What do you think?
Rate this book
...bardzo dawno temu, mniej więcej w zeszły piątek...
Wywiad rzeka z jednym z najbardziej kontrowersyjnych współczesnych historyków i socjologów.
Kim jest człowiek określany przez niektórych jako wróg, zdrajca i kłamca? W szczerej rozmowie z Aleksandrą Pawlicką poznajemy nie tylko historię powstania głośnych Sąsiadów oraz kontrowersyjnego Strachu i Złotych żniw. To przede wszystkim opowieść o człowieku "chorym na Polskę" i o historii tej choroby. Książka ta jest panoramą losów powojennej Polski, pokolenia marca 1968, wielkich emigracji i przyjaźni (także tych wewnętrznych), które potrafi przetrwać próbę odległości i czasu. To także powidoki historii. Historii tak strasznych, że budzą przerażenie nawet w samym autorze.
Dziennikarka Newsweeka Aleksandra Pawlicka rozmawia również między innymi z Adamem Michnikiem, Barbarą Toruńczyk, Aleksandrem Smolarem i Ireną Grudzińską-Gross. Dociera do tych, którzy nadal mają odwagę nazwać autora Sąsiadów swoim przyjacielem, nawet jeśli nie jest im z nim po drodze.
Kim jest człowiek określany przez niektórych jako wróg, zdrajca i kłamca? W szczerej rozmowie z Aleksandrą Pawlicką poznajemy nie tylko historię powstania głośnych Sąsiadów oraz kontrowersyjnego Strachu i Złotych żniw. To przede wszystkim opowieść o człowieku "chorym na Polskę" i o historii tej choroby. Książka ta jest panoramą losów powojennej Polski, pokolenia marca 1968, wielkich emigracji i przyjaźni (także tych wewnętrznych), które potrafi przetrwać próbę odległości i czasu. To także powidoki historii. Historii tak strasznych, że budzą przerażenie nawet w samym autorze.
Dziennikarka Newsweeka Aleksandra Pawlicka rozmawia również między innymi z Adamem Michnikiem, Barbarą Toruńczyk, Aleksandrem Smolarem i Ireną Grudzińską-Gross. Dociera do tych, którzy nadal mają odwagę nazwać autora Sąsiadów swoim przyjacielem, nawet jeśli nie jest im z nim po drodze.
310 pages, Paperback
First published October 3, 2018
31 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
February 17, 2021
Biografia w formie wywiadu rzeki z Janem Tomaszem Grossem, świetnie napisana, do połknięcia w kilka godzin. W pierwszej części w bardzo ciekawy sposób autor wspomina lata 60 prowadzące do Marca '68 i emigracji. Najciekawszym było spojrzeć od środka na środowisko Klubu Poszukiwaczy Sprzeczności i jego członków, młodych idealistów, których dzisiaj już ciężko byłoby sobie wyobrazić w jednym pokoju bez awantury.
Druga, to już rozważania i komentowanie pracy naukowej autora, który okazał się bardzo ciekawym człowiekiem. Dzisiaj znając większość informacji, którymi Gross szokował Polaków w latach dziewięćdziesiątych, z innych publikacji, a samego autora znając jedynie z doniesień medialnych, uderzyło mnie to, jak bardzo zbliżone są moje poglądy na relacje polsko-żydowskie do tych Grossa. Choć wiele można mu zarzucić - przede wszystkim język i nieprecyzyjność najbardziej kontrowersyjnych wypowiedzi - wydaje się on postacią, którą, gdyby nie istniała, należałoby wymyślić, po to żeby pobudzić w kraju jakąkolwiek dyskusje na tak trudne, a bardzo ważne w kontekście przyszłości tematy.
Na koniec warto pochwalić Aleksandrę Pawlicką, której udało się pobudzić rozmówcę to bardzo ciekawych odpowiedzi, samej będąc tłem i nie przeszkadzając czytelnikowi w lekturze.
Druga, to już rozważania i komentowanie pracy naukowej autora, który okazał się bardzo ciekawym człowiekiem. Dzisiaj znając większość informacji, którymi Gross szokował Polaków w latach dziewięćdziesiątych, z innych publikacji, a samego autora znając jedynie z doniesień medialnych, uderzyło mnie to, jak bardzo zbliżone są moje poglądy na relacje polsko-żydowskie do tych Grossa. Choć wiele można mu zarzucić - przede wszystkim język i nieprecyzyjność najbardziej kontrowersyjnych wypowiedzi - wydaje się on postacią, którą, gdyby nie istniała, należałoby wymyślić, po to żeby pobudzić w kraju jakąkolwiek dyskusje na tak trudne, a bardzo ważne w kontekście przyszłości tematy.
