الألفية في بلجراد

by Vladimir Pištalo

Rare Book

Genres: Historical Fiction, Serbian Literature, Novels

312 pages, Paperback

First published January 1, 2000

About the author

Vladimir Pištalo is a Serbian American writer, most notably winning the NIN Award for best novel of the year in 2008, for Tesla, Portrait among Masks.

He graduated from the University of Belgrade's Faculty of Law, emigrated to the United States in 1993 and earned his doctorate at the University of New Hampshire under the theme of the manifold identity of Serbian immigrants. He was a faculty member at Becker College in Worcester, Massachusetts, where he taught World and American history.

In 2021, he became the director of the National Library of Serbia.

Reviews

[Frogy (Ivana) · Rating 3 out of 5]

2.5/5*

[Jadranka · Rating 3 out of 5]

Realan prikaz vremena u kome smo ziveli.

[Ognjen Lopusina · Rating 3 out of 5]

Миленијум у Београду је пре свега роман о Београду, а одмах потом роман о другој половини ХХ века са фокусом на деведесете.
Књига коју сам ја добио на читање је 3. издање и корице су ”истетовиране” тестимонијалсима из француских и, може бити, неких других страних медија или издавачких кућа. Дакле, делује да је Пиштало овом књигом добро одшкринуо нека мала врата која воде у пантеон наших објашњивача стварности за стране читаоце.

Сад кад сам прочитао књигу прилично ми је јасно како је дошло до те сарадње у обостраном интересу. Ово ми је трећа Пишталова књига и најраније написана од свих које сам читао. За разлику од остале две овде имамо какву-такву наративну потку у којој пратимо неко генеричко урбано беге друштванце које је на доста надреалном нивоу испреплетано породично-сексуалним односима (подразумева се ликови су углавном добрано умочени у разно разне бајате стереотипове, од криминалаца до лудих уметника и томе слично). Гро времена посматрамо њихову дезинтеграцију у 90-има али поред тога по мало пратимо и генезу тог друштванцета од међуратног периода све до НАТО агресије (ту онако Пиштало невешто набацује себи за идеолошки волеј о деведесетима који ће да закуца на крају књиге).

Стилски и овде постоји Пишталова потреба да демонстрира своју ерудицију али за разлику од потоњих дела где то курчење представља и преко 75% написаног, овде мало ређе имамо прилику да прочитамо ”као што би рекао Пико дела Мирандола...”. Сама прича о другарима се релативно лако чита и обилује општим местима које смо имали прилику да видимо у Бурету барута, Ни на небу ни на земљи, Потпалубљу и осталим словима љубве у којима се 90ете посматрају искључиво као пакао на земљи. Сам крај књиге делује као да је збрзан и недовршен.

Идеолошки, ја верујем да је Пиштала данас бар мало срамота због начина на који је проткао прилично плиткоумне жутаћке ”слободоумне” ставове везане за све што нам се (свима) догодило. Са друге стране прилично је јасно да су управо те квалификације, и тај ”исправни” став легитимисале ово дело у свим француским, енгелским и америчким библиотекама.

На крају књига се чита релативно лако, и представља значајно сведочанство о неразумевању свега што нам се догађа(ло).

[Matic Slapšak · Rating 4 out of 5]

Moje mnenje o knjigi lahko preberete na https://maticpise.com/2025/05/09/mile...

[Quiver · Rating 4 out of 5]

O Beogradu se verovatno nikada neće moći govoriti bez bola, bez reči o patnji koja njega prožima. Ali to ne znači da su patnja i bol jedino što u njemu postoje, ili čak, ono što ga definišu, što mu čine suštinsko jezgro. Beograd, ako već i nije grad svetlosti, jeste svetla tačka u životima svih onih koji su u njemu barem jednom, nekada živeli. Milenijum u Beogradu govori o svemu tome, i o mnogo čemu više.

[Fekete Macska · Rating 3 out of 5]

Fragments of lives in Belgrade before and during the 1990s, with Belgrade and its tragic and magnificent transfigurations as the real main character: very much in a mid-century central european style in my opinion, and a very easy novel to read.

