De familie Heylen houdt in de pastorie van een Vlaams dorp haar jaarlijkse herdenking van de dood van Moeder. Maar dit jaar ontstaan er op die plechtige dag wrijvingen en misverstanden die leiden tot een chaotisch feest. In een mengeling van seksualiteit en geweld nadert het uur van de waarheid. Een priester die onder druk van de omstandigheden zijn morele bijstand weigert en daardoor een catastrofe veroorzaakt, de ontroerende Natalie, de burleske familieleden, de losgeslagen jongeman Claude - zij allen vormen het tableau vivant van een van de bekendste romans van Huga Claus.
Hugo Maurice Julien Claus was een Vlaams schrijver. Hij was een veelzijdig kunstenaar: romancier, dichter, toneelschrijver, schilder en filmregisseur. Toen hij opteerde voor euthanasie (legaal in België) veroorzaakte dit veel deining.
Hugo Maurice Julien Claus was a leading Belgian author, writing primarily in Dutch. He was prominent as a novelist, poet, playwright, painter and film director. His death by euthanasia, which is legal in Belgium, led to considerable controversy.
"About Deedee" is one of the best short novels by the prolific Flemish writer (and eternal Nobel Prize candidate) Hugo Claus (1929-2008). In essence it's about a very banal event: the annual meeting of the family Heylen in the presbytery of the fictitious but very Flemish village Memmel, to commemorate their dead mother.
Claus offers a flawless typecasting of petty bourgeois characters: the chubby Nathalie, the maid of the pastor and virtually his wife, her frivolous sister Jeanne with her Italian husband Giaco (an obsessive vegetarian), her brother Albert (sickly, unemployed, alcoholic), the genteel Mrs Tilly and the star of the show DD (ergo 'Deedee'), an abbreviation of the name André, who in the beginning seems to be the servant, but turns out to be the priest. All characters have great respect for him (because of his "mystical" side), but gradually that awe is completely undermined.
Normally the prose style of Claus is quite baroque, but here it is very restrained: he offers a sober and yet sharp registration of striking details and emotions. As always with Claus the main theme is the petty bourgeois morality (related to catholicism) and the introvert character of individuals, hiding behind a mask of self delusion.
Dit verhaal van Claus leest als een koortsdroom, die steeds meer begint te ontsporen tot alle grenzen beginnen te vervagen in één lucide ervaring die ondanks het koortsige toch duidelijk haarscherp is. Ik heb nog maar een boek van Claus gelezen, "De Verwondering" en dit boek voelt hetzelfde aan, niet qua opbouw of qua verhaal, maar qua ontsporing in wat voelt als een droom die groeit en groeit en op het einde als een bel uit elkaar spat. Het is vaag en tegelijk heel duidelijk, de opbouw werkt goed toe naar de climax en laat je achter met een heel andere blik op de personages dan toen je begon met lezen. Ik vond het leuk dat er afgewisseld werd qua perspectief tussen de personages en ik weet niet hoe Claus dit doet, deze koortsdroomachtige boeken schrijven, maar ik kan het wel appreciëren! Ik ken geen enkele andere auteur die dit op deze manier kan schrijven; maar daarvoor is hij natuurlijk wel de grote Hugo Claus. Het is een roman die mij doet terugdenken aan mijn studentenjaren en waarvan ik weet dat ik er nog zoveel meer in deze roman zit dan ik na deze vluchtige eerste lezing eruit heb kunnen halen en na het lezen van analyses zoals die op de DBNL, groeit mijn bewondering alleen maar meer. Ik eindig met te herhalen: daarvoor is dit de GROTE Hugo Claus. Petje af. Mic Drop.
Dit boek heeft me doen inzien dat een goed boek niet altijd gelijkstaat aan een mooi boek.
Ik vond dit geen mooi boek. Puur subjectief gezien. Rare plot, rare thema's. Raar.
