What do you think?
Rate this book
Refet
Günümüz Türkçesiyle
Refet, Türk edebiyatında yer alan ilk kadın öğretmen başkarakterdir. Türkçenin ilk kadın romancısı Fatma Aliye’nin kaleminden çocukluktan genç kadınlığa, elindeki tek sermayesi aklı olan yoksul bir kızın öğretmen okulundan mezun olarak tek başına ayakları üzerinde durma hikâyesini okuruz. Refet farklı kadınlıkları, sınıflar arası kadın dayanışması ve kadınların gündelik yaşamlarını oldukça yalın bir biçimde anlatır.
Fatma Aliye (Topuz) (1862- 1936) 1889’da “Bir Kadın” imzasıyla çevirdiği, George Ohnet’den Meram romanıyla edebiyat dünyasına ilk adımını atar. 1891’de yayımlanan ikinci yapıtı Hayal ve Hakikat’i Ahmet Mithat’la yazar. Çok geçmeden sırasıyla Muhadarat, Refet, Levayih-i Hayat, Udi ve Enin romanları kendi adıyla yayımlanır. Refet ve Udi Türk edebiyatının çalışıp ayakları üzerinde duran ilk kadın karakterlerini anlatır. Romanlarındaki başkarakterlerin hepsi mücadeleci ve güçlü kadınlardır. Yapıtları yurtdışında ilgi görür. Udi romanı 1899’da Gustave Séon tarafından Fransızcaya çevrilir. Ev ziyaretleri yapan Avrupalı kadın gezginlerin Osmanlı kadını hakkındaki yanlış izlenimlerini değiştirmek için kaleme aldığı Nisvan-ı İslam 1894’te Rus şarkiyatçısı Olga de Lebedef ve Nazimé Roukié tarafından Fransızcaya ve Beyrut’ta tefrika edilmek üzere Arapçaya çevrilir. 1893 Chicago Kitap Fuarı için hazırlanan “The Woman’s Library of The World’s Fair” adlı kataloğunda biyografisi ve kitapları yer alır.
Filozofların biyografilerinden oluşan Teracim-i Ahval-i Felasife adlı yapıtıyla felsefi bir deneme olan Tedkik-i Ecsam Türkiye’de bir kadın kaleminden çıkan ilk felsefe yapıtlarıdır. Kosova Zaferi ve Ankara Hezimeti ile yarım kalan Ahmet Cevdet Paşa ve Zamanı bir kadın yazara ait ilk tarih yapıtlarıdır. İslam’ın ilk zamanlarında yaşamış kadınların biyografilerini yazdığı Nâmdârân-ı Zenân-ı İslâmiyân çalışması ise bugün yeni yeni oluşmaya başlayan feminist tarih bilincinin erken örneğidir.
Kadınlara ait en uzun süreli yayın olan Hanımlara Mahsus Gazete’nin ilk günden itibaren etkin bir kalemi olan Fatma Aliye, makalelerinde İslam’ı ataerkil yorumlarından sıyırarak yorumlamayı önerir ve çokeşliliği, evlilik ve örtünmeyi bu yaklaşımla ele alır.
Fatma Aliye, döneminde büyük bir cesaret, inat ve direniş sergileyerek kalemi elinden bırakmamış, kendinden sonra gelen kadın edebiyatçıları da yazılarıyla desteklemiştir.
Refet, Türk edebiyatında yer alan ilk kadın öğretmen başkarakterdir. Türkçenin ilk kadın romancısı Fatma Aliye’nin kaleminden çocukluktan genç kadınlığa, elindeki tek sermayesi aklı olan yoksul bir kızın öğretmen okulundan mezun olarak tek başına ayakları üzerinde durma hikâyesini okuruz. Refet farklı kadınlıkları, sınıflar arası kadın dayanışması ve kadınların gündelik yaşamlarını oldukça yalın bir biçimde anlatır.
Fatma Aliye (Topuz) (1862- 1936) 1889’da “Bir Kadın” imzasıyla çevirdiği, George Ohnet’den Meram romanıyla edebiyat dünyasına ilk adımını atar. 1891’de yayımlanan ikinci yapıtı Hayal ve Hakikat’i Ahmet Mithat’la yazar. Çok geçmeden sırasıyla Muhadarat, Refet, Levayih-i Hayat, Udi ve Enin romanları kendi adıyla yayımlanır. Refet ve Udi Türk edebiyatının çalışıp ayakları üzerinde duran ilk kadın karakterlerini anlatır. Romanlarındaki başkarakterlerin hepsi mücadeleci ve güçlü kadınlardır. Yapıtları yurtdışında ilgi görür. Udi romanı 1899’da Gustave Séon tarafından Fransızcaya çevrilir. Ev ziyaretleri yapan Avrupalı kadın gezginlerin Osmanlı kadını hakkındaki yanlış izlenimlerini değiştirmek için kaleme aldığı Nisvan-ı İslam 1894’te Rus şarkiyatçısı Olga de Lebedef ve Nazimé Roukié tarafından Fransızcaya ve Beyrut’ta tefrika edilmek üzere Arapçaya çevrilir. 1893 Chicago Kitap Fuarı için hazırlanan “The Woman’s Library of The World’s Fair” adlı kataloğunda biyografisi ve kitapları yer alır.
Filozofların biyografilerinden oluşan Teracim-i Ahval-i Felasife adlı yapıtıyla felsefi bir deneme olan Tedkik-i Ecsam Türkiye’de bir kadın kaleminden çıkan ilk felsefe yapıtlarıdır. Kosova Zaferi ve Ankara Hezimeti ile yarım kalan Ahmet Cevdet Paşa ve Zamanı bir kadın yazara ait ilk tarih yapıtlarıdır. İslam’ın ilk zamanlarında yaşamış kadınların biyografilerini yazdığı Nâmdârân-ı Zenân-ı İslâmiyân çalışması ise bugün yeni yeni oluşmaya başlayan feminist tarih bilincinin erken örneğidir.
Kadınlara ait en uzun süreli yayın olan Hanımlara Mahsus Gazete’nin ilk günden itibaren etkin bir kalemi olan Fatma Aliye, makalelerinde İslam’ı ataerkil yorumlarından sıyırarak yorumlamayı önerir ve çokeşliliği, evlilik ve örtünmeyi bu yaklaşımla ele alır.
Fatma Aliye, döneminde büyük bir cesaret, inat ve direniş sergileyerek kalemi elinden bırakmamış, kendinden sonra gelen kadın edebiyatçıları da yazılarıyla desteklemiştir.
140 pages, Paperback
First published January 1, 1897
25 people are currently reading
591 people want to read
About the author
Fatma Aliye Hanım
18 books30 followersFatma Aliye Topuz (Fatma Aliye Hanım) Türk edebiyatının ilk kadın romancısı olarak tanınır.
Zafer Hanım'ın 1877 yılında yayımladığı Aşk-ı Vatan adlı bir roman mevcutsa da yazarın tek romanı olduğu için Zafer Hanım değil, beş roman yayımlayan Fatma Aliye Hanım ilk romancı ünvanını almıştı.
9 Ekim 1862'de İstanbul'da doğdu. Tarihçi Ahmed Cevdet Paşa ile Adviye Hanım'ın kızıdır. Kendisine özel bir eğitim verilmese de ağabeyi Ali Sedat Bey'in evde özel hocalardan aldığı dersleri dinlemesi sayesinde kendini geliştirdi. Fransızca merakının ortaya çıkması üzerine ders alarak bu dili çok iyi düzeyde öğrendi.
Fatma Aliye Hanım, 17 yaşında iken 1877-78 Osmanlı Rus harbindeki Plevne Savunması ile ünlü Gazi Osman Paşa'nın yeğeni Kolağası Faik Bey ile evlendi ve dört kızı oldu. (Hatice, Ayşe, İsmet, Nimet)
Evliliğinin ilk 10 yılında ancak eşinden gizli olarak kitap okuyabilen Fatma Aliye Hanım, eşinin bu konudaki tutumunun değişmesinden sonra onun izni ile tercümeler yapmaya başladı. Edebi yaşantısı 1889 yılında Georges Ohnet'in Volonté adlı romanını Meram adıyla çevirmesi ile başladı. Bu romanı Bir Hanım imzasıyla yayımlamıştır. Bu başarısıyla babasının dikkatini çeken Fatma Aliye Hanım, kendisinden ders almaya, fikir tartışmaları yapma olanağına kavuşmuştu. "Bir Hanım"'ın gösterdiği çabalar, ünlü yazar Ahmed Mithat Efendi tarafından Tercüman-ı Hakikat gazetesinde övüldü ve yazar kendisini manevi kızı kabul etti. Fatma Aliye Hanım, bu ilk çevirisinden sonraki çevirilerinde Mütercime-i Meram takma adını kullandı.
1891 yılında Ahmet Mithat Efendi ile birlikte Hayal ve Hakikat adlı romanı yazdı. Romanın kadın ağzından olan kısmı Fatma Aliye Hanım'ın, erkek ağzından olan kısmı Ahmet Mithat Efendi'nin kaleminden çıkmıştı. Eser, Bir kadın ve Ahmet Mithat imzasıyla yayımlandı. Bu romandan sonra ikili uzun süre mektuplaşmış ve bu mektupları Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nde yayımlanmıştır.