Na koniec warto pochwalić Aleksandrę Pawlicką, której udało się pobudzić rozmówcę to bardzo ciekawych odpowiedzi, samej będąc tłem i nie przeszkadzając czytelnikowi w lekturze.
February 15, 2019
Szczęśliwe dzieciństwo i wczesna młodość w Warszawie. Wśród przyjaciół uważany był za duszę towarzystwa, błyskotliwego, z dużym poczuciem humoru i powodzeniem u kobiet. Na emigracji też mu się poszczęściło. Studiował i robił karierę akademicką na dobrych amerykańskich uczelniach. Ale to tam dopadła go depresja, życie osobiste nie bardzo się układało. Gdy przyjeżdża do Polski starzy przyjaciele widzą w nim trochę innego człowieka, bardziej zamkniętego. Rozgoryczonego? Nie wszyscy dawni znajomi podzielają tezy jego - jak je nazywa amerykański badacz i przyjaciel - naukowego pisarstwa zaangażowanego. Tezy, których głównym tematem jest polska współodpowiedzialność za Zagładę.
Ten jest z ojczyzny mojej, ale go nie lubię; Sąsiedzi; Strach; Złote żniwa i wreszcie opublikowany w 2016 roku artykuł Wschodnioeuropejski kryzys wstydu, który skrytykowali nawet niektórzy przyjaciele Jana Tomasza Grossa, to te publikacje stanowią centralną oś naukowego życiorysu autora i w największym stopniu decydują o jego społecznym odbiorze, w Polsce i za granicą. Jednak z wywiadu, który przeprowadziła z nim Aleksandra Pawlicka, uzupełnionego wypowiedziami jego bliższych i dalszych znajomych, dowiadujemy się również mnóstwo o Polsce, jaka go ukształtowała, o rodzinnej i środowiskowej atmosferze w przedmarcowej Warszawie, o pokoleniowym szoku roku 1968. Jest to zatem w pewnym sensie podwójne, niezwykle cenne świadectwo aktywnego uczestnika i poszukiwacza prawdy o korzeniach historycznej epoki, której umowny początek sięga roku 1939. Pozycja trudna do przecenienia, napisana żywym językiem, z prawdziwą pasją i autentycznym zaangażowaniem wszystkich rozmówców.
Słuchałam audiobooka, którego wykonawcami nie są, o dziwo, Pawlicka, Gross i jego przyjaciele, lecz profesjonalni lektorzy. Było to dla mnie przykrą niespodzianką, tym bardziej że timbre głosu Wojciecha Chorążego nie za bardzo, moim zdaniem, przystaje do osobowości Grossa. Ale rozmowa jest na tyle ciekawa i wciągająca, że szybko przestałam na tę niedogodność zwracać uwagę.
Ten jest z ojczyzny mojej, ale go nie lubię; Sąsiedzi; Strach; Złote żniwa i wreszcie opublikowany w 2016 roku artykuł Wschodnioeuropejski kryzys wstydu, który skrytykowali nawet niektórzy przyjaciele Jana Tomasza Grossa, to te publikacje stanowią centralną oś naukowego życiorysu autora i w największym stopniu decydują o jego społecznym odbiorze, w Polsce i za granicą. Jednak z wywiadu, który przeprowadziła z nim Aleksandra Pawlicka, uzupełnionego wypowiedziami jego bliższych i dalszych znajomych, dowiadujemy się również mnóstwo o Polsce, jaka go ukształtowała, o rodzinnej i środowiskowej atmosferze w przedmarcowej Warszawie, o pokoleniowym szoku roku 1968. Jest to zatem w pewnym sensie podwójne, niezwykle cenne świadectwo aktywnego uczestnika i poszukiwacza prawdy o korzeniach historycznej epoki, której umowny początek sięga roku 1939. Pozycja trudna do przecenienia, napisana żywym językiem, z prawdziwą pasją i autentycznym zaangażowaniem wszystkich rozmówców.
