What do you think?
Rate this book
Θέατρο
Η "Φιλοσοφία στην Σκηνή" συγκροτείται από 14 θεατρικά έργα, καθένα από τα οποία αναφέρεται σε έναν κορυφαίο φιλόσοφο. Ασφαλώς και δεν συμβαίνει πρώτη φορά, με την "Φιλοσοφία στην Σκηνή", να παρουσιάζεται στο θέατρο -ή και στον σινεμά, να προστεθεί- η ζωή και το έργο φιλοσόφων, όπως ο Σωκράτης, ο Νίτσε, ο Μπρούνο ή ο Βιτγκενστάιν. Είναι η πρώτη φορά, όμως, με την Φιλοσοφία στην Σκηνή, ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται η ζωή και έργο των φιλοσόφων στα οποία αναφέρονται -του Θαλή, του Ηράκλειτου, του Πυθαγόρα, του Σωκράτη, του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη, του Μάρκου Αυρήλιου, του Καρτέσιου, του Χιουμ, του Καντ, του Σοπενχάουερ, του Κίρκεγκωρ, του Νίτσε, του Βιτγκενστάιν.
Στο παρελθόν, όποτε παρουσιάστηκε στην σκηνή -ή στην οθόνη- κάποιος φιλόσοφος, η αναφορά στο πρόσωπό του ήταν ρητή και άμεση. Ο θεατής έβλεπε να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια του μια ιστορία γύρω από τον ίδιο τον φιλόσοφο -τις περιπέτειες της ζωής του και τις ιδέες του. Στη "Φιλοσοφία στην Σκηνή", όμως, σε καθένα από τα έργα που την συγκροτούν, ο θεατής παρακολουθεί επί σκηνής μια ιστορία άσχετη προς τον φιλόσοφο στον οποίο αναφέρεται το έργο, η οποία τοποθετείται σε χρόνο και τόπο δράσης διαφορετικούς από το περιβάλλον όπου έζησε και έδρασε ο φιλόσοφος.
Πρόκειται για μια ιστορία σε καθένα από τα έργα της Φιλοσοφίας στην Σκηνή, που διατηρεί την δική της αξία, ικανή να προκαλέσει το ενδιαφέρον του θεατή με την πλοκή της και όχι λόγω της σχέσης της προς τον φιλόσοφο στον οποίο αναφέρεται το έργο. Η ζωή και η διδασκαλία του φιλοσόφου στον οποίο αναφέρεται το έργο αναδεικνύεται με υπόγειο τρόπο, μέσα από την σκηνική δράση και τις ποικίλες, άσχετες προς το πρόσωπό του αναφορές. Η ιστορία του Σοπενχάουερ, ας πούμε, ενός από τα έργα της "Φιλοσοφίας στην Σκηνή", είναι η περιπέτεια ενός ρακοσυλλέκτη που, έχοντας επιστρέψει αργά την νύχτα στο σπίτι του από την περιπλάνησή του στους δρόμους και τους κάδους των σκουπιδιών, διαπιστώνει, καθώς πάει να ανοίξει την πόρτα, ότι έχει χάσει το κλειδί. Απογοητευμένος και απελπισμένος, γεμάτος αγωνία που δεν μπορεί να μπει στο σπίτι να βγάλει το σκυλί του στην καθιερωμένη βόλτα του ξεσπά σε παραλήρημα, στην διάρκεια του οποίου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στις ιδέες και τα γεγονότα της ζωής του Σοπενχάουερ, του Γερμανού φιλοσόφου του 19ου αιώνα, χωρίς καμιά ρητή αναφορά στον ίδιο. Το όνομα «Σοπενχάουερ» δεν ακούγεται ούτε μια φορά στην διάρκεια της παράστασης.Το κέρδος για τον θεατή είναι διπλό. Πέρα από την αισθητική απόλαυση που ενδεχομένως του προκαλεί η ίδια η ιστορία καθώς ξετυλίγεται επί σκηνής, ο θεατής ανυποψίαστος, χωρίς να το καταλαβαίνει, αβίαστα και ασύνειδα εισπράττει μαζί και τις πληροφορίες για την ζωή και την διδασκαλία του Σοπενχάουερ έτσι, ώστε να του αποτυπωθούν στην μνήμη.
Η πιο ισχυρή μνήμη δεν είναι η προγραμματισμένη και η σκόπιμη μνήμη, αλλά είναι η ασύνειδη μνήμη, η μνήμη εκείνη που η συνείδησή μας την ώρα που τα γεγονότα της περνούσαν μέσα μας ήταν ανυποψίαστη, αφύλακτη, όπως λέει ο Προυστ.
Τα έργα, που συγκροτούν την "Φιλοσοφία στην Σκηνή", πρωτοανέβηκαν στην σκηνή της αίθουσας Νίκος Σκαλκώτας του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών από το 2006 έως το 2011. Ορισμένα από αυτά, στην συνέχεια, ανέβηκαν σε άλλες θεατρικές σκηνές των Αθηνών και της περιφέρειας.
Tόμος α΄:
Θαλής, Ηράκλειτος, Πυθαγόρας, Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης, Μάρκος Αυρήλιος, Καρτέσιος, Χιουμ, Καντ, Σοπενχάουερ, Κίρκεγκωρ, Νίτσε, Βιτγκενστάιν.
Κάθε έργο περιλαμβάνει εισαγωγή σχετικά με τη ζωή και το έργο του φιλοσόφου που πραγματεύεται.
Τόμος β΄:
Ένα τριήμερο στην εξοχή μαζί, Ιουλιανός, Φθορά-φθορά-φθορά, Η συμφωνία, Με την γάτα στην στέγη μιας αποθήκης, Αυτοβιογραφία.
Στο παρελθόν, όποτε παρουσιάστηκε στην σκηνή -ή στην οθόνη- κάποιος φιλόσοφος, η αναφορά στο πρόσωπό του ήταν ρητή και άμεση. Ο θεατής έβλεπε να ξετυλίγεται μπροστά στα μάτια του μια ιστορία γύρω από τον ίδιο τον φιλόσοφο -τις περιπέτειες της ζωής του και τις ιδέες του. Στη "Φιλοσοφία στην Σκηνή", όμως, σε καθένα από τα έργα που την συγκροτούν, ο θεατής παρακολουθεί επί σκηνής μια ιστορία άσχετη προς τον φιλόσοφο στον οποίο αναφέρεται το έργο, η οποία τοποθετείται σε χρόνο και τόπο δράσης διαφορετικούς από το περιβάλλον όπου έζησε και έδρασε ο φιλόσοφος.
