Het gekaapte brein

by Paul Van Deun

Mensen met alcohol- of andere drugproblemen voelen zich onvrij en machteloos. Ze kunnen zich moeilijk verzetten tegen de innamedrang en blijven doorgaan ondanks de negatieve gevolgen. Veel opvattingen over verslaving zijn vaak fatalistisch of moraliserend en bieden weinig perspectief. De laatste jaren hebben de neurowetenschappen verschillende mechanismen beschreven waarbij de hersenfuncties verstoord raken door gokken, gamen of frequent gebruik van roesmiddelen. Paul Van Deun vertaalt in Het gekaapte brein die onderzoeksbevindingen naar de praktijk van de gesprekstherapie. Hoe kunnen we verslaving beter begrijpen en hoop bieden aan zij die kampen met een verslaving? Aan wat moet de therapie werken? Welke handvaten geven de breinwetenschappen om de weg naar de verandering eenvoudiger te maken? Het gekaapte brein verwerkt recente neurobiologische inzichten over verslaving tot een toepasbare praktijk. Het boek richt zich tot al wie te maken heeft met dit veelvoorkomende maatschappelijke probleem. Dat kunnen zowel eerstelijns professionals zijn (artsen, psychologen, maatschappelijk werkers), als de verslaafde zelf of de familie die zich minstens evenveel vragen stelt.

Genres: Psychology, Addiction

197 pages, Paperback

First published September 19, 2018

About the author

Paul Van Deun is klinisch psycholoog. Hij was 33 jaar directeur van het behandelingscentrum De Spiegel in Leuven. Hij was voorzitter van de Vereniging voor Alcohol en andere Drugs (VAD) en is medehoofdredacteur van het Belgisch-Nederlandse tijdschrift Verslaving&Herstel. Paul Van Deun schreef eerder het succesvolle Het gekaapte brein. Verslavingsgedrag beter begrijpen.

Reviews

[Thomas Lambrecht · Rating 4 out of 5]

'Het gekaapte brein' behandelt verslavingsproblematiek vanuit het neurobiologische standpunt aan de hand van de nieuwste wetenschappelijke inzichten (vaak wordt verwezen naar een studie waarop de 'materie' is gebaseerd). Het betoog is helder en duidelijk, het is eveneens toegankelijk hoewel het er soms wat technisch aan toegaat.

Eerst wordt uit de doeken gedaan wat een verslaving is en hoe het tot stand komt, uiteraard wordt er vooral gekeken naar de totstandkoming van processen in de hersenen die een rol spelen in/bij verslaving(gedrag). Vervolgens worden de 'mechanismen' die aanleiding geven tot een verslaving onder de loep genomen. Een rode draad in het verslavingsverhaal is dat een verslaving 'context gebonden' is, wat impliceert dat iedereen het potentieel in zich heeft verslaafd te worden. Hiermee wordt het oude paradigma omvergeworpen dat vooral gericht was op de stelling dat een verslaving voornamelijk genetisch (belast) is. Men raakt niet verslaafd aan het middel maar aan een aan het middel gebonden situatie, men zou kunnen zeggen het verslaafd raken aan rituelen (gewoontes).

De hoofdstelling van het boek is eigenlijk om 'betere' tools aan te reiken om tot efficiëntere therapie te kunnen komen, en daaraan gekoppeld aan de randvoorwaarden van een therapie voldoening en ondersteuning te bieden. Die randvoorwaarden zijn dan de nabije relaties van degene die de therapie volgt.

Op zich vond ik het leerrijk maar vond het met momenten wat 'belerend', ik had vaak het gevoel van een toon die afstandelijkheid verraad. Zelf verslaafd geweest zijnde en enkele verslavingen met succes overkomen/overwonnen ga ik niet akkoord met de subliminale boodschap / het beeld die hij schetst over de verslaafde. Helaas heb ik moeite om dit adequaat onder woorden te brengen, maar mijns inziens is een mens meer en zekerlijk tot meer in staat dan als wat er in het boek wordt weergegeven.

"Die machteloosheid door het gekaapte brein is de oorzaak van de existentiële pijn waaraan mensen met verslavingsgedrag lijden en dat moet als eerste worden verzacht." Deze zin is de allerlaatste uit het boek en daar ven ik het volmondig mee eens, namelijk dat verslaving een probleem is met een gebrek aan liefde en vooral zelf-liefde. Door stigmatisering, penaliseren, enz... zal het probleem niet opgelost geraken.

[Marijke · Rating 3 out of 5]

"Verslavingsgedrag komt tot stand door automatismen die voortvloeien uit specifieke verslavingsmechanismen. Het is de reactie op de externe uitlokkers die voor terugval zorgen, niet de interne zucht of copingmechanismen om met moeilijke situaties om te gaan. Moeilijke situaties zullen er altijd zijn. Mensen kunnen er dan voor kiezen om zich eens goed te bedrinken of zich te versuffen met cannabis. Het dagelijks drinken of cannabis roken is niet het gevolg van dagelijkse keuzes, maar het is een automatisch gedrag. De cognitieve gedragstherapie die geldt als meest succesvolle therapie bij verslaving gaat daarbij teveel uit van het functionele verslavingsgedrag. Hierbij wordt de oorzaak van verslavingsgedrag een eigenschap van de patiënt: gebrekkige manieren om met stress of moeilijkheden om te gaan. Alsof het remediëren van deze problemen de gevoeligheid voor alcohol en drugs zou laten afnemen? Beter leren omgaan met emotionele of relationele moeilijkheden helpt om zich met meer zelfvertrouwen tegen de aantrekking van drugs te verzetten, maar verandert niets aan de hersenbedrading die voor het controleverlies zorgt zodra er terug producten beschikbaar zijn. Ook door emotionele groei word je niet sterker dan het product."

[Lize · Rating 3 out of 5]

Het boek begon goed en interessant. Goed omdat het in 'eenvoudige' mensentaal werd uitgelegd. Nadien vond ik het wat te wetenschappelijk worden waardoor ik afhaakte en het boek een tijd aan de kant heb gelegd.
Het is interessant om te zien hoe een brein werkt en hoe het reageert op bepaalde situaties en gedragingen. Door dit boek kan je eigenlijk een beetje mee kijken in het hoofd van een verslaafde persoon waardoor je bepaalde reacties en gedragingen van die verslaafde persoon ook beter kan plaatsen.

[Elien · Rating 3 out of 5]

Interessante materie, hoewel schrijven duidelijk niet het hoofdberoep is van de auteur. Ik had er eerlijk gezegd meer van verwacht, maar op zich was het best oké.

[Gilles De Leus · Rating 4 out of 5]

Interessant boek over verslavingen en hoe ze werken

[Joren · Rating 4 out of 5]

Een toegankelijk en leerrijk boek - aanrader voor iedereen die wilt bijleren over verslaving (voor de eigen worsteling of die van een naaste).

[Bonfirebonanza · Rating 4 out of 5]

Handig en informatief als verslaafde