Echter, objectief gezien is dit een goed boek. Hoewel je kan discussiëren over wat een 'goed' boek is. Hugo Claus kan fantastisch schrijven en alles zit goed in mekaar. De personages zijn goed uitgewerkt. Enzovoort.
Ik kon het dus zeker wel appreciëren. Om nu te zeggen dat ik nog vaak boeken ga lezen van Hugo Claus voor mijn plezier, is een andere zaak.
Heel speciaal boek. De beste vergelijking die ik kan maken is wanneer je te veel gedronken hebt en allerlei dingen uitspookt en dan de volgende dag wakker wordt, en je herinnert je alle blunders die je begaan hebt. Je herinnert je niks in detail en alles wat door elkaar. Zo kwam dit boek over voor mij. Ik vind het zeker een kunst om dat te kunnen. Er stonden ook een paar heel mooie metaforen en zinnen in.
Wat een mooi verhaal(tje). Waar ik met Het Verdriet van België nog moeite had met Claus, kon ik hem in deze andere oer-Vlaamse historie veel beter smaken. Is het omdat ik ondertussen wat Mortier achter de kiezen heb?
Claus beschrijft heel erg mooi en to the point de jaarlijkse bijeenkomst van een Vlaams gezin voor de herdenking van Moeder. Het arriveren van de familie, de mis en het nakaarten (wat wat uit de hand loopt) vormen samen een knappe achtergrond voor een inzicht in de verschillende familieleden Heylen die op subtiele, en dus erg significante, manieren verschillen van elkaar.
Heel mooi afgemeten pas doorheen de ocharme dik honderd pagina's van een klein familiedrama
Haastig besprekingen van deze roman doornemend (ik wilde meer weten over de toedracht), kwam ik enkele keren de term "tableau vivant" tegen. Dat etiket is geschikt. Bij het lezen der eerste hoofdstukken zeer onder de indruk van de soepele en poëtische manier waarop de auteur de gebeurtenissen beschrijft. De personages hebben "vlees", er is haast sprake van geuren, smaken en kleuren. Het geheel is "aards" en vochtig. Zelfs het huis waarin zich het grootste gedeelte van de roman afspeelt ademt en is er, mét de personages. Toch, het geheel is nog al verwarrend. Er wordt zo'n rijkdom aan details over de geschiedenis en bijzonderheden van de vele personages over de lezer uitgekieperd, de lezer moet zich concentreren om dit allemaal op te nemen. Ik liet het allemaal tot me komen zonder me al te druk te maken over mijn opname van het geheel, genietend van de "schilderingen" die de auteur ter plekke voortbracht wijl mijn ogen de zinnen lazen. De scènes en de attitudes die met mildheid en tederheid geschetst worden zijn dierbaar herkenbaar voor mensen die in Nederlandstalig België zijn opgegroeid, net zoals de drukkende bekrompenheid die toevallige buitenstaanders (zoals Giacomo) af- en uitstoot beschamend herkenbaar is. In de slothoofdstukken ging de auteur echter ofwél mijn petje enigszins te boven , ofwél is hij er niet werkelijk in geslaagd zijn "tableau vivant" op vertelkundig bevredigende wijze te ontknopen. Het einde lijkt een beetje een warboel, waarbij allerlei dramatische gegevens er "inderhaast" bij werden gesleept, die misschien wel schetsmatig de auteur voor ogen hebben gestaan toen hij z'n plot ontwierp en hem indrukwekkend toeschenen, maar die - maar ik ben bereid toe te geven dat ik als lezer misschien tekortschiet - van minder indrukwekkende -makelij- toescheen. Bij visuele kunst mag zo'n woeste, enigmatische onduidelijkheid "verf pakken", in de roman komt het wat onvolkomen over, de lezer heeft recht op wat meer helderheid en een beter uitgewerkte ontknoping. Het sprong gewoon te zeer van betrekkelijk helder naar al te woest en te weinig beheerst climaxgeweld. De suggestie van een climax is daarom nog geen werkelijke geslaagde climax. Bijvoorbeeld het één en ander mocht wel eens opgehelderd worden over de ware aard van Deedee. Waarom was hij zo weinig responsief tegenover de met zichzelf worstelende Claude? Was hij zelf ook "zoals Claude"? Zoiets zocht ik, maar ik vond niet genoeg stof om me daar een duidelijk beeld over te vormen, met hier en daar wat geruchten van vage toespelingen kan ik wel zo'n theorietjes opbouwen, maar de schrijver zou me niet zo aan mijn lot mogen overlaten. Een deken, snel, en een warmwaterkruik. Het uiteindelijke onderhoud tussen de twee belangrijkste personages mocht voor mijn part veel uitgebreider uitgewerkt zijn, het had een gewichtig ankerpunt kunnen zijn in de roman, een ontlading na de spanning en een bezinning.