[Selena · Rating 4 out of 5]

serbian murakami fr
okay so i really like the writing but the sexism is just...i will close my eyes and pretend it doesnt exist just bcs i like the story.
ZORA THOOO I LOVE HER
thats all bye

[black angel · Rating 2 out of 5]

لا أعلم ماذا اصنف هذا الكتاب ، هل هو رواية ؟ هل هو مجموعة قصصية ؟ هل هو خليط ما بين الاثنين ؟ ربما

على أية حال لم اشعر بفضول لإكمال قراءة الكتاب وتوقفت في منتصفه تقريباً ، الاسلوب لا بأس به لكن القصة محيرة فكل فصل يتحدث عن شيء مختلف في زمن مختلف واشخاص مختلفين ، كتاب محير

[Carolina Ramos · Rating 3 out of 5]

Este livro foi um presente muito querido de uma amiga que sabia que eu ia para a Sérvia e o leu antes de me oferecer para confirmar que valia a pena. Grazie Ire :)
Gostei de ler este livro para começar a conhecer a história de Belgrado, da Sérvia e da ex-Jugoslávia durante os anos noventa. Temos vislumbres dos acontecimentos históricos e temos sobretudo acesso a como esses acontecimentos moldaram uma geração e alteraram a vida das pessoas - algumas envergonhadas do seu país, outras radicalizadas e nacionalistas. Foi muito interessante ter acesso a esses estados de espírito através das personagens principais. Depois houve também aspetos de que não gostei tanto, como o que para mim às vezes era um excesso de fantasia e surrealismo. No geral, confirmo, valeu a pena! Sobretudo por o ter lido enquanto estava na Sérvia.

Deixei o livro na livraria Utopia em Belgrado, um sítio muito fixe e revolucionário.

Algumas citações (em italiano):

"Sognò di cantine i cui vini erano disposti come libri in un'immensa biblioteca. Sognò di una città i cui due fiumi trascinavano via con sé ogni affanno, lasciandola spensierata e libera.
Sognò di librerie e di case da tè in cui sarebbe stato bello invecchiare. Sognò di una città in cui era un piacere assecondare il susseguirsi delle stagioni."

"Nella Jugoslavia socialista, la nostra esistenza non era poi così male, ma era posticcia. (...) Nel primo periodo della mia giovinezza, tutto ciò che presentava un qualche interesse era guardato con sospetto. Il modo di fare dei nostri uomini politici dimostrava che la noia era un mezzo di controllo sociale. Mio malgrado, ricordo i nomi di alcuni di loro."

"Bane si trovava a pensare sempre più spesso se non fosse il caso di raggiungere la madre negli Stati Uniti.
I suoi discorsi cambiavano a seconda dell'idea del giorno: andarsene o restare. Quando si sentiva di partire, Belgrado diventava orribile: una città di barbari che circolavano con un osso di traverso nel naso. Quando si sentiva di rimanere, era l'America a diventare orribile: un paese senza Storia, in cui una persona su tre è obesa e gli uomini politici ostentano sorrisi da balene.
«Non voglio andarci, lì non cantano le stesse canzoni che qui», diceva."

"«Anche la nostra città è strana», continuò Bane. «Mi chiedo spesso in che razza di posto vivo. Mi piacerebbe intervistare la città in cui vivo»."

"Come il padre di Boris, Cedomir spegneva tutte le luci in casa, per non sprecare l'elettricità. A volte capitava che spegnesse proprio mentre c'era Olga in bagno.
"Accendi, pezzo di cretino!», sbraitava lei.
Scusa, credevo...», grugniva Cedomir da dietro la porta. A Olga piaceva andare al cinema e piangere durante i film. Cedomir le diceva:
«Calmati, sono soltanto attori. Li pagano bene per farlo».
«Brutto bestione, mi rovini tutto il piacere!», gli rispondeva Olga, inferocita.
Olga e Cedomir erano due fattori Rh incompatibili."

"Era la primavera del 1992. Il conto alla rovescia per il Millennio andava avanti. Dopo la Slovenia e la Croazia, la in Bosnia aveva fatto sì che ci impantanassimo ancora di più. Io non potevo più stare zitto, e scrivevo articoli contro la guerra sui giornali indipendenti. Zora fu sconvolta, ancor più di me, dall'assedio e dall'interminabile martirio di Sarajevo. Si vergognava per tutti gli svergognati. Cominciava a sentirsi complice del crimine, per il solo fatto di comprare ogni giorno il pane e lo yogurt nella città in cui era nata. Boris, intanto, era diventato un nazionalista convinto. E cominciò a litigare con Zora, cosa che fino a poco tempo prima sarebbe stata inimmaginabile."

"«Un cane deve uscire quando ha voglia di pisciare, mica quando la NATO ha voglia che pisci.»"

