Quán Gió

by Ngọc Giao

“Thực là nghiệp chướng! Cha bỏ tù con, anh em oán ghét nhau, vô phúc quá!...

Và bây giờ – Trâm nghĩ… – con chồng ăn ngủ cùng dì ghẻ…, anh bắt em đi tù…, rồi thì mẹ góa, con lại góa theo sau khi đã giết bỏ một hài nhi vô tội… Chao ôi, còn gì nữa, hả trời!”

Được coi là cuốn sách đầu tiên in ở Hà Nội kể từ sau khói lửa chiến tranh bùng lên năm 1946, Quán gió của Ngọc Giao đã ghi nhận sâu sắc và ngay lập tức một giai đoạn đang đi vào đổ vỡ không lối thoát. Ly tán tha hương, oán thù ruột thịt, gá ghép cuộc đời với những trớ trêu của số phận, những kiếp người nhỏ nhoi và bơ vơ trong cơn bão tố lịch sử kia có thể tìm được gì ở cõi sống “phù trầm thảm khốc” này? Với Ngọc Giao, ông đặt niềm tin vào lòng nhân ái của con người, là chút nghĩa yêu thương nơi quán gió, bến mưa, bởi “tấm lòng yêu thương há chẳng là một cái gì cao quý nhất đó ru!”

“Quán gió làm người đọc một lần nữa nhận ra văn chương luôn có thể bổ khuyết những gì mà lịch sử đã không nói. Nó, vì thế, thực sự là một cuốn tiểu thuyết trắc ẩn và can đảm.”

- Trần Ngọc Hiếu

“Lại nhớ đến Murakami, mượn lời một nhân vật của mình để nói cái ý rằng văn chương mà vẫn được in sau một thời gian dài mới thực là đáng đọc. Những tiểu thuyết, truyện ngắn, tạp văn của Ngọc Giao, sau hơn nửa thế kỷ bị lãng quên, nay lại được công chúng phát hiện và yêu mến, thật là một sự đáng mừng. Những lý do của việc này, chắc bạn đọc cũng tự biết, và sẽ lại thấy rõ hơn khi đọc Quán gió.”

- Dịch giả Trịnh Lữ

180 pages, Paperback

Published December 23, 2017

Reviews

[Trang Dao · Rating 4 out of 5]

Đọc mà đau hết cả lòng, sao số phận người phụ nữ cứ khổ mãi như vậy nhỉ, từ Thuý Kiều cho đến Trâm, thời thế thì khác mà cảnh tủi nhục vẫn vậy. Cuối truyện Trâm về lại với me, với quán gió tiêu điều, âu cũng có nhau để mà nương tựa.


“...No ấm chưa chắc hẳn là hạnh phúc con người. Còn bảo rằng con người thoả mãn thì em nghĩ con người không bao giờ thoả mãn. Tại sao lại nghĩ rằng dăm ba bàn tay yếu sẽ có thể kiêu căng xây dựng một thiên đường...”

[Thị Lệ Gạo Đen · Rating 4 out of 5]

Đủ. Đẹp. 4/5.
[REVIEW SÁCH]
QUÁN GIÓ – NGỌC GIAO
Cuốn sách này có vẻ không được đọc nhiều lắm nhỉ? Mình thấy trên Goodreads chỉ có 4 review (cả của mình là 5) và 15 ratings thôi. Tiếc thật đấy. Mình thích cuốn sách này ghê.
Nhìn cái bìa xanh ngát và cái tên “Quán gió” tưởng chừng như cuốn sách sẽ nhẹ nhàng vui tươi yêu đời. Nhưng mà không. Nó cũng nhẹ nhàng nhưng đầy bi kịch. Cả cuốn sách chỉ có 178 trang, gồm ba chương, chương nào cũng buồn, cũng đau đớn.
Câu chuyện kể về gia đình cô Trâm, về hoàn cảnh éo le của cha mẹ cô, anh trai em trai cô, và cả chính cô nữa. Bối cảnh là trong thời kỳ chiến tranh, cô và gia đình gặp cảnh loạn lạc nên phải tản cư lên gần một con sông và mở quán bán hàng ở đó. Gia đình cô là một gia đình có gia cảnh không bình thường, nhiều tình huống éo le ngang trái vcđ.
Cuốn sách này nó dark ra phết, nhưng dark theo kiểu nhẹ nhàng. Mình đọc thấy rất dễ chịu và đồng cảm với cô Trâm trong truyện. Cô bị ép lấy một người mà cô không yêu. Những cảm xúc của cô, những suy nghĩ và hành động của cô ấy đều làm mình thấy thương cảm, và mình nghĩ mình hiểu được tại sao cô ấy lại nghĩ và làm thế.
Rate: 4/5, mình thích cuốn này, không lằng nhằng triết lý, đọc cái hiểu liền, nhẹ nhàng tình cảm. Mình thấy rất vui khi đọc những cuốn sách lặng lẽ nhưng lại thấy hay như vầy ó.

