Yokuş Yukarı

by Rıfat Ilgaz

Hababam Sınıfı başta olmak üzere pek çok roman ve öykü kitabıyla bir mizah ustası olarak tanınan şair Rıfat Ilgaz, bu yapıtında yazarlık yaşamının birbirinden ilginç anılarını anlatıyor. Yokuş Yukarı da Cağaloğlu çevresi, gazetecilik dünyası, Babialinin unutulmaz patronları, ünlü yazarlar, ünlü içkievleri, Orhan Veliden Cahit Irgata, Arif Dinodan Orhan Kemale kadar birçok sanatçı, tatlı bir mizah havası içinde anılmakta.

HEP YOKUŞ YUKARI

Alt baştan başladık tırmanmaya. Biliyorduk ne denli dik olduğunu, bu YOKUŞun. Bizden önce bu yokuştan geçip gidenler, onun bu yoruculuğundan gene de yakınmamışlardı. Öyle olsaydı, hiç BİZİM YOKUŞ diye benimserler, anılarında sevgiyle yer verirler miydi?

Tüm yokuşlar gibi bizim yokuşu da aşmak için soluk isterdi. Ne yazık ki bu gerçeği kişi, yokuşun ortalarına doğru, yol dikleşip soluğu tıkanınca anlayabiliyor. Öylesine bir yokuş ki, bir ayrıcalığı, dönüşünün olmayışı Acemin dediği gibi, öle ki kurtula!

Hiç mi kolay yanı yok, bu dik yolda yürümenin. Olmaz olur mu? Öylelerini gördük ki yol arkadaşlarımızın, bu yolun yolcusu olduklarından bile kuşkulandık! İki yanından, iki koluna girilenler mi rastlamadık, hababam, arkalarından dayanılanlara, durmadan omuzlananlara, çömezliğinde baş tacı edilenler Bizim yolculuğumuz, bunların tam tersi oldu demeye bile dilim varmıyor Neden mi? Tabansızlığımıza verileceğinden korktuğumuzdan, biraz da Yakınmak gibi olmasın ama yolculuğumuz biraz çileli geçmekte Bir yol arkadaşımızı, bizi kitabına alırken yaptığı Acılı Kuşak nitelemesinde biraz yakınma bulunduğundan Çileli deyip geçiyorum Birçoklarının her vesileyle ikide bir ödüllendirildiği bir toplumda bizim meskenimiz boyuna mahpus damları mı olmalıydı? Biz bu davranışlardan bile soluk aldırma, dinlendirme anlamı çıkarıp mutlu olmaya çalışanlardanız, yani acıyı bal eyleyenlerden. Kimi politikacılarımızın sıkıştıkları zaman Yorum yoook!... dedikleri gibi, biz gene de Yakınma yok! deyip geçiyoruz

Bu anılar, şunu da açıklayayım ki, yeni yazılmadı. Bu kitaba alırken gene de sözü geçen kişilerin gönüllerini almak, onlardan özür dilemek isterdim. Ama bu yazılarda birazcık gerçek payı varsa kızılmaması gerekir sanırım. Eğer fazla abartıya kaçılmışsa, bunun da mizahın hoşgörüsüne verilmesi dileğiyle Hoşça kalın!
RIFAT ILGAZ

224 pages, Paperback

First published March 1, 2007

About the author

Mehmet Rıfat Ilgaz, Türk şiir, roman ve öykü yazarı. Özellikle Hababam Sınıfı romanıyla tanındı. Hem yazılarında hem de kişisel hayatında toplumcu bir çizgi devam ettirdi. Türkiye’nin en çalkantılı siyasi dönemlerinde devam ettiği dergiciliği, aynı dönemdeki birçok yazar gibi, onun da adliye koridorlarında ve hapishanede zaman geçirmesine neden oldu. Oldukça üretken olan yazın hayatına şiirden mizah öykülerine, romandan çocuk kitaplarına birçok farklı alanda eser sığdırdı. Bir zamanlar toplatılan Karartma Geceleri eseri 2004 yılında 100 Temel Eser listesine girdi.

Reviews

[Zeynep T. · Rating 5 out of 5]

Eleştiri dost övgüsü, kitap reklamı değildir. O da şiir kadar dürüstlük ister.

Sait Faik'in Havada Bulut kitabının sonunda bu kitaptan kısa bir bölüm vardı. Hemen edinip okumak istedim Rıfat Ilgaz'ın eserini. Bir zamanlar Türk basınının merkezi olan Babıâli'de çalıştığı dönemdeki anılarını paylaşmış yazar. Mizah dolu ve dürüstçe yazılmış anekdotlar. Hababam Sınıfına dair yazılanlar özellikle hoşuma gitti.

