Jump to ratings and reviews
Rate this book

Kanada

Rate this book
Ein Mann kehrt zurück in seine zerstörte Heimatstadt. Unfähig an die verlorene Vergangenheit vor dem Krieg anzuschließen, hofft er, auch sein Haus möge in Trümmern liegen. Doch es steht noch, und seine Wohnung darin ist alles, was ihm geblieben ist. Familie, Erinnerung, Hoffnung – alles hat sich aufgelöst. Er schließt sich ein in sein Büro, verlässt es bald gar nicht mehr – versorgt allein von seinem Nachbarn und dessen Frau, von denen kaum zu sagen ist, ob sie seine Retter oder seine Wärter sind, zieht sich immer mehr in sich zurück, in ein zeit- und raumloses Vakuum, in dem die Außenwelt kaum mehr als ein Rauschen ist. Und doch sind ihre Bedrohungen real: der Hunger, die Scham, die Gewalt in den Straßen und immer wieder das Lager – das Lager, das der Mann überlebt hat, das Lager, das ihn beherrscht, das ihn wie ein schwarzes Loch zu verschlucken droht und in das er dennoch zurückkehren muss, um den Trümmern seiner haltlosen Identität wieder eine Ordnung zu geben.

Nach seinem gefeierten Romandebüt »Der Himmel von Lima« beweist Juan Gómez Bárcena ein weiteres Mal, dass er zu den hoffnungsvollsten Stimmen der spanisch-sprachigen Literatur gehört: Kanada ist ein faszinierender und gewaltiger Roman, der sich nicht scheut, in die tiefsten Abgründe menschlicher Scham und Schuld vorzudringen. Bárcena findet für das Grauen so verstörende wie brillante Bilder, die man nicht mehr vergessen wird.

192 pages, Hardcover

Published January 1, 2018

6 people are currently reading
356 people want to read

About the author

Juan Gómez Bárcena

18 books136 followers
Nace en Santander en 1984, aunque posteriormente reside en Córdoba, Budapest, México DF y Madrid. Licenciado en Teoría de la Literatura y Literatura Comparada (UCM), en la actualidad concluye sus estudios en Filosofía (UNED) e Historia (UCM). Es autor de las novelas El héroe de Duranza (Ed. Ir Indo, 2002) y Farmer Stop (Ed. Complutense, 2010) y con sus obras ha obtenido, entre otros, los premios José Hierro de Relato y Poesía del Ayuntamiento de Santander, el Premio Internacional CRAPE de cuento o el Premio de Narrativa Ramón J. Sender, y ha sido finalista del XII Premio Mario Vargas Llosa NH de libro de relatos.

Como reconocimiento a su labor literaria fue becado por la Fundación Antonio Gala y por la Fundación Caixa Galicia, y disfrutó de una residencia en México DF patrocinada por el FONCA. Actualmente reside en Madrid.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
85 (32%)
4 stars
96 (36%)
3 stars
62 (23%)
2 stars
17 (6%)
1 star
4 (1%)
Displaying 1 - 30 of 51 reviews
Profile Image for Álvaro.
330 reviews136 followers
December 21, 2017
Sí, es tan bueno como dicen.
De hecho es mejor.
Probablemente mi Top 1 de este año.

Ese concepto tan manido del tour de force es aplicable completamente a este libro, ya que asistimos a un texto narrado por una sola voz, dónde frases, conceptos, ideas, cambios temporales e imágenes desagradables se suceden a merced de la pluma del escritor y del aguante del lector.

Es su primera mitad, dura áspera, amarga, difusa , casi abstracta, luego las cosas se concretan, pero no se hacen más sencillas, solo se hacen más entendibles.
‎Las últimas 30 páginas son absolutamente brillantes.

El estilo tambien muta a lo largo del libro, y mientras que en su primera mitad , como decía, la desorientación de la historia y la del lector van de la mano, en la segunda parte se producen avances formales, casi una narrativa, y el estilo permite continuar acompañando la evolución del personaje y del universo que le rodea.
Las últimas 30 son un ejercicio de estilo como pocos he leído.

No voy a comentar nada de la trama (aunque esta es mínima), lo que sí os puedo decir es que aguantéis las primeras 40 o 50, páginas en las que no comprenderéis o no sabréis hacia dónde vais, porque hacia dónde vais es hacia una concepción casi científica de la existencia.

Un hombre, ni siquiera un hombre, casi un concepto, se queda quieto y el universo gira en torno a él, es observador y observado, actor pasivo de su drama y del de todos.

Si sirve de referencia, me lo he leído de un tirón.


