บ้านที่อยู่ในบ้าน

by โตมร ศุขปรีชา

จริงไหมว่าโซฟาที่อ่อนยวบมักเป็นที่รวบรวมความรู้สึกของผู้เป็นเจ้าของ ลมหนาวที่พัดผ่านห้องนอน มักหอบความทรงจำอันแสนอบอุ่นมาฝาก สวนดอกไม้ที่บรรจงตัดแต่ง ห้องใต้ดินที่เก็บงำความพิศวง หรือชั้นเก็บหนังสือบอกเล่าลักษณะนิสัยของเจ้าของได้ แล้วบ้านที่เราตามหา เป็นบ้านที่เห็นอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน หรือเป็นบ้านที่อยู่ภายในรอวันให้เราพบเจอ? รวมเรื่องเล่าจากพื้นที่ทุกตารางนิ้วของบ้านที่จะชวนให้คุณค้นหาความหมายของ 'บ้าน' โดย 'โตมร ศุขปรีชา' นักเขียน คอลัมนิสต์ ผู้ครุ่นคิดถึงเรื่องทั้งในและนอกบ้าน

Genres: Nonfiction

160 pages, Paperback

Published October 1, 2018

About the author

12 เรื่อง ที่คุณไม่จำเป็นต้องรู้เกี่ยวกับ โตมร ศุขปรีชา

1. เขาเป็นคนเกลียดกลัวแมลงสาบอย่างยิ่ง เพราะค่ำคืนหนึ่ง มีผู้ทำกระป๋องยาฆ่าแมลงหกลงไปในกล่องลึกลับใกล้ห้องนอน ในกล่องนั้นเป็นที่สิงสถิตของแมลงสาบ พวกมันจึงกรูกันออกมาในยามค่ำคืนขณะที่เขานอนหลับ พวกมันไต่หน้า แขน ตัว ยั้วเยี้ยอยู่ในความมืด เขาต้องเอาผ้าห่มมาคลุมตัว แล้วร้องตะโกนให้คนมาช่วย

2. หนังสือเล่มแรกของเขา มีชื่อว่า 'กาแฟและชา หมาและแมว' รวบรวมงานเขียนยุคแรกของเขาเอาไว้ ตั้งแต่ก่อนหน้าจะมาเป็นบรรณาธิการนิตยสาร GM อยู่นานถึง 13 ปี

3. เขาชอบการเดินทางและสังเกตสังกาชีวิตผู้คน หนังสือที่เขาเขียนจึงมีเรื่องราวเกี่ยวกับการเดินทางอยู่หลายเล่ม อาทิเช่น 'ผู้ปูโต๊ะกับลมหมอ : การเดินทางธรรมดาในห้าทวีป' 'เดินทางระหว่างหู' แต่ในบรรดาหนังสือที่เขาเขียนทั้งหมด มีเพียงเล่มเดียวที่เขียนขึ้นใหม่ตั้งแต่ต้นจนจบ เป็นสารคดีกึ่งเรื่องแต่งที่พาไปสำรวจวิธีคิดของคนญี่ปุ่นในประเทศญี่ปุ่น ชื่อ ‘ย่องเบาเข้าญี่ปุ่น’

4. งานเขียนที่เขาชอบเขียนอีกประเภทหนึ่ง คืองานว่าด้วยชีวิต จึงมีหนังสืออย่าง 'Mailbox' ที่เขาเขียนจดหมายถึงผู้คนมากมาย หรือ 'วาระสุดท้าย' ที่พาผู้อ่านไปสำรวจช่วงสุดท้ายในชีวิตของผู้คนและสิ่งต่างๆ นอกจากชีวิตผู้คน เขายังชอบสังเกตชีวิตสัตว์ และมีผลงานรวมเล่มสารคดีเกี่ยวกับชีวิตสัตว์อย่าง 'โลกใหญ่ใบมด' ที่เคยได้รับเลือกให้เป็น 1 ใน 100 หนังสือดีในทางวิทยาศาสตร์ด้วย