Πρόκειται για μια ιστορία σε καθένα από τα έργα της Φιλοσοφίας στην Σκηνή, που διατηρεί την δική της αξία, ικανή να προκαλέσει το ενδιαφέρον του θεατή με την πλοκή της και όχι λόγω της σχέσης της προς τον φιλόσοφο στον οποίο αναφέρεται το έργο. Η ζωή και η διδασκαλία του φιλοσόφου στον οποίο αναφέρεται το έργο αναδεικνύεται με υπόγειο τρόπο, μέσα από την σκηνική δράση και τις ποικίλες, άσχετες προς το πρόσωπό του αναφορές. Η ιστορία του Σοπενχάουερ, ας πούμε, ενός από τα έργα της "Φιλοσοφίας στην Σκηνή", είναι η περιπέτεια ενός ρακοσυλλέκτη που, έχοντας επιστρέψει αργά την νύχτα στο σπίτι του από την περιπλάνησή του στους δρόμους και τους κάδους των σκουπιδιών, διαπιστώνει, καθώς πάει να ανοίξει την πόρτα, ότι έχει χάσει το κλειδί. Απογοητευμένος και απελπισμένος, γεμάτος αγωνία που δεν μπορεί να μπει στο σπίτι να βγάλει το σκυλί του στην καθιερωμένη βόλτα του ξεσπά σε παραλήρημα, στην διάρκεια του οποίου αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στις ιδέες και τα γεγονότα της ζωής του Σοπενχάουερ, του Γερμανού φιλοσόφου του 19ου αιώνα, χωρίς καμιά ρητή αναφορά στον ίδιο. Το όνομα «Σοπενχάουερ» δεν ακούγεται ούτε μια φορά στην διάρκεια της παράστασης.Το κέρδος για τον θεατή είναι διπλό. Πέρα από την αισθητική απόλαυση που ενδεχομένως του προκαλεί η ίδια η ιστορία καθώς ξετυλίγεται επί σκηνής, ο θεατής ανυποψίαστος, χωρίς να το καταλαβαίνει, αβίαστα και ασύνειδα εισπράττει μαζί και τις πληροφορίες για την ζωή και την διδασκαλία του Σοπενχάουερ έτσι, ώστε να του αποτυπωθούν στην μνήμη.
Η πιο ισχυρή μνήμη δεν είναι η προγραμματισμένη και η σκόπιμη μνήμη, αλλά είναι η ασύνειδη μνήμη, η μνήμη εκείνη που η συνείδησή μας την ώρα που τα γεγονότα της περνούσαν μέσα μας ήταν ανυποψίαστη, αφύλακτη, όπως λέει ο Προυστ.
Τα έργα, που συγκροτούν την "Φιλοσοφία στην Σκηνή", πρωτοανέβηκαν στην σκηνή της αίθουσας Νίκος Σκαλκώτας του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών από το 2006 έως το 2011. Ορισμένα από αυτά, στην συνέχεια, ανέβηκαν σε άλλες θεατρικές σκηνές των Αθηνών και της περιφέρειας.
Tόμος α΄:
Θαλής, Ηράκλειτος, Πυθαγόρας, Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης, Μάρκος Αυρήλιος, Καρτέσιος, Χιουμ, Καντ, Σοπενχάουερ, Κίρκεγκωρ, Νίτσε, Βιτγκενστάιν.
Κάθε έργο περιλαμβάνει εισαγωγή σχετικά με τη ζωή και το έργο του φιλοσόφου που πραγματεύεται.
Τόμος β΄:
Ένα τριήμερο στην εξοχή μαζί, Ιουλιανός, Φθορά-φθορά-φθορά, Η συμφωνία, Με την γάτα στην στέγη μιας αποθήκης, Αυτοβιογραφία.
544 pages, Hardcover
First published January 20, 2017
1 person want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 of 1 review
October 13, 2019
Η Φιλοσοφία είναι μητέρα όλων των επιστημών, απ’ τις δικές της αναζητήσεις ξεκίνησε οτιδήποτε γνωρίζουμε σήμερα. Άρα κανένας δε μπορεί να ισχυριστεί πως δεν επηρέασε τον κόσμο και τους ανθρώπους. Κύριο χαρακτηριστικό της είναι πως τίποτα δεν εγκολπώνεται, ώστε μετά να απορριφθεί όπως μας δίδαξε κάποτε η Βιολογία. Όλα κάπου μπορούν να ‘’χρησιμοποιηθούν’’, ακόμη και τα πιο περίτρανα παραδείγματα έλλειψης, ακόμη και όσα μας εξεγείρουν. Ο Σπινόζα απέδειξε μέσω του τρόπου απόδειξης του πως πάντα υπάρχει κάτι μέσα στην πορεία, ίσως και σημαντικότερο απ’ την απόρροια. Η Φυσική ευτυχώς το αποδεικνύει καθημερινά, αφαιρώντας τη δυνατότητα απ’ τους φοιτητές να χρησιμοποιούν τους σχολικούς τύπους, τυφλοσούρτες. Κάθε φορά χρειάζεται να το σκέφτεσαι απ’ την αρχή. Τίποτα δεν είναι γνωστό και τίποτα δεν είναι εύκολο, μέχρι να οδηγηθείς στην κατάλληλη πρόταση, η οποίας μπορεί να βρίσκεται μοιραία, στην αρχή μιας απόδειξης του Καντ. Δυστυχώς όμως, λίγα πράγματα μένουν στον εκκολαπτόμενο ενήλικα, με τον τρόπο που διδάσκεται η Φιλοσοφία στα σχολεία. Είναι περισσότερο φιλολογική και λιγότερο επιστημονική.
Και ίσως αυτό, εν μέρει, να δικαιολογείται λόγω του ‘’τεχνικού λεξιλογίου’’ της, όμως είναι τα πάντα και όταν αποφοιτείς δεν αναζητάς τίποτα μέσω εκείνης κι ας το κάνεις χάρη σ’ εκείνη. Το βιβλίο ετούτο προάγει την Επιστήμη Φιλοσοφία και σε πλείστες περιπτώσεις δείχνει ομοίως τη σύνδεση της με την Τέχνη. Κι αυτή είναι η μεγαλύτερη γκάφα του συγγραφέα της. Στο πόνημα του υπάρχει ένα κείμενο για το Σοπενάουερ, το λιγότερο κουτό και κοντόφθαλμο και όμως είναι στη δική του σκέψη, που ανακάλυψε τη σύνδεση της με την Τέχνη, την ελευθερία, την ανάσα της.
Υπάρχουν 14 πονήματα στον πρώτο τόμο, με αρχή τους 14 απ’ τους σημαντικότερους Φιλοσόφους. Στο δεύτερο τόμο υπάρχουν πονήματα πολύ σημαντικότερα απ’ τα πρώτα, γιατί συμπλέκουν τη Φιλοσοφία και τη ζωή, την αντίληψη, με τη συνείδηση, το συναίσθημα και τη λογική. Αδικαιολόγητη απουσία, όσο και στον Durant, ο Χέγκελ. Όσοι με γνωρίζουν, μπορούν να εκτιμήσουν το σχόλιο μου πιστεύω, άλλωστε και μόνο που αναφέρομαι στο Σοπενάουερ ( και στον Αριστοτέλη ) με τη λατρεία που το κάνω, είναι πασιφανές, ότι αποστρέφομαι το Χέγκελ. Όμως, ούτε επίγονος είναι, ούτε επηρέασε λιγότερο. Ευτυχώς, εκτός από ‘μενα που είμαι βλάκας και ευεπηρέαστος απ’ όσους με εξέφρασαν, το διείδε και ο Καμύ.
Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι όλα τα πονήματα καλά. Σε μεγάλο μέρος τους δεν υπάρχει ούτε επιστήμη, ούτε τέχνη, υπάρχουν σπουδές πάνω στις ερωταποκρίσεις, ανάμεσα σε χαρακτήρες ανδρείκελα που δε διαχωρίζονται σαν άτομα και χαρακτηριστικό είναι όταν ένας ευκατάστατος κύριος μαθαίνει πως θα πεθάνει και σε λίγους μήνες ‘’ξεπερνάει’’ όχι μόνο την ερασιτεχνική σκοπιά, αλλά ενοικεί τόσο πολύ μέσα στο Φιλόσοφο, που σπρώχνει στο να μην τον πάρει κανένας σοβαρά. Σε ορισμένα άλλα πονήματα, υπάρχει επιστήμη και δεν υπάρχει τέχνη, υπάρχει η αίσθηση των ερωτήσεων που θα γίνονταν στο αμφιθέατρο απ’ τους πιο πιστά ενδιαφερόμενους φοιτητές στον καθηγητή τους, μετά το τέλος των μαθημάτων, αφού φύγουν οι βιαστικοί κι οι ερωτευμένοι. Πριν από κάθε ιστορία, υπάρχουν στον πρώτο τόμο ορισμένα εισαγωγικά, τα οποία δεν είναι πάντοτε καλά, επαρκή, ή σαφή, είναι όμως γραμμένα με ενδιαφέρον ύφος σε αρκετές περιπτώσεις και σε άλλες προάγουν πραγματικά τη σκέψη. Δυστυχώς για κάποια πονήματα, το εισαγωγικό ‘’επιστημονικοποιεί’’ την ιστορία που θα ακολουθήσει. Το πίστεψα πάντως το βιβλίο, με έπεισε σαν παρουσία που δικαιολογεί την παρουσία της στο χώρο, παρότι με δυσφορία αντιμετώπισα τόσο τις πολλές φωτογραφίες από θεατρικές παραστάσεις του συγγραφέα, όσο και απ’ την πολύ κακή επιμέλεια και τα λάθη, σε ένα βιβλίο που έχει τιμή και εμφάνιση λευκώματος. Υπάρχουν όμως ορισμένα πονήματα στα οποία ξεχωρίζει τόσο πολύ η προσπάθεια του Πελεγρίνη, ώστε υπερβαίνει τις ατέλειες του βιβλίου. Άλλοτε βρίσκονται στην εισαγωγή κι άλλοτε στην ιστορία. Το σημαντικό πάντως είναι πως, ο συγγραφέας, δεν υπεραπλουστεύει, δεν εκλαΪκίζει, παρότι κάνει την Επιστήμη λιγότερο επιστημονική και την Τέχνη περισσότερο συναφή με τη ζωή στην οποία ακουμπά.
Ακολουθούν ορισμένα πονήματα που ξεχώρισαν.
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ:
Η εισαγωγή αν κι απέχει αρκετά απ’ το να χαρακτηριστεί εξαιρετική, ωστόσο είναι εναργής και με ύφος, ανθρώπινο. Το σχόλιο 7 είναι, εξαιρετικό. Μόνο που, δε θα έπρεπε να βρίσκεται στα σχόλια. Το σχόλιο 8, είναι ασαφές.
Στη σελ. 180, ο σκηνοθέτης ταυτίζει την ευδαιμονία με την ευτυχία, αποδίδοντας της, ιδιότητα μόνιμη, που δε νομίζω ότι ανταποκρίνεται στο πνεύμα του Αριστοτέλη, παρά μόνο ανάλογα με την καθ’ όλω ή μη, έννοια του σκοπού. Στις σελίδες 178-179 η Α ταυτίζει το σκοπό με το στόχο, ενδιαφέρον αντικείμενο για να ασχοληθεί κάποιος. Όταν μιλάει ο σκηνοθέτης για το ατύχημα, αφού στην πραγματικότητα το κείμενο δεν είναι εκλαϊκευμένο, θα μπορούσε να εξετάσει τη σύνδεση σκοπού – αιτίας. Αλλά το κυριότερο πρόβλημα, είναι πως δεν ‘’επιτρέπεται’’, ούτε ‘’εισάγεται’’, πέραν ελάχιστων περιπτώσεων, ‘’εμπλοκή’’ άλλων απόψεων, χωρίς όμως να είναι απαραίτητα κακό πως το κείμενο μένει στο ειδικό. Εξαιρετική όμως, είναι η σύνδεση μεσότητας – υποχρέωσης – μονιμότητας – έξης. Κρίμα που δεν της δίνεται παραπάνω χώρος. Μου άρεσε όμως η ιστορία, περισσότερο απ’ τις προηγούμενες της και το κείμενο είχε θεατρική υπόσταση κι έπειθε. Επίσης, τόσο η Α, ο Β, όσο κι ο σκηνοθέτης έχουν διακριτά διαφορετικές προσωπικότητες. Το κείμενο τηρεί τη σημαντικότερη ωφέλεια της Φιλοσοφίας, προτρέπει σε σκέψη και αναζήτηση. Και το γεγονός πως δε δίδεται απάντηση στο αρχικό ερώτημα, σκανδαλίζει και απελευθερώνει το θεατή απ’ το ρόλο του. Προάγεται ο στοχασμός για την αναζήτηση του σκοπού, όσο και του πρώτου σκοπού. Θα διαφωνήσω λίγο τέλος, στο κατά πόσον το δυνάμει ον του συγγραφέα είναι οι λέξεις κι όχι ένα αφανές σ’ εμάς, αρχικό γεγονός. Μια αφορμή σημειακή, ή μονιμότερη.
ΚΑΡΤΕΣΙΟΣ:
Αν και η εισαγωγή ήταν ξερή, βρήκα τη συνέχεια αναπάντεχα καλή κι αν ο συγγραφέας αγαπούσε λιγότερο το Θέατρο και περισσότερο τη Λογοτεχνία, είχε το υλικό για ένα πολύ καλό μυθιστόρημα. Δημιούργησε ευχάριστες διαδικασίες σκέψης μέσα μου.
ΧΙΟΥΜ:
Εξαιρετικά ωραία, σαφής και με προσηνή διάθεση δοσμένη η εισαγωγή. Στην ιστορία, ο Πελεγρίνης έχει πολύ γερές βάσεις και το αποδίδει με επάρκεια. Υπάρχει ίντριγκα, περισπασμός, ‘’πιάτσα’’. Δεν υπάρχει ωστόσο απόλυτη φυσικότητα. Χάνεται από μια αμηχανία, ως αποτέλεσμα της ‘’πλεονάζουσας θεατρικότητας’’. Αποδεικνύονται πολύ ωραία, οι λανθάνουσες φύσεις και ορισμένες ισορροπημένες ‘’ανισορροπίες’’, στη θεωρία του Χιουμ.