"Tal vez la moral es una enfermedad qué consiste en ver las cosas demasiado cerca tanto que comenzamos a sentir compasión o piedad por algo que debería producir únicamente risa"
539 reviews36 followers
January 13, 2022
Een man komt na lange tijd terug in zijn thuisstad aan, helemaal verkommerd. Veel gebouwen in de stad is vernield maar zijn woning staat er nog. Al wat waarde had echter is er wel uit verdwenen en in de plaats daarvan staan er nu een paar gammele meubelstukken. Zijn buurman, een kruidenier, heeft zich om zijn woning “bekommerd”.
De teruggekeerde man is er zo erg aan toe dat hij met niemand wil of kan praten. Hij zoekt zijn onderkomen in zijn vroegere studeerkamer, een vertrek waar nu steenkolen opgeslagen liggen, en waar zich enkel een gescheurde matras en zijn telescoop, die stuk is, bevindt. Maar de man wil nergens anders zijn. Hij verlaat de kamer niet. De vrouw van de buurman brengt hem regelmatig eten maar vaak raakt hij het eten niet aan. Er nemen mensen hun intrek in de andere kamers, “neven” van de buurman die de huur voor die kamers opstrijkt. Na een tijd worden de neven aan de deur gezet en wordt er blijkbaar een zware machine in de woning ondergebracht en vinden er geheimzinnige bijeenkomsten plaats waar de buurman ook aan deelneemt.
Dat gebeurt in de tijd van de Hongaarse opstand tegen het communistische bewind in de jaren 50 van de 20e eeuw.
De anonieme man, in een vorig leven een hoogleraar aan de universiteit, heeft blijkbaar de jaren voor zijn terugkeer doorgebracht in Auschwitz-Birkenau. Daar wijst de titel ook naar. “Kanada” was een onderdeel van die concentratiekampen waar de eigendommen werden gesorteerd die bij aankomst van de gevangenen werden afgenomen.
Wat dit boek zo bijzonder maakt is de manier waarop het geschreven is. Het begint als volgt:
“Je huis staat nog overeind. Je hoopte dat het zou zijn ingestort. Hopen is misschien niet het goede woord, maar als dat het niet is, wat dan wel? Je wist – zo kun je het wel zeggen – dat je huis er niet meer stond en je wist ook dat dat helemaal niet uitmaakte. Je zou gewoon de hoek omslaan en niets aantreffen. Een leeg perceel, een gat halverwege de straat; misschien een hek met spijlen die naar de hemel wezen. Of het gebouw stond er nog maar was van de onderste steen tot de nok open, zoals dat huis in de Kazinczystraat dat je daarstraks zag, net de lege schelp van een schelpdier, of een poppenhuis.” 
Alles wordt in de 2e persoon enkelvoud verteld. Niemand wordt bij naam genoemd. Slechts één naam komt in het verhaal voor, namelijk die van een 18e-eeuwse astronoom, Johannes Schneider, die de aarde als middelpunt van ons zonnestelsel beschouwde ( en over wie ik niets op internet vond). Over deze Schneider en zijn ideeën denkt de hoofdpersoon na. Voor het overige is hij in niets of niemand geïnteresseerd. Hij leeft niet meer, hij vegeteert eigenlijk, het leven heeft voor hem geen betekenis of waarde meer. Hij heeft vreselijke dingen gezien en meegemaakt. Maar hij kon het geregeld krijgen dat hij in de afdeling “Kanada” kon werken waar hij het veel beter had dan andere gevangen die fysiek zware arbeid moeten doen. Hij overleefde dus, en anderen niet. Dit is blijkbaar niet te verteren voor de man. Je hebt dus aan de ene kant deze man die de hel doormaakte, dat overleefde wat hij niet te boven kan komen, en aan de andere kant, de buurman, die niemand ontziet om er zelf beter van te worden en om zelf uit de handen van de overheid te blijven omwille van zijn illegale activiteiten, en die schijnbaar hierover niet de minste wroeging heeft.
Het vreselijke dat in het concentratiekamp gebeurde wordt nergens te expliciet of dramatisch vertelt. Alles wordt tamelijk afstandelijk beschreven, zonder grote emoties. Toch kan je je als lezer inleven in wat de hoofdpersoon moet hebben doorgemaakt. Dat vond ik erg knap gedaan.
Ik denk dat deze roman voor mij één van de beste boeken zal blijven die ik dit jaar lees!
Profile Image for La Central .
609 reviews2,680 followers
May 30, 2020
Es poco frecuente, y menos en un autor tan joven, encontrar hoy en día a un escritor que se plantee cada libro desde un terreno estilístico tan distinto a la obra anterior. Si un lector se propone serlo de Juan Gómez Bárcena, tendrá que enfrentarse a un libro de relatos con tintes de ciencia ficción (Los que duermen), a una novela bolañesca en la que Juan Ramón Jiménez cae rendido a los pies de una joven pergeñada falsamente por dos poetas limeños (la muy recomendable y elogiada El cielo de Lima, editada por Salto de Página) y, ahora, a la confesión de una víctima de los campos de concentración que regresa a su hogar para tratar de recuperar su identidad (Kanada).

Contada en una inusual segunda persona, sin diálogos y con la trama narrativa justa, Gómez Bárcena nos adentra en los años 50 en una Hungría paupérrima, que padece una brutal inflación (el periódico local se vende a un billón de pengoo), invadida por los rusos y que no ha tenido tiempo de recuperarse de las heridas del nazismo y de la Segunda Guerra Mundial. Su protagonista vuelve a casa tras pasar por el comando Kanada de un campo de concentración y se encuentra con la desolación más absoluta: se siente culpable y sin identidad por lo vivido, desorientado en la nueva situación social y material, e inundado de recuerdos en cada esquina de su piso, saqueado hasta el más mínimo detalle.

Con una gran intensidad, el texto avanza por los vericuetos de su mente y sus observaciones, ajeno a la intromisión constante de sus vecinos, con la mirada minuciosa y distorsionada propia de un telescopio roto, uno de los pocos objetos que ha encontrado enterrado entre los escombros de su hogar, su única memoria limpia de culpabilidad.
Profile Image for Candela Ferreira.
190 reviews116 followers
June 9, 2025
Lo cerré y pensé: qué maravilla. Y después: qué necesidad. Es como si te dijeran: “tranquila, ya ha pasado lo peor”… y justo entonces empezara el libro.

Cuenta la historia de un hombre que vuelve de un campo de concentración y se enfrenta a la vida que sigue como si nada. Un libro que empieza cuando todo ha terminado, que avanza hacia dentro en vez de hacia delante. Una lección de contención narrativa, con una estructura inteligente, escrito cuando ya no hay otra historia posible.