Słuchałam audiobooka, którego wykonawcami nie są, o dziwo, Pawlicka, Gross i jego przyjaciele, lecz profesjonalni lektorzy. Było to dla mnie przykrą niespodzianką, tym bardziej że timbre głosu Wojciecha Chorążego nie za bardzo, moim zdaniem, przystaje do osobowości Grossa. Ale rozmowa jest na tyle ciekawa i wciągająca, że szybko przestałam na tę niedogodność zwracać uwagę.
March 24, 2019
Niezwykle mądra i wartościowa książka. Rozmowa, która zapada głęboko w pamięć, każe zupełnie inaczej spojrzeć na pewne sprawy, pewne rzeczy przewartościować. Jan Tomasz Gross to człowiek, który nie boi się mówić i pisać tego co myśli, burzyć narodowych mitów i wymiatać spod dywanu brudów, które przeleżały tam przez dziesiątki lat i których, zdaniem większości Polaków (również tych znanych, kształtujących opinię publiczną), nie należy ruszać. Wielu zarzuca Grossowi, że patrzy na świat przez "żydowskie okulary", że ma niewystarczający warsztat historyczny, że jest zbyt radykalny... Nawet jeżeli jest w tym odrobina prawdy, to i tak nie zmienia to faktu, że skala antysemityzmu w Polsce była i nadal jest ogromna, a dzięki twórczości Jana Tomasza Grossa, chociaż niektórym uda się "odkryć", że jesteśmy nie tylko narodem ofiar, ale także katów...
November 10, 2018
2/3 książki zajmuje wywiad rzeka z autorem "Sąsiadów", 1/3 to opowiadającym o relacjach z nim przyjaciołach, naukowcach.
Bardzo ciekawa opowieść o rodzinie Jana Grossa, przedwojenne losy dziadków, tragiczna, okupacyjna historia matki, Hanny Szumańskiej, której pierwszy mąż zginął na Pawiaku. Później mamy dzieciństwo, potyczki z późną gomułkowszczyzną Polski Ludowej, marzec i emigrację. Mierzenie się z historią własną, swojego dziedzictwa pozostawionego w Polsce, w końcu depresji na którą cierpi. Walka przemądrzałego trochę człowieka z ludźmi tak nienawidzącymi innych jak tylko Polacy potrafią, bolesne ciosy w plecy, gdy "erudyta" próbuje walczyć czasem jednak na ślepo.
Bardzo ciekawa opowieść o rodzinie Jana Grossa, przedwojenne losy dziadków, tragiczna, okupacyjna historia matki, Hanny Szumańskiej, której pierwszy mąż zginął na Pawiaku. Później mamy dzieciństwo, potyczki z późną gomułkowszczyzną Polski Ludowej, marzec i emigrację. Mierzenie się z historią własną, swojego dziedzictwa pozostawionego w Polsce, w końcu depresji na którą cierpi. Walka przemądrzałego trochę człowieka z ludźmi tak nienawidzącymi innych jak tylko Polacy potrafią, bolesne ciosy w plecy, gdy "erudyta" próbuje walczyć czasem jednak na ślepo.
August 5, 2021
Pan Gross powiedział, cytuję: „Jadę z Warszawy do Berlina i czuję się, jakbym wracał do siebie? Coś niedobrego musiało się stać.”
Tak, Panie Janie, stało się. Pisząc, że Polacy wymordowali więcej Żydów niż Niemców, wtedy to się stało. Dochodzimy do jakiegoś absurdu, który rani wielu ludzi. Może dobrze, że większość walczących (w tym Pana matka) o to, by mógł Pan nazywać się Polakiem, już nie żyją. Skoro mnie to dotyka, to nie chcę myśleć, co czuliby oni.
Nie żałuję, że przeczytałam ten wywiad, utwierdził mnie tylko w przekonaniu, jaka skomplikowana jest natura człowieka skrzywdzonego. To zobaczyłam, czytając książkę. Żal mi, naprawdę, bo wiem, że ciężko będzie się Panu przyznać do błędu, a czas tyka. Man jednak nadzieję, że na końcu swojej drogi się Pan opamięta, tylko to już dla Polski nic nie zmieni. Niestety.
Z książki wynika, że Pan Jan miał bardzo kolorowe życie, pełne wzlotów i upadków. Przechodzimy przez dzieciństwo po dorastanie, dostajemy wypowiedzi przyjaciół i uwikłania pełne historycznych i politycznych anegdot. Wydawałoby się, że to było dobre, długie życie, jednak czuć gorycz i smutek związany z niezrozumieniem (po słynnej książce, nawet przyjaciele się odwrócili).
