanctorum vooral de vadermoord aan. Economisch ging het goed in de jaren zestig, maar op zijn Freud's wilde deze generatie komaf maken met traditie en haar ouders. Onder invloed van Gramsci werd de economische strijd verlegd naar het culturele domein. De vrijheid waartoe 50 jaar geleden werd opgeroepen geraakt intussen in een dwangbuis gevangen: censuur via sociale media, politiek-correcte Newspeak. Ook de daling van het niveau van onderwijs en de erotisering van onze consumptiemaatschappij ziet Sanctorum als methodes om het volk dom en loom te houden. Op cultureel vlak is een groep kunstenaars gekomen die boven de hoofden van 'gewone man' dure werken verkoopt - inclusief rijkelijke subsidies - zonder wezenlijk bij te dragen tot enige verheffing: Arne Quinze, Marcel Broodthaers,... Pop-art claimt toegankelijker te zijn richting het volk, maar is het helemaal niet, integendeel.

De columns vormen capita selecta op het thema dat Sanctorum in zijn essay behandelde. Het laat hem ook toe om hier en daar oplossingen te serveren: kleinschaligheid, bestuurlijke autonomie, ecologie op mensenmaat zonder eco-fundamentalisme, kwaliteitsonderwijs met ambitie, meer politieke vrijheid waar het ook eens kan en mag botsen, cultuur met talent en zonder subsidies.

Als zijsprong behandelt de auteur ook 'Leuven Vlaams' dat rond dezelfde periode in ons land speelde. De roep om autonomie en de linkse poging om mei '68 op Vlaanderen te enten, liepen eerst parallel. Erna zouden figuren als Paul Goossens en Kris Merckx het Vlaams-nationalisme te vuur en te zwaard bestrijden. Het heeft de kloof tussen burger enerzijds en politiek, cultuur en media anderzijds alvast niet smaller gemaakt.