No es una novela sobre el horror. Es una novela sobre lo que pasa cuando el horror ya no sirve de excusa. Sobre sobrevivir sin épica, sin consuelo, sin saber qué hacer con la vida que queda.
Profile Image for Ignacio.
1,446 reviews302 followers
December 23, 2017
Me ha costado entrar en Kanada. El uso de la segunda persona durante 200 páginas, sentirte interpelado sin descanso con pensamientos y sensaciones opresivas como los de este superviviente del holocausto hundiéndose en el acto de retomar su antigua vida, se hace duro. Aunque apenas se vislumbra el sufrimiento que padeció durante su internamiento en un campo de exterminio, su nueva cotidianidad gana una atmósfera irrespirable. Además faltan claves para entender sus rutinas y comportamientos... hasta que ciertos acontecimientos suceden fuera de la casa. Entonces su presente conecta con su pasado y se desencadena el abracadabrante viaje hacia la culpa del superviviente, con una clarividencia a la altura de su dureza. No es la única faceta donde Bárcena muestra la agudeza de su mirada. La manera en que construye la narración, su uso de un lenguaje con un mínimo de figuras retóricas, la forma en que hacia el final estructura los capítulos para conectar diferentes momentos temporales e hibridarlos en un continuo coherente con las vivencias donde mantiene la presa sobre el lector... evidencian su talento como contador de historias.

Antes de comenzar su lectura me preguntaba cuánto había de atrevimiento (y pretencioso) en un escritor español contemporáneo escribiendo otra novela sobre el holocausto. Después de terminarla no me cabe otra que tragarme esos pensamientos.
Profile Image for Repix Pix.
2,556 reviews541 followers
March 16, 2018
La historia de un superviviente que ha renunciado a la vida.
Me ha recordado a La metamorfosis de Kafka y a El extranjero de Camus.
Sí, es tan bueno como dicen. Es una obra de arte.
Profile Image for Lahierbaroja.
681 reviews197 followers
August 2, 2017
Una novela arriesgada, una historia para releer, un estilo directo y duro que afronta muchos temas de la mano de un superviviente de la Segunda Guerra Mundial. Del tipo de historias que te remueven el estómago, que no sabes por dónde va a salir y que terminas dándote cuenta del enorme talento que tiene Gómez Bárcena.

A veces tengo la sensación de que los lectores estamos huérfanos de libros distintos, de los que nos tocan la fibra, más allá de historias fotocopiadas con los temas recurrentes a los que muchos escritores recurren... Kanada me reconcilia al saber que hay autores que huyen de las frases hechas para ahondar su propio camino, que existen editoriales que apuestan por los locos que se tiran sin paracaídas. Qué suerte.

https://lahierbaroja.wordpress.com/20...
Profile Image for Nele Defruyt.
11 reviews1 follower
October 21, 2024
Beklijvend om vanuit trauma mee met het hoofdpersonage afstand te nemen van zichzelf, van de wereld rondom hem, van de toekomst en het verleden dat hem zo ongelofelijk hard neergeslagen heeft. Deze afstandservaring resulteert in een inspirerende filosofie en een psychologische reis die ik maar moeilijk kon pauzeren.

“Maar het is zo moeilijk die orde te vinden, betekenis te ontdekken waar slechts chaos is” (23)

“Je hebt een beetje medelijden met ze. Jij bent misschien niet vrij, maar zij zijn nog veel minder vrij. Ze hebben altijd haast, ze zijn altijd te laat of lijden onder hun verplichtingen, welke dat ook zijn. Ze beseffen niet dat zij het zelf zijn die de tijd in gang zetten die hen verplettert; dat als ze met elkaar afspraken om niet op te staan, niet naar school te gaan, niet de hendel om te zetten in de fabriek, dat de klok dan gewoon zou stilstaan, dat het nooit meer te laat of te vroeg zou zijn.”(27)

“Als de hele wereld beweegt, hoef je om te reizen alleen maar te blijven waar je bent, je in het geheel niet te bewegen, en jij wil er zijn wanneer dat gebeurt: wanneer de hele wereld voorbijkomt.” (28)

Profile Image for Víctor Fagúndez.
66 reviews2 followers
February 10, 2025
Es un libro triste, tristísimo, pero está excepcionalmente bien escrito. ¿Qué es Kanada? ¿En qué país se ubica la historia? ¿Qué le ha ocurrido a ese hombre? Las respuestas se desgranan hábilmente, a cuentagotas, pero no dejan de surgir interrogantes nuevos. Hay que aplaudir al autor por ser capaz de mantener una voz narrativa tan complicada, que se dirige insistentemente a un "tú" (el protagonista), como un martillo pilón.

En definitiva, una novela que habla sobre lo doloroso que es sufrir el horror y, además, cargar con la culpa sobre tus hombros. Hay muchas novelas sobre la Segunda Guerra Mundial, pero muy pocas que aborden el conflicto desde una perspectiva tan íntima.
Profile Image for Dries Verbrugge.
53 reviews2 followers
July 8, 2024
Zonder twijfel een van de beste boeken die ik al gelezen heb ~ ‘Want de stilte wil niet dat er naar haar geluisterd wordt: wanneer er een geluid ontbreekt, verzint ze voor jou een ander, bescheiden geluid dat tot dan toe niet bestond; het zwelt aan totdat alles erdoor in beslag genomen wordt. Een druppende kraan bijvoorbeeld. Of je eigen hijgende ademhaling, die je ineens onverdraaglijk vindt.’ (107)
68 reviews
November 11, 2024
¿Es posible que una novela esté escrita en un estilo bellísimo, mientras que el contenido es horrible? Mi repuesta es un ‘sí’ convincente, tras haber leído el libro titulado “Kanada” de Juan Gómez Bárcena.

La novela trataba de un judío húngaro, que después de su detención en el campo de concentración Auschwitz-Birkenau volvió exhaustamente a su casa, que seguía intacta tras el avance de las tropas rusas en Hungría al final de la Segunda Guerra Mundial. Después de su regreso, su vecino le dijo que había guardado cuidadosamente la casa. No obstante, esta casa estaba tan sucia y desordenada, que el hombre decidió retirarse a su estudio y quedarse allí todo el día e incluso dormir, como si fuera un prisionero, tal como lo había sido antes. Esta situación le ofrecía una sensación de seguridad.
Debido al destrozo parcial de la vivienda de los vecinos, la vecina solía entrar en la casa para bañarse, pero a veces también ella le entregaba al hombre algo de comer. No obstante, el hombre sufría de hambre constante. Pasaba mucho tiempo observando a los transeúntes en la calle y escudriñando el cielo con su telescopio. Antes de la guerra era catedrático de astrología con un interés particular en los movimientos de los cuerpos celestes, y ahora utilizaba sus saberes usando el único libro de su biblioteca, un sobre la astrología. Para él, esto era una existencia sobria y apacible. No obstante, la situación cambió tras que su vecino le preguntara si sus primos, estudiantes, podían vivir en su amplia casa, lo que resultó en la llegada de una cantidad de jóvenes ruidosos. Todo esto distraía al hombre, aunque tenía contactos con algunos estudiantes.
Además, el vecino le preguntó si era comunista, lo que él negó. Más tarde, los jóvenes introdujeron una máquina mamográfica en la casa para reproducir panfletos contra el comunismo en un país ocupado por Rusia, sin conocimiento del hombre.