Fatma Aliye Hanım, 1892 yılında Muhadarat adlı ilk romanını kendi adıyla yayımladı. Bu romanında bir kadının ilk aşkını unutamayacağı inancını çürütmeye çalıştı. 1899 yılında yayımlanan Udi adlı romanında görevi üzerine gittiği Halep’te yaşamına tanık olduğu bir kadın udiyi anlattı. Bu kitapta mutsuz bir evlilik yapan Bedia'nın hikâyesini dönemine göre çok yalın bir dille anlatmıştır. Reşat Nuri Güntekin, edebiyata ilgisini güçlendiren yapıtlar arasında lalasından dinlediği romanlardan sonra Fatma Aliye Hanım'ın Udi romanını sayar. Eserlerinde kadın gözüyle evlilik, eşler arasındaki uyum, aşk ve sevgi kavramı, birbirini tanıyarak evlenmenin önemi gibi mühim konuları işleyen Fatma Aliye Hanım'ın diğer romanları Ref'et, Enin, Levayih-i Hayat adlarını taşır. Yazar romanlarında bireyleşme çabasında olan, çalışan, para kazanan, erkeğe ihtiyaç duymayan kadın kahramanlar yaratır.
Fatma Aliye Hanım, edebi eserlerinin yanı sıra kadın sorunları ile ilgili de eser vermişti. Kadınlara Mahsus Gazete'de kadın sorunlarına ilişkin makaleler yazdı ve muhafazakâr görüşlerden kopmadan kadın haklarını savundu. 1892'de yayımlanan Nisvan-ı İslam adlı kitabında Avrupalı kadınlara İslam'da kadının durumunu anlattı. Romanlarında daha modern kadın kahramanlar yaratan yazar, bu kitapta, makalelerinde olduğu gibi, eski gelenekleri savunmuştur.
1893 yılında Ahmet Mithat Efendi tarafından yazılan Bir Osmanlı Kadın Yazarın Doğuşu (Bir Muharrire-i Osmaniye'nin Neşeti) adlı kitap ününü arttırdı. Bu kitap Ahmet Mithat'ın Fatma Aliye'yi anlattığı yazıları ve Fatma Aliye'nin doğrudan kendisini anlattığı mektuplarından oluşmaktadır. Fatma Aliye mektuplarında bitmek tükenmez bilmeyen öğrenme coşkusunu anlatır.
1914 yılında yazdığı Ahmed Cevdet Paşa ve Zamanı son yapıtıdır. Bu romanında Meşrutiyet sonrası siyasal yaşamı ortaya koymayı amaçlamıştır. Resmi tarih tezlerine muhalefet ediyor olması, edebiyat dünyasından dışlanmasına yol açmıştır. (vikipedi)
Zafer Hanım'ın 1877 yılında yayımladığı Aşk-ı Vatan adlı bir roman mevcutsa da yazarın tek romanı olduğu için Zafer Hanım değil, beş roman yayımlayan Fatma Aliye Hanım ilk romancı ünvanını almıştı.
9 Ekim 1862'de İstanbul'da doğdu. Tarihçi Ahmed Cevdet Paşa ile Adviye Hanım'ın kızıdır. Kendisine özel bir eğitim verilmese de ağabeyi Ali Sedat Bey'in evde özel hocalardan aldığı dersleri dinlemesi sayesinde kendini geliştirdi. Fransızca merakının ortaya çıkması üzerine ders alarak bu dili çok iyi düzeyde öğrendi.
Fatma Aliye Hanım, 17 yaşında iken 1877-78 Osmanlı Rus harbindeki Plevne Savunması ile ünlü Gazi Osman Paşa'nın yeğeni Kolağası Faik Bey ile evlendi ve dört kızı oldu. (Hatice, Ayşe, İsmet, Nimet)
Evliliğinin ilk 10 yılında ancak eşinden gizli olarak kitap okuyabilen Fatma Aliye Hanım, eşinin bu konudaki tutumunun değişmesinden sonra onun izni ile tercümeler yapmaya başladı. Edebi yaşantısı 1889 yılında Georges Ohnet'in Volonté adlı romanını Meram adıyla çevirmesi ile başladı. Bu romanı Bir Hanım imzasıyla yayımlamıştır. Bu başarısıyla babasının dikkatini çeken Fatma Aliye Hanım, kendisinden ders almaya, fikir tartışmaları yapma olanağına kavuşmuştu. "Bir Hanım"'ın gösterdiği çabalar, ünlü yazar Ahmed Mithat Efendi tarafından Tercüman-ı Hakikat gazetesinde övüldü ve yazar kendisini manevi kızı kabul etti. Fatma Aliye Hanım, bu ilk çevirisinden sonraki çevirilerinde Mütercime-i Meram takma adını kullandı.
1891 yılında Ahmet Mithat Efendi ile birlikte Hayal ve Hakikat adlı romanı yazdı. Romanın kadın ağzından olan kısmı Fatma Aliye Hanım'ın, erkek ağzından olan kısmı Ahmet Mithat Efendi'nin kaleminden çıkmıştı. Eser, Bir kadın ve Ahmet Mithat imzasıyla yayımlandı. Bu romandan sonra ikili uzun süre mektuplaşmış ve bu mektupları Tercüman-ı Hakikat Gazetesi'nde yayımlanmıştır.
Fatma Aliye Hanım, 1892 yılında Muhadarat adlı ilk romanını kendi adıyla yayımladı. Bu romanında bir kadının ilk aşkını unutamayacağı inancını çürütmeye çalıştı. 1899 yılında yayımlanan Udi adlı romanında görevi üzerine gittiği Halep’te yaşamına tanık olduğu bir kadın udiyi anlattı. Bu kitapta mutsuz bir evlilik yapan Bedia'nın hikâyesini dönemine göre çok yalın bir dille anlatmıştır. Reşat Nuri Güntekin, edebiyata ilgisini güçlendiren yapıtlar arasında lalasından dinlediği romanlardan sonra Fatma Aliye Hanım'ın Udi romanını sayar. Eserlerinde kadın gözüyle evlilik, eşler arasındaki uyum, aşk ve sevgi kavramı, birbirini tanıyarak evlenmenin önemi gibi mühim konuları işleyen Fatma Aliye Hanım'ın diğer romanları Ref'et, Enin, Levayih-i Hayat adlarını taşır. Yazar romanlarında bireyleşme çabasında olan, çalışan, para kazanan, erkeğe ihtiyaç duymayan kadın kahramanlar yaratır.
Fatma Aliye Hanım, edebi eserlerinin yanı sıra kadın sorunları ile ilgili de eser vermişti. Kadınlara Mahsus Gazete'de kadın sorunlarına ilişkin makaleler yazdı ve muhafazakâr görüşlerden kopmadan kadın haklarını savundu. 1892'de yayımlanan Nisvan-ı İslam adlı kitabında Avrupalı kadınlara İslam'da kadının durumunu anlattı. Romanlarında daha modern kadın kahramanlar yaratan yazar, bu kitapta, makalelerinde olduğu gibi, eski gelenekleri savunmuştur.
1893 yılında Ahmet Mithat Efendi tarafından yazılan Bir Osmanlı Kadın Yazarın Doğuşu (Bir Muharrire-i Osmaniye'nin Neşeti) adlı kitap ününü arttırdı. Bu kitap Ahmet Mithat'ın Fatma Aliye'yi anlattığı yazıları ve Fatma Aliye'nin doğrudan kendisini anlattığı mektuplarından oluşmaktadır. Fatma Aliye mektuplarında bitmek tükenmez bilmeyen öğrenme coşkusunu anlatır.
1914 yılında yazdığı Ahmed Cevdet Paşa ve Zamanı son yapıtıdır. Bu romanında Meşrutiyet sonrası siyasal yaşamı ortaya koymayı amaçlamıştır. Resmi tarih tezlerine muhalefet ediyor olması, edebiyat dünyasından dışlanmasına yol açmıştır. (vikipedi)
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 131 reviews
March 21, 2019
Kitaba verdiğim puan onu eleştirmeyeceğim anlamına gelmez :)
Öncelikle İş Bankası’nı tebrik etmek gerek. Günümüz Türkçesine yapılan çeviri (geçiş?) oldukça güzel. Zaten çevirmen kitabın başında açıklamış: günümüz Türkçesine çevrilen kelimeler şu an hayatımızda olmayan, gündelik dilde yer almayan kelimelerden oluşuyor. Yani hepsini alıp çevirmemişler. Hal böyle olunca kitabın geçtiği dönem de dilin modernize edilmesiyle kaybolmamış.
Fatma Aliye, uzun zamandır merak ettiğim bir yazarımızdı. Hanımlara Mahsus Gazete’de kaleme aldığı yazılar ve önemi ile sonrasında nasıl Halide Edip Adıvar’ın gölgesinde kaldığı gibi konuları okumuştum, ancak yazarın eserlerini hiç okumamıştım. Yani tarihçesini biliyordum, ama kalemini bizzat şahit olmamıştım.
İş Bankası ile Refet daha ulaşılabilir, daha okunabilir bir hal aldı. Bana da okumak kaldı.
