Het idee van ‘Oude dozen: Een min of meer feministische leesgeschiedenis’ is ontstaan toen het Marja Vuijsje begon op te vallen hoe vaak ze afgedankte feministische boeken in oude dozen langs de weg zag staan. Die afgedankte boeken zijn bijvoorbeeld ‘De tweede sekse’ van Simone de Beauvoir, en ‘De schaamte voorbij’ van Anja Meulenbelt. Achter die boeken doemt de cultuur op van jongeren die vonden dat alles anders moest. Een deel van de naoorlogse generatie wilde af van de braafheid van hun vaders en moeders. Ze vormden een tegenbeweging die onder meer het christendom, de sekseongelijkheid, Amerika, het kapitalisme en truttige ouders aanklaagde. ‘Oude dozen’ is autobiografie, lees- en sociale geschiedenis ineen. Met haar zo bekende scherpzinnige en ironische blik kijkt Marja Vuijsje terug op de Tweede Feministische Golf, haar eigen leven en dat van de min of meer feministische vriendinnengroep die toen gevormd werd.
Prachtig boek wat vooral aanzet tot nadenken. Waarom vindt het hedendaagse discours vooral plaats nav posts op social media en lezen we nauwelijks nog boeken? Ik vind het altijd super troostend dat de dingen waar we ons nu druk over maken al eens door iemand zijn beschreven en geanalyseerd. Een boek biedt ook meer ruimte voor het uitwerken van ideeën, er is veel meer ruimte voor nuance. En vooral door het bespreken van zo'n boek met de juiste groep kom je echt nader tot elkaar - om de perspectieven van anderen te horen in relatie tot de tekst brengt je eigen begrip ook verder. Maar ik geloof dat dat vandaag de dag meer iets is voor de academie. Al lezende leer je ook nog iets over tweede golf feminisme, maar de herinneringen aan hoe ze met mensen van allerlei achtergronden een hechte gemeenschap vormden rond -boeken- , dat is behoorlijk jaloersmakend. Alleen dat al laat zien waarom we boeken nodig hebben, als inkijkje in hoe onze voorgangers zichzelf organiserden en hoe ze de dingen voor elkaar kregen waar wij nu profijt van hebben.
Na het lezen van De feministische leeslijst (Marja Pruis e.v.a.) was dit een boek een welkome aanvulling. Perfect voor mensen die meer willen weten over politiek en persoonlijk gedachtegoed dat ten grondslag lag aan het Tweede Golffeminisme in Nederland.
Citaat : Het is de ideologisch meest geprofileerde literatuur die vaak als eerste het veld moet ruimen. Review : Marja Vuijsje (1955) groeide op in de Indische buurt in Amsterdam. Ze ging naar de mulo en werkte daarna een aantal jaar als typiste. Van 1978 tot 1982 studeerde ze aan de sociale academie in Amsterdam. Ze werkte als journalist onder meer voor Opzij, Vara en de NOS. In 2008 verscheen haar eerste boek ‘Joke Smit. Biografie van een feministe’. Vier jaar later kwam ‘Ons kamp. Een min of meer Joodse geschiedenis’, in 2015 gevolgd door ‘Het rijbewijs van Nematollah. Een migratiegeschiedenis’. Onlangs publiceerde ze ‘Oude dozen. Een min of meer feministische leesgeschiedenis’. Het idee van "Oude dozen' is ontstaan toen het Marja Vuijsje begon op te vallen hoe vaak ze afgedankte feministische boeken in oude dozen langs de weg zag staan. Die afgedankte boeken zijn bijvoorbeeld "De tweede sekse' van Simone de Beauvoir, en "De schaamte voorbij' van Anja Meulenbelt. Achter die boeken doemt de cultuur op van jongeren die vonden dat alles anders moest. Een deel van de naoorlogse generatie wilde af van de braafheid van hun vaders en moeders. Ze vormden een tegenbeweging die onder meer het christendom, de sekseongelijkheid, Amerika, het kapitalisme en truttige ouders aanklaagde. "Oude dozen' is autobiografie, lees- en sociale geschiedenis ineen. Met haar zo bekende scherpzinnige en ironische blik kijkt Marja Vuijsje terug op de Tweede Feministische Golf, haar eigen leven en dat van de min of meer feministische vriendinnengroep die toen gevormd werd. De schrijfster haalt haar eigen herinneringen op en spreekt met 'de vrouwen van toen' over die tijd. Het boek is een autobiografisch verslag geworden, maar ook een lees- en sociale geschiedenis van een tijd die zijn sporen heeft nagelaten in de hedendaagse samenleving. Ook de politieke invalshoek van links-Nederland van na de oorlog krijgt de aandacht in dit boek. Vuijsje werd een enthousiast deelneemster aan de tweede feministische golf uit de jaren zestig, zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Het leverde haar nieuwe vriendinnen op en bracht haar in een zogeheten fem-soc (feministisch-socialistische) praatgroep waar gezamenlijk feministische boeken werden gelezen en werd doorgepraat over het verband met eigen zieleroerselen.In Oude dozen blikt Vuijsje terug op die periode waarin onder het motto ‘het persoonlijke is politiek’ de ene na de andere actie van start ging voor zaken als crèches, arbeidstijdverkorting, sekseneutraal onderwijs, vrije abortus en gratis anticonceptie, of blijf-van-mijn-lijfhuizen. Voor wie die tijd niet zelf heeft beleefd, is Oude dozen een heerlijk en onmisbaar boek, omdat het helder en op lichte toon een beeld geeft van wat de feministen van destijds bezielde. Van de boeken die haar inspireerden, schetst ze kort de betekenis, maar vooral gaat ze in op de context waarin de geëngageerde werken werden gelezen, dat optimistische tijdperk waarin ‘we (werden) voorbereid op een toekomst waarin ook voor meisjes alles alleen maar beter kon worden’. Dat ideaal is de schrijfster nog altijd toegedaan, wat niet wegneemt dat ze ook kritisch is. Zo staat ze vol spot stil bij het vaak fanatiek gekoesterde eigen gelijk waardoor groepen die eigenlijk hetzelfde doel hadden elkaar in de haren vlogen. Extra kleur krijgt Oude dozen door de mooie sfeerbeschrijvingen van de Amsterdamse arbeidersbuurt waar Vuijsje opgroeide of van haar stamkroeg café Bohemia, ontmoetingsplek van ‘buuurtbewoners, krakers, vage kunstenaars, echte jazzliefhebbers en links volk van diverse pluimage’. Een mooi boek dat waarschijnlijk niet de aandacht zal krijgen die het verdient en ook spijtig ook in die oude dozen zal terecht komen.
Deze ‘leesgeschiedenis’ was leuker dan ik dacht, het is interessanter dan verwacht te lezen hoe dezelfde boeken de feministen van de tweede golf hebben gevormd. Maar in het concept zit ook iets belerends en een weemoed die ik niet herken.
Een feest van herkenning en erkenning over vrouwenstrijd in alle vormen en facetten in de jaren 60, 70 en 80 en de literatuur van die tijd. Aanrader met stip!