Habiendo visto a la vecina desnuda, más o menos por casualidad, el hombre experimentó cada vez más recuerdos fuertes de su trabajo en el campo de concentración, donde él dentro de un grupo tenía que quitar los cadáveres desde las cámaras de gas y clasificar las pertenencias robadas de ellos. Fue seleccionado para este tipo de trabajo porque -gracias a que era astrólogo- tendía alguna afinidad con las cifras. El numeroso grupo vivía en barracas más lujosas que las de los otros prisioneros, tenía el privilegio de poder sacar algunas cosas de la pila de las propriedades de los fallecidos, y no esperaba a las cámaras de gas. Los habitantes de aquellas barracas llamaban este paraíso relativo como un país supuestamente paradisiaco: Kanada, o sea Canadá. El grupo contaba con no menos de 1.600 prisioneros en 300 barracas. El título de la novela se refiere a aquel complejo de moradas.

Diez años después del regreso del hombre a casa hubo una revuelta en Hungría contra los rusos, lo que culminó con una supresión violenta de los insurgentes por el ejército ruso. El hombre volvió a oír el ruido de la agresión bélica. Soldados rusos lo arrestaron por la presencia de la máquina mamográfica en su casa, lo que le recordó su primer arresto muchos años antes, cuando fue separado de su esposa e hija.

Esta historia fue contada con gran sensibilidad desde la perspectiva del protagonista anónimo, utilizando el pronombre incluyente al lector, el de “tú”. En muchos lugares la historia era escrita como un verdadero poema. Me gusta mucho haber leído la novela.
Profile Image for Quela Font.
103 reviews16 followers
October 25, 2020
«Kanada es una sensación, una sacudida, un golpe que no puede comprenderse y que por eso nunca se borra, mientras que tu vida previa a la guerra es apenas un concepto, una idea que se desvanece en cuanto se explica».

Libro redondo. He tardado quince días en leer Kanada, de Juan Gómez Bárcena. He tenido que dosificarlo, tomarlo a pequeños sorbitos para poder digerir todo lo que me ha sugerido, todo lo que me ha removido. Un libro redondo, me repito, lo sé, pero es que es una perla, una pequeña obra de arte de apenas 191 páginas. Capicúa, como el libro, que gira sobre sí mismo para llevarte siempre al principio, que también es el final. Y no, no estoy hablando de la última temporada de Dark.
«[...] y brindareis todos juntos por un nuevo comienzo. Sientes la tentación de responderle que nada puede comenzar otra vez; que si hay algo que has aprendido es que nada termina nunca».

Gómez Bárcena nos transporta a una habitación de Budapest desde la cual atisbamos los sucesos que tienen lugar en la ciudad desde el final de la II Guerra Mundial hasta los inicios de la revolución húngara de 1956.
«Piensas que a tu alrededor todo se mueve mientras tú permaneces quieto. Piensas en el número de años necesarios para ver desfilar a la humanidad entera bajo tu ventana. Si todo el mundo se mueve, para viajar basta con quedarse quieto, con no moverse en absoluto, y tú quieres estar ahí cuando eso suceda: cuando el mundo acabe de pasar».

Nuestro protagonista parece no querer vivir, pero en realidad todo lo que hace es para sobrevivir, para permanecer con vida. Incluso no comer, incluso no salir de su pequeño habitáculo. Gómez Bárcena nos acerca a un momento histórico que ha sido retratado en innumerables ocasiones y sin embargo lo hace con una voz nueva, sorprendente. Una voz que no te deja indiferente y que pone el dedo en la llaga. Inocentes, culpables… ¿acaso podemos elegir? ¿No será que las circunstancias nos ponen a un lado o a otro de la alambrada sin que podamos hacer nada? ¿Acaso Hobbes tenía razón y somos lobos para el resto de nuestros congéneres?
La parte final del libro me ha recordado a algunos experimentos que se han hecho para estudiar la condición humana y que demuestran que, por así decirlo, el uniforme que nos adjudican hace que adoptemos unos valores y una forma de actuar que se les presupone a las personas que lo llevan. De la misma forma actúa nuestro cerebro cuando en psiquiatría se trabaja con los cambios de rol: nuestras decisiones y formas de actuar se ven alteradas cuando nos ponemos en los zapatos de otros que consideramos distintos a nosotros.
«Quieres decirles todo eso a los soldados y también alguna otra cosa, buscar para ellos cualquier clase de consuelo, porque el pavor de los hombres poderosos es tan grande, tan terrible como ellos mismos, y por eso inspira mayor compasión que ningún otro».


Gracias, Juan Gómez Bárcena, por este regalo.

«Dentro de la salamandra sus páginas parecen florecer por un momento, despojarse de su sinsentido; abrirse como un abanico de fuego para iluminar el mundo por primera y última vez».




Profile Image for Santiago F. Moreno Solana.
169 reviews8 followers
June 18, 2017
No hace falta hacer una lectura completa de la obra para hacerse cargo desde el primer párrafo de que el protagonista hace tiempo que pasó a mejor vida, incluso antes de apostarse en la puerta de lo que un día fue el edificio donde vivió, y eso lo hace en la segunda página del texto.