[Srđan Strajnić · Rating 5 out of 5]

Knjiga je o devedesetim godinama prošlog veka u Beogradu. Najgorim godinama naših života. U tu kaljugu smo upali tada, i do dana današnjeg nismo uspeli da se izvučemo. Pisac ove knjige je formalno uspeo, pošto živi i radi u USA ali čvrsto verujem da je suštinski i dalje u toj kaljuzi. Verujem i da i dalje sanja grad o kome je knjigu napisao kako se iznova i iznova osniva. Upravo je u toku još jedno, novo osnivanje ovoga grada od strane generacije koja ne pamti skorelo blato kojim smo okovani mi njihovi prethodnici. Generacije koja je rođena posle tih kataklizmi devedesetih. Neopterećena. "Bezbrižna, laka i nežna", što reče pesnik nekim drugim povodom. Možda će ta generacija, "sa očima izvan svakog zla", što reče jedan drugi pesnik, postaviti ovaj grad na čvrste temelje i napraviti nesrušive zidove i neprobojne krovove za večnost. Ovaj mučeni grad je to zaslužio. Zaslužio je da nađe spokoj posle svega što ga je kroz dugu istoriju snalazilo. Istorija nas ipak uči da se to neće dogoditi. Da će opet neko negde sanjati san o gradu koji se iznova ruši i iznova osniva. Do kraja vremena. Možda i posle.
(pisano u decembru 2024, tokom studentskih blokada fakulteta)

[Jelena · Rating 4 out of 5]

"Ja sam napustio Beograd zbog jednog zla. Tebe je u sledećoj generaciji oteralo drugo zlo.Da živimo u normalnom svetu , ja i ti bismo bili prijatelji u Beogradu."

Pištalo je kroz likove svojih najboljih prijatelja , njih petoro, opisao grad, opisao nesrećnih deset godina prije dolaska novog milenijuma i medjuljudske odnose uzrokovane ovim periodom. Mogao je da to bude bilo koji grad sa ovih naših balkanskih prostora. To je uradio na njemu svojstven , euriditski način, da se roman čita u dahu.
Mislila sam da ne mogu više čitati romane na ovu temu,ali Milenijum u Beogradu je neočekivano zaslużio moju preporuku.

[Jananbs · Rating 2 out of 5]

I tried. But I couldn't get over the pretentious style trying too hard to imitate classic masterpiece, nor over the misogyny.
The book has its moments, especially when taking more of a realist approach and describing Belgrade during and after the war, but it seems like the writer was trying to use too many voicea and styles that he ended up being lost. Sounds like a good editor was much needed here. Too bad.

[Marko Marić · Rating 4 out of 5]

Pištalo me zaista oduševio. Nisam dobio ono što sam očekivao po naslovu, koricama i vokaciji pisca, dobio sam nešto sasvim suprotno. Plašio sam se da ću čitati neku preterano patriotsku knjigu, koja govori o nekoj verziji istorije Beograda samog, međutim naišao sam na duboko ličnu istoriju grada kojeg čini kombinacija ljudi, mesta i uspomena. Veoma lepo i dirljivo. Zanimljiva je kombinatorika zbog koje se dešava i oblikuje sve kako jeste.

[Tanja Šterman · Rating 3 out of 5]

Roman je sestavljen iz kratkih poglavij, vtisov, fragmentov, ... večinoma o štirih mladih ljudeh v Beogradu. Prvič jih srečamo kot najstnike v času Titove smrti, nato pa v devetdesetih letih, v pričakovanju milenija, leta 2000. Prvoosebni pripovedovalec, Milan Đorđević, piše o svojih ljubeznih, o družinski zgodovini, o vojni, o demonstracijah, ...

Ni me prepričal. Preveč raztrgano, preveč fragmentarno, premalo zgodbe za moj okus.

[Slavica · Rating 4 out of 5]

Pročitala u dahu, lična i poetična priča o Beogradu kroz živote i sudbine jedne grupe prijatelja. Malo previše poetična za moj ukus, ali mi je pomogla da malo bolje razumijem šta se dešavalo u mučnim devedestim.

[Sanja Kanazir · Rating 3 out of 5]

Ja volim način na koji gospodin Pištalo piše, volim formu njegovih dela. Međutim, mešavina vulgarnosti i poetičnosti, koja je na granici sa patetičnošću, nije mi prijala. Volela bih da je bilo više radnje, a manje refleksije, i da je kraj romana rekao nešto više o junacima.

[Radmila]

jioedzx