Refet, geçtiği dönem çerçevesinde değerlendirilmeli. O dönem için oldukça ilerici, kadın hareketinin de neferlerinden biri. Zaten Fatma Aliye’nin daha en başından çizdiği gerçekçi tablo, Refet’in öyle güzel ve iyi huylu olmayışı, yer yer ukala hatta küstah hareketleriyle destekleniyor.
Okurken hayatın çok içinden şeyler görüyoruz. Hatta daha da önemlisi, bazı şeylerin değişmediğini de görüyoruz.
Zaman zaman Güntekin’in Çalıkuşu’nda Refet’ten esinlendiğini düşünmeden edemiyorum. Hatta çevirmen Senem Timuroğlu da buna değinmiş ki gözden kaçacak gibi değil.
Refet, günümüz şartlarına göre değerlendirildiğinde bazı tartışmalı fikirlere sahip. Mesela ev hanımlığı, bir hanımefendinin nasıl olması gerektiği gibi alaturka tanımlar. Ama dönemi çerçevesinde değerlendirilmesi en doğru olanı.
Sonrasında, yazarın aynı paragraf içinde aynı şeyleri, kelimenin yerlerini değiştirerek söylemesi söz konusu olabiliyor. Benzer cümleleri kısa aralıklarla okumaya neden oluyor. Ayrıca, daha önceden detaylıca tanımı yapılmış bir karakterin iyi/örnek yanları çok daha ileriki sayfalarda tekrar tekrar dile getirilerek ders verir bir yapıya bürünüyor.
Yazar arada bir durup kendini kendi olarak açıklıyor. Demek istediğine hikayeye bir ara verip açıklık getirmesi önceki dönemlerdeki pek çok kadın yazarın karşılaştığı bir sorun. Ama biz bugün bile yanlış anlaşılma derdiyle boğuştuğumuz için, her ne kadar bunu bir kitapta görmek tercih ettiğim şey olmasa da, nedenini dönem şartları içinde anlayabiliyorum. Yazarın kendini açıklayarak bir savunma pozisyonu aldığı çok açık. Oysa karakteri Refet'in kimselere karşı savunma yapma gereği görmeyen bir insan.
Fatma Aliye, ortaya bir kadınlar dayanışması koyduğu kadar kimi kadınların nasıl da öngörüsüz ve gözünün önündekini göremeyerek, kafasını kullanmayarak ne gibi kaoslara neden olabildiğine de değiniyor. İğneyi batırdığı kadar çuvaldızı da kendimize batırmayı ihmal etmiyor.
Cesur bir kitap Refet. Tıpkı karakterin kendisi gibi. Tıpkı yazarının dili gibi.
Öncelikle İş Bankası’nı tebrik etmek gerek. Günümüz Türkçesine yapılan çeviri (geçiş?) oldukça güzel. Zaten çevirmen kitabın başında açıklamış: günümüz Türkçesine çevrilen kelimeler şu an hayatımızda olmayan, gündelik dilde yer almayan kelimelerden oluşuyor. Yani hepsini alıp çevirmemişler. Hal böyle olunca kitabın geçtiği dönem de dilin modernize edilmesiyle kaybolmamış.
Fatma Aliye, uzun zamandır merak ettiğim bir yazarımızdı. Hanımlara Mahsus Gazete’de kaleme aldığı yazılar ve önemi ile sonrasında nasıl Halide Edip Adıvar’ın gölgesinde kaldığı gibi konuları okumuştum, ancak yazarın eserlerini hiç okumamıştım. Yani tarihçesini biliyordum, ama kalemini bizzat şahit olmamıştım.
İş Bankası ile Refet daha ulaşılabilir, daha okunabilir bir hal aldı. Bana da okumak kaldı.
Refet, geçtiği dönem çerçevesinde değerlendirilmeli. O dönem için oldukça ilerici, kadın hareketinin de neferlerinden biri. Zaten Fatma Aliye’nin daha en başından çizdiği gerçekçi tablo, Refet’in öyle güzel ve iyi huylu olmayışı, yer yer ukala hatta küstah hareketleriyle destekleniyor.
Okurken hayatın çok içinden şeyler görüyoruz. Hatta daha da önemlisi, bazı şeylerin değişmediğini de görüyoruz.
Zaman zaman Güntekin’in Çalıkuşu’nda Refet’ten esinlendiğini düşünmeden edemiyorum. Hatta çevirmen Senem Timuroğlu da buna değinmiş ki gözden kaçacak gibi değil.
Refet, günümüz şartlarına göre değerlendirildiğinde bazı tartışmalı fikirlere sahip. Mesela ev hanımlığı, bir hanımefendinin nasıl olması gerektiği gibi alaturka tanımlar. Ama dönemi çerçevesinde değerlendirilmesi en doğru olanı.
Sonrasında, yazarın aynı paragraf içinde aynı şeyleri, kelimenin yerlerini değiştirerek söylemesi söz konusu olabiliyor. Benzer cümleleri kısa aralıklarla okumaya neden oluyor. Ayrıca, daha önceden detaylıca tanımı yapılmış bir karakterin iyi/örnek yanları çok daha ileriki sayfalarda tekrar tekrar dile getirilerek ders verir bir yapıya bürünüyor.
Yazar arada bir durup kendini kendi olarak açıklıyor. Demek istediğine hikayeye bir ara verip açıklık getirmesi önceki dönemlerdeki pek çok kadın yazarın karşılaştığı bir sorun. Ama biz bugün bile yanlış anlaşılma derdiyle boğuştuğumuz için, her ne kadar bunu bir kitapta görmek tercih ettiğim şey olmasa da, nedenini dönem şartları içinde anlayabiliyorum. Yazarın kendini açıklayarak bir savunma pozisyonu aldığı çok açık. Oysa karakteri Refet'in kimselere karşı savunma yapma gereği görmeyen bir insan.
Fatma Aliye, ortaya bir kadınlar dayanışması koyduğu kadar kimi kadınların nasıl da öngörüsüz ve gözünün önündekini göremeyerek, kafasını kullanmayarak ne gibi kaoslara neden olabildiğine de değiniyor. İğneyi batırdığı kadar çuvaldızı da kendimize batırmayı ihmal etmiyor.
Cesur bir kitap Refet. Tıpkı karakterin kendisi gibi. Tıpkı yazarının dili gibi.
October 11, 2020
cinsiyet eşitsizliği ve politikada oportünist olmamanın dezavantajını yaşamış ve hakkı teslim edilmemiş bir kadın yazar ile daha tanıştım bugün. yaşadığı dönem itibariyle bağımsız kadın karakterlerden örülü bir kitap yazmış, yazdığı diğer kitaplarda da yine cinsiyet eşitliği gibi konuları tartışabilmiş bir yazar. fakat sonrasında edebiyat ortamından silinmiş(konuyla ilgili çeşitli şaibeler var ama anladığım kadarıyla resmi tarih tezlerine muhalefetten baskı görmüş, benzeri için bakınız Suat Derviş).
neyse ki arada 100 yıl geçmiş de olsa biz yine Fatma Aliye okuyup takdir edebiliyoruz. kitabı güncel dile çeviren Senem hocamı da ayrıca tebrik ediyorum, kitaptan alacağım verimi 100'e katladı.
bir oturuşta okuyup kalktıktan sonra karakter bazında yazıldığı zamanın ne kadar ötesinde olduğunu düşünüp takdir edeceğiniz bir kitap.
neyse ki arada 100 yıl geçmiş de olsa biz yine Fatma Aliye okuyup takdir edebiliyoruz. kitabı güncel dile çeviren Senem hocamı da ayrıca tebrik ediyorum, kitaptan alacağım verimi 100'e katladı.
bir oturuşta okuyup kalktıktan sonra karakter bazında yazıldığı zamanın ne kadar ötesinde olduğunu düşünüp takdir edeceğiniz bir kitap.
March 18, 2021
Bu ay yeni kadın yazarlar ve güçlü kadın karakterlerle tanışma fırsatım oldu. İlk Türk kadın romancısı ve kadın hakları savunucusu olan Fatma Aliye de bunlardan bir tanesi. ❤️ Kitabı okurken eski bir türk filmindeymiş gibi hissettim ve Refet karakterini gerçekten çook sevdim. Jane Eyre’de de söylediğim gibi başarılı ve ayakları yere sağlam basan, güçlü kadın karakterleri okumayı çok seviyorum. (Refet’i bu konuda Jane Eyre’den daha çok sevdim bile diyebilirim 😊) Kitabı güzelleştiren ve anlam katan birkaç alıntı bırakıyorum buraya 😊
“Sanatını sevmeyen kişi sanatkâr olamayacağı gibi, öğrencilerini sevmeyen öğretmen de iyi bir öğretmen ve mürebbiye olamaz.”
“Herkese kendini sevdirmenin, herkes tarafından hürmet görmenin yalnız güzellikle olmayıp, çalışmakla, kazanmakla, öğrenmekle, ilim bilmekle de olacağını göstermek istiyorum. Bu sevilmenin, bu rağbet görmenin öyle kaybedilebilecek, çalınabilecek bir servete, gençlik âlemine özgü geçici güzelliğe benzemediğini anlatmak istiyorum.”