Y sin embargo... ¿Se puede considerar esto un 'spoiler'? Definitivamente no, porque su muerte, la que se cuenta desde la primera página, es otra, como nos descubre con maestría el autor mientras vamos avanzando en la lectura de la obra. Y, dicho esto, ¿merece la pena recorrer las 191 páginas del texto? Sin duda.

Como si el protagonista no tuviera fuerzas por sí mismo para contar su propia historia, el autor nos sitúa de narradores, lo que crea un doble efecto de implicación en la historia y de angustia. Falta el aire mientras avanzamos. Todo contado en referencia a esa segunda persona, el protagonista, algo que con una temática tan difícil nos hace vernos a su lado, poniéndole la mano en el hombro por momentos, como queriéndole curar de sus heridas, empujarle para que se levante y abandone su acuartelamiento. Angustioso página a página, como cuando el vaho de una historia va desapareciendo de un cristal a través del cuál se nos va dejando descubrir, eso sí, con cuentagotas, y vemos lo que no queríamos ver, aunque ya conocíamos o sospechábamos.

A ratos, me ha hecho pensar en el mito de la caverna, aún cuando el protagonista no trata de experimentar nada (o eso entiendo yo) y aún cuando a veces ve con sus propios ojos lo que va sucediendo y otras mezcla (o confunde) lo que parece ver con sus recuerdos, que en ocasiones se tornan en sueños, otras en visiones y otras en no se sabe muy bien qué.

No he podido evitar a ratos que me recuerde a escenas del libro 'el pianista del gueto de Varsovia' y de la correspondiente película 'El Pianista' (el encierro en esa cárcel de apartamento, la falta de comida durante largas varadas, las visitas de quien le traía alimentos, los cañonazos). Ha habido momentos en que he recordado mi propia visita a Auschwitz un lejano, frío y lluvioso noviembre (hubo tres meses que comí y dormí mal -¿sólo tres meses?-, y sólo fue una visita a unos barracones 'vacíos'; creo que entiendo demasiado bien al protagonista).

Se habla del absurdo de la vida y de su 'valor' (ese Schneider), de la inocencia/culpabilidad y de tantas otras cosas. De lo único que me arrepiento ha sido de leerme esta obra en mis vacaciones, justo después de terminar 'Mi familia y otros animales'. He pasado de la carcajada a la lágrima seca en un plis plas. Creo que es, en todo caso, difícil escoger un momento adecuado para su lectura.

Un apunte: tanto el momento "Schneider" como la manera en que se cuentan los últimos capítulos dicen mucho de la maestría del autor al contar historias. Los que hayan leído 'Los que duermen' sabran de lo que hablo. La historia está escrita con una mano muy fina de principio a fin.
Profile Image for Lars Meijer.
427 reviews51 followers
January 10, 2022
Je heft je hand alsof je hem naar je hoed brengt, maar je draagt geen hoed, en de starre gezichten in hun loges doen niets en zeggen niets.
Profile Image for Kaj Peters.
444 reviews
July 27, 2024
Schuldgevoel over een gestolen leven. In 'Kanada' (2017) keert een vroegere astrofysicus uit Auschwitz terug naar zijn eigen woning in Hongarije. Tussen de ruïnes van kapot gebombardeerde straatblokken blijkt zijn eigen appartement op miraculeuze wijze de oorlog te hebben overleefd. Bijna tot zijn spijt, want de tijd in het concentratiekamp heeft hem geestelijk en lichamelijk uitgeput. Een iets te enthousiaste buurman ziet de kampoverlevende verschijnen en biedt hem meteen aan om zijn leven terug in de goede richting te krijgen. Schouders eronder. Verder. Met optimisme naar de toekomst. Eenmaal terug in zijn oude appartement komt echter de jongere vrouw van de Buurman net uit zijn badkamer geslopen. Duidelijk geschrokken om zijn terugkomst. Overal in het uitgeleefde appartement zijn nog sporen te vinden van tijdelijke bewoners die de plek in zijn afwezigheid hebben gebruikt. Zelfs het meubilair is gestolen, vervangen of weggedaan. Alleen een oude telescoop herinnert hem nog aan zijn leven voor Auschwitz.

Maar de telescoop staat niet langer op de sterren gericht. De naamloze kampoverlevende trekt zich terug in zijn appartement om vat te krijgen op zijn eigen trauma. Hij heeft geen ruimte meer in zijn geest om te accepteren wie hij was of wat hij nog kan worden, maar de tijd kruipt voort alsof hij alleen nog maar gebeurtenissen kan waarnemen als een buitenstaander. Bij leven doodverklaard en compleet gestript van zijn eigen identiteit. Sporadisch komen de herinneringen terug aan de mishandelingen en de mensonwaardige leefomstandigheden. De ziektes en de moorden. Maar de pijnlijkste realisatie is dat juist zijn intelligentie maakte dat hij door de nazi's werd ingezet als taxateur van waardevolle objecten. Of zoals de kampoverlevende met rekenkundige exactheid moest onderzoeken wat er nog te verdienen viel aan juwelen, sieraden, brillen, kledingstukken en zelfs gouden tanden. Wat is er nog van een mens over als hij gekneed is tot een willoos instrument in een vernietigingskamp?!

Ondertussen trekt de Hongaarse geschiedenis aan zijn raam voorbij. De ruïnes worden weer opgebouwd. Hongersnood en armoede. De Russen vallen Hongarije binnen. Ze lijken verslagen door Hongaarse nationalisten. Toch niet helemaal. Opnieuw oorlogstaferelen en geweldsdaden in het straatbeeld. Alles is in beweging, maar toch komt 't steeds weer terug op hetzelfde punt. De kampoverlevende zelf zet geen stap meer buiten de deur van zijn appartement, tot grote ergernis van de Buurman die af en toe zijn vrouw stuurt om eten te brengen of om de poepemmer te legen. In zijn mensonterende leefomgeving heeft de ex-intellectueel inmiddels zijn oude studieboeken verbrand en het enige waar hij zich aan vastklampt is één pagina van de astroloog/theoloog Johannes Schneider (1728-1778). Deze denker hield vast aan het archaïsche principe van het geocentrisme (het hele universum draait om de aarde) terwijl het heliocentrisme (de aarde draait om de zon) al gangbaar was in het wetenschappelijke discours.