5. Genderism เป็นงานเขียนอีกเล่มหนึ่งที่ผู้อ่านหลายคนชื่นชอบ งานชุดนี้เกิดขึ้นเพราะคำท้าทายของบรรณาธิการอย่างอธิคม คุณาวุฒิ ว่าเขาจะสามารถอธิบายปรากฏการณ์ต่างๆของสังคมไทยโดยผ่านกรอบการมองเรื่องเพศได้ไหม เขารับคำท้านั้น จึงก่อให้เกิดคอลัมน์ชื่อเดียวกัน และกลายมาเป็นหนังสือชื่อเดียวกัน

6. ดูเหมือนเขาจะเขียนงานแนว Non Fiction มามาก ในบรรดาหนังสือที่เขาเขียนทั้งหมด มีเพียงเล่มเดียวที่เป็นรวมเรื่องสั้น มีชื่อว่า ‘หญิงสาวผู้ตกหลุมรักฯ’ ชื่อเต็มๆของหนังสือเล่มนี้คือ หญิงสาวผู้ตกหลุมรัก 'พระพุทธเจ้าฯ' ซึ่งหมายถึงหญิงสาวผู้ตกหลุมรักหนังสือชื่อ The Buddha of Suburbia อันเป็นหนังสือของฮานิฟ คุเรชิ โดยเนื้อหาของเรื่องสั้นในเล่ม เกี่ยวพันกับความรักต้องห้ามอันหลากหลาย

7. นอกจากงานเขียน เขาทำงานแปลมากเล่ม ตั้งแต่ผลงานเล่มแรกอย่าง Kitchen Confidential ของเชฟแอนโธนี บอร์เดน, South of the Borders, West of the Sun (การปรากฏตัวของหญิงสาวในคืนฝนตก) ของฮารูกิ มุราคามิ, One Flew Over the Cuckoo's Nest (ข้ามผ่านพันธนาการ) ของเคน คีซีย์, An Edible History of Humanity (ประวัติศาสตร์กินได้), Onward (ถอยไปข้างหน้า) ของโฮเวิร์ด ชูลทซ์, The Sense of an Ending (ณ ที่สิ้นสุดของบางสิ่ง) ของจูเลียน บาร์นส์ เป็นต้น

8. เขาไม่เคยตอบได้เลยว่าชอบทะเลหรือภูเขามากกว่ากัน เขาเคยคิดว่าถ้าตายไป อยากถูกฝังเอาไว้บนภูเขาที่มีหน้าผาอยู่ติดกับทะเล แต่เขารู้ว่ามันคงไม่อาจเป็นจริงได้ เนื่องจากที่ดินประเภทที่ว่า คงราคาแพงมหาศาล

9. เขาคิดว่าชีวิตนั้น ยิ่งอยู่ก็ยิ่งตระหนักว่ามันมีเหตุผลในตัวเองน้อยลงเรื่อยๆ แต่บางเหตุผลที่ยังเหลืออยู่ คือการมีชีวิตอยู่เพื่อเล่นบอร์ดเกม

10. ช่วงขวบปีหลังๆ เขาหันมาทำงานโทรทัศน์ อย่างรายการ 'วัฒนธรรมชุบแป้งทอด' ทางช่อง ThaiPBS ซึ่งได้รับรางวัลโทรทัศน์ทองคำ ทำให้บางครั้งเขาก็คิด-ทำหนังสือมาทั้งชีวิต แทบไม่เคยได้รับรางวัลอะไรเลย เป็นแต่กรรมการ (เช่น รางวัลวรรณกรรมเยาวชนแว่นแก้ว, รางวัลเซเวนบุ๊คส์, รางวัลซีไรต์) แต่พอทำโทรทัศน์เพียงปีเดียว ก็ได้รับรางวัลเลย เช่นนี้หมายความว่า...