“Asıl güzellik tende değil candadır.”
“Sanatını sevmeyen kişi sanatkâr olamayacağı gibi, öğrencilerini sevmeyen öğretmen de iyi bir öğretmen ve mürebbiye olamaz.”
“Herkese kendini sevdirmenin, herkes tarafından hürmet görmenin yalnız güzellikle olmayıp, çalışmakla, kazanmakla, öğrenmekle, ilim bilmekle de olacağını göstermek istiyorum. Bu sevilmenin, bu rağbet görmenin öyle kaybedilebilecek, çalınabilecek bir servete, gençlik âlemine özgü geçici güzelliğe benzemediğini anlatmak istiyorum.”
“Asıl güzellik tende değil candadır.”
July 24, 2024
bazı kitapları yazıldığı dönem bağlamında değerlendirince değeri milyonlarca kat artıyor, bu da o kitaplardan biri. ve ben ilk kadın romancımızla bu kadar geç tanıştığım için hayli utanıyorum. müthiş keyif aldım o satır aralarındaki aktivizm izlerini okumaktan. sadece feminist tarafıyla değil, sosyal yaşama dair gözlemleri, her sosyal çevreden iyi ve kötü karakterleri, fakirliği, yoksulluğu acındırmadan, tüm gerçeğiyle tarif etme biçimiyle de hayran bıraktı beni kendine. daha çok anılmalı fatma aliye. muhteşem bir kadın yazarımız varmış, hakkını daha fazla teslim etmeliyiz.
December 1, 2021
Öncelikle hissim 5 yıldızlık değil ama yazıldığı dönem, içeriği çok değerli, istemedim Goodreads puanının düşmesini :) Hem gerçekten herkesin okumasını isterim ve tavsiye de ederim.
Anlatım diliyle mükemmel olduğunu söyleyemeyeceğim. Zaman zaman okuru biraz küçümseyen bir anlatımı var Fatma Aliye Hanım'ın (kesinlikle niyeti bu değil). Daha önce X böyle dediği için, Y de o zaman böyle böyle hissettiği için şimdi Y böyle söylüyor gibi bölümler var (spoiler vermeden bu şekilde betimleyebildim :). Nafile açıklamalar zaten olayları bildiğin için neyin, niçin olduğunu anlıyorsun aslında...
Neyse kesinlikle bir edebiyat şahaseri olmamakla beraber, ben çok memnun oldum tanıştığıma. 1800'ler de bu kadar çağın ötesinde bakışa sahip olan, eğitimli bir kadın...gerçekten saygı duydum ve bence günümüzde de lise müfredatında mesela Eylül okutulacağına Refet'in okutulmasını çok isterdim. Gençlere örnek olacak günümüzde unutulmaya yüz tutmuş ve hatta unutulmuş birçok güzel değer var kitapta.
Ben zevkle okudum. tavsiye ederim. Söylemeye gerek var mı bilmiyorum ama İş bankası Kültür yayınları yine kusursuz bir iş çıkarmış. Günümüz diline uyarlanması, tek bir editing hatası olmaması da ayrıca keyfi arttırıyor.
Anlatım diliyle mükemmel olduğunu söyleyemeyeceğim. Zaman zaman okuru biraz küçümseyen bir anlatımı var Fatma Aliye Hanım'ın (kesinlikle niyeti bu değil). Daha önce X böyle dediği için, Y de o zaman böyle böyle hissettiği için şimdi Y böyle söylüyor gibi bölümler var (spoiler vermeden bu şekilde betimleyebildim :). Nafile açıklamalar zaten olayları bildiğin için neyin, niçin olduğunu anlıyorsun aslında...
Neyse kesinlikle bir edebiyat şahaseri olmamakla beraber, ben çok memnun oldum tanıştığıma. 1800'ler de bu kadar çağın ötesinde bakışa sahip olan, eğitimli bir kadın...gerçekten saygı duydum ve bence günümüzde de lise müfredatında mesela Eylül okutulacağına Refet'in okutulmasını çok isterdim. Gençlere örnek olacak günümüzde unutulmaya yüz tutmuş ve hatta unutulmuş birçok güzel değer var kitapta.
Ben zevkle okudum. tavsiye ederim. Söylemeye gerek var mı bilmiyorum ama İş bankası Kültür yayınları yine kusursuz bir iş çıkarmış. Günümüz diline uyarlanması, tek bir editing hatası olmaması da ayrıca keyfi arttırıyor.
March 13, 2023
Şahane. Kitap hakkında en sevdiğim şey o zamanların Osmanlısında geçmesine rağmen neredeyse hiçbir erkeğe yer verilmeden tamamen kadınların yaşadıklarını anlatması. Kadınlar etrafında dönen, kadınların yaşadığı zorlukları ele alan ve tamamen kadın baş karakterlerden oluşan bir kitabı şimdi bile bulmak imkansızken kurgusunu böylesine zamanından soyutlayan Fatma Aliye'ye hayran kaldım. Üstelik bunu yaparken döneminden tamamen kopmayıp belli sorunlara da vurgu yapıyor olması harikaydı. Tabii ki bir reformcudan çok feminist sayılabileceği için kendi döneminin yönetimi veya devleti hakkında büyük yargıları yoktu ve kitapta bunları kabullenerek bir yenilik oluşturmaya çalışıyordu ancak ben yine de bu durumun rahatsız edici olduğunu düşünmek yerine daha gerçekçi buldum. Zamanının düşünce yapısını güzel bir şekilde aktarmayı başarmıştı.
January 31, 2025
Fatma Aliye'den çok güzel bir çalışma.
"Refet" tam bir hayatta kalma mücadelesi hikayesi. Yoksul bir anne ve kızı olan Refeti anlatıyor eserimiz. Refet öğretmen olup kendi ayakları üstünde durmaya çalışıyor. Ama o zamana kadar yaşadıkları zorluklar ince ince işlenmiş. O dönemde bir kadının böyle bir şey yapması kolay mı? Tabii ki değil! Ama o, zorluklara rağmen pes etmiyor, kendi yolunu çiziyor.
Kitabı bayılarak okudum. Kadınların ayakta kalma çabası o kadar gerçekçi işlenmiş ki, okurken insanın içi sızlıyor. Müthiş bir direniş var! Refet bazen sadece kendini düşünüyor gibi geliyor ve annesini zorluyor gibi gelse de severek okudum kitabı.
Kısacası, kadınların o dönemdeki savaşını anlamak isteyen herkesin okuması gereken bir kitap!
"Refet" tam bir hayatta kalma mücadelesi hikayesi. Yoksul bir anne ve kızı olan Refeti anlatıyor eserimiz. Refet öğretmen olup kendi ayakları üstünde durmaya çalışıyor. Ama o zamana kadar yaşadıkları zorluklar ince ince işlenmiş. O dönemde bir kadının böyle bir şey yapması kolay mı? Tabii ki değil! Ama o, zorluklara rağmen pes etmiyor, kendi yolunu çiziyor.
Kitabı bayılarak okudum. Kadınların ayakta kalma çabası o kadar gerçekçi işlenmiş ki, okurken insanın içi sızlıyor. Müthiş bir direniş var! Refet bazen sadece kendini düşünüyor gibi geliyor ve annesini zorluyor gibi gelse de severek okudum kitabı.
Kısacası, kadınların o dönemdeki savaşını anlamak isteyen herkesin okuması gereken bir kitap!
August 1, 2021
Azmin, kendi kendine yeterliliğin ve dik duruşun öyküsü olmus bu kitap. Hele ki böyle kadınların boşuna uğraşılmaz çalışıldığı bir dönemde...
Kahramanımız Refet akrabalarının zorbaliklarina ve ilgisine mahzur olmus, annesinin kazandığında geçim derdiyle büyümüş sağlıksız bir cocuktan; azimli,gururlu, dik duruşu ve her şeyi kendi kendi halletme azmiyle istediği mevkiye erişen ve bu yoldan geçerken saf, temiz ve ahlakından bir dirhem eksiltmeyenlerden..
Cok sevdim. Herkesin kıymet bilmesini, sevgisini ve onurunu koruyarak ona yapılanları arti Binnaz'in kızının sevkli haliyle tasvirine bayildim. Okumayı düşünenler hiç beklemesinler.
Kahramanımız Refet akrabalarının zorbaliklarina ve ilgisine mahzur olmus, annesinin kazandığında geçim derdiyle büyümüş sağlıksız bir cocuktan; azimli,gururlu, dik duruşu ve her şeyi kendi kendi halletme azmiyle istediği mevkiye erişen ve bu yoldan geçerken saf, temiz ve ahlakından bir dirhem eksiltmeyenlerden..
Cok sevdim. Herkesin kıymet bilmesini, sevgisini ve onurunu koruyarak ona yapılanları arti Binnaz'in kızının sevkli haliyle tasvirine bayildim. Okumayı düşünenler hiç beklemesinler.
October 30, 2023
Beklentim çok farklı olduğu için mi bilmiyorum biraz hayal kırıklığı yaşadım. Nedense Refet’in öğretmenlik zamanları ile ilgili daha fazla bölüm okuyacağımızı düşünüyordum. Bunun dışında hikayenin dramında boğuldum maalesef. Özellikle Refet’in öğretmenlik sürecinde kendimden parçalar bulmak biraz travma etkisi yarattı :’) Bu yüzden kitabı bitirmem biraz zaman aldı. Ama bunları saymazsam oldukça akıcı ve güzel bir kitaptı.