[Bất · Rating 4 out of 5]

Nghiệp chướng của những người phụ nữ thời kì loạn lạc

Thông tin cơ bản: Quán gió của nhà văn Ngọc Giao được phát hành bởi Nhã Nam. Sách có khổ vừa, dày 180 trang. Đây là một trong số ít tác phẩm bị gắn mác văn học vùng tạm chiếm được viết bởi một nhà văn hồi cư, khiến nó bị chìm nghỉm trong mảng tối bức tranh văn học Việt Nam.

Tóm tắt: Tác phẩm xoay quanh Trâm, vốn là con gái ông phủ Mạnh thời trước cách mạng, cùng mẹ và em trai chạy loạn về mở một quán bún riêu Huế lộng gió dưới gốc đa cổ thụ gần bến nước. Truyện kể về thời trẻ trắc trở nhỡ nhàng của mẹ cô, rồi đến lượt cô cũng có số phận cay đắng không kém.

Cảm nhận: Đọc xong cuốn sách này, mình thấy rất ngạc nhiên là tại sao một cuốn sách hay như vậy lại không nổi tiếng chút nào. Xuyên suốt tác phẩm là sự nghiệp chướng: ly tán quê hương, oán thù ruột thịt, số phận trớ trêu,... được cài cắm khéo léo khiến người đọc không khỏi thấy xót xa cho những nhân vật trong truyện như Trâm hay mẹ cô là bà Hường. Số phận người phụ nữ tài hoa như bà Hường hay sắc sảo như Trâm khi bị vùi dập bởi hoàn cảnh thì thê thảm lại càng thê thảm hơn.

Một điểm hay của Quán gió đó là sự trần trụi: những mất mát lẩn khuất cho cuộc cách mạng thành công, sự biến chất của con người, hay những vấn đề nhạy cảm vốn bị coi là vi phạm thuần phong mĩ tục đáng bị xã hội lên án đều xuất hiện trong tác phẩm này. Ngay cả tác giả thông qua lời của nhân vật cũng phải thốt lên "còn gì nữa hả trời!" để cho thấy mức độ đen tối mà hoàn cảnh các nhân vật phải trải qua.

Khi đọc tác phẩm này, cần phải lưu ý bỏ qua lời đề tựa và giới thiệu ở bìa sau khi bắt đầu đọc, vì nó tiết hộ gần hết các chi tiết có trong truyện. Tác phẩm cũng không giải thích được nguồn gốc của sự thù ghét của con riêng bà Hường với cha dượng, thành ra hơi bị thiếu logic một chút. Đến cuối cùng thì mình cũng thấy hơi phân vân về thông điệp mà tác giả muốn truyền đạt. Phải chăng là mặt tối của cuộc cách mạng? Hay là số phận hẩm hiu của phụ nữ thời bấy giờ? Hay là những điều trái với luân thường đạo lý mượn cớ chiến tranh? Thật khó để có thể chốt lại những vẩn vơ suy nghĩ chỉ với một hai câu nói.

Đề cử: Đây là một cuốn sách hay dành cho những người muốn biết thêm về loạn lạc chiến tranh, hay tình cảm người với người ở thời kỳ đó. Tác phẩm không dành cho trẻ em.

Đánh giá: 4.0/5.0

[Phượng Đoàn · Rating 4 out of 5]

