Το βιβλίο αρχίζει την 21η Απριλίου 1967 που η συγγραφέας πήγαινε στη Β' Γυμνασίου και τελειώνει στις 24 Ιουλίου 1974 που έπεσε η χούντα και είχε πλέον ενηλικιωθεί.
Είναι ένα βιβλίο αναμνήσεων από τη ζωή των νέων εκείνα τα χρόνια, δικών της αναμνήσεων, των συμμαθητών και των μετέπειτα φίλων της. Είναι για όλα εκείνα που σημάδεψαν τους νέους και τους άλλαξαν, τις καθημερινές εμπειρίες, την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα και τα διεθνή γεγονότα της κάθε χρονιάς που τους επηρέασαν.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Πρόλογος 1. Η νύχτα της 20ής προς την 21η Απριλίου 1967 Τι συνέβη εκείνη τη νύχτα, πώς οργανώθηκε το πραξικόπημα, ποιοι πρωταγωνίστησαν στο γεγονότα (στρατιωτικοί, πολιτικοί, βασιλιάς) 2. 1967 Η πρώτη μέρα της δικτατορίας, η πολιτική κατάσταση τον πρώτο χρόνο, οι νέοι νόμοι, οι διώξεις των αντιφρονούντων 3. 1968 Το Τάμα του Έθνους, εκπαίδευση, Ολυμπιακοί αγώνες, δημοψήφισμα, χουντική τρομοκρατία, διεθνείς αντιδράσεις εναντίον της χούντας 4. 1969 Βιβλία και αναγνώσεις, παρανομία και κανόνες συνωμοτικότητας, Αλέκος Παναγούλης, συλλήψεις, δίκες αντιστασιακών 5. 1970 Κηδεία Γεωργίου Παπανδρέου, λογοκρισία, πολιτισμός, οι διανοούμενοι εκδηλώνουν την αντίθεσή τους στο καθεστώς, έκδοση της συλλογής "18 Κείμενα" 6. 1971 Κηδεία Γιώργου Σεφέρη, εορτασμός της επετείου της 21ης Απριλίου στο Παναθηναϊκό Στάδιο 1. 1972 Αντιδράσεις των νέων. Σπουδαστικό της Ασφάλειας, αντιδικτατορικές εκδηλώσεις 8. 1973 Τα γεγονότα της Νομικής, διαδηλώσεις, τα αιτήματα των φοιτητών, η εξέγερση του Πολυτεχνείου 9. 1974 Δικτατορία Ιωαννίδη, φοιτητές στην παρανομία, η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, η πτώση της δικτατορίας και η αποκατάσταση της δημοκρατίας - Βιβλιογραφία
Η Μαρίζα Ντεκάστρο γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στη Σορβόννη Παιδαγωγικά και Λογοτεχνία για Παιδιά και Νέους. Δίδαξε στην ιδιωτική εκπαίδευση Ιστορία και Λογοτεχνία σε μαθητές του δημοτικού. Έχει γράψει βιβλία γνώσεων για παιδιά, σε θέματα ιστορίας και τέχνης, και μεταφράζει λογοτεχνία για νέους και ενήλικες. Από το 1998 γράφει κριτική παιδικού και εφηβικού βιβλίου σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, της IBBY-Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και της συντακτικής επιτροπής του ηλεκτρονικού περιοδικού Ο ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ. Βιβλία της έχουν τιμηθεί με το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων (2006, 2018, 2020, 2023), το Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων της IBBY – Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου (2012, 2016, 2021) και το Βραβείο Μετάφρασης Νεανικού Βιβλίου της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας (2014). Αναγράφηκε στον Τιμητικό Πίνακα της IBBY 2016 για τη μετάφραση στα ελληνικά του νεανικού βιβλίου Θαύμα. Βιβλία της περιλαμβάνονται στον κατάλογο White Ravens 2017 και 2018 της Διεθνούς Νεανικής Βιβλιοθήκης του Μονάχου.