Bardzo dawno temu był człowiek, wielowymiarowy człowiek, smutne, że taki smutny. Pytanie, dlaczego.
PS. Jedwabne - W momencie, gdy rozpoczynane jest śledztwo w sprawie ustalenia faktycznej liczby ofiar (Liczba 1600 podana w książkach Grossa – to liczba mieszkańców żyjących w tamtym okresie w Jedwabnem), więc kiedy rozpoczynane jest śledztwo w sprawie ustalenia faktycznej liczby ofiar, rabini żydowscy żądają wstrzymania prac, prawo żydowskie W POLSCE zabrania naruszania miejsc spoczynku. To jak to jest z tymi liczbami?
Po latach IPN po ekshumacji zwłok wyjaśnia "nieścisłości". Pan Gross pomylił się tylko o 80%.
Oczywiście liczba 1600 jest już w obiegu i stwierdzenie, że Polacy wymordowali więcej Żydów niż Niemców, wróć... NAZISTÓW. Przecież musimy być poprawni politycznie. My tak, oni nie.
Jedwabny interes – Leszek Czajkowski
„Jakiś Gross się na nas zaciął,
Grzmią Wyborczej jęki stadne,
Że Polacy Starszym Braciom
Urządzili rzeź w Jedwabnem.
Starczy spojrzeć do „Sąsiadów”
Pisarz nić wypadków mota.
Ani ładu, ani składu,
Kropla faktów - kubeł błota.
Lecz wiadomo, o co chodzi
Autorowi brudnej książki.
W antypolskich bzdur powodzi
Walka idzie o pieniążki.
Geszefciarzy cwana grupa
Chce dorobić się na trupach
Jakiś Gross teorie chore,
Wysnuł czyniąc wróżby z fusów.
Żeśmy byli wręcz motorem
Żydowskiego eksodusu
Lewicowy świat nie wierzy
W romans Icka ze Stalinem.
Przeliczają buchalterzy
Na dolary naszą winę.
Płacą więcej niż są w stanie Kraje,
gdy je opluć sprytnie.
Na strzelistym Manhattanie
Holokaustu biznes kwitnie.
(…)
Że za hitlerowskie zbrodnie
Polska nie zamierza płacić.
I przestańcie mą Ojczyznę
Straszyć antysemityzmem.”
Tyle w temacie.
Tak, Panie Janie, stało się. Pisząc, że Polacy wymordowali więcej Żydów niż Niemców, wtedy to się stało. Dochodzimy do jakiegoś absurdu, który rani wielu ludzi. Może dobrze, że większość walczących (w tym Pana matka) o to, by mógł Pan nazywać się Polakiem, już nie żyją. Skoro mnie to dotyka, to nie chcę myśleć, co czuliby oni.
Nie żałuję, że przeczytałam ten wywiad, utwierdził mnie tylko w przekonaniu, jaka skomplikowana jest natura człowieka skrzywdzonego. To zobaczyłam, czytając książkę. Żal mi, naprawdę, bo wiem, że ciężko będzie się Panu przyznać do błędu, a czas tyka. Man jednak nadzieję, że na końcu swojej drogi się Pan opamięta, tylko to już dla Polski nic nie zmieni. Niestety.
Z książki wynika, że Pan Jan miał bardzo kolorowe życie, pełne wzlotów i upadków. Przechodzimy przez dzieciństwo po dorastanie, dostajemy wypowiedzi przyjaciół i uwikłania pełne historycznych i politycznych anegdot. Wydawałoby się, że to było dobre, długie życie, jednak czuć gorycz i smutek związany z niezrozumieniem (po słynnej książce, nawet przyjaciele się odwrócili).
Bardzo dawno temu był człowiek, wielowymiarowy człowiek, smutne, że taki smutny. Pytanie, dlaczego.
PS. Jedwabne - W momencie, gdy rozpoczynane jest śledztwo w sprawie ustalenia faktycznej liczby ofiar (Liczba 1600 podana w książkach Grossa – to liczba mieszkańców żyjących w tamtym okresie w Jedwabnem), więc kiedy rozpoczynane jest śledztwo w sprawie ustalenia faktycznej liczby ofiar, rabini żydowscy żądają wstrzymania prac, prawo żydowskie W POLSCE zabrania naruszania miejsc spoczynku. To jak to jest z tymi liczbami?