November 2, 2024
Fatma Aliye ile feminizm 101.
Karizmatik bir kitap bu arada. Her şey çok dozunda.
İsimler hariç. Beynim o kadar çok Refet ismine maruz kaldı ki bir noktadan sonra uyuştu.
Ama mesela bir tık daha sinir bozucu olsa insanın kitabı kemiresi gelir, kısa olmasına rağmen bitiremez falan asla o noktada değildi.
İrrite edici karakterler gam keder fakirlik dandik akrabalar dayanışma ve kapanış.
Beklediğimin aksine üzerimde iyi ki okudum diyebileceğim bi’ etkisi olmadı ne yazık ki.
Niye yazık ki ya? İlla dramatize edeceğiz meseleyi. Okudun olmadı bitti abi. Ne hikmetse araya illa gereksiz bir detay serpiştiriliyor. Aman diyeyim bu eklentime zeval gelmesin uykularım talan olur.
Karizmatik bir kitap bu arada. Her şey çok dozunda.
İsimler hariç. Beynim o kadar çok Refet ismine maruz kaldı ki bir noktadan sonra uyuştu.
Ama mesela bir tık daha sinir bozucu olsa insanın kitabı kemiresi gelir, kısa olmasına rağmen bitiremez falan asla o noktada değildi.
İrrite edici karakterler gam keder fakirlik dandik akrabalar dayanışma ve kapanış.
Beklediğimin aksine üzerimde iyi ki okudum diyebileceğim bi’ etkisi olmadı ne yazık ki.
Niye yazık ki ya? İlla dramatize edeceğiz meseleyi. Okudun olmadı bitti abi. Ne hikmetse araya illa gereksiz bir detay serpiştiriliyor. Aman diyeyim bu eklentime zeval gelmesin uykularım talan olur.
April 19, 2021
Refet kesinlikle her sene tekrar okuyacağım, beni derinden etkileyen bir kitaptı.
"Türk Edebiyatında İlkler" denilince çoğu insanın Şinasi'yi, Namık Kemali, Recaizade M. Ekrem vs isimleri sayabilirken Fatma Aliye Hanım'dan bihaber olması çok üzücü. Fatma Aliye Hanım'ın ilk kadın romancı, Refet'in de ilk kadın öğretmen başkarakter olması açısından çok kıymetli bir eser, umarım daha çok kişi tarafından okunur.
Kitap beni çok derinden etkiledi. Yaşanılanlar, hissedilenler çok sade bir dille yazılmış olmasına rağmen çok etkileyicidi. Refet'in ve annesinin hayata tutunmaya çalışmaları, yaşadıkları yoksulluk, ne olursa olsun eğitim aşkından, öğretmen olma isteğinde vazgeçmeyen Refet...
Belki çağdaş edebiyatımızda bu konuyu daha etkileyici bir şekilde kaleme almış yazarlarımız vardır fakat yazıldığı dönem itibariyle bu kitap her zaman benim için özel olacak.
"Türk Edebiyatında İlkler" denilince çoğu insanın Şinasi'yi, Namık Kemali, Recaizade M. Ekrem vs isimleri sayabilirken Fatma Aliye Hanım'dan bihaber olması çok üzücü. Fatma Aliye Hanım'ın ilk kadın romancı, Refet'in de ilk kadın öğretmen başkarakter olması açısından çok kıymetli bir eser, umarım daha çok kişi tarafından okunur.
Kitap beni çok derinden etkiledi. Yaşanılanlar, hissedilenler çok sade bir dille yazılmış olmasına rağmen çok etkileyicidi. Refet'in ve annesinin hayata tutunmaya çalışmaları, yaşadıkları yoksulluk, ne olursa olsun eğitim aşkından, öğretmen olma isteğinde vazgeçmeyen Refet...
Belki çağdaş edebiyatımızda bu konuyu daha etkileyici bir şekilde kaleme almış yazarlarımız vardır fakat yazıldığı dönem itibariyle bu kitap her zaman benim için özel olacak.
August 28, 2025
Refet’te Fatma Aliye’nin üslubu iki uç arasında gidiyor: Bir yandan dönemi için son derece ilerici ve çarpıcı fikirler dile getiriyor, öte yandan yer yer bu fikirleri romanın akışına yedirmek yerine doğrudan “ders” verir gibi aktardığı için anlatı bazen didaktikleşiyor.
Kadınların aydınlanması ve ekonomik bağımsızlığı açısından bakıldığında roman maalesef kısmen güncelliğini koruyor, ancak edebî tat bakımından Udî’yi çok daha başarılı bulmuştum. İlk Fatma Aliye deneyimim Refet olsaydı, belki de devam etmek istemezdim.
Fatma Aliye’yi daha çok bir öncü figür, kadınların kamusal alandaki sesi olarak okumak değerli. Fakat edebî açıdan bakıldığında, kurgudaki aksaklıklar ve didaktik ton bugünün okuru için sıkıcı olabilir.
Kadınların aydınlanması ve ekonomik bağımsızlığı açısından bakıldığında roman maalesef kısmen güncelliğini koruyor, ancak edebî tat bakımından Udî’yi çok daha başarılı bulmuştum. İlk Fatma Aliye deneyimim Refet olsaydı, belki de devam etmek istemezdim.
Fatma Aliye’yi daha çok bir öncü figür, kadınların kamusal alandaki sesi olarak okumak değerli. Fakat edebî açıdan bakıldığında, kurgudaki aksaklıklar ve didaktik ton bugünün okuru için sıkıcı olabilir.
June 3, 2023
Babası ölünce üvey kardeşleri tarafından kapı dışarı edilen, annesiyle yaşam mücadelesi vermek zorunda kalan Refet 'in öyküsü. Fatma Aliye, Osmanlı döneminin ilk kadın yazarlarından. O dönemde kadının toplumsal yerini, mücadelesini, birey olarak ayakta kalma ve tutunma mücadelesini anlatmış bu kitapta. Yoksul bir kızın okuyup öğretmen olmak için verdiği mücadele... Reşat Nuri Güntekin'in " Çalıkuşu " romanına bu yönüyle ilham verdiği söyleniyor. "Refet" günümüzde pek kullanılmayan bir isim ve bu isimle tanıdığım tek kişi de bir erkek. O yüzden merak edip anlamına baktım. "Acıma, esirgeme, merhamet etme" demekmiş. Kitabin kahramanı Refet çok güçlü, gururlu, çalışkan bir insan fakat yaşadıkları gerçekten de acıma hissi uyandırıyor insanda. Kadınların çalışması, kendi ayakları üzerinde durması gerektiğini 1847'de, o zamanlar bu konular dile bile getirilmezken kaleme almış Fatma Aliye
Saygı ile anıyorum.
Saygı ile anıyorum.
August 1, 2024
Güzel bir Türk Edebiyatı örneği. Duygusal ve aydınlatıcı, cümle yapıları ve üslubu kendine has. Elbette anadilde okunduğunda cümleler olduğu gibi okuyucuya geçiyor. Bana yazım şekliyle biraz Jane Austen'i andırdı. Cümle aralarında giren ufak yazardan dokundurmalar var bu yönüyle Austen esintisi aldım. Çok çok hoşuma gitti. Özellikle güçlü kadın figürünün ve kadın dayanışmasının dünyada bu kadar öne çıkarılmaya çalışıldığı şu günlerde Fatma Aliye'nin bu kadın figürünü yıllar önce eserinde işlemiş ve irdelemiş olması Türk toplumunda kadının yerini, seneler içinde nasıl değiştiğini gözler önüne seriyor.
May 8, 2025
fatma aliye ile zorunlu tk derslerinden birinde levayih-i hayat ile tanışmıştım. (bence çok geç bir tanışmaydı.) mektup romanı sevdiğimden mi tarihi romanı sevdiğimden mi bilinmez, dili bana çok yakın gelmişti. romanda anlatılanların o dönemde yazıldığına çok şaşırdığımı hatırlıyorum. o zamandan beri yazardan başka bir kitap daha okumak istiyordum fakat bir türlü fırsat olmadı. bu sene challenge kapsamında fatma aliye'den bir kitap maddesi için bu kitabı okumak istedim.
