Όποιος διαβάσει αυτό το βιβλίο ή αυτή την κριτική πρέπει να έχει κατά νου τρία δεδομένα:
α) Το βιβλίο είναι ευφυέστατο
β) Το βιβλίο είναι υποδεέστερο του συγγραφέα του
γ) Το βιβλίο είναι όσο πικρός μπορεί να είναι ένας καφές με πολλές κουταλιές καφέ, ελάχιστο νερό και καθόλου ζάχαρη.
Ο Φλωμπέρ πανέξυπνος και προσαρμοστικός του κερατά έπαιζε στα δάχτυλα τα ρεύματα και παιχνίδιζε απ’ το ένα στο άλλο. Το αντίστοιχο του αλλά σε επίπεδο ύφους είναι ο Πάλλισερ. Με μεγάλη ευχέρεια και φυσικότητα δεν υιοθετεί κανένα ύφος, παρά μόνο για λίγο, για όσο εξυπηρετεί κάποια ανάγκη, που ο αναγνώστης θα καταλάβει τελευταίος.
Το βιβλίο κυλάει σα νερό, δε μπορείς να το συγκρατήσεις στα χέρια σου σα σχήμα, παρά μόνο σα μια υγρασία. Κι υπάρχουν υγρασίες που σου αφήνουν μια ευχάριστη δροσεράδα στα χέρια που τη θες, ειδικά τις ζεστές μέρες κι είναι και κάτι υγρασίες σαν αυτές που σου μένουν απ’ τις ιδρωμένες παλάμες, που καθόλου δεν τις θες. Αυτό σου μένει απ’ τον Αισθησιαστή.
Στο κέντρο ένας άνθρωπος που θέλει άλλους δίπλα του χωρίς να ξέρει το λόγο, είτε είναι γυναίκες, είτε φίλοι, ακόμη και μια δουλειά με την οποία εντέλει πειραματίζεται. Αναλαμβάνει ευθύνες, κολλάει, διαλύεται και μέσα σε όλα αυτά νοικιάζει ένα διαμέρισμα που το πάτωμα λόγω κάποιας καθίζησης, είναι επικλινές. Επίσης, έχει ποντίκια που στη γενική υποχωρητικότητα του, τον εγκλωβίζουν σ’ ένα κομματάκι της κουζίνας. Στο κέντρο όλων μια διαβρωτική σχέση, με μια γυναίκα με ψυχολογικά προβλήματα και κυριότερο την παντελή αδιαφορία για τον εαυτό της, που φτάνει μέχρι του σημείου να τον περιφρουρεί, για να μπορεί να τον πονάει. Τίποτα δεν καταλήγει καλά.
Απλά τα πράγματα; Σαν πολλές άλλες ιστορίες; Συμφωνώ. Διάβασε το όμως κι αν μείνεις λιγότερο έκθαμβος από ‘μενα απ’ την ικανότητα του συγγραφέα να σε κάνει να αισθάνεσαι σαν κατσιασμένος, σα να έχει περάσει από πάνω σου στρατόπεδο, μαζί με τις Καναδέζες, σαν την παλάμη που μένει με το μεταφερόμενο ιδρώτα της άλλης παλάμης και έχοντας συνεχώς την τύψη για μια ιστορία που ήσουν μόνο αναγνώστης και που παρόλ’ αυτά σου θυμίζει χιλιάδες δικές σου μικρό- ή μεγαλό- υποχωρήσεις σε διάφορα επίπεδα, εμένα να μου τρυπήσεις τη μύτη.