In 1968 publiceerde architect Renaat Braem Het lelijkste land ter wereld. In dit pamflet geeft hij zijn kritische lezing van de stedenbouwkundige wanorde in België, als gevolg van een wederopbouwpolitiek waarin het initiatief grotendeels aan de kleinste private partij werd overgelaten; het gezin als de hoeksteen van de samenleving. Tegelijkertijd is het pamflet vooral een oproep om de nefaste gevolgen van deze wildgroei te overwinnen en stelt het een aantal concrete acties voor die de ruimtelijke kwaliteit kunnen verbeteren.
Vijftig jaar later is de vraag naar een betere aanpak van de ruimtelijke ordening zo mogelijk nog urgenter geworden. Om mensen van deze urgentie te overtuigen, trekt Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck het hele land door met de lezing Antropomorfisme 2.0, die in deze publicatie is opgenomen. Recente fotografie van Filip Dujardin toont bovendien dat België nog steeds aanspraak maakt op de titel Het lelijkste land ter wereld.
Dit boek verschijnt naar aanleiding van de 50e verjaardag van de publicatie van Het lelijkste land ter wereld en vergezelt de theatervoorstelling van Dimitri Leue op basis van de tekst van Braem.
Het controversiële pamflet van 50 jaar geleden werd voorzien van een nieuwe tekst van Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck. Van Broeck schrijft "De opwarming van de aarde is wel degelijk een reëel en zeer ernstig probleem, maar ... als dat het enige is dat we ooit beogen en bereiken, dan zal de natuur alsnog uitgeroeid worden. De reden is simpel: ruimtegebruik. (...). Neushoorns hebben geen fotovoltaïsche panelen of windmolens nodig, maar wel plaats!" Dat de analyse Braem nog steeds actueel is (los van de oplossingen die hij voorstelt), bewijst niet alleen het pleidooi van Leo Van Broeck, maar ook de theatervoorstelling van Dimitri Leue die momenteel in de Vlaamse cultuurcentra loopt.
Kritisch pamfletje gericht naar de stedenbouwkundige wanorde in ‘lelijk’ België. Hier en daar voelt het werk wat gedateerd aan maar de core van Braem’s kritiek blijft relevant om de hedendaagse problemen (zoals urban sprawl, dagelijkse fileopstoppingen, chaotische lintbebouwing, lobbywerk voor landspeculatie, enz.) in België beter te begrijpen. Een must-read voor iedereen die begaan is met stedenbouw en volkshuisvesting.
Een gedateerd pamflet uit 1968 met zeker enkele achterhaalde ideeën, maar waarin tevens fundamentele problemen geïdentificeerd worden die na meer dan vijftig jaar nog steeds actueel zijn. Het document toont aan dat er in Vlaanderen/België jarenlang weinig tot niets werd gedaan met deze inzichten, hetgeen de noodzaak aan een Antropocentrisme 2.0, zoals voorgesteld door Leo Van Broeck in de recent toegevoegde inleiding van het boek, enkel onderlijnt.
Interessante ideeën en zeker nog relevant. Zijn eigen oplossingen staan op de laatste tien pagina's. De eerste 50 is een pessimistische samenvatting van wat er mis is met het (toenmalige) beleid en maatschappij. Het meeste wat Braem zegt is nu wel gekend maar er zijn hier en daar nog verhelderende inzichten.
Belachelijk actueel manifest ('68!) tegen de manifestatie van 's Belgs maagse baksteen. Over wonen en bouwen, over ruimtelijke planning, over werk en vrije tijd, over leven.