11. กีฬาที่เขาชอบที่สุด ไม่ว่าจะเล่นหรือดู คือเทนนิส นักเทนนิสที่เขาโปรดปรานมากที่สุด คือกุยเยร์โม คอร์เรีย ชาวอาร์เจนตินา เป็นนักเทนนิสที่เก่งคอร์ตดินที่สุดในยุคก่อนนาดาล เฟรนช์โอเพ่นปี 2004 คือฝันร้ายของเขา เพราะคอร์เรียเข้าชิงกับแกสตอง เกาดิโอ ทุกคนในโลกเชื่อว่าคอร์เรียชนะแน่นอน เขาถ่างตาดู แต่แล้วคอร์เรียก็เจ็บ ทำให้พ่ายแพ้ไป คืนนั้นเขานอนไม่หลับ ถ้าหลับเมื่อไหร่ก็ฝันร้าย เขาจึงหลับๆตื่นๆจนถึงเช้า และเสียใจยิ่งนักที่คอร์เรียมา ‘แขวนแร็กเก็ต’ ด้วยการเล่นที่เมืองไทย แต่เขาไม่รู้ข่าว เลยไม่ได้ไปดู แต่แอบเชื่อว่าที่คอร์เรียเลือกมาแขวนแร็กเก็ตที่เมืองไทย เพราะเขาเคยเขียนอีเมลไปให้กำลังใจและบอกว่าเป็นแฟนเทนนิสจากไทย แต่ที่จริงคอร์เรียอาจอยากมาเที่ยวพัทยาก็ได้ อย่างไรก็ดี ปัจจุบันนี้เขาใช้จักรยานเป็นยานพาหนะ เลิกใช้รถยนต์ และหันมาวิ่งอย่าง (ค่อนข้าง) จริงจัง

12. ตอนเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เขาไม่ชอบเชียงใหม่เลย แต่ตอนนี้ เขากลับปลูกบ้านไว้ที่นั่น (โดยไม่รู้ว่าบ้านอยู่ใกล้กับแนวรอยเลื่อนของแผ่นดินไหว) อยากไปนั่งๆนอนๆอยู่ที่นั่น แต่พอไปแ

Reviews

[Thanawat · Rating 3 out of 5]

“บ้านที่อยู่ภายในคอยกำหนดบ้านที่อยู่ภายนอก...”

เวลาที่คุณนึกถึง “บ้านของคุณ” คุณนึกถึงอะไร?

คุณจะนึกถึงรูปร่าง สีบ้าน ฝาผนังห้อง
คุณจะนึกถึงห้องนั่งเล่น ห้องนอน ห้องครัว แมลงสาบ
คุณจะนึกถึงตู้หนังสือ โซฟา โต๊ะกินข้าว กาแฟ
คุณจะนึกถึงสวน ดอกไม้ แมลง ฤดูกาล
และคุณจะนึกถึงคน

ทั้งหมดนั่นแหละ ที่โตมร ศุขปรีชาเขียนถึง “บ้าน"

บ้านที่อยู่ในบ้าน เป็น pocket book ขนาด pocket จริงๆ อ่านเดี๋ยวเดียวก็จบ
เป็นเพราะความรอบรู้ของผู้เขียน จึงโยงเรื่องของบ้านกับประสบการณ์อันกว้างไกลไว้ด้วยกัน
โตมรเล่าเหมือนว่า เวลาที่เขาอยู่ “ข้างนอก” บ้าน ได้พบเจอสิ่งของต่างๆ มันทำให้หวนคิดถึงของสิ่งนั้นที่เขามีอยู่ “ข้างใน” บ้าน
แต่กลับกัน พออยู่ “ข้างใน” บ้าน เขากลับโยงของที่อยู่ในบ้าน ออกไปอยู่กับประสบการณ์ “ข้างนอก” บ้านแทน

