Wywracanie kultury. O dandysach, hipsterach, mutantach

by Rafał Księżyk

Tam, gdzie stawką jest przetrwanie, wszelkie chwyty są dozwolone. Sztuczny gest, maska, brikolaż, improwizacja, akty magii i prywatne mity liczą się bardziej niż racjonalne rachuby. Drobiazgi ponad systemy. Paradoksy ponad prawa. Funkcjonalność ponad moralność. Estetyczny materializm ponad uduchowiony racjonalizm.

Trzeba sobie radzić, stwierdza autor. A skoro uwiera nas i osacza kultura, można ją wywrócić. Tylko jak to zrobić? I za jaką cenę?

Podpowiedzi dostarcza ten błyskotliwy esej, którego bohaterowie na szok nowoczesności odpowiadają szykiem. Księżyk nawiguje swą książką po luce między dyskursem humanistycznym a popkulturową mitologią i próbuje przyjrzeć się tradycji i użyteczności takich zjawisk jak sztuka drażnienia, mit błyskawiczny, narcyzm kompensacyjny, patafizyka, ironiczny konformizm, dryfowanie, psychogeografia, przechwycenie, rytmanaliza, cool, Neo-HooDoo i inne.

Wywracanie kultury odległe jest jednak od teoretyzowania. Skupia się na perspektywie dnia codziennego, a wszystko ogniskuje się wokół trzech figur niedocenionych bohaterów nowoczesności: dandysa, hipstera i mutanta.

Genres: Nonfiction, Music

248 pages, ebook

First published October 24, 2018

Reviews

[Mike]

Jedna z bardziej pojechanych rzeczy jakie czytałem ostatnio <3

[blok sera szwajcarskiego]

Pozostawiam bez oceny. Spodziewałam się jakiejś szerszej tezy na temat tytułowych archetypów, nie studium przypadku. To oczywiście książki nie przekreśla, jestem jednak o wiele za mało zaznajomiona z szeroko pojętym światem muzycznym, by próbować je ocenić. Widać, że dla autora to środowisko niemal naturalne. Najbardziej podobał mi się (pod)rozdział o rowerach oraz część o Choromańskim.

[Orest]

księżyk - filozof, znawca kultury, krytyk. wiedziałem że jest erudytą - ale ten zbiór esejów jest szokujący. ilość odniesień kulturowych, łatwość z jaką nimi żongluje i głębokość analizy przywodzą na myśl żiżka. bohater którego potrzebujemy, a nie zasługujemy

[Szymon Holcman]

Fascynująca, inspirująca i mam wrażenie, że mocno niedoceniona.

[Jakub Balawejder]

Rewelacyjne studium idei w formie esejów :D Dobry początek do głębszego pogrzebania w temacie.

[Janota]

Rafał Księżulo zbiera masę różnych interesujących go wątków i składa je w fascynujący esej o tym, co dawały kulturze i jednostkom rozmaite przekroczenia i przegięcia. Pokazuje też, dlaczego ich poszukiwanie jest nieodzowne do przełamywania zgrzybiałego status quo.
Nie serwuje jednak żadnej oczywistej recepty czy wskazówek. Ot - przy pomocy przykładów z różnych obszarów kultury, rozjusza i zachęca do samodzielnej eksploracji.
Jest świeżutko, leciutko i różnorodnie. Nie brakuje też mroków. Polecam na rozruszanie umysłu przed przymiarkami do kruszenia otaczającego nas betonu :).

p.s. Czego mi zabrakło? Większej ilości przykładów tricksterskiej działalności kobiet i osób.
I oczywiście Genesisa P-Orridge, ale może s/he is spoza Księżykowego spektrum.

[Kormak]

Świetne pióro i olbrzymia erudycja jak zawsze, ale jak ktoś czytał Księżyka od lat, to po tej książce będzie mieć wrażenie, że pisze w kółko o tym samym. O zgrozo, dziadzieje. Muzyka i kultura zatrzymała się dla niego w pewnym momencie i nowych zjawisk już nie dostrzega. Jakby sam Księżyk napisał, ulega "pinkflojdyzacji", "koturnowości", traci pazur i "podskórną chropowatość".

Jeśli ktoś z kolei wcześniej nie znał jego dziennikarskiej twórczości, z pewnością będzie oczarowany.

[Robert Więckowski]

For me, the book is a 4.5-star read.