Το βιβλίο της βραβευμένης συγγραφέα Μαρίζας Ντεκάστρο “2651 ημέρες δικτατορίας”, με μια πρώτη ανάγνωση, αναφέρεται στο πώς βίωσε τη Χούντα η συγγραφέας. Η Ντεκάστρο ήταν μια αστή έφηβη όταν έγινε το πραξικόπημα, ενώ το καλοκαίρι του 1974 τη βρήκε ενήλικη και πολιτικοποιημένη, σαφώς ωριμότερη και αλλαγμένη.
Ένα τέτοιο βιβλίο, ένα ιστορικό- εκπαιδευτικό βιβλίο για μαθητές, που δεν κρύβει, δεν ωραιοποιεί, αλλά ταυτόχρονα δεν είναι δυσνόητο, έλειπε από την ελληνική αγορά καθώς δύσκολα κάποιος θα τολμούσε να απευθυνθεί αποκλειστικά σε παιδιά και να τους εξηγήσει τι συνέβη στην Ελλάδα {και τι συνέβαινε ταυτόχρονα στο εξωτερικό} κατά τη διάρκεια της επταετίας. Για να είμαστε ειλικρινείς, η πρόσφατη ιστορία, από τον Εμφύλιο και έπειτα, ακόμα πονάει και διχάζει τους Έλληνες, καθώς σε κάθε οικογένεια υπάρχουν προσωπικά βιώματα που επηρεάζουν την κρίση των μελών της. Πάντως, σε μια ιστορική καμπή για τη χώρα μας, σε μια εποχή που η Αριστερά αμφισβητείται, που το Κέντρο μοιάζει ανύπαρκτο και που η Δεξιά παλεύει να αποδείξει ότι δεν είναι φασίζουσα, αλλά φιλελεύθερη, είναι σημαντικό και χρήσιμο να εκδίδονται ιστορικοπολιτικά βιβλία για παιδιά {με μια προφανώς αδιαμφισβήτητη υποκειμενικότητα από τον εκάστοτε συγγραφέα} με στόχο φυσικά να μορφώσουν τους μελλοντικούς πολίτες και όχι να διαμορφώσουν τους μελλοντικούς ψηφοφόρους.
Αν αναρωτιέστε κατά πόσο η Ιστορία μπορεί να είναι αντικειμενική ή όχι, η επιστημονική απάντηση είναι πως οι όροι «αντικειμενική ιστορία» ή «αντικειμενική αλήθεια» δεν υφίστανται. Δεν υφίστανται, διότι ο κάθε ιστορικός-συγγραφέας έχει ένα μοναδικό τρόπο αντίληψης των γεγονότων, άρρηκτα συνδεδεμένο με τα βιώματα, τα διαβάσματα, τα ακούσματα και τις εμπειρίες του. Η Ιστορία, λοιπόν, (κατα) γράφεται από τους ανθρώπους. Ένας από τους ανθρώπους που (κατα) γράφουν την Ιστορία μέσα από ιστορίες, αφηγούμενοι με τον δικό τους τρόπο, φυσικά έχοντας ως αφετηρία από τα γεγονότα, είναι η Μαρίζα Ντεκάστρο, που απευθύνεται σε νεαρούς αναγνώστες και τους μιλάει για το χρονικό διάστημα με αφετηρία την 21η Απριλίου του 1967 μέχρι την 24η Ιουλίου του 1974, από το στρατιωτικό πραξικόπημα ως την έλευση του Κωνσταντίνου Καραμανλή στη χώρα και τον σχηματισμό κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας. Τους μιλάει για τις 2651 σκοτεινές ημέρες (ομολογώ πως ποτέ δεν τις είχα μετρήσει) κατά τις οποίες, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος προχωρούσε με βήματα γοργά και άλλαζε, η Ελλάδα ήταν στον γύψο.
Το ζωντανό και επεξηγηματικό κείμενό της, που πιάνει μνήμες και τις ανάγει σε Ιστορία, συνοδεύεται από την πρωτότυπη και ελκυστική για τα παιδιά, υψηλής αισθητικής, εικονογράφηση του εικαστικού Βασίλη Παπαγεωργίου, ο οποίος επεξεργάζεται φωτογραφίες που αντλεί από δημοσιεύματα του ελληνικού και του διεθνούς Τύπου της εποχής.