ΚΑΝΤ:
Ο πρώτος μου μέντορας, πολλά χρόνια πριν, μου έμαθε κάθε φορά που ξεκινώ να δώσω μια απάντηση σε ένα πρόβλημα, να μη θεωρώ τίποτα δεδομένο, ούτε τις γνώσεις, ούτε το διανοητικό επίπεδο, του αποδέκτη μου. Αυτό υπάρχει στην εισαγωγή. Υπάρχει επίσης, ευαισθησία, διάθεση και με πολύ σεβασμό, απλότητα κι ευχέρεια, ακολουθεί μια άρτια πορεία και που έκανε να μοιάζει σα να προηγήθηκε ο Χιουμ, για να προλειάνει. Πραγματικά, αισθάνθηκα εντελώς διαφορετικά απ’ όταν τελείωσα την Κριτική του πρακτικού λόγου και επίσης, πως αν ξέραμε τότε τι είναι η Φιλοσοφία και αν υπήρχε η δυνατότητα να δώσεις από Α’ δέσμη, θα την είχα επιλέξει.
Βρίσκω εξαιρετικό εύρημα να προσπαθεί ένας Έλληνας να εξηγήσει τη Καντιανή Φιλοσοφία, σε ένα Ελληνοαμερικανό, που έχει ξεχάσει μέρος της γλώσσας. Πέρα απ’ την ελαστικότητα που δίνει, είναι ένας εξαιρετικός παραλληλισμός, με τη γενικότερη δυσκολία ανάγνωσης του Καντ. Αναμφίβολα, ο στίβος γι’ αυτή την ιστορία, δεν είναι το θέατρο., είναι μάλλον μια καλαίσθητη, έξυπνα δοσμένη σειρά, σαν εκείνες που μας συνήθιζε παλαιότερα, το bbc. Το βασικό όμως της καλής διάθεσης και της ευγένειας παραμένει. Ο Πελεγρίνης, μου πρόσφερε ένα δώρο. Δεν έχω ξαναχρησιμοποιήσει αυτή την έκφραση στη ζωή μου, αλλά η αλήθεια είναι πως, ο Καντ, είναι οικουμενικός.
ΚΙΡΚΕΓΚΩΡ:
Στην εισαγωγή υπάρχει συμπόνια, κατανόηση και μια αμηχανία στη διάθεση, όχι στο λόγο. Η ιστορία είναι διαφορετική απ’ τις προηγούμενες: περιπλέκεται διαρκώς, με το μεγαλύτερο μέρος της Φιλοσοφίας, αν και βγάζει μια γαλήνη, στην οποία δεν έζησε ποτέ ο Κιργκεγκώρ, για να φτάσει. Όλα τα θετικά ερεθίσματα, για να αναρωτηθείς μόνος, υπάρχουν.
<< Η αμαρτία αναπαράγεται, έχει την τάση να μην περιορίζεται εκεί που εκδηλώνεται >>
ΒΙΤΓΚΕΝΣΤΑΙΝ:
Στην εισαγωγή, ο Πελεγρίνης, μοιάζει να προσαρμόζεται στην εποχή, στο λεξιλόγιο και να προσέχει πως θα καταστήσει σαφή, πρώτα τον άνθρωπο και μετά τη φιλοσοφία του. Η ιστορία για τον Βίτγκενσταϊν, ήταν η πρώτη, που η φιλοσοφία του προσώπου που τιμάται, είναι μόνο έμμεση κι ίσως γι’ αυτό σαφέστερη: δίνεται βάση στο σώμα του παραδείγματος, να αυτοσυστηθεί. Όμως, αν και διασκεδαστική, βρισκόταν, συνεχώς, στο μεταίχμιο σοβαρού και ασόβαρου και μ’ ενόχλησε.
ΕΝΑ ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΣΤΗΝ ΕΞΟΧΗ ΜΑΖΙ:
Βρήκα την ιστορία εξαιρετική, να συμπλέκει Φιλοσοφία, με Ψυχ��λογία και νομίζω πως είχε επίσης, το Χάϊντεγκερ, στο νου του, όταν τη συνέγραφε. Οι αποκαλύψεις ποτέ δε φωτίζονται ακριβώς, με αποτέλεσμα η γνώση του θεατή, πως στο σπίτι υπάρχει όπλο, να μεταδίδει το αίσθημα του φόβου. Είναι μια ιστορία για τις επιλογές και τις συνέπειες τους και για τη συνάρτηση με το χρόνο και το φόβο, που ξεφεύγει της ιδέας του νοήματος του. Απ’ όλους τους πόρους της ιστορίας βγαίνουν τα συναισθήματα. Εδώ όμως, ίσως περισσότερο από αλλού, η Φιλοσοφία είναι Τέχνη και η Τέχνη γίνεται Μουσική, σαν αυτούς τους ήχους που μέσα στην τυχαιότητα, αναδεικνύουν τη σοφία.
Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ:
Με εξαιρετική ενάργεια, η Φιλοσοφία, μας δίνει το χέρι της. Κίνητρα, αντικίνητρα, αίτια, αιτιατά ( οι αιτίες προς ώρας, έχουν αποκλειστεί ), θραύσματα ψυχολογικά, τα τσιτάτα που θυμόμαστε αχνά, επενδύουν το διττό μέρος της πρώτης πράξης. Η προσοχή τώρα, είναι αδιάλειπτη. Ο συγγραφέας, κέρδισε την εμπιστοσύνη του αναγνώστη ( όχι πια του θεατή, έκανε το βήμα παραπέρα ). Η συμφωνία θα γίνει ένα λογικό παιχνίδι, δε μπορεί πια, να είναι μόνο συναισθηματικό.
Το αναμφίβολα, σημαντικότερο κείμενο του Πελεγρίνη. Διαπνέεται απ’ τη Φιλοσοφία, χωρίς να εστιάζει σημειακά. Όλα πρέπει να περάσουν και να περαστούν. Η ομοιόσταση στις προσωπικές μάχες, λόγω της σφοδρότητας και της διαθλαστικότητας στις ποιότητες των χαρακτήρων, συχνά, δεν επιτρέπεται να ειδωθεί. Ειδάλλως, πόσες μάχες θα υπήρχαν, πόσες θα επιτρέπονταν; Εδώ πια, οι μυστικές φύσεις, συνδέονται, διαπλέκονται. Από ‘δω πια, περνούν οι προσωπικές διαδρομές του συγγραφέα, η εκβάθυνση στο Μαρξ, το χάδι ή το γρατσούνισμα στο Χέγκελ, τα φάσματα που μπαινοβγαίνουν μέσα του και κάποτε λέγονταν, Γκαίτε και Δάντης. Η ανάγκη να εμφανιστεί, η Παταφυσική, να συνδεθεί, να χαιρετιστεί με τον Επαρχιακό γιατρό και το Γιάννη Αγιάννη. Μια σύντομη συνάντηση, για λίγο. Χάνονται, γυρνάμε σε γνώσεις, σε εμπειρίες, σε αισθήσεις. Και κάπου στο τέλος της πρώτης σκηνής, της τρίτης πράξης, ένα αχνό χαμόγελο, σκάζει ο Υπερβατισμός.