De familie Heylen houdt in de pastorie van een Vlaams dorp haar jaarlijkse herdenking van de dood van Moeder. Dit jaar ontstaan er op die plechtige dag wrijvingen en misverstanden die leiden tot een chaotisch feest. In een mengeling van seksualiteit en geweld nadert het uur van de waarheid. Een priester die onder druk van de omstandigheden zijn morele bijstand weigert en daardoor een catastrofe veroorzaakt, de ontroerende Natalie, de burleske familieleden, de losgeslagen jongeman Claude, zij allen vormen het tableau vivant van een van de - in mijn ogen - beste romans van Hugo Claus.
Afwisselend herkenbaar, vreemd, intrigerend en merkwaardig samenhangend. Een rare mengeling van een lokaal (Vlaamse) tijdsgebonden situatie met universele menselijke eigenschappen. Boeiende lectuur uit een andere tijd mits voldoende inlevingsvermogen.
Citaat : Je hebt je toog uitgetrokken om onder ons te zijn als één van ons , en nu terwijl je bij me bent durf je je niet meer tonen in je belachelijk blote vel, o, neen, je moet weer een toog aantrekken , je kamerjas, om mij te laten voelen dat ik een andere ben, iemand die je afstoot. Review : Omtrent Deedee is één van de romans binnen het immense oeuvre van Hugo Claus (1929-2008) die mensen anno 2011 nog altijd aanspreekt omwille van zijn messcherpe analyse van een hypocriete samenleving. Hugo Claus had soms, en waarschijnlijk ook terecht, een negatief mensbeeld. En een florisant voorbeeld van de uitwerking hiervan was Omtrent Deedee.
Centraal in dit boek staat de familie Heylen, die in de pastorij van een West-Vlaams dorp haar jaarlijkse herdenking van de dood van hun moeder houdt. Het is altijd wat ongemakkelijk bij het begin van de jaarlijkse bijeenkomst. Alsof beslissende gebeurtenissen in het voorbije jaar hen vervreemd hebben. Maar hoe verder het verhaal vordert, hoe meer de situatie verandert en hoe meer de bijeenkomst het karakter krijgt van een grote orgie.
Alle gasten lijken wel netjes te zijn, maar stuk voor stuk hebben ze zo hun duistere kanten. Deze tegenstelling komt zelfs terug bij de priester. Hij weigert zijn ambt te vervullen en gedraagt zich net als alle anderen en onthoudt zich ook niet van de erotisch getinte spelletjes. Het toppunt is wel zijn gesprek met Claude, waarin Claude hem vertelt dat hij homo is en Deedee hem in zijn sop gaar laat koken.
Hugo Claus was een magistraal verteller en hij weet dan ook de wrijvingen en misverstanden, met zowel komische als dramatische effecten weer te geven. Moraal van het verhaal: wanneer de drank rijkelijk vloeit slaan de katholieke moraal en preutsheid aan diggelen, zo lang het maar heteroseksueel is.Wat dronken gefrutsel kan ook nog, maar een ernstig gesprek nee hoor.