Η συγγραφέας αφηγείται χρονολογικά γεγονότα και περιστατικά από τη ζωή στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια εκείνων των χρόνων μπλεγμένα με αναμνήσεις καθημερινών ανθρώπων, δικές της, συμμαθητών της και φίλων της, καθώς μεγαλώνουν, ωριμάζουν και πολιτικοποιούνται. Αναφέρεται σε όλα αυτά που σημάδεψαν και άλλαξαν τη γενιά της {και κατ’ επέκταση και τις επόμενες γενιές}: πολιτικά, κοινωνικά, επιστημονικά, καλλιτεχνικά γεγονότα που επηρέασαν τη χώρα μας αλλά και ολόκληρο τον κόσμο. Αναφέρουμε ενδεικτικά τη λογοκρισία, τις συλλήψεις και τις εξαφανίσεις, τη δικτατορία του Φράνκο, το κίνημα των χίπις, τον πόλεμο του Βιετνάμ, τα τραγούδια του Σαββόπουλου, τον θάνατο του Τσε, τα παιδιά της Μπιάφρα, την κινεζική Πολιτιστική Επανάσταση, τη δενδροφύτευση των Τουρκοβουνίων, την Άνοιξη της Πράγας, τα Μάταλα, τον Μάη του ’68, την Ολυμπιάδα Τραγουδιού στο Καλλιμάρμαρο (θέμα- εύλογα-ταμπού για ορισμένους καλλιτέχνες…), τους Μαύρους Πάνθηρες, την προσελήνωση, την ανακάλυψη του Ακρωτηρίου στη Σαντορίνη από τον Μαρινάτο, το Γούντστοκ, το Ζ του Γαβρά με τις μουσικές του Θεοδωράκη, τη διάλυση των Beatles, τον Νόμο περί Τύπου, την κηδεία του Σεφέρη, τις Ερυθρές Ταξιαρχίες και τη Φράξια Κόκκινος Στρατός, την κυκλοφορία του Imagine, τη Ματωμένη Κυριακή, τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968 και του 1972, το σκάνδαλο Γουοτεργκέιτ, τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, την ανατροπή του Παπαδόπουλου από τον Ιωαννίδη, την επανάσταση των γαριφάλων, το πραξικόπημα στην Κύπρο, το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου στο Μόναχο, την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα μας, τη θεωρία του Στίβεν Χόκινγκ για τις μαύρες τρύπες, την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, την αποχουντοποίηση…
Οι “2651 ημέρες δικτατορίας” χωρίζονται σε εννέα κεφάλαια και περιλαμβάνουν πρόλογο και βιβλιογραφία, ενώ είναι έτσι γραμμένες ώστε να διαβάζονται από παιδιά που φοιτούν στις μεγάλες τάξεις του Δημοτικού και εφήβους. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζονται τα γεγονότα της νύχτας της 20ής προς της 21η Απριλίου και τα υπόλοιπα οκτώ αφορούν το καθένα και μία διαφορετική χρονιά. Στις αριστερές σελίδες καταγράφονται οι προσωπικές αφηγήσεις της Ντεκάστρο, ενώ στις δεξιές η πληροφορία δίνεται στο μεγαλύτερο μέρος της με εικόνες και λεζάντες και αφορά, πλην της αρχής και του τέλους της επταετίας, στα παγκόσμια γεγονότα. Προσωπικά το διάβασα λέξη προς λέξη στα παιδιά μου, 8 και 11 ετών. Και συγκινήθηκα και εγώ και συγκινήθηκαν και εκείνα. Σημειώνω, όμως, ότι γνώριζαν ήδη πολλές πληροφορίες για τη Χούντα, αλλά και για τη διεθνή ιστορία κατά την περίοδο της επταετίας, και ότι εξηγούσαμε παρέα κάθε σελίδα, ανατρέχοντας μάλιστα κατά την ανάγνωση και σε επιπλέον πηγές, στο διαδίκτυο, σε βιβλία και σε οπτικοακουστικό υλικό.