Η Συμφωνία, είναι η παράσταση. Ό,τι προηγήθηκε δεν ήταν παρά, πρόβες. Εδώ ενώνονται όλα, ανώνυμα. Υπάρχουν, ενυπάρχουν, νομιμοποιούνται, ακυρώνονται.
<< Μη βάζεις πονηρές σκέψεις στο νου σου. Το μυαλό μας να το φανταστείς σαν ένα σκοτεινό δωμάτιο όπου κυκλοφορούν αμέτρητα πράγματα μέσα. Εμείς απέξω δεν τα βλέπομε. Κάποια στιγμή ανοίγει η πόρτα και παφ! όπως περνάει το φως μέσα, ‘’πέφτομε’’ πάνω σε κάτι. Αιφνιδιαζόμαστε. Νομίζομε ότι να, εκείνη μόλις τη στιγμή ξεφύτρωσε μπροστά μας, ενώ η αλήθεια είναι ότι ήταν ποιος ξέρει από πότε εκεί μέσα >>.
Όταν ο Καντ, ξεκίνησε να γράφει τις Κριτικές του, χάθηκε στο ρεμβασμό και δεν πρόφτασε το Χιουμ, να του δώσει μια απάντηση, ενόσω ήταν ζωντανός ακόμη κι αναρωτιόμαστε γι’ αυτή τη μάχη μεταξύ τους, του ταυτόχρονου, ασίγαστου διαξιφισμού. Όσο αναρωτιόμαστε ποια πανευδαιμονική σκοτεινή σύνθεση θα γεννιόταν μέσα μας, αν σ’ έναν ύπνο απ’ τις κακουχίες της Ιλιάδας, στην ‘’εκκρεμότητα του Καθαρτηρίου’’ συναντιόνταν ο Κατά φαντασίαν, με το Φάουστ και τον Αρχοντοχωριάτη.
<< Εδώ μια χούφτα χώμα. Βλέπω το χώμα του, το μυρίζω, το νιώθω στην αφή μου. Είναι, όμως, το χώμα έτσι όπως το βλέπω, όπως το μυρίζω, όπως το αγγίζω; Όχι, όχι, όλα είναι γεννήματα δικά μου. Δεν αρκεί παρά να κλείσω τα μάτια μου, να φράξω τη μύτη μου, να σκεπάσω τα χέρια μου με ένα πανί και να μην αγγίζω ότι πιάνω, και το χώμα αυτό δεν θα έχει χρώμα, δε θα μυρίζει, δε θα έχει αφή >>.
Ποια απ΄ όσα λέγονται είναι τα προφανή; Είναι η στιγμή της Φιλοσοφίας, είναι η στιγμή της Τέχνης, είναι όταν δε στιγματίζονται, σαν ελευθερωθούν απ’ τα σώματα τους κι απ’ το σώμα τους. Κι εδώ πια, έρχονται να σφίξουν τα χέρια, αναγνωρίζοντας ο ένας, το δίκαιο στον άλλο, ο Πλάτων και ο Ιονέσκο.
ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ:
Κάθε άνθρωπος έχει τις εμμονές του – γενίκευση ( παύση ). Μοιραζόμαστε κάποιες, με τον Πελεγρίνη: τα μάτια – το σκοτάδι ( παύση ) ( άνω τελεία ) ( διακοπή ). Μοιραζόμαστε, την απρόκλητη απ’ τη σκέψη, λήθη, τα γηρατειά: τη στέρηση της πεμπτουσίας της αυτάρκειας. Ας συγκρατηθούν οι ανόητοι παρακαλώ, δε μίλησα για μοναστισμό!
<< - Γεννήθηκα μ’ έναν όγκο στο κεφάλι μου
- Καλοήθη; Κακοήθη;
- Πρόκειται για τον εγκέφαλο μου, ο οποίος με υποχρεώνει να σκέφτομαι.
- Οι σκέψεις είναι σαν το εισιτήριο στο λεωφορείο που το ακυρώνεις στο μηχάνημα. Μοιάζει με πραγματικό, δίχως να είναι πραγματικό >>.
Τι περνά απ’ την Αυτοβιογραφία; Το cogito ergo sum, αναμφίβολα. Ο φόβος της επιβεβαίωσης, της σχολής Μπρεντανό; Ενδεχομένως. Μα κι ο Κιρκεγκώρ, να θυμίσει τις κοιμισμένες ελευθερίες της σκέψης, μα κάπου βρίσκονται κι ο Μπέηκον με τον Ευρυπίδη, να παίζουν μια παρτίδα σκάκι, βάζοντας ο ένας για πιόνια τις πρώτες σκέψεις του κι ο άλλος, τις δεύτερες κι ίσως πόσα και πόσοι που δε γνωρίσω, που ίσως να μη γνωρίσω, που έχω ξεχάσει.
Ήταν ένα ενδιαφέρον εγκεφαλικό βιβλίο – μια συντροφιά. Η Φιλοσοφία είναι υποχρεωμένη να είναι φιλική, όχι όμως να ξεπουλιέται. Ο συγγραφέας, το αναγνώρισε, το σεβάστηκε, το τίμησε. Τόλμησε στα μέτρα των δυνατοτήτων του, να αποδώσει, μέσω της ερωμένης του, της Τέχνης, να προσφέρει, στην πιο αδικημένη απ’ τις επιστήμες, το μαγικό χαλί. Ένα σώμα ζεστό, παχύ, που ταξιδεύει. Υπήρξαν ιστορίες, που πια, κρατούν παρέα στα όνειρα του Ντ’ Αλαμπέρ και στον Καντίντ, ή την ΕλοΪζα, καθένας στα μέτρα των δυνατοτήτων και των ικανοτήτων του. Ένα κενό όμως, καλύφτηκε.
3,5
Και ίσως αυτό, εν μέρει, να δικαιολογείται λόγω του ‘’τεχνικού λεξιλογίου’’ της, όμως είναι τα πάντα και όταν αποφοιτείς δεν αναζητάς τίποτα μέσω εκείνης κι ας το κάνεις χάρη σ’ εκείνη. Το βιβλίο ετούτο προάγει την Επιστήμη Φιλοσοφία και σε πλείστες περιπτώσεις δείχνει ομοίως τη σύνδεση της με την Τέχνη. Κι αυτή είναι η μεγαλύτερη γκάφα του συγγραφέα της. Στο πόνημα του υπάρχει ένα κείμενο για το Σοπενάουερ, το λιγότερο κουτό και κοντόφθαλμο και όμως είναι στη δική του σκέψη, που ανακάλυψε τη σύνδεση της με την Τέχνη, την ελευθερία, την ανάσα της.