öncelikle iş bankasının bu basımında senem timuroğlu'nun önsözünün olması çok hoşuma gitti. :)) kanatlanmış kadınlar kitabı da osmanlı kadın yazarlarına değinen bir eser ve uzun zamandır okuma listemde, daha önce çekmek istiyorum.
içeriğe gelecek olursak, romanda anlatılanlar acaba klişeye düşecek mi korkusuyla okusam da, bu korkum boşa düştü. (spoiler alert: tam düze çıktık derken planda olmayan ayrılışlar mevcut mlsf.)
refet'i çok sevdim. şule'yi de çok sevdim. kadınların birbirine destek olması, cazibe hanımın bir akıl ustası gibi refet'e yol göstermesi... hasret kalmışız cidden. kitap boyunca off acaba kim kime kazık atacak şimdi diye gerilmeme gerek yokmuş :'')
döneminin çok ötesinde bir kitap, benim için çalıkuşu'nun öncüsü sayılabilir. güzel bir tat bıraktın refet. sesi çıkan kadınlar, kadınlarımız... iyi ki varsınız <3
öncelikle iş bankasının bu basımında senem timuroğlu'nun önsözünün olması çok hoşuma gitti. :)) kanatlanmış kadınlar kitabı da osmanlı kadın yazarlarına değinen bir eser ve uzun zamandır okuma listemde, daha önce çekmek istiyorum.
içeriğe gelecek olursak, romanda anlatılanlar acaba klişeye düşecek mi korkusuyla okusam da, bu korkum boşa düştü. (spoiler alert: tam düze çıktık derken planda olmayan ayrılışlar mevcut mlsf.)
refet'i çok sevdim. şule'yi de çok sevdim. kadınların birbirine destek olması, cazibe hanımın bir akıl ustası gibi refet'e yol göstermesi... hasret kalmışız cidden. kitap boyunca off acaba kim kime kazık atacak şimdi diye gerilmeme gerek yokmuş :'')
döneminin çok ötesinde bir kitap, benim için çalıkuşu'nun öncüsü sayılabilir. güzel bir tat bıraktın refet. sesi çıkan kadınlar, kadınlarımız... iyi ki varsınız <3
May 12, 2020
Dilimizin ilk kadın romancısı Fatma Aliye’nin, Türk Edebiyatının ilk kadın öğretmen karakterini yazdığı kitap Refet.
Kitapta, Refet’in okuyabilmek (muallim olabilmek) için annesiyle birlikte açlığa, soğuğa, üst başsızlığa nasıl göğüs gerdiklerini okuyoruz.
Öyle bir hayat yaşamışlar ki insanın boğazı düğüm düğüm oluyor satırlar arasında.
Refet’in fiziki zayıflığına ve ilgi çekmeyen dış görünüşüne rağmen hayatta kalma çabası ve çalışkanlığı, ana karakterlerin illa güzel olmasına gerek olmadığını, toplumda kabul görebilmek için aklın yetebileceğini vurgulamış.
Refet karakterinin son derece güçlü bir kadın karakter olması ve böylesine dokunaklı bir hikayenin acındırma olmadan oldukça vurucu bir şekilde kaleme alınması bir okuyucu olarak beni oldukça etkiledi.
Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu eserine de ilham olan Refet, iyi ki okudum dediklerimden oldu ve gönlümde kıymetli bir yer edindi.
Kitapta, Refet’in okuyabilmek (muallim olabilmek) için annesiyle birlikte açlığa, soğuğa, üst başsızlığa nasıl göğüs gerdiklerini okuyoruz.
Öyle bir hayat yaşamışlar ki insanın boğazı düğüm düğüm oluyor satırlar arasında.
Refet’in fiziki zayıflığına ve ilgi çekmeyen dış görünüşüne rağmen hayatta kalma çabası ve çalışkanlığı, ana karakterlerin illa güzel olmasına gerek olmadığını, toplumda kabul görebilmek için aklın yetebileceğini vurgulamış.
Refet karakterinin son derece güçlü bir kadın karakter olması ve böylesine dokunaklı bir hikayenin acındırma olmadan oldukça vurucu bir şekilde kaleme alınması bir okuyucu olarak beni oldukça etkiledi.
Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu eserine de ilham olan Refet, iyi ki okudum dediklerimden oldu ve gönlümde kıymetli bir yer edindi.
Read
December 4, 2021İş Bankası yayınlarının günümüz Türkçesine uyarlanmış versiyonu gayet güzel. Senem Timuroğlu müthiş bir iş çıkarmış. Zaten kendisi 19.yy Osmanlı kadın edebiyatı konusunda uzmanlaşmış bir akademisyen.
Sunuş kısmında Halide Edip'in yazıları karşısında yazarın şöhreti sönmüş deniliyor ki hiç şaşırmadım. Kurgu, anlatım dili vs. konusunda çarpıcı bir yetenek göremedim. Teknik eksiklikler göze çok çarpıyor. Aslında Fatma Aliye Hanım makale ya da deneme yazmaya daha çok yoğunlaşsa belki daha iyi olurdu. Kurgu dışı eserlerini okuyacağım. Dönemin şartları itibariyle bu eserin ortaya çıkabilmiş olması apayrı bir mucize tabii.
Ele aldığı konular bakımından kuşkusuz çağının ilerisinde bir eser. Müfredata dahil edilmiştir umarım. Anlatılanların belki farklı görünümlerde olsa da hala geçerliliğini koruyan sorunlar olması ayrı bir hüzün sebebi.
Sunuş kısmında Halide Edip'in yazıları karşısında yazarın şöhreti sönmüş deniliyor ki hiç şaşırmadım. Kurgu, anlatım dili vs. konusunda çarpıcı bir yetenek göremedim. Teknik eksiklikler göze çok çarpıyor. Aslında Fatma Aliye Hanım makale ya da deneme yazmaya daha çok yoğunlaşsa belki daha iyi olurdu. Kurgu dışı eserlerini okuyacağım. Dönemin şartları itibariyle bu eserin ortaya çıkabilmiş olması apayrı bir mucize tabii.
Ele aldığı konular bakımından kuşkusuz çağının ilerisinde bir eser. Müfredata dahil edilmiştir umarım. Anlatılanların belki farklı görünümlerde olsa da hala geçerliliğini koruyan sorunlar olması ayrı bir hüzün sebebi.
May 12, 2019
Bu kitap azimli bir kadının çocukluğundan itibaren yaşadığı zorluğu, çektiği acıları ve yılmadan usanmadan çalışmasını anlatır.
Kitap Osmanlı zamanlarında yazıldığı için takdire şayan ayrıca o dönemin insanını da yoksulluğu zenginliği ve fakirliği bize aktarıyor, bu tür kitapları gerçekliğin hasını anlatan kitapları severim.
Kitabı feminizmin ilk filizleri gibi yorumlayanlar olsada şahsen ben ekstra bir abartı göremedim zira insan dayanışması daima olmadır ki burada kadın dayanışmasını da aktardığı için, olması gerekeni anlattığını düşünüyorum.
Bunun dışında dikkati mi çeken; bazı önemli olayları pat diye veriyorken, örneğin bir manzarayı sayfalarca anlatabiliyor, buda yazarın seçimidir elbet.
İyi okumalar dilerim.
Kitap Osmanlı zamanlarında yazıldığı için takdire şayan ayrıca o dönemin insanını da yoksulluğu zenginliği ve fakirliği bize aktarıyor, bu tür kitapları gerçekliğin hasını anlatan kitapları severim.
Kitabı feminizmin ilk filizleri gibi yorumlayanlar olsada şahsen ben ekstra bir abartı göremedim zira insan dayanışması daima olmadır ki burada kadın dayanışmasını da aktardığı için, olması gerekeni anlattığını düşünüyorum.
Bunun dışında dikkati mi çeken; bazı önemli olayları pat diye veriyorken, örneğin bir manzarayı sayfalarca anlatabiliyor, buda yazarın seçimidir elbet.
İyi okumalar dilerim.
March 6, 2021
Bu yıl okurken en çok sinir olduğum kitaplardan birisi. Ama bu kitabın yazımına veya yazara karşı değil, içinde geçen olaylara karşı. Kadınların çektiği bu çilelere karşıdır. Fatma Aliye’nin daha önce kitabını okumadım ve bu kitabı da bana bir arkadaşım önermişti. İyi ki de önermiş. Kitabın başında Ahmet Mithat’ın önsözü var, Fatma Aliye için manevi kızımız diye bahsediyor ve kitabın konusunu nasıl anlamamız gerektiğini anlatmış bize. Belki çoğu kişi bu önsözü okumadan geçerse diye yazıyorum lütfen okuyun. Zaten 2 sayfa.
Daha sonra hikâyemiz başlıyor. Doğmadan önce bile akrabaları tarafından sevilmeyen bir çocuk Refet. Annesi, babasının getirdiği cariyelerden biri olduğu için ev halkı annesi Binnaz’ı hiç kabul etmez. Kabul etmedikleri gibi ellerinden gelen zulmü de gösterirler. Babasının ölmesi, Refet’in doğması bu aile içinde hiçbir şeyi değiştirmez. Yine sevilmeyen kişi olurlar Refet ve annesi Binnaz. Hatta evde yemek artıklarını yiyen onlar olur, bazen de köpekler onlardan daha şanslı olur. İşte buraları okurken çok sinirlendim. Binnaz’ın kızı Refet için yaptıkları ama hala yeterli olamayışı içimi çok acıttı.
Çok az bir süre de olsa bu ikili Mürüvvet Hanım denilen bir kadın sayesinde rahata eriyorlar. Kötü akrabalar, hastalıklar, yemek artıkları birazda olsa uzak oluyor onlardan. Refet’in okula başlaması hem iyi hem kötü oluyor. İyi tarafı Refet çok zeki bir kız ve bütün derslerinde çok üstün başarılar gösterdiği için herkesin takdirini topluyor. Kötü tarafı ise annesi ve Refet’in hayatı eskisinden daha kötü oluyor. Bazen yiyecek yemekleri olmuyor bazen gece yakacak odunları olmadığından neredeyse donarak uykuya dalıyorlar.