“บ้านของแต่ละคนคือสถานที่ที่เก็บงำความลับบางอย่างเอาไว้”
สิ่งที่ประกอบกันขึ้นมาเป็นบ้านนี้มันไม่ได้ง่ายนัก
สิ่งที่ประกอบขึ้นเป็นบ้าน มันอยู่ข้างในหัวเรามากกว่า

หนังสือเล่มนี้อ่านได้ไม่ง่ายทีเดียว หลังอ่านจบ ต้องวางแล้วคิดต่อซักพัก
ใจนึงก็หวังว่าจะเข้าใจสิ่งที่ผู้เขียนพยายามสื่อได้ถูกต้อง
และอีกใจนึงก็นึกถึงบ้าน... ที่อยู่ข้างใน

[นรินทร์ โอฬารกิจอนันต์]

แนวเว่อเวินเป็นแนวที่ข้าพเจ้าแพ้ทาง T-T

[Nuttawat Kalapat · Rating 4 out of 5]

มีไม่กี่คน ที่ผมรู้สึกอ่านแล้วสุนทรีย์ จัง
คุณ โตมร คือ 1 ในนั้น
เขียนเรื่องบ้านได้เพลินมาก

[รพีพัฒน์ อิงคสิทธิ์ · Rating 4 out of 5]

งานเขียนรื่นรมย์แช่มช้อย อ่านแล้วนึกถึงความเรียง Transcendentalism ของ Emerson. คุณโตมรพาเราไปสำรวจบ้านและสวนในมิติที่ลึกขึ้น ชวนให้ใคร่ครวญถึงหลากนิยามและสารพัดชีวิตที่ดำเนินไปในบ้านและสวนซึ่งเราอาจไม่ได้สังเกตเห็น

สนุกดีครับ แต่อาจไม่เหมาะกับคนที่ชอบอ้านหนังสือกระชับรวบรัด ส่วนตัวมองว่ามีกลิ่นอายฝรั่งเยอะไปสักหน่อย แต่ไม่ค่อยแตะมิติความเป็นบ้านในไทยเท่าที่คาดหวัง

[Pongsak Sarapukdee · Rating 4 out of 5]

เขียนดีจัง เพลินมาก เหมือนได้ท่องไปหลากหลายที่โดยอิงจากสิ่งต่าง ๆ รอบบ้าน

[smazz · Rating 5 out of 5]

อ่านแล้วอยากมองให้รอบบ้าน มองร่องรอยของตัวเราที่อยู่ในบ้าน และสำรวจร่องรอยของบ้านที่อยู่ในตัวเรา

[Npasinee · Rating 2 out of 5]

น่าจะเป็นความชอบส่วนตัวที่ไม่ค่อยถูกกับการเขียนสไตล์นี้​ เหมือนดูหนังอาร์ตอะ​ ที่ต้องมีความพยายามในการเข้าใจ​และจับประเด็น​ ถ้าตอนเด็กกว่านี้สักช่วงมหาลัยน่าจะชอบกว่านี้​ แต่ตอนนี้แก่​ อยากอ่านอะไรที่ไม่เยิ่นเย้อมากกว่า

ปล​ แล้วก็มีการอ้างอิงนู่นนี่พอสมควร​ คือถ้าไม่ได้รู้จักคุ้นเคย​ ก็คงไม่ได้เก็ทฟีลขนาดนั้น​ นี่อ่านไปบางจุดมีแอบพักกูเกิล​แป้บ​ 😂😂

[Lakkhana Janthahom · Rating 5 out of 5]

เรื่องเล่าเกี่ยวกับบ้านที่เป็นมากกว่าเรื่องบ้านๆ

[JENJIRA SAENGTIP · Rating 3 out of 5]

