Histoire des colonisations: Des conquêtes aux indépendances

by Marc Ferro

Une analyse de l’ensemble des phénomènes de la colonisation, depuis leur origine jusqu’à leur fin et leur survivance. Marc Ferro examine ici toutes les pratiques coloniales des Européens, Russes y compris, mais également la colonisation arabe et turque, japonaise, pour établir leurs points communs, leurs différences. Le point de vue des ex-colonisés est également présenté, afin d’éviter toute vision européo-centrique de l’histoire, vision des vainqueurs opposée au silence des vaincus. Mettant l’accent sur le nouveau type de sociétés et d’économies nées de cette expansion puis de ce repli, l’auteur montre comment aux mouvements d’indépendance se sont ajoutés les effets de la mondialisation et du phénomène qu’il nomme l’« impérialisme multinational ». Marc Ferro Directeur de recherche à l’EHESS, il a travaillé sur l’histoire de l’URSS et de la Russie, l’histoire du cinéma, l’histoire des colonisations. Il est l’auteur de très nombreux ouvrages.

Genres: History, Nonfiction, World History, Politics

593 pages, Mass Market Paperback

First published December 1, 1994

About the author

Marc Ferro (born 24 December 1924 in Paris) was a French historian. He worked on early twentieth-century European history, specialising in the history of Russia and the USSR, as well as the history of cinema.

He was Director of Studies in Social Sciences at the École des hautes études en sciences sociales. He was a co-director of the French review Annales and co-editor of the Journal of Contemporary History.

He also directed and presented television documentaries on the rise of the Nazis, Lenin and the Russian revolution, and on the representation of history in cinema.

Reviews

[Cgcang · Rating 3 out of 5]

Kitap beklenmedik ölçüde kolay okunuyor. Burada yazarın ve çevirmenin mutlaka etkisi vardır ama teşekkür edilecek asıl kişi dizgiyi yapan kişi, yanılmıyorsam Yalçın Ateş. Kitabı kalın olması pahasına kısa boylu tutarak sayfaları okuyup geçebilmemize olanak sağlanmış, bu beni çok hızlandırdı.

Aslında kitap üç yıldızlık bir kitap değil. Çünkü aslında bir sömürgecilik tarihi kitabı değil. Nedense böyle markalanmış, buna karşın yüzlerce yıllık Avrupa sömürgeciliğinin tarihini anlatan kalınca bir kitaptan her nasıl bir yapı ve içerik bekliyorsanız herhalde beklediğinize kavuşamayacaksınız. Kitabın adı yalnızca "sömürgecilik" olsaydı hem içeriği hem de bölümlenişi bakımından daha mantıklı olurdu, çünkü Marc Ferro kitapta sömürgeciliği tarihsel süreç içinde gelişimiyle ve ayrıntılarıyla baştan sona anlatmıyor, tarihçesine çok yüzeysel olarak değinip kendi uygun gördüğü ya da kitabın yazıldığı tarihte Fransa'da sömürgeciliğe yaklaşım bakımından önem taşıyan konu ve kavramlar üzerinde yüzlerce sayfa boyunca duruyor.

Bütünlüklü, iyi yapılandırılmış bir tarihsel anlatının yokluğu belki sömürgeci geçmişiyle yüzleşip aydınlanmak isteyen (böyle söyleyince ne ucuz geliyor göze, oysa ilgili ilgisiz konularda Türklerden kendileriyle yüzleşme bekleyenler de tam olarak bunu andıran yaklaşımlar içinde) bir Fransız okur için iyi olabilir, böylece örneğin sinema üzerine verilen örnekler, örneğin sömürgeciliğin tarihini değil de ne pis bir şey olduğunu kör göze parmak anlatmaya yönelik kesitler anlam kazanabilir. Ama tarihsel bir merakla ya da araştırma gereği kitaba başvuruyorsanız aradıklarınıza ilişkin bir şeyler mutlaka bulursunuz ama kitaptan kapsamlıca yararlanmanız güç.

Ferro bir tarih anlatmadığı, aslında sömürgecilik kavramı ve bu kavramın içerdikleriyle ilgilendiği için konudan konuya, dönemden döneme, örnekten örneğe kimi zaman yalnızca kendisine anlamlı gelen bağlantılar kurarak atlıyor. Burada kitabı eleştirenler de bunun üzerinde durmuş, haksız olduklarını söylemek güç.

Sömürgecilikle ilgili bir şeyler okumak istiyorsanız Türkçe olarak yayınlanmış kitaplar içinde Ferro ve Luraghi'den başka kaç seçeneğiniz var bilemiyorum. Her ikisini de okuduktan sonra sömürgecilik tarihiyle ilgili kafanızda ne ölçüde sağlıklı bir tablo oluşur onu hiç bilemiyorum, çünkü Luraghi'nin kitabı gibi Ferro'nun kitabı da benim için düşkırıklığı oldu.