Sabahattin Ali'den Bedri Koraman'a Orhan Kemal'den Haluk Yetiş'e onlarca isimden bahsediliyor. Kimi yerde güldüm fakat çokça da üzüldüm yaşananlara. Bugün Türk edebiyatının ustalarından biri kabul ettiğimiz yazarın hapishanelerde, sanatoryumlarda, basım evlerinin yıkık dökük odalarında zorluklarla geçen yaşamına bu şekilde şahitlik etmek hüzünlendirdi beni.

Bir yandan da müthiş eğlenceli kısımları olan bir kitap. Mizah, Rıfat Ilgaz'ın karakterinin bir parçası adeta. Kahkaha attığım bir yeri paylaşmak istiyorum;

"Şu sporcuların yazıları . . . " dedim . "Cümleler birbirini tutmuyor, çok uğraştırıyor beni... Düzeltince de kızıyor bana spor sekreteri."
Her zamanki sevimliliğiyle: "Aman! " dedi. "Dokunma yazılarına sakın. Düzeltiyorum diye üzme kendini! Onların okurları da kendileri gibidir!"

[Memed Koz · Rating 5 out of 5]

Son derece akıcı dilde yazılmış bir kitap, su gibi gidiyor.
Edebi anı türü en sevdiğim kitap türüdür. Zaten kitabı sevmemin başlıca nedeni bu. Üstüne bir de Rıfat Ilgaz'ın kendi sıkıntılı yaşamını bile yer yer mizahi bir dille yazışı sözkonusu olunca, çok daha keyifli oluverdi.
Hababam Sınıfı'nın yazarı çok daha iyi ve refah bir hayatı hakediyordu. Yaşamöyküsü kitabı değil bu ama okurken onu da gayet iyi anlıyorsunuz.

[Burcu]

Yazarin Babiali'de gecen hayatini matbaadan/dergiden yazar arkadaslariyla pastane/meyhane sohbetlerine kaleme aldigi kitapta Semih Poroy'un donemin yazarlarinin (Aziz Nesin, Sait Faik, Nazim Hikmet, Turhan Selcuk vs.) cizimleri ayrica guzel.

[Fearless · Rating 4 out of 5]

Çok hoş bir kitapti.
O dönem yazarların masabasi içten sohbetlerini gorrmek, kişiliklerinin tahlillerini okumak ve yaptıkları şakalar, yaşadıkları zorluklar o kadar gerçekçi aynı zamanda güldüren tarzda yazmış ki sonundaki bolum duygulandırdı beni..
Çocuklarından evinden ayrı yaşamasını gerektiren bir antiIstanbulculugu olabilir ama yinede onlarla kalmaliydi.
Cok hostu ve bir solukta bitti..

[Hatice · Rating 4 out of 5]

Hababam Sınıfı serisinin yazarı Rıfat Ilgaz’ın, Babıali anılarını anlattığı, okuması pek zevkli, insanı, o yıllara ışınlanmaya heves ettiren bir kitap bu. Gerçi, Ilgaz’ın başından geçenler pek parlak değil; sayısız dava, hapishane günleri, parasızlık ve ince hastalık epey yıpratmış yazarı. Yine de arkadaş ortamı fevkalade, isimlere bir bakın; Sait Faik Abasıyanık, Orhan Kemal, Orhan Veli Kanık, Sabahattin Ali ve niceleri. Eserlerini severek okuduğumuz yazarların, nasıl insanlar olduklarına dair ipuçlarını görmek hoş bence. Ilgaz da, etrafındaki insanlar hakkında sözünü sakınmamış doğrusu. Edebiyat ve süreli yayın dünyasının Babıali’deki fırtınalı maceralarını okurken, arka planda, ülkemizin geçirdiği süreçler hakkında da az çok bilgi gördüğümüz kitap, çizimlerle de zenginleştirilmiş, bu da hoş bir ayrıntıydı.

[Zeynep · Rating 5 out of 5]

Son Türkiye seyahatimde almıştım, yavaş yavaş okumak her bölüme zaman vermek istedim. İsimlere aşinayım ama o dönemler hakkında hiçbirşey bilmediğimi de anladım.
Kitabın tarzı Rıfat Ilgaz sanki kendi kendine anlatiyor gibi çünkü bazı yerlerde anılar birbirine bulaşıyor sanki.
Tüm bir hayatı anlatamayacak kadar kısa, ama ilk ilgiyi çekmek icin yeterli.

[Ulaş Engin · Rating 4 out of 5]

çok keyif alarak okudum.