Ưng từ bìa đến nội dung truyện. Đây là lần đầu tiên mình biết đến tác phẩm của bác Ngọc Giao và sẽ ko ngần ngại dành tặng cho "Quán gió" 4.5/5
Lí do Quán gió ít người biết đến, hay đúng hơn nó ko đc quảng bá rầm rộ có thể vì tinh thần mà nó đem đến cho người đọc. Xuyên suốt tác phẩm là một không khí ảm đảm bao trùm, từ cảnh vật đến con người sau 1945, loạn lạc thời chiến đã khiến cuộc sống của dân ta khó khăn chồng chất khó khăn. Nó đẩy Trâm - như tên nàng, trâm anh thế phiệt con nhà ông phủ lớn mạnh một thời đến phiêu bạt xứ khốn khổ này. Bên cạnh Trâm còn người anh trai cùng mẹ khác cha tên Khải, một người độc đoán, theo Cách mạng và luôn bài xích cái "gốc rễ phong kiến", góp phần vào cái chết của ba dượng mình. Mình sẽ ko bàn sâu quá vào việc suy nghĩ của Khải là đúng hay sai, theo Cách mạng là tân tiến hay "quay lưng" với tiên tổ, sau Cách mạng dân chúng loạn lạc lầm than vậy là hạnh phúc hay ko? Mình sẽ chỉ đề cập đến người con gái tên Trâm ấy. Họa chăng cuộc đời nàng chỉ sung sướng khi còn tấm bé, lúc cha chưa bị quân cách mạng bắn chết và phủ chưa bị đốt. Nàng đẹp, đẹp từ người đến tâm như Thúy Kiều vậy, cốt cách, học thức đều bộc lộ con nhà quyền quý. Nhưng có là gì khi nàng bị chính Khải quyết định chuyện hôn sự cả đời chỉ dăm ngày, có là gì khi nàng bị Lưu - em trai ruột coi thường, khinh miệt vì gia cảnh sa cơ lỡ vận, có là gì khi chính mẹ nàng luôn ăn năn mặc cảm với quá khứ nên răm rắp thuận theo lời anh trai để đẩy nàng vào con đường sau hôn nhân đầy mịt mù. Cuộc sống bên người cha gia trưởng đã hình thành suy nghĩ an phận và thuận theo mọi quyết định của cha, của anh dù có bực bội, dù có phản kháng trong suy nghĩ. Nàng luôn ở thế bị động, giữa việc "rũ bỏ quá khứ để theo lối sống mới, lối sống cách mệnh" và "hận thù những người đã hủy hoại tự do của nàng, ép nàng chung chăn gối đến hết đời với kẻ đã giết cha nàng". Nhưng sau cùng nàng đã dũng cảm quyết định cuộc đời mình và hành động quyết đoán: trở lại sống một cuộc sống như ngày trước, bên mẹ nàng, sẽ ko còn ai định đoạt cuộc đời của nàng nữa.
Cách viết của tác giả là sự dung hòa theo cảm nhận của mình: đẹp và buồn của Thạch Lam; chân thật, dân dã của Kim Lân; khắc khoải, giằng xé của Nguyễn Công Hoan. Mọi sự thêm thắt đã tạo nên "Quán gió" man mác đến cho người đọc.

[Nguyễn Quý Bảo Trân · Rating 4 out of 5]

Chuyện viết về số phận con người Việt Nam trong thời điểm sau khi Cách Mạng thành công và đâu đó vẫn còn vương vấn tàn dư của xã hội phong kiến, đặc biệt là số phận của những người phụ nữ nhỏ bé, không có khả năng chống đối. Cách viết văn rất thu hút, dễ bị cuốn vào mạch chuyện, nhẹ nhàng, thơ mộng nhưng cũng rất giản dị, đời thường.
Trong câu chuyện mình có ấn tượng cuộc đời của nhân vật chính - Trâm, từ một tiểu thư lá ngọc cành vàng của chế độ cũ đã cùng mẹ dãi nắng dầm mưa mở quán bún mưu sinh sau khi cha là quan huyện bị Cách Mạng xử tử. Sau đó cô bị anh trai cùng cha khác mẹ là Khải ép cưới với Tiến - một chàng quân nhân rất si mê cô. Do bị ép hôn, Trâm rất giận anh, giận mẹ và giận cả Tiến, rồi bước vào cuộc hôn nhân không hạnh phúc. Thậm chí cô còn phá bỏ đứa con với Tiến như một cách phản kháng. Để rồi khi Tiến qua đời vì vết thương nặng trên chiến trường, Trâm lại trở về với mẹ, với quán gió yên bình.

[Tăng Yến · Rating 5 out of 5]

Quán gió viết về chiến tranh nhưng không phải là những khói lửa, đau thương ngoài mặt trận. Quán gió kể những nỗi đau có phần “nhỏ bé” hơn, nhưng lại gần gũi hơn khi cúi xuống số phận những mảnh đời lưu lạc trong thời chiến.

Truyện bắt đầu từ quán bún riêu của bà Hường cô Trâm nơi nhà lá dựng dưới góc cây đa gió hút triền đê. Quán gió là câu chuyện về hai mẹ con từng là bà lớn tiểu thư quan phủ nay vì loạn lạc mà phải dạy sớm thức khuya kiếm đồng bạc lẻ từ quán bún.

Mình ấn tượng cách tác giả miêu tả tâm lý, khai thác cách nhìn của từng nhân vật.
Là bà Hường phận đời hồng nhan nhưng bạc phận tựa Thúy Kiểu lưu lạc khắp nơi, đắm say một kẻ đàn ông chăng hoa, có mang rồi bị mụ Hoạn tới đánh đòn ghen. Lầm đường lỡ bước nhưng bà Hường vẫn giữ khí chất thanh cao của một tiểu thư vương giả trong từng hành động, lời nói.
Là cô Trâm phải nghe theo sắp xếp của người anh trai cùng mẹ khác cha gả cho một kẻ "võ điền, cục mịch và ẫm ĩ". Dẫu hắn ta có yêu cô chân thành cũng chẳng thể hiểu nổi hiểu tâm hồn, cảm xúc nơi cô. Cô là nạn nhận mắc kẹt giữa những tội lỗi của bà Hường và người anh trai Khải, là nạn nhận của những độc đoán gia trưởng đối với phụ nữ. Để rồi từ chấp nhận cô kháng cự lại số phận, nốc nắm thuốc ký sinh, dứt bỏ oan nghiệt với người chồng trong cơn đau đớn quặn bụng.
Là cậu Lưu, anh Khải, dì Liễu, bác Vạn, mỗi nhân vật với tính cách, hành động nhất quán, riêng biệt.