Kitaba bir ya da iki değil de üç yıldız vermem aslında çelişkili bir yaklaşımımın sonucu: Ferro dosdoğru tarih anlatmayıp sömürgeciliğe ilişkin öyle çok kavramı kitaba tıkıştırmış ki en azından yazarın sömürgeciliğe karşı duygusundaki tutarlılık ve çalışmanın kapsamı kitabı bu anlamıyla okumaya değer kılıyor. Daha kötüsü de olabilirdi, örneğin hem tarih anlatısından hem de derinlikli ve kapsamlı içerikten yoksun kitaplar yazılabilirdi.

[Salomé]

Jpp un supplice

[Carl · Rating 1 out of 5]

My understanding is that this is a translation of the original French version, if so that could perhaps explain the difficulty in reading. That, or the prose is just bloody awful and has not been edited well! A lack of footnotes betray the extensive bibliography, and the arguments seem rather outdated and more than bettered by works such as John Dawin's After Tamerlane.

[Morgane · Rating 3 out of 5]

Que dire. Érudit, ambitieux. Le livre se présente avec l'ambition de regarder la notion de colonisation, et son ami l'impérialisme, dans une multitude de points de vue qui n'oublie ni l'histoire, ni les vaincus, ni les colonisés, ni le monde moderne, ni aucune partie du monde. L'auteur fait montre d'un savoir encyclopédique, très riche, très mal transmis.
Sans doute l'ambition était-elle trop grande. Même à laisser de côté les défauts d'époque, l'ouvrage laisse le lecteur perplexe principalement parce que
- à trop vouloir embrasser on mal enlace, la multiplicité des thèmes et des zones géographiques est jetée un peu pêle-mêle comme autant d'exemples. pourquoi pas. Mais il faut déjà en connaître BEAUCOUP pour comprendre. Noms, lieux, éléments de connivence sont lâchés sans contexte. Je ne me considère pas la plus à la rue en matière historique ou géographique, mais dans bien des zones, sauf à sortir atlas et dictionnaire des noms propres, je plane
- l'édition est faiblarde au possible, sous-titres mal embouchés, organisation thématique ambitieuse mais qui donne la sensation de lire une série d'exemples trop précis dans lesquels la logique générale se perd.
Tout ça n'enlève pas au livre une vision d'ensemble du phénomène colonial et de belles aperçues, des exemples effectivement riches et intéressants (pour qui les comprend).

[Fgonçalves · Rating 4 out of 5]

Eu li o livro História das Colonizações. Das Conquistas ás Independências. Dos séculos XIII-XX, por Marc Ferro de 1996.
De forma geral gostei da leitura deste livro, razão pelo qual dei 4 estrelas ! Acho que é um livro bem escrito, em que aborda vários países e situações, á volta do mundo! O autor decidiu escrever este livro, não na abordagem normal, que costuma ser um pouco europeísta, e escreveu mais numa abordagem mundial e, também abordou a colonização pelo lado do cinema e da literatura, mostrando assim que a colonização, não só se mostra pelo lado social e económico, mas também pelo lado cultural! Ao mesmo tempo, o autor também mostra os dois lados: o lado dos colonizados e o lado dos colonizadores, em que demonstra que a história tem sempre mais de um lado!
A nível de aspetos menos bons, penso que o método de organização, não foi o melhor pois o autor decide comparar açoes e fenómenos , acaba assim por ficar confuso a percepção e o entendimento do espaço temporal.Outro aspeto negativo é que o autor acabou por dar mais ênfase, aos franceses e ingleses acabando por algumas zonas ou reinos, ficarem em segundo plano!

[Sinan Öner]

French Historian Marc Ferro left the world in in April 2021, Marc Ferro was 97. Marc Ferro wrote a lot of history books, Marc Ferro's "History of Colonisation" is one of the best books about the history of colonisation. Marc Ferro is very objective historian when he writes about the French History. "History of Colonisation" signs his historiography for the world history. Marc Ferro's "History of Colonisation" is a very useful source during "the colonial, the new colonial collapse" of the world now - can be learned from "the spreading of different viruses in the world" .

[Ergin Şehirli · Rating 1 out of 5]

Çeviri sorunlarına ek olarak yazarın fikir bütünlüğü sağlayamaması kitabın eksikleri. Zor okunan bir kitap. Sömürgecilik tarihi üzerine detaylı ve saygı uyandıran bir çalışma olduğunu belirteyim.

[Malcolm · Rating 4 out of 5]

An impressive and engaging comparative history of colonialism that gets beyond the single state or empire to explore colonialism and a global phenomenon to present it as a complex and uneven process of contest and competition between colonising powers and those they seek to dominate. Ferro's broad sweep includes medieval Russia as well as the more usual suspects of the high era of 19th century colonialism. Highly recommended.

[Alexia ✨ · Rating 3 out of 5]

The author is not very coherent and often gets confused and jumps in time without a line of thought.

[Abe Frank]

This sucked but I read it!

[Martin Willoughby · Rating 3 out of 5]

Despite the blurb, this is still a eurocentric book. Still a reasonable read.