Loslaten en verdergaan
Kun je het je voorstellen, dat je weg moet uit het land waar je opgegroeid bent? Dat je alles moet achterlaten, je vrienden, je school, je huis. Dat de mensen uit het land waar je woont, jou niet meer in hun land willen. Dat je op een boot staat en zwaait naar je eigen land, waar je nooit meer terug zult komen.
Het gaat in het boek ‘Nooit meer thuis’ over deze gebeurtenissen. Het verhaal gaat over Lily, een Nederlands meisje opgegroeid in Nederlands-Indië. Op het moment dat de mensen in Nederlands-Indië zich gaan verzetten tegen het gezag, krijgen alle Nederlanders de keus om staatsburger te worden in het nieuwe ‘Indonesië’ of om terug naar Nederland te gaan. Lily en haar gezin kiezen om terug te gaan. Je volgt het leven van Lily op het moment dat zij en haar gezin terugkeren naar Nederland. In het boek zijn de boottocht en de eerste paar maanden in Nederland beschreven. Er is alleen nog één ander probleem, Lily ziet steeds een man terugkomen in haar dromen. Wie is deze man?
Martine Letterie
Het boek ‘Nooit meer thuis’ is geschreven door Martine Letterie. Letterie heeft na haar middelbare school getwijfeld welke opleiding ze zou gaan doen: Nederlands of geschiedenis? Uiteindelijk heeft ze Nederlands gekozen en ze schrijft nu veel historische jeugdboeken. Op die manier combineert ze de twee vakken die haar erg interesseren.
Historische jeugdboeken
Het boek ‘Nooit meer thuis’ valt onder de historische jeugdboeken, dit betekent dat het boek zich afspeelt in een historisch kader. Uit het verleden kunnen we veel lessen halen. De les die ik haal uit dit boek, is dat buitensluiten van bepaalde mensen echt van alle tijden is. Vluchtelingen hebben het immers in ons land ook niet gemakkelijk. Dit boek is een boeiende aanvulling op het vak geschiedenis. De kracht van dit genre zit in de details over en aandacht voor hoe mensen vroeger leefden, dachten en voelden. In dit boek is dit ook terug te vinden. Lily neemt de lezer mee door haar verleden. Ze vertelt over haar leefsituaties voor de oorlog en tijdens de oorlog en vertelt bijvoorbeeld over de constante angst die ze had, toen haar vader in de oorlog elders moest werken. Historische jeugdboeken worden pas gelezen door kinderen van 9 jaar of ouder, omdat dat de leeftijd is waarop het tijdsbegrip zich verdiept. De belangrijkste lezers zijn tussen 11 en 15 jaar. Op die leeftijd kunnen leerlingen pas verbanden leggen tussen verleden en heden. Voor dit genre geldt, als je er door gefascineerd bent, kan je er geen genoeg van krijgen.
Mening
De geschiedenis van Nederlands-Indië, ken ik eigenlijk niet zo goed. Laat staan dat ik er ooit over na heb gedacht hoe het voor de mensen in die tijd geweest moest zijn. Ik wist dat er kampen waren en dat deze mensen in verschrikkelijke omstandigheden hebben geleefd, maar ik wist niet dat ze in Nederland eigenlijk niet geaccepteerd werden. Dit boek heeft mij de ogen geopend en het was voor mij ook goed te plaatsen in de tijd van nu. De Nederlanders die terugkwamen uit Indië moesten een nieuw leven opbouwen, maar wat dacht je van alle vluchtelingen die naar Nederland komen?
‘Ze kan de geur van Indië al niet meer ruiken; die wordt verdrongen door die van de zee en van de diesel van het schip. Een traan trekt een koud spoor over haar wang.’
Het citaat hierboven komt van de allereerste bladzijde uit het boek ‘Nooit meer thuis’. Dit citaat geeft een goed beeld van het gevoel dat je krijgt door het boek. De schrijfster schrijft het boek op zo’n manier dat je haast zelf Indië gaat missen. Er worden veel details genoemd en voor mij werkt dat erg goed, omdat ik op die manier een beter beeld in mijn hoofd kan maken over hoe het eruit heeft gezien.
Het taalgebruik dat Letterie gebruikt in het boek is over het algemeen gemakkelijk. Ze schrijft in korte en makkelijke zinnen. Letterie gebruikt soms Indische termen en ik vind dat dit zowel negatieve als positieve punten heeft. Het is positief, omdat op die manier nog meer de geschiedenis naar boven komt. De moeder zegt tegen Lily weleens Soedah, wat ‘laat maar’ betekent. Zo zijn er in het boek meer van deze woorden en onderaan de pagina worden deze woorden altijd uitgelegd. Toch vind ik het ook een negatieve kant hebben, omdat je maar één keer een woord uitgelegd krijgt. Soms vergeet je wat een woord betekent en is een stuk moeilijk te begrijpen.
Verder schrijft Letterie nog over een man die Lily steeds ziet in haar dromen. Ik begreep niet waarom ze deze man steeds laat terugkeren. Toen ik erachter was gekomen hoe dit zat, werd het voor mij nog onduidelijker. De reden waarom Lily deze man ziet, vind ik niet gepast voor kinderen en ik denk dat het veel vragen en misschien angst kan oproepen.
Het boek ‘Nooit meer thuis’ raad ik aan, aan mensen die geïnteresseerd zijn in het leven van de mensen die uit Nederlands-Indië terugkeerden naar Nederland. Door het verhaal kun je je beter inleven in de mensen die emigreren naar Nederland. Daarnaast is het taalgebruik gemakkelijk en is het verhaal erg gedetailleerd. Wel geef ik een waarschuwing mee voor de man die Lily steeds ziet in haar dromen. Mocht je na het lezen van dit boek, erg zitten met deze man die Lily ziet, praat er dan vooral over.