Σας προτείνω να αγοράσετε τις “2651 ημέρες δικτατορίας” ακόμα κι αν τα παιδιά σας είναι μικρά. Καταρχάς είναι ένα βιβλίο που πρέπει να έχετε στη βιβλιοθήκη σας, τόσο για την ιστορική όσο και για την καλλιτεχνική του αξία. Μπορείτε να βρείτε στις σελίδες του αποσπάσματα τα οποία θα διαβάσετε στα παιδιά σας ανεξάρτητα από την ηλικία τους και τα οποία θα μπορέσουν να κατανοήσουν.
Ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο μπορεί να αποδειχτεί το βιβλίο και για τους εκπαιδευτικούς, καθώς θα αλιεύσουν υλικό τόσο για την τάξη όσο και για τη σχολική γιορτή. Κάθε πρόταση διδασκαλίας θα πρέπει αφενός να συναρτά τη συγκινησιακή φόρτιση με την ιστορική κατανόηση και την αντίληψη του ιστορικού βάθους των γεγονότων, αφετέρου να μπορεί να μεταφέρει τον μαθητή από το τότε στο τώρα και από το ειδικό στο γενικό. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου δάσκαλοι και καθηγητές θα μπορέσουν να ενθαρρύνουν τους μαθητές τους να προβληματιστούν πάνω στα πολιτικά, ιδεολογικά και ηθικά ζητήματα που τέθηκαν κατά την περίοδο της δικτατορίας.
Καλή ανάγνωση, με την ελπίδα να βλέπουμε σχολικές γιορτές με παρόντα όλα τα παιδιά και τους γονείς τους, χωρίς κρυμμένους και κατσουφιασμένους δασκάλους, χωρίς καμιά αμφισβήτηση ότι η χούντα πάγωσε τη χώρα, χωρίς καμιά αμφισβήτηση ότι το Πολυτεχνείο είχε νεκρούς, χωρίς καμιά αμφισβήτηση ότι σε όσους βρέθηκαν εκείνες τις ημέρες του Νοεμβρίου μέσα στο ιστορικό κτίριο της Πατησίων, αλλά και σε όσους αντιστάθηκαν στους φασίστες αλλιώς, χρωστάμε την ελευθερία μας. Την οποία οφείλουμε -στους αγωνιστές εκείνους, στους εαυτούς μας και στα παιδιά μας- να διαφυλάττουμε και να την (επανα) διεκδικούμε όποτε απειλείται, μαζί φυσικά με ψωμί και με παιδεία. Αυτή, φυσικά, είναι η προσωπική μου, υποκειμενική προφανώς, άποψη…
Τέτοια βιβλία (γνώσεων) θέλουμε! Να ανοίγουν τη ματιά και τον ορίζοντα! Ίσως είναι το καλύτερο που έχει φτάσει στα χέρια μου για το θέμα!
Βιβλίο γνώσεων, που περιγράφει τα γεγονότα με μεγάλη σαφήνεια, συγχρόνως (και με τη συμβολή της εικονογράφησης) δίνει πληροφορίες για το τι συνεβαινε στον κόσμο εκείνη την περίοδο και με τη φωνή της, η συγγραφέας αφηγείται πώς η ίδια βίωσε ό,τι συνέβαινε.
Θα έλεγα πως κάθε παιδί τελειώνοντας το δημοτικό θα μπορούσε να το διαβάσει. Θα μάθαινε πολλά! Ο τρόπος γραφής της Ντεκάστρο δίνει-σε γεμίζει εικόνες κι η πληροφορία γίνεται κατανόηση.
Πώς να χωρέσεις 2651 ημέρες μέσα 85 σελίδες; Πώς να γράψεις ένα βιβλίο γνώσεων για παιδιά για τη δικτατορία και πώς να τους διηγηθείς ένα τόσο πρόσφατο κομμάτι της Ιστορίας μας; Η Μαρίζα Ντεκάστρο σκέφτηκε να γράψει ένα βιβλίο για την περίοδο της χούντας όπως δεν έχει ξαναγραφτεί, να απευθύνεται σε παιδιά, να μην είναι προϊόν μυθοπλασίας, αλλά να μην μοιάζει και με σχολικό βιβλίο. Και θεωρώ πως το πείραμα πέτυχε.