'Kanada' (2017) van Juan Gómez Bárcena doet wat denken aan 'Slaughterhouse-Five' (1969) van Kurt Vonnegut. In die klassieke traumaverwerkingsroman raakt het personage Billy Pilgrim 'unstuck in time' als zijn beschadigde brein niet meer een alledaags ritme volgt. Een buitenaards wezen helpt hem om vat te krijgen op deze vervreemdende conditie. Net als Vonnegut schetst Bárcena iemand die door een oorlogstrauma is losgekoppeld van zijn tijdsbesef en via een pseudowetenschappelijke invalshoek betekenis probeert te vinden. Stilistisch gaat Bárcena nog een stapje verder door de afstandelijke manier waarop zijn verteller consequent over zichzelf spreekt in de jij-vorm. Als iemand die zo is losgekoppeld van zijn eigen 'ik' dat hij zichzelf alleen nog in de derde persoon kan zien. Zichzelf beschouwend als een kille observator: verwijtend en beschuldigend. Deze volstrekt onsentimentele opzet is even wennen, maar het werkt wel als je je beseft hoe pijnlijk dit verknipte zelfbeeld eigenlijk is.

Zoals de zichzelf pijnigende verteller in 'Kanada' (2017) is losgekoppeld van zichzelf, zo houdt hij ook een afstand tot andere mensen. Eigenlijk de enige personen die dichtbij komen zijn de overdreven weldadige buurman en zijn schuchtere vrouw. Zij komen immers om eten te brengen of om de po te legen. Toch ziet een oplettende lezer al vanaf het begin dat hun ogenschijnlijke goedheid meer gedreven wordt door eigenbelang of zelfs schuldbesef. De tijd verstrijkt en de Buurman wordt steeds ongeduldiger om de inertie van de kampoverlevende. Nu wordt het zoetjesaan tijd om verder te gaan, heus. Maar er komt een oplossing als de Buurman besluit om andere kamers onder te verhuren aan derden. Zelf verdient hij er goed geld aan. De getraumatiseerde man is toch teveel bezig met zichzelf om erom te kunnen malen. Misschien dat de grootste tragiek van 'Kanada' (2017) is dat deze overlever zichzelf blijft straffen voor een schuldvraag die zo overduidelijk bij anderen ligt.

Juan Gómez Bárcena weet met 'Kanada' (2017) die precaire balans te vinden tussen literaire speelsheid tegenover zo'n loodzwaar onderwerp als Auschwitz. Licht genoeg om het als lezer te kunnen verdragen, maar respectvol naar de zwaarte van de historische werkelijkheid. Hij maakt de complexe schuldvraag van één getraumatiseerd individu óók tot een intrigerende schets van de parallellen tussen verschillende ideologieën. Of zoals de kampoverlevende vanuit zijn eigen Holocausttrauma ziet hoe het opkomende Stalinisme opnieuw mensen stript van hun individualiteit. En altijd weer tonen verraders en profiteurs zich bereidwillig om onmenselijke systemen van dienst te zijn.
Profile Image for Virginia M. Salamanca.
12 reviews
March 12, 2021
Me he vuelto absolutamente adicta a Juan Gómez Bárcena. Su narrativa es sublime, sus tiempos, sus metáforas, su ritmo.
Kanada me ha parecido una maravilla, no puedo ponerle absolutamente ninguna pega. Lo único que hay que tener es un mínimo de paciencia y muchas ganas de disfrutar con el libro, ya que a medida que avanzas en la narración todo va cobrando sentido y sientes que es imposible parar de leer.

Es el segundo libro que leo de este autor, y ha conseguido que quiera volver a leer sus obras según las termino. No me había pasado nunca.

Impresionante.
Profile Image for bitterböse.
11 reviews1 follower
March 16, 2024
Blue note 'Kanada' - Juan Gómez Bárcena

Een mens verwondert zich over de troebele wateren die Juan Gómez Bárcena heeft lopen dreggen in de aanloop naar de conceptie van Kanada (2017). Daarna moet talent het hebben overgenomen, de auteur was relatief jong toen hij het werk schreef. Wat een pen. Wat een vaart. Wat een koortsdroom.

Doorgaans blijf ik ver weg van eigentijdse schrijvers. Zij missen vaak de verbeeldingskracht, het vuur of cynisme dat nodig is om enige leeslust op te wekken. Om nog maar te zwijgen over de hedendaagse penvaardigheidsstandaard.

Slecht nieuws voor de bedroevende spreidstand waarin boekhandel of bibliotheek vandaag verkeert want Gómez Bárcena drijft de wig nog dieper. Kanada bevindt zich hierbij aan het lovenswaardige eind van het spectrum, ofwel de letterkundige cuvee.

Kanada is een teerput waarin we vallen, zijn ban niet aflatend. Dit ongetwijfeld door de snelheid van het relaas maar des te meer vanwege het metier van de schrijver. Gómez Bárcena moet het niet hebben van dure woorden of een wijd uitgesponnen plot. Dit aangeboren talent schept beeldspraak zonder weerga.

Op voorspraak van de referent: de protagonist staat als een landjuweel waar het de getraumatiseerde orator betreft. Meer dan eens ben ik vanaf mijn hoge kansel omlaag gestort, struikelend over de onbezielde parler van vermeende 'traumapatiënten'. De meeste auteurs komen niet verder dan een simpele declaratie. Misschien missen ze de drift; trauma is geen smuk. U raakt het niet aan maar wentelt erin. Het is de blue note.

Aldus Wikipedia:
"Blue notes zijn tonen die niet in westerse toonladders voorkomen en kunnen worden bereikt met instrumenten die tonen kunnen 'buigen' [...]"