กำลังพยายามอ่านให้จบอยู่ ตอนนี้อ่านมาครึ่งเล่มแล้ว
ตอนแรกอ่านหลังปกแล้วรู้สึกว่าเนื้อหาน่าสนใจ เลยให้เพื่อนซื้อให้เป็นของขวัญปีใหม่ตามธรรมเนียมแลกของขวัญของกลุ่มเพื่อน แต่หลังจากได้ลองอ่านแล้วรู้สึกว่ามันอ่านยากมากเลย
หลังจากที่เราไม่มีเวลาอ่านหนังสือแบบจริงจังมาหลายปี และเนื่องจากการใช้ชีวิตในปัจจุบันเอื้ออำนวยให้จับโทรศัพท์มือถือมากกว่าหนังสือ ทำให้เรารู้สึกว่าสมาธิสั้นลงเรื่อย ๆ เลยตัดสินใจที่จะกลับมาอ่านหนังสืออีกครั้ง ซึ่งหนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือเล่มแรก ๆ ที่เราเลือกที่จะเอามาบำบัดอาการสมาธิสั้นของตัวเอง แต่ดูเหมือนจะต้องผิดหวังเพราะหนังสือเล่มนี้ให้ความรู้สึกเหมือนไม่ได้กำลังอ่านหนังสือ เพราะการเอาบทความสั้น ๆ มารวบรวมและเขียนต่อกันในแต่ละบท อ่านจบย่อหน้าหนึ่งก็ต่อด้วยอีกย่อหน้าหนึ่งที่เนื้อเรื่องคนละแบบ และบางครั้งยิ่งแย่เพราะการใช้ภาษาคนละแบบ หรือเรื่องราวมาจากคนที่ต่างเพศ ต่างวัฒนธรรม ต่างยุคกัน มันรวมกันแล้วพออ่านยาว ๆ รู้สึกเหมือนกำลังถูกปั่นอยู่ในเครื่องซักผ้า วิงเวียนไปหมด ซึ่งตอนนี้กำลังเมา "นกกินปลี" อยู่ ทำไมเจอบ่อยจัง...
เรื่องเวิ่นเว้อเราไม่ว่าหรอก มันเป็นสไตล์ของนักเขียน แต่แบบฟุ้งไปทางนั้นที ไปทางนี้ที อ่านแล้วเหนื่อยเหลือเกิน ความรู้สึกตอนนี้ไม่ต่างจากกำลังไถคลิปสั้นในโทรศัพท์ดูไปเรื่อย ๆ เดี๋ยวรู้สึกอย่างหนึ่ง อีกเดี๋ยวรู้สึกอีกอย่างหนึ่ง
ถ้าใครอยากซื้อมาอ่านก็แนะนำให้หาตัวอย่างในเล่มอ่านก่อนตัดสินใจซื้อ

[Kiattiwong · Rating 5 out of 5]

หนังสือเรื่องบ้าน ที่ไม่ใช่เรื่องเล่าที่เกี่ยวกับสิ่งปลูกสร้าง หรือที่อยู่อาศัยแต่อย่างใด เป็นเรื่องเรื่องเล่าเกี่ยวกับบ้าน ที่ให้ความรู้สึกถึงบ้านจริงๆ ไม่ใช่แค่เรียนจบ ทำงาน มีครอบครัว ซื้อบ้านเป็นของตัวเอง เพื่อที่จะอาศัยและไปทำงานเพื่อมาผ่อนมัน ตอนผมทำงาน จะมีเพื่อนที่เป็น ชาว กทมเลี่ยน ที่ไม่มีบ้านนอกให้กลับในเทศกาล 555 ผมจินตนาการไม่ออกว่า ความรู้สึกนั้นเป็นอย่างไร ในเมื่อชีวิตมันบังคับให้เราทำงาน และกำหนดวันหยุดยาวให้เราไปบริหารกันเอง ผมที่มีบ้านนอกให้กลับ ปีนึงเจอ ญาติพี่น้องปีละ แค่ 2-3 หน บ้านก็ยังมีความรู้สึกอบอุ่น และสามรถกลับบ่อ เพื่อฮีลพลังที่เสียไปกับการต่อสู้ All cen อยู่เสมอ