Υπάρχουν 14 πονήματα στον πρώτο τόμο, με αρχή τους 14 απ’ τους σημαντικότερους Φιλοσόφους. Στο δεύτερο τόμο υπάρχουν πονήματα πολύ σημαντικότερα απ’ τα πρώτα, γιατί συμπλέκουν τη Φιλοσοφία και τη ζωή, την αντίληψη, με τη συνείδηση, το συναίσθημα και τη λογική. Αδικαιολόγητη απουσία, όσο και στον Durant, ο Χέγκελ. Όσοι με γνωρίζουν, μπορούν να εκτιμήσουν το σχόλιο μου πιστεύω, άλλωστε και μόνο που αναφέρομαι στο Σοπενάουερ ( και στον Αριστοτέλη ) με τη λατρεία που το κάνω, είναι πασιφανές, ότι αποστρέφομαι το Χέγκελ. Όμως, ούτε επίγονος είναι, ούτε επηρέασε λιγότερο. Ευτυχώς, εκτός από ‘μενα που είμαι βλάκας και ευεπηρέαστος απ’ όσους με εξέφρασαν, το διείδε και ο Καμύ.
Εν πάση περιπτώσει, δεν είναι όλα τα πονήματα καλά. Σε μεγάλο μέρος τους δεν υπάρχει ούτε επιστήμη, ούτε τέχνη, υπάρχουν σπουδές πάνω στις ερωταποκρίσεις, ανάμεσα σε χαρακτήρες ανδρείκελα που δε διαχωρίζονται σαν άτομα και χαρακτηριστικό είναι όταν ένας ευκατάστατος κύριος μαθαίνει πως θα πεθάνει και σε λίγους μήνες ‘’ξεπερνάει’’ όχι μόνο την ερασιτεχνική σκοπιά, αλλά ενοικεί τόσο πολύ μέσα στο Φιλόσοφο, που σπρώχνει στο να μην τον πάρει κανένας σοβαρά. Σε ορισμένα άλλα πονήματα, υπάρχει επιστήμη και δεν υπάρχει τέχνη, υπάρχει η αίσθηση των ερωτήσεων που θα γίνονταν στο αμφιθέατρο απ’ τους πιο πιστά ενδιαφερόμενους φοιτητές στον καθηγητή τους, μετά το τέλος των μαθημάτων, αφού φύγουν οι βιαστικοί κι οι ερωτευμένοι. Πριν από κάθε ιστορία, υπάρχουν στον πρώτο τόμο ορισμένα εισαγωγικά, τα οποία δεν είναι πάντοτε καλά, επαρκή, ή σαφή, είναι όμως γραμμένα με ενδιαφέρον ύφος σε αρκετές περιπτώσεις και σε άλλες προάγουν πραγματικά τη σκέψη. Δυστυχώς για κάποια πονήματα, το εισαγωγικό ‘’επιστημονικοποιεί’’ την ιστορία που θα ακολουθήσει. Το πίστεψα πάντως το βιβλίο, με έπεισε σαν παρουσία που δικαιολογεί την παρουσία της στο χώρο, παρότι με δυσφορία αντιμετώπισα τόσο τις πολλές φωτογραφίες από θεατρικές παραστάσεις του συγγραφέα, όσο και απ’ την πολύ κακή επιμέλεια και τα λάθη, σε ένα βιβλίο που έχει τιμή και εμφάνιση λευκώματος. Υπάρχουν όμως ορισμένα πονήματα στα οποία ξεχωρίζει τόσο πολύ η προσπάθεια του Πελεγρίνη, ώστε υπερβαίνει τις ατέλειες του βιβλίου. Άλλοτε βρίσκονται στην εισαγωγή κι άλλοτε στην ιστορία. Το σημαντικό πάντως είναι πως, ο συγγραφέας, δεν υπεραπλουστεύει, δεν εκλαΪκίζει, παρότι κάνει την Επιστήμη λιγότερο επιστημονική και την Τέχνη περισσότερο συναφή με τη ζωή στην οποία ακουμπά.
Ακολουθούν ορισμένα πονήματα που ξεχώρισαν.
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ:
Η εισαγωγή αν κι απέχει αρκετά απ’ το να χαρακτηριστεί εξαιρετική, ωστόσο είναι εναργής και με ύφος, ανθρώπινο. Το σχόλιο 7 είναι, εξαιρετικό. Μόνο που, δε θα έπρεπε να βρίσκεται στα σχόλια. Το σχόλιο 8, είναι ασαφές.
Στη σελ. 180, ο σκηνοθέτης ταυτίζει την ευδαιμονία με την ευτυχία, αποδίδοντας της, ιδιότητα μόνιμη, που δε νομίζω ότι ανταποκρίνεται στο πνεύμα του Αριστοτέλη, παρά μόνο ανάλογα με την καθ’ όλω ή μη, έννοια του σκοπού. Στις σελίδες 178-179 η Α ταυτίζει το σκοπό με το στόχο, ενδιαφέρον αντικείμενο για να ασχοληθεί κάποιος. Όταν μιλάει ο σκηνοθέτης για το ατύχημα, αφού στην πραγματικότητα το κείμενο δεν είναι εκλαϊκευμένο, θα μπορούσε να εξετάσει τη σύνδεση σκοπού – αιτίας. Αλλά το κυριότερο πρόβλημα, είναι πως δεν ‘’επιτρέπεται’’, ούτε ‘’εισάγεται’’, πέραν ελάχιστων περιπτώσεων, ‘’εμπλοκή’’ άλλων απόψεων, χωρίς όμως να είναι απαραίτητα κακό πως το κείμενο μένει στο ειδικό. Εξαιρετική όμως, είναι η σύνδεση μεσότητας – υποχρέωσης – μονιμότητας – έξης. Κρίμα που δεν της δίνεται παραπάνω χώρος. Μου άρεσε όμως η ιστορία, περισσότερο απ’ τις προηγούμενες της και το κείμενο είχε θεατρική υπόσταση κι έπειθε. Επίσης, τόσο η Α, ο Β, όσο κι ο σκηνοθέτης έχουν διακριτά διαφορετικές προσωπικότητες. Το κείμενο τηρεί τη σημαντικότερη ωφέλεια της Φιλοσοφίας, προτρέπει σε σκέψη και αναζήτηση. Και το γεγονός πως δε δίδεται απάντηση στο αρχικό ερώτημα, σκανδαλίζει και απελευθερώνει το θεατή απ’ το ρόλο του. Προάγεται ο στοχασμός για την αναζήτηση του σκοπού, όσο και του πρώτου σκοπού. Θα διαφωνήσω λίγο τέλος, στο κατά πόσον το δυνάμει ον του συγγραφέα είναι οι λέξεις κι όχι ένα αφανές σ’ εμάς, αρχικό γεγονός. Μια αφορμή σημειακή, ή μονιμότερη.