Beschouwen we de literatuur als instrument en onze samenleving als toonladder, dan beheerst Kanada de blue notes, zeer, goed.

Het eldorado aan de Wisla, in casu het Kanada-Kommando, zorgt voor tijdloze vervoering. Zijn uitzonderlijke weelde wordt meegezeuld door het hoofdpersonage naar zijn woonst in Boedapest. Het is aldaar dat de goudkoorts zich in volle furie ontbindt. De ziekte ontvalt de blaadjes met een parfum van Sturm und Drang; de arrogante lezer zal het als penetrant ervaren.

Het naamloze personage bewaakt een intens purgatorium dat vanuit een jij-vertelperspectief wordt belicht. De vertelstem en de anonimisering van de personages dragen bij tot de vervreemding. Ze bestendigen de ontbinding van onze menselijkheid in 'het anderen'. Een gevoel dat eveneens het geweld en de pervertering in de kampen spiegelt.

Kanada heeft dat fascinerende goddeloze; de lezer staat in de vestibule van de naakte mens. De auteur treedt krachtig op door een amalgaam te smeden tussen de Holocaust en de Hongaarse Opstand, het stelt de heling formeel buiten spel. De perspectivische woestenij wordt opgelegd aan een voltooid trauma.

Wij, hier, vandaag, gezeten in ons nette boudoir wars van de hortende tonen, schrikken ons te pletter wanneer de hand van de meester het venster lapt. Voorbij het ontkalkte glas ligt een grillig veld; de 'gebogen' westerse normen braak over het papier. De letters afgescheiden zoals het zout uit onze kelderwanden.

Bravo, bravo voor dit mycelium. Kort maar krachtig. Onontbeerlijk voor aficionado's van het delirium, de herders van onze soort en misschien zij die binnenkort naar wat verkoeling smachten.


Ik las 'Kanada' van auteur Juan Gómez Bárcena, in het Nederlands vertaald door Nadia Ramer, uitgegeven bij Wereldbibliotheek (2021). ISBN: 9789028428034
Profile Image for Nora Eugénie.
187 reviews175 followers
July 24, 2017
Testimonio sobrecogedor donde se mezcla la culpa, el dolor, la enfermedad; donde atendemos a la cotidianidad de un cuerpo que ha sobrevivido en carne, pero no en alma a la tragedia de la guerra y a lo que se vio obligado a hacer en ella, el peso de haber sido partícipe y que le retribuye, no la alegría de haber vuelto a casa sano y salvo, sino herido y trastornado para siempre, recluso y enclaustrado aún en libertad. La manera en que está escrito es hermosa y al mismo tiempo turbadora.
Profile Image for Isabel Marqués.
9 reviews17 followers
June 16, 2020
La historia es demoledora y penetrante, humana de una manera fría, con un interés casi más anatómico que historiográfico. Juan Gómez Bárcena es probablemente uno de los escritores que más han cultivado esa ciencia inexacta de ponerle al lector el cuerpo en un puño y llevarlo por derroteros filosóficos nada agradables, pero que sin embargo prometen un destello final, una iluminación que te cambie la mirada aunque sea por este año o por este mes. Ya solo por eso el autor merece un reconocimiento. Por eso, y por supuesto por su culto a la perfección del lenguaje y su transiciones entre imágenes reales e imaginadas. El final del libro también es un destello, una pequeña yaga que duele hasta que te das cuenta de que ya ha cicatrizado de alguna manera, de que ha habido un intercambio de fuerzas que contrarresta el dolor entre el principio y el final.
La razón por la que le doy tres estrellitas es que libros con este planteamiento espacio temporal se llevan escribiendo desde los años setenta. Los críticos llevan desde dos mil y poco intentando ponerse de acuerdo en qué vendrá después del postmodernismo literario, ya que si hay algo en lo que están de acuerdo es que ya no se pueden escribir novelas con el mismo planteamiento existencialista y la ironía gratuita de Pynchon, Vonnegut o McCarthy. Que qué duda cabe que seguimos escribiendo sobre la huella de estos autores, que es imborrable, irreversible, pero a estas alturas en los tiempos de las fake news y del Trumpismo y de las vidas corrientes convertidas en un reality show y del big data brother no podemos volver a escribir sobre el principio que es el fin que es el principio y otras metáforas de violencia intrínseca a la civilización humana después de lo del hueso y el cohete, o sobre astrónomos que no tenían razón pero qué importa ese detalle si construyeron otro universo perfecto y armonioso que se deshizo al bajar a la tierra. Es triste que todavía escribamos sobre la gran masacre de la historia como reducto de todas las masacres y no sepamos pensar en cómo romper el ciclo cuando otros autores llevan casi treinta años intentándolo. Y es triste que un escritor tan científico y tan luminario (un tío que según la solapita del libro es literato, historiador y filósofo) termine esta gran novela con ese potente "ejercicio literario" propio de un MFA en Harvard consistente en escribir tu propio pasaje de La Flecha del Tiempo.
Profile Image for Yobaín Vázquez.
543 reviews10 followers
April 15, 2025
Me quise arriesgar a no saber nada de la trama de esta novela porque confío mucho en Gómez Bárcena. De modo que entré a la historia con estupor, un tipo regresa a su casa temiendo que la hayan destruido. No sabemos qué pasa exactamente, en qué contexto, es un espacio indeterminado, pero todo remite a Kafka, hasta por las pequeñeces de cómo importa la letra K como en el tono depresivo y opresivo.

Creí incluso que era una reconfiguración de la historia, se habla de una moneda que no conozco, nombres raros o de escritura distinta como Kanada. Poco a poco se nos va revelando, esclareciendo de qué va, empiezan a salir referencias más claras como el comunismo. El hombre del que conocemos se queda encerrado en su casa, apenas apoyado por uno de sus vecinos. No ocurre gran cosa en esa primera parte, salvo el tedio, la culpa, la indiferencia. Algo así como un Bartleby.

