De toekomst is bezig en ze is vrouwelijk. Vrouwen en hun rechten vormen de sleutel tot de vooruitgang. Wij denken in Europa nogal snel dat we onze zaken goed geregeld hebben. Het is de rest van de wereld die een probleem heeft. Maar dat is lang niet zo. En dat moet beter. Mede door zijn werk heeft Alexander De Croo ondervonden dat de rol van de vrouw wereldwijd, dus ook bij ons, met te weinig ambitie en te veel vooroordelen wordt ingevuld. Hij houdt in De eeuw van de vrouw een gloedvol pleidooi voor de volledige gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Zeer economisch gefocust, maar misschien is dat wat nodig is om mannen én vrouwen te overtuigen dat gendergelijkheid nodig is en goed is voor de hele maatschappij. Niet het allerbeste geschreven boek, maar je merkt wel zijn eigen passie en inzet voor feminisme, en dat maakt het helemaal goed. Ik had graag wel wat meer bronnen gehad over de data en de 'onderzoeken' die genoemd zijn.
In 'De eeuw van de vrouw' biedt De Croo een goed overzicht van de problematiek die er nog steeds heerst (ja, ook in ons land) rond gendergelijkheid, en geeft hij een overtuigend pleidooi over waarom daar dringend verandering in moet komen. Het boek is vlot en overzichtelijk geschreven en leest erg snel weg.
Bij het verdedigen van zijn standpunt haalt De Croo vooral economische en maatschappelijke argumenten aan voor het wegwerken van de genderongelijkheid, waar veel feministische literatuur voornamelijk met ethische argumenten werkt. Aan de ene kant komt dat soms wel erg utilitair over ("kijk eens hoe veel méér geld we zouden kunnen verdienen als alle vrouwen full-time zouden werken!"), maar aan de andere kant is het ook een verfrissende aanpak, die zelfs de meest seksistische of conservatieve personen voor onontkoombare feiten stelt.
Het boek bespreekt veel verschillende onderwerpen en blijft daardoor uit noodzaak vrij oppervlakkig. Voor een 'doorgewinterde' feministe als ik bevatte 'De eeuw van de vrouw' niet erg veel nieuwe informatie, maar het is een uitstékende introductie voor iedereen die zich wel eens afvraagt of feminisme 'in dezen tijd' nog wel nodig is in het Westen. Wat ik bovendien heel erg apprecieerde, is het feit dat De Croo niet enkel problemen opsomt, maar dat hij met zéér concrete voorstellen komt over hoe hij verandering teweeg zou willen brengen, specifiek binnen België. Soms voelt het een beetje alsof hij zijn partijprogramma aan het promoten is, maar aangezien het allemaal goede voorstellen zijn, ergerde ik mij er niet aan.
Je kan je ten slotte natuurlijk nog afvragen waarom we een boek over feminisme zouden moeten lezen dat door een man geschreven werd (is dat geen 'mansplaining'?). De Croo kaart deze schijnbare contradictie zelf ook even aan, maar persoonlijk vind ik het net een positieve ontwikkeling. Dit boek past mooi in het 'He For She' initiatief dat Emma Watson lanceerde, waarbij mannen worden aangemoedigd om vrouwen te steunen vanuit hun positie van privilege. Alexander De Croo is een fantastisch voorbeeld van een persoon met enorm veel privileges (man, blank, rijk, hetero, cisgender,...) die zijn platform gebruikt om minder bevoorrechte groepen een stem te geven. En dat kan ik alleen maar toejuichen.
Dat Alexander De Croo vanuit een liberaal standpunt een boek over feminisme schrijft, mag geen verrassing zijn. In 2009 kwam hij vanuit de privéwereld de Belgische politiek binnen en kwam hij voor het eerst op bij de Europese verkiezingen bij de Vlaamse liberalen. Later datzelfde jaar werd hij verkozen als voorzitter van de Open-VLD. Sinds 2014 is hij minister in de Belgische regering onder Charles Michel.
In de inleiding leren we dat De Croo opgroeide in een milieu waarin de gelijkwaardigheid van vrouwen en mannen evident was, en dat hij in zijn eigen woorden evolueerde van een onbewuste naar een bewuste feminist. Vooral door het reizen in zijn bevoegdheid als minister van Ontwikkelingssamenwerking leerde hij dat er wereldwijd nog veel obstakels moeten overwonnen worden om grote ongelijkheden weg te werken. Het vertrekpunt van dit boek is zijn overtuiging dat de deelname van vrouwen in de economie en in de maatschappij flink moet stijgen om de stormen die op ons afkomen deze eeuw te kunnen trotseren. Dit komt toch vooral tot uiting in zijn overtuiging dat de economische ‘welvaart’ daardoor zou stijgen al kijkt hij ook wel af en toe naar het ‘welzijn’ van het voorbeeld van de Scandinavische landen die bij de meest gelijkwaardige landen ter wereld horen.
Twee belangrijke punten uit zijn boek zijn onder andere zijn betrachting de ‘zeroloonkloof’ te bereiken en ten tweede zijn focus op de plaats van de vrouw in ontwikkelingslanden. Die loonkloof tussen mannen en vrouwen gebruikt hij als graadmeter en is volgens hem niet in de eerste plaats het gevolg van echte discriminatie maar door een combinatie van drie belangrijke factoren: het te grote aandeel vrouwen dat deeltijds werkt, de ondervertegenwoordiging van vrouwen in sectoren waarin goed verdiend kan worden en te weinig vrouwen die doorstoten naar leidinggevende functies. Hiervoor kijkt hij inderdaad naar Scandinavië als voorbeeld om hier op te werken hoewel daar ook niet alles van een leien dakje blijkt te lopen. De grote focus op deeltijds werken in Nederland vindt hij totaal geen goed voorbeeld. Het beste voorbeeld van ouderschapsverlof vindt hij dan weer in IJsland.