ΚΑΡΤΕΣΙΟΣ:
Αν και η εισαγωγή ήταν ξερή, βρήκα τη συνέχεια αναπάντεχα καλή κι αν ο συγγραφέας αγαπούσε λιγότερο το Θέατρο και περισσότερο τη Λογοτεχνία, είχε το υλικό για ένα πολύ καλό μυθιστόρημα. Δημιούργησε ευχάριστες διαδικασίες σκέψης μέσα μου.
ΧΙΟΥΜ:
Εξαιρετικά ωραία, σαφής και με προσηνή διάθεση δοσμένη η εισαγωγή. Στην ιστορία, ο Πελεγρίνης έχει πολύ γερές βάσεις και το αποδίδει με επάρκεια. Υπάρχει ίντριγκα, περισπασμός, ‘’πιάτσα’’. Δεν υπάρχει ωστόσο απόλυτη φυσικότητα. Χάνεται από μια αμηχανία, ως αποτέλεσμα της ‘’πλεονάζουσας θεατρικότητας’’. Αποδεικνύονται πολύ ωραία, οι λανθάνουσες φύσεις και ορισμένες ισορροπημένες ‘’ανισορροπίες’’, στη θεωρία του Χιουμ.
ΚΑΝΤ:
Ο πρώτος μου μέντορας, πολλά χρόνια πριν, μου έμαθε κάθε φορά που ξεκινώ να δώσω μια απάντηση σε ένα πρόβλημα, να μη θεωρώ τίποτα δεδομένο, ούτε τις γνώσεις, ούτε το διανοητικό επίπεδο, του αποδέκτη μου. Αυτό υπάρχει στην εισαγωγή. Υπάρχει επίσης, ευαισθησία, διάθεση και με πολύ σεβασμό, απλότητα κι ευχέρεια, ακολουθεί μια άρτια πορεία και που έκανε να μοιάζει σα να προηγήθηκε ο Χιουμ, για να προλειάνει. Πραγματικά, αισθάνθηκα εντελώς διαφορετικά απ’ όταν τελείωσα την Κριτική του πρακτικού λόγου και επίσης, πως αν ξέραμε τότε τι είναι η Φιλοσοφία και αν υπήρχε η δυνατότητα να δώσεις από Α’ δέσμη, θα την είχα επιλέξει.
Βρίσκω εξαιρετικό εύρημα να προσπαθεί ένας Έλληνας να εξηγήσει τη Καντιανή Φιλοσοφία, σε ένα Ελληνοαμερικανό, που έχει ξεχάσει μέρος της γλώσσας. Πέρα απ’ την ελαστικότητα που δίνει, είναι ένας εξαιρετικός παραλληλισμός, με τη γενικότερη δυσκολία ανάγνωσης του Καντ. Αναμφίβολα, ο στίβος γι’ αυτή την ιστορία, δεν είναι το θέατρο., είναι μάλλον μια καλαίσθητη, έξυπνα δοσμένη σειρά, σαν εκείνες που μας συνήθιζε παλαιότερα, το bbc. Το βασικό όμως της καλής διάθεσης και της ευγένειας παραμένει. Ο Πελεγρίνης, μου πρόσφερε ένα δώρο. Δεν έχω ξαναχρησιμοποιήσει αυτή την έκφραση στη ζωή μου, αλλά η αλήθεια είναι πως, ο Καντ, είναι οικουμενικός.
ΚΙΡΚΕΓΚΩΡ:
Στην εισαγωγή υπάρχει συμπόνια, κατανόηση και μια αμηχανία στη διάθεση, όχι στο λόγο. Η ιστορία είναι διαφορετική απ’ τις προηγούμενες: περιπλέκεται διαρκώς, με το μεγαλύτερο μέρος της Φιλοσοφίας, αν και βγάζει μια γαλήνη, στην οποία δεν έζησε ποτέ ο Κιργκεγκώρ, για να φτάσει. Όλα τα θετικά ερεθίσματα, για να αναρωτηθείς μόνος, υπάρχουν.
<< Η αμαρτία αναπαράγεται, έχει την τάση να μην περιορίζεται εκεί που εκδηλώνεται >>
ΒΙΤΓΚΕΝΣΤΑΙΝ:
Στην εισαγωγή, ο Πελεγρίνης, μοιάζει να προσαρμόζεται στην εποχή, στο λεξιλόγιο και να προσέχει πως θα καταστήσει σαφή, πρώτα τον άνθρωπο και μετά τη φιλοσοφία του. Η ιστορία για τον Βίτγκενσταϊν, ήταν η πρώτη, που η φιλοσοφία του προσώπου που τιμάται, είναι μόνο έμμεση κι ίσως γι’ αυτό σαφέστερη: δίνεται βάση στο σώμα του παραδείγματος, να αυτοσυστηθεί. Όμως, αν και διασκεδαστική, βρισκόταν, συνεχώς, στο μεταίχμιο σοβαρού και ασόβαρου και μ’ ενόχλησε.
ΕΝΑ ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΣΤΗΝ ΕΞΟΧΗ ΜΑΖΙ:
Βρήκα την ιστορία εξαιρετική, να συμπλέκει Φιλοσοφία, με Ψυχ��λογία και νομίζω πως είχε επίσης, το Χάϊντεγκερ, στο νου του, όταν τη συνέγραφε. Οι αποκαλύψεις ποτέ δε φωτίζονται ακριβώς, με αποτέλεσμα η γνώση του θεατή, πως στο σπίτι υπάρχει όπλο, να μεταδίδει το αίσθημα του φόβου. Είναι μια ιστορία για τις επιλογές και τις συνέπειες τους και για τη συνάρτηση με το χρόνο και το φόβο, που ξεφεύγει της ιδέας του νοήματος του. Απ’ όλους τους πόρους της ιστορίας βγαίνουν τα συναισθήματα. Εδώ όμως, ίσως περισσότερο από αλλού, η Φιλοσοφία είναι Τέχνη και η Τέχνη γίνεται Μουσική, σαν αυτούς τους ήχους που μέσα στην τυχαιότητα, αναδεικνύουν τη σοφία.
Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ:
Με εξαιρετική ενάργεια, η Φιλοσοφία, μας δίνει το χέρι της. Κίνητρα, αντικίνητρα, αίτια, αιτιατά ( οι αιτίες προς ώρας, έχουν αποκλειστεί ), θραύσματα ψυχολογικά, τα τσιτάτα που θυμόμαστε αχνά, επενδύουν το διττό μέρος της πρώτης πράξης. Η προσοχή τώρα, είναι αδιάλειπτη. Ο συγγραφέας, κέρδισε την εμπιστοσύνη του αναγνώστη ( όχι πια του θεατή, έκανε το βήμα παραπέρα ). Η συμφωνία θα γίνει ένα λογικό παιχνίδι, δε μπορεί πια, να είναι μόνο συναισθηματικό.