Po latach IPN po ekshumacji zwłok wyjaśnia "nieścisłości". Pan Gross pomylił się tylko o 80%.
Oczywiście liczba 1600 jest już w obiegu i stwierdzenie, że Polacy wymordowali więcej Żydów niż Niemców, wróć... NAZISTÓW. Przecież musimy być poprawni politycznie. My tak, oni nie.
Jedwabny interes – Leszek Czajkowski
„Jakiś Gross się na nas zaciął,
Grzmią Wyborczej jęki stadne,
Że Polacy Starszym Braciom
Urządzili rzeź w Jedwabnem.
Starczy spojrzeć do „Sąsiadów”
Pisarz nić wypadków mota.
Ani ładu, ani składu,
Kropla faktów - kubeł błota.
Lecz wiadomo, o co chodzi
Autorowi brudnej książki.
W antypolskich bzdur powodzi
Walka idzie o pieniążki.
Geszefciarzy cwana grupa
Chce dorobić się na trupach
Jakiś Gross teorie chore,
Wysnuł czyniąc wróżby z fusów.
Żeśmy byli wręcz motorem
Żydowskiego eksodusu
Lewicowy świat nie wierzy
W romans Icka ze Stalinem.
Przeliczają buchalterzy
Na dolary naszą winę.
Płacą więcej niż są w stanie Kraje,
gdy je opluć sprytnie.
Na strzelistym Manhattanie
Holokaustu biznes kwitnie.
(…)
Że za hitlerowskie zbrodnie
Polska nie zamierza płacić.
I przestańcie mą Ojczyznę
Straszyć antysemityzmem.”
Tyle w temacie.
April 1, 2019
Nie czytałem jeszcze ani jednej książki Jana Grossa, ale po tej rozmowie z Aleksandrą Pawlicką bardzo chce przeczytać wszystkie.
Książkę mogę porównać do „Dodaj do znajomych” Zuzanny Łapickiej. Łapicka co prawda pisze o swoim bujnym życiu wśród aktorów, celebrytów, ważnych osobowości, natomiast Gross przybliża czytelnikowi swoje życie w którym przeplata sie polityka kraju, ważne wydarzenia polityczne oraz relacje z ludźmi spotkanymi na swojej drodze.
Jan Gross jest bardzo ciekawa postacią, mądra, elokwentną, odważną. Potrafi podejmować trudne tematy i dyskutować o nich. Bardzo podoba mi się jego podejście do życia.
Książkę mogę porównać do „Dodaj do znajomych” Zuzanny Łapickiej. Łapicka co prawda pisze o swoim bujnym życiu wśród aktorów, celebrytów, ważnych osobowości, natomiast Gross przybliża czytelnikowi swoje życie w którym przeplata sie polityka kraju, ważne wydarzenia polityczne oraz relacje z ludźmi spotkanymi na swojej drodze.
Jan Gross jest bardzo ciekawa postacią, mądra, elokwentną, odważną. Potrafi podejmować trudne tematy i dyskutować o nich. Bardzo podoba mi się jego podejście do życia.
April 19, 2020
Ksiązki Grossa są warsztatowo dobre bo mają przypisy - brak samokrytycyzmu jest powalający.
June 7, 2020
Bardzio ciekawa i wciągającą książka.
April 18, 2022
3.5
Формат интервью всегда выбивает меня из колеи.
Формат интервью всегда выбивает меня из колеи.
April 10, 2022
Mało wiemy o historii współczesnej, każda pozycja oświetlająca ostatnie dzieje z perspektywy osób potrafiących o nich opowiadać (a do tego uczestników historii) jest warta odnotowania. Jedyny problem to w tym przypadku konieczność bycia krytycznym do autora i jego słów. Niestety przy dość kontrowersyjnych osobach, ich słowa trzeba często rozważać i analizować, aby nie przyjąć wprost ich poglądów, które z założenia są całkowicie subiektywne. Tym bardziej podobała mi się w tej książce możliwość posłuchania także wypowiedzi znajomych Grossa, którzy na końcu zamieścili swoje wspomnienia o nim oraz swoje aktualne zdanie na temat jego poglądów.
Displaying 1 - 10 of 10 reviews