Aanvankelijk had Claus het opgevat als een filmscenario, maar omdat de rolprent toen niet van de grond kwam, opteerde hij voor de romanvorm. Later goot hij Omtrent Deedee ook in een toneeltekst (Interieur uit 1971) om er in 1989 dan toch onder eigen regie de speelfilm Het sacrament van te maken. Omtrent Deedee is één van de werken van Hugo Claus die zijn zeer gevoelige manier van schrijven in al zijn glorie aantoont.
Hugo Claus was mijn favoriete schrijver in mijn middelbareschoolperiode. In de idioot lange vakantie na het eindexamen las ik als toetje van de literatuurlijst 'Het Verdriet van België'. En trouwens ook 'Opwaaiende zomerjurken', maar dat is voor een andere keer.
De laatste dertig jaar heb ik nog maar sporadisch iets van Claus gelezen. 'Omtrent Deedee' las ik al eens eerder, in de tijd dat ik nog lid van een bibliotheek was (voor het laatst in Tilburg, ergens in mijn studententijd dus). Vermoedelijk was de aanleiding dat ik de verfilming (Het Sacrament, van Claus zelf) had gezien.
Het is echt een boek uit het Clausiaanse universum en daar geniet ik van. Elk huisje heeft zijn kruisje, maar deze West-Vlaamse familie heeft me echt een partij kruisen zeg! De vertelstructuur neigt naar Faulkneriaans, alleen niet zozeer om meer zicht op de gebeurtenissen te krijgen maar vooral op de personages wanneer we hun monologue intérieur mogen horen in het aan hen toegewezen hoofdstuk. Althans, de familieleden, de 'vreemden' Deedee, Giaco(mo), Tilly en Lutje komen niet aan het woord.
En dus blijft de ene centrale figuur, Deedee, een beetje een mysterie. We moeten zelf invullen. Ik zou dat iets anders doen dan Paul Claes in zijn analyse, die je overigens moet lezen als je dit boek leest. Dat haal je er echt niet allemaal zelf uit. https://www.dbnl.org/tekst/anbe001lex...
Wat mij betreft is er namelijk geen twijfel mogelijk over de homoseksualiteit van Deedee, die spat ervan af. Zelfs de uiterst naïeve Natalie lijkt dat door te hebben, daarom verzint ze voor Tilly iets over een vrouw. Maar vooral: juist daarom wendt Claude zich tot hem, juist daarom is Claude's hoop op Deedee gevestigd. Ik vind de toenaderingspoging zelfs eerder homo-erotisch dan vader-zoon-achtig.
Wat in de analyse echt goed wordt uitgelegd en het boek een prachtige dubbellading geeft is hoe het bacchanaal van de familie een boerenkermis is waarin in feite een mis wordt nagebootst.
4,5 ster wat mij betreft. 5 gaat me net iets te ver.
Een goed boek waarin de waanzin (of enthousiasme) grote hoogtes bereikt. Een soort snelkookpan die steeds meer vertraagt en waarin de druk hoger wordt. De vorm is interessant omdat er steeds van perspectief wordt gewisseld tussen de aanwezige personen maar de tijd steeds doorgaat.
Ik heb na het lezen wel nog een aantal vragen. Ik snap sommige karakters niet helemaal. Waarom ze doen wat ze doen is me niet helemaal duidelijk. Dan voelt het toch alsof ik niet helemaal ben doorgedrongen tot het verhaal.
Een boek dat ik aantrof in de hoop papieren en documenten die mijn 91jarige vader besloot weg te werpen bij het "ordenen" van zijn vroegere werkkamer. Ik heb lang gewacht om een recensie te schrijven over dit boek...en eigenlijk weet ik nog altijd niet of ik dit nu een goed of niet zo goed verhaal vind. Duidelijk Hugo Claus, maar vind de afloop maar flauwtjes. Ook vind ik het ritme van het verhaal tergend langzaam.