Sin darnos apenas cuenta, al menos así me pasó, nos lleva fuera de esa casa, hacia el pasado, de dónde proviene ese hombre, su mítica Kanada, y qué hacía. Ahí es cuando ya no hay pierde, es la guerra y el encierro, lo que se debe hacer para sobrevivir. Me fascina que aún con lo manoseada que puede estar ciertas narrativas bélicas de ciertos años específicos, aún se pueda ofrecer una perspectiva distinta y con un estilo novedoso.

Y sí, su narrador lo hace en segunda persona, por lo que podemos ponernos en los zapatos de este hombre. De nuevo, la prosa lenta y depresiva hace que uno se olvide de este recurso literario. No cansa esa segunda persona. Esta novela está dentro de esos viajes interiores en un mundo arruinado. Quizá hasta tiene algo de Kertesz, y ya con esto acabo las referencias a enormes autores porque eso es lo que es Juan Gómez Bárcena, un escritor que dialoga hasta crear algo nuevo y profundamente humano.
Profile Image for Saúl Girón.
483 reviews9 followers
June 17, 2019
Una historia muy fuerte.

Prisionero! La peor prisión es la que nos autoimponemos. La peor muerte, es cuando morimos por dentro, antes que nuestro cuerpo lo note.

Este libro es la antítesis de El Hombre en Busca de Sentido. Un hombre sin sentido para vivir, no vive. Si mucho, respira!

Muchas veces me he preguntado qué pensaba o qué sentía un alemán, soldado o civil, que presenció o fue parte de esa crueldad llamada Segunda Guerra Mundial. Lo que no me había preguntado, es que hacía la pobre gente que, luego de haber sufrido el abuso alemán, tuvieron la “suerte” de seguir adelante, aunque no quisieran. Definitivamente, interesante punto de vista la de este autor.

Algo que me encantó, es el estilo y la forma en que se narró la historia, pues me convirtió a mí en el personaje principal.
Profile Image for Cornapecha.
250 reviews19 followers
July 7, 2025
Libro tremendo, por lo que cuenta y por como lo cuenta el autor. No suelo salir demasiado de mi zona de confort lectora, y cuando lo hago intento acertar en mis elecciones. Y en este caso creo que lo hice. Kanada es de esos libros que te obligan a leerlos poquito a poquito, por el poso que tienen y porque el autor te fuerza a seguirlo por caminos no tan trillados como suele ser habitual.

Y así te va atrapando en esa historia no historia, en ese relato de las oscuras profundidades de la mente y de las atrocidades que el ser humano es capaz de infligirle a otros seres humanos sin pestañear. Sin maniqueísmos, sin moralinas, la cruda realidad vista por una psique que ya no va a volver del lado oscuro.

Si hay libros que dejan huella en el lector, Kanada es uno de ellos.
Profile Image for Ena.
204 reviews
April 29, 2024
It´s very hard to rate this book, it is destroying the reader emotionally and talks about the worst things of course. In the beginning it was not easy to get into the story, finding out who the man is, where and when he is. Then I could not stop reading, with horror. Sure we know history. But here it is put into a different angle. We think about the language that was used and that would create a certain image, being manipulative on the protagonist. We think about guilt. And we think about what the world community now makes from history or what is the right way to remember, the right way to cope and heal from trauma, even or particularly when we have not been present.
757 reviews1 follower
October 18, 2017
Este libro recoge el monólogo interior que sufre un superviviente de los campos de concentración e incineración alemanes. A lo largo de los años se va enclaustrando más en su habitación sin apenas salir, construyendo su propia celda en su despacho, siendo invadida su casa por personas que desconoce a los que sus vecinos alquilan las habitación. Tambien narra la lucha contra el comunismo en muchos paises tras la caída de los nazis en muchos paises.
Profile Image for Julia Modde.
464 reviews23 followers
October 5, 2018
Das ist der Albtraum eines Buches und es ist eine wahnsinnig gute Autorenentdeckung.
Zuerst: dieses Kammerspiel des Grauens und der Versehrtheit, in der eine traumatisierten Mann und sein Nachbar auftauchen, ist ein echter Brocken, der im Magen liegt. Keine Gute-Nacht-Lektüre.
Aber: das Buch ist derart gut geschrieben, sprachlich und emotional innovativ, dass es gelesen werden muss.
Also: für Fans von psychologischen Historienromanen oder für Liebhaber sehr guter sprachlicher Bilder.
Profile Image for Ann.
232 reviews72 followers
May 6, 2022
Dit boek heeft mij diep geraakt. Als iemand wil weten hoe een trauma aanvoelt, lees dan dit. Het boek is geschreven in de tweede persoon enkelvoud, en in het begin vraag je je af waarom. Naar mate het boek vordert, besef je gewoon dat de verteller zo getraumatiseerd is, dat hij buiten zijn lichaam leeft. Wel, overleeft is een beter woord. Wat een verteltalent is die Juan Gomez Barcena!

Profile Image for Javier Enriquez.
42 reviews1 follower
September 25, 2017
“…fiebre de pensamientos que arden espontáneamente justo antes del final”.

Impactante relato al regresar al hogar, después de la peor pesadilla, en el que lo que no se dice es tan fuerte como lo que no se dice.
22 reviews6 followers
April 4, 2019
Es un libro diferente en cada una de las páginas. No es un lectura fácil te exige como lector y eso me ha encantado. La forma de narrar la voz que te va guiando a ti. Contiene escenas duras pero que están tratadas con maestría. Totalmente recomendable pero no es una lectura ligera
Profile Image for Eteocles.
454 reviews23 followers
September 11, 2019
Es un libro que me ha dado una pena tremenda. Sin nombrar el elefante en la habitación, te deja ver las consecuencias de la guerra en una gente que tiene que aprender a recuperar quién era. El problema es que funciona durante las primeras 100 páginas y el resto me parece más de lo mismo. Es emocionante hasta que se atasca en ese primer recurso y no sale de ahí.
Displaying 1 - 30 of 51 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.