Truyện kết thúc dẫn đường Trâm trở về nơi quán gió tiêu điều, mong manh, nơi có mẹ cô khắc khoải chờ mong. Những số phận nhỏ bé rồi sẽ còn bị loạn lạc, chiến tranh và những độc đoán xưa cũ giày vò như thế nào không ai biết.

"Chiếc vòng ngọc của cô bị một đường nứt rạn. Cô ngồi lặng đi, thấm thía niềm đau tủi. Tất cả tư trang chỉ còn sót lại chiếc vòng. Từ ngày cùng mẹ, cùng em, lưu lạc ra đi, đã có bao giờ phút lòng ngập tràn nước mắt, cô ngồi yên lặng mân mê chiếc vòng để nhớ lại những ngày yên ấm cũ. Vậy mà bây giờ chiếc vòng giập gẫy, giập gẫy như cuộc đời người con gái chẳng còn "phong gấm rủ là" như vừa mới ngày nào."

Trở về với văn học Việt Nam, đến với Quán gió của Ngọc Giao đưa mình vào sâu hơn vẻ đẹp tác phẩm tiếng Việt. Là học cách sử dụng miêu tả hành động, lời nói để phác họa nên nhân vật với tính cách và suy nghĩ sống động. Là cách tác giả Ngọc Giao viết về những nỗi đau, uất hận, những sót thương thật nhẹ nhàng nhưng nhiều thấm thía.

[Phuong Minh · Rating 3 out of 5]

Đây là một quyển sách cho mình góc nhìn khá thú vị về cuộc sống, con người Việt Nam thời kì chiến tranh, đói nghèo... Một cô gái xinh đẹp, tài sắc, ngoan hiền, hiếu thuận đã phải chịu quá nhiều buồn đau, thăng trầm trong cuộc sống nhưng vẫn biết trước biết sau, nhún nhường, nhẫn nhịn hết thảy và cả tình thương người, đùm bọc lẫn nhau giữa những người hàng xóm... Thế nhưng, sau hết thảy, cô gái đó vẫn không có lựa chọn cho cuộc đời của mình, bị ép buộc lấy 1 người đàn ông xa lạ, với hi vọng cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng lại trở thành kẻ góa chồng, suy sụp và tự kết liễu số phận chính đứa con còn chưa hình thành trong bụng... Cai kết này làm mình không ngờ tới, mình đã chờ đợi và hi vọng 1 điểm sáng trong cuộc đời của những con người khốn khổ này, như trong Tắt ĐèN chẳng hạn...

[Hải · Rating 4 out of 5]

Truyện ngắn của Ngọc Giao đậm nét đặc trưng của văn chương Việt Nam những năm kháng chiến chống Pháp. Nó mang những nỗi buồn, khi thì vu vơ, khi thì bùng cháy đầy cảm xúc, nhưng tựu trung là âm ỉ. Sự âm ỉ của cả một giai đoạn, một dân tộc, của những kiếp người bơ vơ, không biết đi đâu về đâu trước thời cuộc rối ren.

[Lead · Rating 3 out of 5]

Diễn biến câu chuyện chậm chậm, nhẹ nhàng đưa người đọc đến với hiện tại của một gia đình thời loạn lạc, ngược về quá khứ huy hoàng nhưng đau thương của họ rồi về lại với hiện tại. Mình đọc cuốn này cốt là để "thanh lọc" lại đầu óc sau cuốn sách đầu tiên của năm, cuốn này khá hay nhưng cái kết của nó làm mình không ưng lắm vì đang buồn mà còn gặp buồn nữa thì biết sao đây :))

[Thuy Hang · Rating 5 out of 5]

Có những điều khi đương thời người ta không được phép nói, nhưng khi quá khứ đã lùi xa thì tiếng nói mới được cất lên. Câu chuyện buồn & mang một cái nhìn khác về cách mạng mà xưa nay sách vở thường ca tụng.

[thu huyền · Rating 4 out of 5]

cũng đẹp

[Anh Trang]

Chua xót 😞 Cuốn sách gợi nhớ về vở kịch “Lôi vũ” của Tào Ngu.

[Hà Trang · Rating 5 out of 5]

4,75/5,0

[Nguyen Kim Huy · Rating 4 out of 5]

thôi thế là cũng xong.