Hikayemiz Refet’in öğretmenlik diploması alması, yeni arkadaşlar edinmesi ile devam ediyor. Refet aşırı iyi kalpli, yardımsever ve ne kadar yoksul olursa olsun hep başkalarını düşünen biri. Kitap çok akıcıydı ve ben bir günde falan okudum. Kesinlikle herkesin okumasını tavsiye ederim. Fatma Aliye’nin diğer kitaplarını da en kısa zamanda okumak istiyorum. En sevdiğim yanı ise kitapta kadınların erkeklere muhtaç olmadan yaşayabilmeleri hatta evli olan kadınların kocalarının ev işlerinde onlara yardım etmesi kısmıydı. O döneme göre baya farklı bir bakış açısı ile yazılmış.
En sonda Refet için gelen adamı eğer elimde olsa kitabın içinde girip tokatlamak isterdim. Refet onu kabul etmeyince “bari bildiğin okul kızlarının fakir olanlarından birini bana tavsiye et” ; “sen 23 yaşındasın ben 45 bir erkeğe göre çok genç yaş, istesem senden küçük kızları bana verirler” gibi şeyler söylemesi o dönemin erkeklerini simgeleyen bir şey. Gerçi günümüzde de bu kafada olan çok kişi var ama neyse.
Daha sonra hikâyemiz başlıyor. Doğmadan önce bile akrabaları tarafından sevilmeyen bir çocuk Refet. Annesi, babasının getirdiği cariyelerden biri olduğu için ev halkı annesi Binnaz’ı hiç kabul etmez. Kabul etmedikleri gibi ellerinden gelen zulmü de gösterirler. Babasının ölmesi, Refet’in doğması bu aile içinde hiçbir şeyi değiştirmez. Yine sevilmeyen kişi olurlar Refet ve annesi Binnaz. Hatta evde yemek artıklarını yiyen onlar olur, bazen de köpekler onlardan daha şanslı olur. İşte buraları okurken çok sinirlendim. Binnaz’ın kızı Refet için yaptıkları ama hala yeterli olamayışı içimi çok acıttı.
Çok az bir süre de olsa bu ikili Mürüvvet Hanım denilen bir kadın sayesinde rahata eriyorlar. Kötü akrabalar, hastalıklar, yemek artıkları birazda olsa uzak oluyor onlardan. Refet’in okula başlaması hem iyi hem kötü oluyor. İyi tarafı Refet çok zeki bir kız ve bütün derslerinde çok üstün başarılar gösterdiği için herkesin takdirini topluyor. Kötü tarafı ise annesi ve Refet’in hayatı eskisinden daha kötü oluyor. Bazen yiyecek yemekleri olmuyor bazen gece yakacak odunları olmadığından neredeyse donarak uykuya dalıyorlar.
Hikayemiz Refet’in öğretmenlik diploması alması, yeni arkadaşlar edinmesi ile devam ediyor. Refet aşırı iyi kalpli, yardımsever ve ne kadar yoksul olursa olsun hep başkalarını düşünen biri. Kitap çok akıcıydı ve ben bir günde falan okudum. Kesinlikle herkesin okumasını tavsiye ederim. Fatma Aliye’nin diğer kitaplarını da en kısa zamanda okumak istiyorum. En sevdiğim yanı ise kitapta kadınların erkeklere muhtaç olmadan yaşayabilmeleri hatta evli olan kadınların kocalarının ev işlerinde onlara yardım etmesi kısmıydı. O döneme göre baya farklı bir bakış açısı ile yazılmış.
En sonda Refet için gelen adamı eğer elimde olsa kitabın içinde girip tokatlamak isterdim. Refet onu kabul etmeyince “bari bildiğin okul kızlarının fakir olanlarından birini bana tavsiye et” ; “sen 23 yaşındasın ben 45 bir erkeğe göre çok genç yaş, istesem senden küçük kızları bana verirler” gibi şeyler söylemesi o dönemin erkeklerini simgeleyen bir şey. Gerçi günümüzde de bu kafada olan çok kişi var ama neyse.
April 28, 2023
#okudumbitti
Uzun zamandır Türk edebiyatindan okuduğum ilk kitap, Refet. İlk kadın romancimiz olan Fatma Aliye ile de tanisma kitabım oldu.
Yazıldığı zamana göre verilen kadın tasviri, çevre şartlarına göre yaşanılanlari okurken insan gerçekten etkileniyor.
Refet, edebiyatımızın da ilk kadın öğretmeni olarak yer ediniyor, kitapta babasının mirasından üvey kardeşleri tarafından mahrum edilen küçük yaştaki çelimsiz bir çocuk olan Refet'in annesi ile İstanbul'da kendilerine bir yer edinme çabası anlatılıyor. Büyürken Refet'in okuldaki başarısı ve öğretmen olma arzusu ile annesi Binnaz'in bu hedef uğruna fedakarlıklarına da tanıklık ediyoruz.
°✓ Kitap okurken hiç sıkmayan bir dille akıp gidiyor, okurken merak ile okudum, ama çok fazla edebi yani ve anlatımı açısından kaliteli olduğunu söyleyemem. Ve bence eser daha iyi olabilirdi, biz Refet'i değil sadece Binnaz'i Şule 'yi de okuyoruz ve etkileniyoruz, nedense benim en az sevdiğim karakter Refet oldu. Bir de yazar kendisi de orta halli hatta iyi bir durumda sayılacak maddi durumdaymis, bence fakirlik ve çekilenler bağlamında biraz ütopik bir anlatıma sahip. Ayrıca edebiyatta ilk öğretmen olan Refet'in öğretmenlik anlarına hiç tanıklık etmiyoruz, bu da ayrı bir durum..
Bence kadın çalışmaları bağlamında yer edinebilecek, zamanına göre iyi bir eser olsa da bircok eksik yani da mevcut. Yine de severek okudum.
Uzun zamandır Türk edebiyatindan okuduğum ilk kitap, Refet. İlk kadın romancimiz olan Fatma Aliye ile de tanisma kitabım oldu.
Yazıldığı zamana göre verilen kadın tasviri, çevre şartlarına göre yaşanılanlari okurken insan gerçekten etkileniyor.
Refet, edebiyatımızın da ilk kadın öğretmeni olarak yer ediniyor, kitapta babasının mirasından üvey kardeşleri tarafından mahrum edilen küçük yaştaki çelimsiz bir çocuk olan Refet'in annesi ile İstanbul'da kendilerine bir yer edinme çabası anlatılıyor. Büyürken Refet'in okuldaki başarısı ve öğretmen olma arzusu ile annesi Binnaz'in bu hedef uğruna fedakarlıklarına da tanıklık ediyoruz.
°✓ Kitap okurken hiç sıkmayan bir dille akıp gidiyor, okurken merak ile okudum, ama çok fazla edebi yani ve anlatımı açısından kaliteli olduğunu söyleyemem. Ve bence eser daha iyi olabilirdi, biz Refet'i değil sadece Binnaz'i Şule 'yi de okuyoruz ve etkileniyoruz, nedense benim en az sevdiğim karakter Refet oldu. Bir de yazar kendisi de orta halli hatta iyi bir durumda sayılacak maddi durumdaymis, bence fakirlik ve çekilenler bağlamında biraz ütopik bir anlatıma sahip. Ayrıca edebiyatta ilk öğretmen olan Refet'in öğretmenlik anlarına hiç tanıklık etmiyoruz, bu da ayrı bir durum..
Bence kadın çalışmaları bağlamında yer edinebilecek, zamanına göre iyi bir eser olsa da bircok eksik yani da mevcut. Yine de severek okudum.
January 16, 2024
Refettt.. çocuk yaşta, hali vakti yerinde bir adam olan babası öldükten sonra annesiyle akrabalarının yanına sığınır çocuk Refet ve hikaye başlar. Hani bazı kitaplar açlığı, yoksulluğu çok hissettirir ya bu kitapta öyleydi benim için, özellikle çocuk Refet’in yaşadıkları kalbimi sızlattı. Zor şartlar altında okuyan çok başarılı bir kızdır Refet,hayali öğretmen olmak. Annesiyle beraber nice zorluklara,kışlara ,soğuk gecelere karşı savaşır da kimseye boyun eğmez. Seviyorum çağın ötesindeki güçlü kadın hikayelerini..
🩷 Hele birde Türk Edebiyatının ilk kadın romancısı yazdıysa.. TÜRK EDEBBİYATINDA kadın gücü üzerine yazılmış en önemli eserlerden biri olarak gösteriliyor..
Doğrudur. Henüz kadın hakları bile yokken kadın adının, gücünün zekasının altı çizilen erkek egemenliğine girmeyi reddeten bir metin, bir kadın Refet. Tavsiye ederim.
🩷 Hele birde Türk Edebiyatının ilk kadın romancısı yazdıysa.. TÜRK EDEBBİYATINDA kadın gücü üzerine yazılmış en önemli eserlerden biri olarak gösteriliyor..