บ้าน คืออะไร หนังสือเล่มนี้เล่าอย่างง่ายๆ ตามที่ผู้เขียน ปล่อยใจตอนที่อยู่ที่บ้านมองเห็นอะไร มองเห็นอะไร และ รู้สึกอะไรกับบ้าน

เขียนสนุกอ่านเพลิ�� คิดตามจินตนาการตามได้ง่าย อ่านไปอ่านมาก็นึกถึงเรื่องในโซเชียล ที่ลูกแต่งบ้าน Style Muji แต่แม่ซื้อของขวัญเป็นเฟอร์นิเจอร์ไม้สักแท้ขัดและเคลือบแลคเกอร์เงาวับให้ 5555

แนะนำให้อ่านครับเล่มนี้ ให้ 5/5 เลย จะยกตัวอย่างข้อความที่ชอบในเล่มนี้ซัก 2 บทความ เพื่อไม่เป็นการสปอยล์จนเกินไปนะครับ

"Far from home"
สามคำสุดท้ายในเพลงนั้นทำให้มนุษยชาติต้องโศกเศร้าใหญ่หลวงอยู่ภายใน เมื่อตระหนักแน่ว่า ยื่งออกเดินทางก็ยิ่งห่างไกลไปจากบ้าน
บ้านที่แท้จริงอยู่ที่ไหน-ผมก็ไม่รู้
เราจะกลับบ้านแท้จริงของเราได้อย่างไร
นั่นคือคำถามที่ตระหนักว่า เราเป็นแค่เด็กชายตัวเล็กๆ ที่หลงทางอยู่เสมอ

White on white
นานมาแล้ว เมื่อผมบอกช่างทาสีว่าอยากให้ห้องนอนของผมเป็นสีขาว
เขาแย้งว่า ถ้าทาสีขาว ตอนกลางคืนมันจะไม่สว่างโพลงจนนอนไม่หลับดอกหรือ
ตอนนั้นผมเชื่อเขา 555

[Nam.Reading · Rating 5 out of 5]

เพิ่งเคยอ่านงานเขียนของคุณโตมร นอกจากงานแปล ขอชื่นชมค่ะ เขียนดี อ่านเพลินมาก เหมือนจับสิ่งรอบตัวมาเขียนเป็นเรื่องราว อย่างสิ่งที่เรามองข้ามไป สิ่งที่เราอยู่กับมันในทุกๆวัน เช่น บ้าน โซฟา ตู้เย็น ห้องนั่งเล่น เก้าอี้ ได้เกร็ดความรู้เหมือนออกไปท่องเที่ยวตามที่ต่างๆ และรู้สึกอบอุ่นหัวใจ บางเรื่องก็โทนหม่นๆชวนให้หวนคิดถึงความทรงจำเก่าๆ บางเรื่องต้องวิเคราะห์ตีความ

โดยรวมชอบค่ะ

[Tatchie · Rating 2 out of 5]

รู้สึกว่าเวิ่นเว้อ ไม่คมคายชวนให้คิดต่อแบบงานยุค เธอเขาเราผม หรือ Genderism ข้อเขียนเล่มนี้เหมือนจับ element ต่างๆของบ้านมา romanticize เช่น โซฟาเก่า ห้องนั่งเล่น เก้าอี้ มีการแทรกเนื้อเพลง เกร็ดเล็กน้อย หรือ ประสบการณ์ผู้เขียน โดยรวมมันออกมาดูล่องลอย พรรณาโวหารเยอะ อาจจะมีคนชอบแนวนี้ก็ได้มั้ง แต่ไม่ใช่เรา

[PKG TRY TO READ · Rating 5 out of 5]

อบอุ่นมาก ความหมายของคำว่าบ้านมีมิติรอบด้านมากกว่าที่เข้าใจ