Το αναμφίβολα, σημαντικότερο κείμενο του Πελεγρίνη. Διαπνέεται απ’ τη Φιλοσοφία, χωρίς να εστιάζει σημειακά. Όλα πρέπει να περάσουν και να περαστούν. Η ομοιόσταση στις προσωπικές μάχες, λόγω της σφοδρότητας και της διαθλαστικότητας στις ποιότητες των χαρακτήρων, συχνά, δεν επιτρέπεται να ειδωθεί. Ειδάλλως, πόσες μάχες θα υπήρχαν, πόσες θα επιτρέπονταν; Εδώ πια, οι μυστικές φύσεις, συνδέονται, διαπλέκονται. Από ‘δω πια, περνούν οι προσωπικές διαδρομές του συγγραφέα, η εκβάθυνση στο Μαρξ, το χάδι ή το γρατσούνισμα στο Χέγκελ, τα φάσματα που μπαινοβγαίνουν μέσα του και κάποτε λέγονταν, Γκαίτε και Δάντης. Η ανάγκη να εμφανιστεί, η Παταφυσική, να συνδεθεί, να χαιρετιστεί με τον Επαρχιακό γιατρό και το Γιάννη Αγιάννη. Μια σύντομη συνάντηση, για λίγο. Χάνονται, γυρνάμε σε γνώσεις, σε εμπειρίες, σε αισθήσεις. Και κάπου στο τέλος της πρώτης σκηνής, της τρίτης πράξης, ένα αχνό χαμόγελο, σκάζει ο Υπερβατισμός.
Η Συμφωνία, είναι η παράσταση. Ό,τι προηγήθηκε δεν ήταν παρά, πρόβες. Εδώ ενώνονται όλα, ανώνυμα. Υπάρχουν, ενυπάρχουν, νομιμοποιούνται, ακυρώνονται.
<< Μη βάζεις πονηρές σκέψεις στο νου σου. Το μυαλό μας να το φανταστείς σαν ένα σκοτεινό δωμάτιο όπου κυκλοφορούν αμέτρητα πράγματα μέσα. Εμείς απέξω δεν τα βλέπομε. Κάποια στιγμή ανοίγει η πόρτα και παφ! όπως περνάει το φως μέσα, ‘’πέφτομε’’ πάνω σε κάτι. Αιφνιδιαζόμαστε. Νομίζομε ότι να, εκείνη μόλις τη στιγμή ξεφύτρωσε μπροστά μας, ενώ η αλήθεια είναι ότι ήταν ποιος ξέρει από πότε εκεί μέσα >>.
Όταν ο Καντ, ξεκίνησε να γράφει τις Κριτικές του, χάθηκε στο ρεμβασμό και δεν πρόφτασε το Χιουμ, να του δώσει μια απάντηση, ενόσω ήταν ζωντανός ακόμη κι αναρωτιόμαστε γι’ αυτή τη μάχη μεταξύ τους, του ταυτόχρονου, ασίγαστου διαξιφισμού. Όσο αναρωτιόμαστε ποια πανευδαιμονική σκοτεινή σύνθεση θα γεννιόταν μέσα μας, αν σ’ έναν ύπνο απ’ τις κακουχίες της Ιλιάδας, στην ‘’εκκρεμότητα του Καθαρτηρίου’’ συναντιόνταν ο Κατά φαντασίαν, με το Φάουστ και τον Αρχοντοχωριάτη.
<< Εδώ μια χούφτα χώμα. Βλέπω το χώμα του, το μυρίζω, το νιώθω στην αφή μου. Είναι, όμως, το χώμα έτσι όπως το βλέπω, όπως το μυρίζω, όπως το αγγίζω; Όχι, όχι, όλα είναι γεννήματα δικά μου. Δεν αρκεί παρά να κλείσω τα μάτια μου, να φράξω τη μύτη μου, να σκεπάσω τα χέρια μου με ένα πανί και να μην αγγίζω ότι πιάνω, και το χώμα αυτό δεν θα έχει χρώμα, δε θα μυρίζει, δε θα έχει αφή >>.
Ποια απ΄ όσα λέγονται είναι τα προφανή; Είναι η στιγμή της Φιλοσοφίας, είναι η στιγμή της Τέχνης, είναι όταν δε στιγματίζονται, σαν ελευθερωθούν απ’ τα σώματα τους κι απ’ το σώμα τους. Κι εδώ πια, έρχονται να σφίξουν τα χέρια, αναγνωρίζοντας ο ένας, το δίκαιο στον άλλο, ο Πλάτων και ο Ιονέσκο.
ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ:
Κάθε άνθρωπος έχει τις εμμονές του – γενίκευση ( παύση ). Μοιραζόμαστε κάποιες, με τον Πελεγρίνη: τα μάτια – το σκοτάδι ( παύση ) ( άνω τελεία ) ( διακοπή ). Μοιραζόμαστε, την απρόκλητη απ’ τη σκέψη, λήθη, τα γηρατειά: τη στέρηση της πεμπτουσίας της αυτάρκειας. Ας συγκρατηθούν οι ανόητοι παρακαλώ, δε μίλησα για μοναστισμό!
<< - Γεννήθηκα μ’ έναν όγκο στο κεφάλι μου
- Καλοήθη; Κακοήθη;
- Πρόκειται για τον εγκέφαλο μου, ο οποίος με υποχρεώνει να σκέφτομαι.
- Οι σκέψεις είναι σαν το εισιτήριο στο λεωφορείο που το ακυρώνεις στο μηχάνημα. Μοιάζει με πραγματικό, δίχως να είναι πραγματικό >>.
Τι περνά απ’ την Αυτοβιογραφία; Το cogito ergo sum, αναμφίβολα. Ο φόβος της επιβεβαίωσης, της σχολής Μπρεντανό; Ενδεχομένως. Μα κι ο Κιρκεγκώρ, να θυμίσει τις κοιμισμένες ελευθερίες της σκέψης, μα κάπου βρίσκονται κι ο Μπέηκον με τον Ευρυπίδη, να παίζουν μια παρτίδα σκάκι, βάζοντας ο ένας για πιόνια τις πρώτες σκέψεις του κι ο άλλος, τις δεύτερες κι ίσως πόσα και πόσοι που δε γνωρίσω, που ίσως να μη γνωρίσω, που έχω ξεχάσει.
Ήταν ένα ενδιαφέρον εγκεφαλικό βιβλίο – μια συντροφιά. Η Φιλοσοφία είναι υποχρεωμένη να είναι φιλική, όχι όμως να ξεπουλιέται. Ο συγγραφέας, το αναγνώρισε, το σεβάστηκε, το τίμησε. Τόλμησε στα μέτρα των δυνατοτήτων του, να αποδώσει, μέσω της ερωμένης του, της Τέχνης, να προσφέρει, στην πιο αδικημένη απ’ τις επιστήμες, το μαγικό χαλί. Ένα σώμα ζεστό, παχύ, που ταξιδεύει. Υπήρξαν ιστορίες, που πια, κρατούν παρέα στα όνειρα του Ντ’ Αλαμπέρ και στον Καντίντ, ή την ΕλοΪζα, καθένας στα μέτρα των δυνατοτήτων και των ικανοτήτων του. Ένα κενό όμως, καλύφτηκε.
3,5
Displaying 1 of 1 review