Doğrudur. Henüz kadın hakları bile yokken kadın adının, gücünün zekasının altı çizilen erkek egemenliğine girmeyi reddeten bir metin, bir kadın Refet. Tavsiye ederim.
May 21, 2023
Yazım dilini çok beğensem de kitabın kurgusu, hikayesi çok yavaş. Bize fakirlik ve zorlukla öğretmen yolunda ilerliyen Refet'i anlatıyor ama siz kendinizi Refet'in inatçılığında boğulurken buluyorsunuz.
Üzgünüm ama hikayeye ilham olmuş Çalıkuşunun kurgusu bundan çok çok daha iyi.
Üzgünüm ama hikayeye ilham olmuş Çalıkuşunun kurgusu bundan çok çok daha iyi.
Read
November 21, 2023Çalıkuşu ve Jane Eyre severlere tavsiye ediyorum.
August 16, 2025
Dönemi çerçevesinde değerlendirildiğinde sadece kadının toplumdaki yeri hakkında çağının oldukça ilerisinde görüşler sunmakla kalmayıp insanın hayattaki mücadelesini gerçekçi bir şekilde yansıtan etkileyici bir kitaptı.
Diğer Pil’e sevgiler…
Diğer Pil’e sevgiler…
June 13, 2024
« Çok sevdigim gibi çok sevilmek de isteyeceğim »
June 4, 2024
Fatma Aliye'yi okumak her zaman hem çok keyifli hem de çok öğretici. Refet'i hem Darulmuallimat'ı daha iyi anlamak hem de kız çocuklarının hayatlarında eğitimin nasıl etkileri olduğunu görmek için okumuştum. Tezime yardımcı bir kitap olmasının yanı sıra Fatma Aliye Hanım'ı da daha iyi tanımak için çok faydalı oldu. Bir genç kızın hayallerini okumak ve bu hayallerin akranlarınınkilerden farklı olduğunu görmek beni yer yer duygulandırdı.
Kitap, tıpkı yazarı gibi, yayınlandığı dönemin çok ötesinde. Kadınların öğrenim ve çalışma haklarını, sosyal hayattaki konumunun arttırılmasını savunan güçlü bir eser. Aynı zamanda dönemin taşra ve şehir yaşantısına gerçekçi bir bakış da sunuyor. Fatma Aliye Hanım'ın biyografisini okuduktan sonra Refet'i okumak daha faydalı olabilir.
Kitabın kurgusu içinse söyleyebileceklerim yine Fatma Aliye'nin karakteriyle ilgili. Kitabın ana karakteri Refet'in babasının ölümünden sonra evi çekip çevirme görevinin kendisine kalmasıyla aslında nasıl erkekler gibi toplumun içinde var olabileceğini ve çalışıp annesini rahat ettirebileceğini fark edip buna inanmasıyla her şey başlıyor diyebilirim. Fatma Aliye Hanım'ın kadın hakları konusundaki cesur tavırlarını Refet'te okumak mümkün. Refet'i başlarda Fatma Aliye'ye benzetmek istemiştim ancak kendisinden çok farklı olduğunu görmek çok kolay oldu. Çünkü Fatma Aliye, babası dolayısıyla birçok imtiyaza sahipken bu romanında "gariban" bir genç kadından bahsediyor. Bu vesileyle de sadece cinsiyet eşitsizliğine değil, sınıf farkına da dikkat çekmiş oluyor. Benim için Refet, Türk romanında kadınların gücü ve hak kazanım süreçleri üzerine yazılmış en iyi ve en güzel roman...
Kitap, tıpkı yazarı gibi, yayınlandığı dönemin çok ötesinde. Kadınların öğrenim ve çalışma haklarını, sosyal hayattaki konumunun arttırılmasını savunan güçlü bir eser. Aynı zamanda dönemin taşra ve şehir yaşantısına gerçekçi bir bakış da sunuyor. Fatma Aliye Hanım'ın biyografisini okuduktan sonra Refet'i okumak daha faydalı olabilir.
Kitabın kurgusu içinse söyleyebileceklerim yine Fatma Aliye'nin karakteriyle ilgili. Kitabın ana karakteri Refet'in babasının ölümünden sonra evi çekip çevirme görevinin kendisine kalmasıyla aslında nasıl erkekler gibi toplumun içinde var olabileceğini ve çalışıp annesini rahat ettirebileceğini fark edip buna inanmasıyla her şey başlıyor diyebilirim. Fatma Aliye Hanım'ın kadın hakları konusundaki cesur tavırlarını Refet'te okumak mümkün. Refet'i başlarda Fatma Aliye'ye benzetmek istemiştim ancak kendisinden çok farklı olduğunu görmek çok kolay oldu. Çünkü Fatma Aliye, babası dolayısıyla birçok imtiyaza sahipken bu romanında "gariban" bir genç kadından bahsediyor. Bu vesileyle de sadece cinsiyet eşitsizliğine değil, sınıf farkına da dikkat çekmiş oluyor. Benim için Refet, Türk romanında kadınların gücü ve hak kazanım süreçleri üzerine yazılmış en iyi ve en güzel roman...
December 15, 2021
osmanlının son dönemlerinde; babasının ölümü sonrasında, babasının ailesi tarafından reddedilmiş, annesiyle tek başına istanbulda ayakta kalmaya çalışan bir kız refet. evlenerek geçimini sağlamayı düşünmeden, okuyarak öğretmen olmaya çabalayan; kendi ayakları üstünde durmayı hedefleyen güçlü bir kadın karakter. her ne kadar anlatım tarzı biraz zayıf olduğundan okuması çok keyifli olmasa da, ilk kadın romancımızın kaleminden bir kadın hikayesi okuduğuma memnunum.
kitapta özellikle sevdiğim bir bölüm var. refet hedeflerini anlatırken, coşkusunun ve mutluluğunun yüzüne yansıdığını annesinin fark edip; o anki güzelliğini kızına aynayla göstererek ispatlamaya çalışması. bence duygular güzel ifade edilmiş.
iş bankası yayınlarından okunmasını tavsiye ederim. titiz bir çalışma örneği sunmuşlar. diğer yayınevinden okumayı denedim, okunması imkansız gibi.
kitapta özellikle sevdiğim bir bölüm var. refet hedeflerini anlatırken, coşkusunun ve mutluluğunun yüzüne yansıdığını annesinin fark edip; o anki güzelliğini kızına aynayla göstererek ispatlamaya çalışması. bence duygular güzel ifade edilmiş.
iş bankası yayınlarından okunmasını tavsiye ederim. titiz bir çalışma örneği sunmuşlar. diğer yayınevinden okumayı denedim, okunması imkansız gibi.
January 13, 2019
Yazıldığı dönem ve toplum düşünüldüğünde döneminin çok ötesinde bir kitap olmuş. Bir kadının kendi ayakları üzerinde durabileceğini, çalışıp kendi geleceğini kendisinin tayin edebileceğini anlatması günümüzde dahi geçerli, çok önemli mesajlardı.
Ve en beğendiğim yönlerinden birisi de, baş karakterin kusursuzca anlatılmamasıydı. Huysuzluklarına ve yanlışlarına da yer verilerek gerçek bir karakter yaratılmış; bu yüzden Refet'de irite edici bir yön bulamıyorsunuz. Özellikle son sayfalarında çok fazla haz aldım. Kendini zenginliğin parıltısına kaptırmayıp, ideallerinden vazgeçmeyen kadınlar vardı orada.
Ve en beğendiğim yönlerinden birisi de, baş karakterin kusursuzca anlatılmamasıydı. Huysuzluklarına ve yanlışlarına da yer verilerek gerçek bir karakter yaratılmış; bu yüzden Refet'de irite edici bir yön bulamıyorsunuz. Özellikle son sayfalarında çok fazla haz aldım. Kendini zenginliğin parıltısına kaptırmayıp, ideallerinden vazgeçmeyen kadınlar vardı orada.
November 19, 2022
19.yüzyıl Osmanlısında kendi başında ayakta kalan iki, bir noktadan sonra da üç kadının öyküsünü anlatıyor kitap. Bu yönüyle takdire layık olmakla beraber, okurken içim şişti içim şişti ve daha çok içim şişti.
Her şey o kadar çok kötüye gitti ki sonda da Mucip andavalıyla evlenecek diye panikten tek göz kapalı okudum. O konudaki tavırlarından, ve daha en başlardaki güzellik tanımından ötürü 3 yıldız veriyorum, biri başta, diğeri sonda olmak üzere bu iki kısım haricinde tekrar dönüp bakacağım bir kitap değil, ki bence insanı boğabilmek, bu derece güçlü duygular hissettirebilmek bir kitabı başarılı yapan şeylerin başında gelir.
Her şey o kadar çok kötüye gitti ki sonda da Mucip andavalıyla evlenecek diye panikten tek göz kapalı okudum. O konudaki tavırlarından, ve daha en başlardaki güzellik tanımından ötürü 3 yıldız veriyorum, biri başta, diğeri sonda olmak üzere bu iki kısım haricinde tekrar dönüp bakacağım bir kitap değil, ki bence insanı boğabilmek, bu derece güçlü duygular hissettirebilmek bir kitabı başarılı yapan şeylerin başında gelir.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Displaying 1 - 30 of 131 reviews