Zijn belangrijkste prioriteit op vlak van ontwikkelingssamenwerking en specifiek om vrouwen te emanciperen is onderwijs voor meisjes; hij is ervan overtuigd dat dit de belangrijkste hefboom is voor hun economische onafhankelijkheid. Hij startte samen met Denemarken, Zweden en Nederland met het initiatief SheDecides nadat bij zijn aantreden President Trump met een pennentrek de Amerikaanse overheid verbood organisaties te steunen die het recht op abortus en geboorteplanning verdedigen. Dat een verbod op abortus meer leidt naar onveilige abortussen, en er meer abortussen zijn in landen met een verbod dan waar dit legaal is, is overigens al lang vastgesteld.
De Croo stelt ook maatregelen voor om meer vrouwen in de STEM-richtingen te laten doorgroeien. Het geringe aandeel dat al in de wetenschappelijke en technologische richtingen start, heeft het te moeilijk om tot meer verantwoordelijke posities door te groeien. De Croo gaat hiervoor naar Silicon Valley waar in de ICT-bedrijven een machocultuur schijnt te heersen en zelfs in de laatste jaren vrouwen massaal deze bedrijven verlaten. Dit terwijl de computergeschiedenis best een aantal belangrijke vrouwelijke pioniers kende, zoals Joan Clarke die tijdens de Tweede Wereldoorlog met Alan Turing samen werkte om de Duitse coderingsmachine Enigma te breken, en het aandeel van vrouwen in die sector pas zo laat als in de jaren 1980 begon terug te lopen.
Verder stelt hij quota voor meer genderpariteit voor in de regering, tenminste tijdelijk. In bedrijven vindt hij het de opdracht van elke CEO om minstens tot een derde vrouwen te komen in de directiecomités maar wil hij geen quota opleggen. Wat de genderloonkloof betreft wil hij vooral met verplichte transparantie werken voor de privésector, administraties, het onderwijs, etc.
Alexander De Croo geeft in dit boekje een aantal goede en helder geformuleerde voorstellen aan waarvan de meeste de krantenkoppen niet hebben gehaald en nog lang niet ten uitvoering zijn gebracht. Jammer wel dat hij hier pas zo laat in zijn mandaat mee komt aanzetten, want de actualiteit zit zijn regering nu zo erg op de hielen zodat hij waarschijnlijk niet meer kan bewijzen wat hij er nog terecht van kan brengen.
In ‘De eeuw van de vrouw’ kaart Alexander de Croo de huidige stand van zaken aan wat betreft gendergelijkheid in westerse landen, die volgens de Croo vanuit sociaal-economisch perspectief niet zo rooskleurig is als we denken. Ik zeg expres ‘vanuit sociaal-economisch perspectief’, omdat het boek vooral ingaat op de positie van de vrouw ten opzichte van werk en gezin.
Heel kort samengevat zie ik het boek als een opsomming van heel veel feitjes met daaromheen wat beknopte verklaringen en oplossingen, wat je zowel positief als negatief kan zien. De tekst heeft een overzichtelijke structuur, laagdrempelige woordkeuze, en is opgedeeld in allerlei korte hoofdstukken die ieder voor zich ingaan op een bepaald aspect van het onderwerp. Dit geeft het boek een heel praktisch en betogend accent, waardoor het leest als een trein. De hoeveelheid feitjes werd me echter, ondanks dat ze helemaal klopten, soms even te veel, en ik miste nogal diepgang in de verklaringen en oplossingen rondom de feiten. Ze leken me soms een beetje eendimensionaal, en de onderzoeken waar ze op gebaseerd waren werden onvoldoende aangehaald. Ook begon er op een gegeven moment steeds meer herhaling op te treden.
Al met al is het zeker geen slecht boek, en raad ik hem vooral aan aan mensen die zich voor de eerste keer op dit onderwerp storten en simpelweg willen weten hoe het nou echt zit. Het is een echte eye-opener. Als je net zoals ik al het een en ander weet over dit onderwerp is het nog steeds verfrissend om te lezen, maar je leert er niet echt iets nieuws van.
Aangenaam verrast! Ik was sceptisch in het begin ( een man die ons over feminisme gaat vertellen? …de titel: hoe feminisme ook MANNEN bevrijd?..) Maar de auteur is zich bewust van wat ik hierboven aanhaalde, en benoemde dit ook. Verder is dit een opsomming van wat moet veranderen in de politiek om genderongelijkheid te bestrijden. Duidelijk, en vlot geschreven! Heb ik echt iets nieuws geleerd? Niet echt..
Wereldvreemde, van de realiteit afgesneden politieker die naar Afrika moet gaan om te beseffen hoeveel leed er in de wereld is, dan terugkomt om de boodschap van het feminisme te verkondigen. Daarna de ene na de andere vrouwelijke politica opoffert en electoraal decimeert om zijn eigen positie te handhaven. Dat is dhr De Croo. Feminisme ten top, tenzij het in strijd komt met de eigen opportunistische agenda. Daarom kan men dit boek best gebruiken als onderzetter bij een manke tafel, of op een koude winternacht als er geen hout meer is voor de haard. Het hele boek is zelfpromotie waarbij het feminisme vooral gebruikt wordt om zelf goed te scoren, niet om de vrouw en het beeld van de vrouw aan te passen.
Fijn helder boek. Goed dat het vanuit een man geschreven is en heel duidelijk dat er nog zoveel mis is en er nog zoveel moet veranderen, vooral in Nederland!!!!