What do you think?
Rate this book
โอชากาเล
หากอาหารคือบทสนทนาทางวัฒนธรรมหนังสือเล่มนี้คือความพยายามที่จะสร้างบทสนทนาว่า รสชาติ วัตถุดิบ หรือวิธีการประกอบสร้างอาหารแต่ละสำรับล้วนเคลื่อนไหวถ่ายเทไปตามสภาพสังคมในแต่ละยุค
รสชาติไม่ใช่สัจจะสูงสุดและหยุดนิ่ง สูตรการปรุงอาหารก็ไม่เคยมีอะไรที่เป็นไทยแท้
"อาหารนั้น โดยตัวมันเองเป็นศิลปศาสตร์ โคตรเหง้าที่มาของมันเป็นประวัติศาสตร์และความคิดจิตวิญญาณที่ไหลเวียนอยู่รอบๆ เป็นสังคมวิทยา มานุษยวิทยา ฯลฯ วิชาอาหารก็ต้องนับเป็นไทยศึกษาแขนงหนึ่ง"
- กฤช เหลือลมัย
รสชาติไม่ใช่สัจจะสูงสุดและหยุดนิ่ง สูตรการปรุงอาหารก็ไม่เคยมีอะไรที่เป็นไทยแท้
"อาหารนั้น โดยตัวมันเองเป็นศิลปศาสตร์ โคตรเหง้าที่มาของมันเป็นประวัติศาสตร์และความคิดจิตวิญญาณที่ไหลเวียนอยู่รอบๆ เป็นสังคมวิทยา มานุษยวิทยา ฯลฯ วิชาอาหารก็ต้องนับเป็นไทยศึกษาแขนงหนึ่ง"
- กฤช เหลือลมัย
248 pages, Paperback
Published January 1, 2018
5 people are currently reading
38 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 6 of 6 reviews
December 31, 2018
ถ้าจะมีหนังสือเกี่ยวกับอาหารของไทย ที่ดีที่สุดสักเล่ม จะบอกว่าเล่มนี้ดีสุด หนัวสือพาเราไปรู้จักสิ่งที่กินลึกขึ้นกว่าแค่รสชาติ แต่ปรุงสังคมวิทยา ประวัติศาสตร์ ชาติพันธุ์ ความเชื่อ ฯลฯ ให้เข้ากันได้อย่างกลมกล่อม เชียร์ครับ ใครชอบพวก Michael Pollan น่าจะชอบ
April 9, 2024
แทนที่จะมองว่าเป็นหนังสือบทความวิชาการว่าด้วยอาหาร ผมว่ามันเป็นหนังสือชวนกันเม้ามอยเรื่องอาหารไทย วัตถุดิบ สิ่งละอันพันละน้อยทั้งหลายแหล่ที่ผู้เขียนอยากชวนผู้อ่านเม้ามอยกันในวง
ลักษณะความเม้ามอยที่ผมว่าเนี่ย เห็นได้จากการเขียนที่ออกแนวมานั่งล้อมวงคุยให้ฟัง ไม่ได้มีอ้างอิงวิชาการหรือศัพท์ยุบยับอะไรให้ปวดหัวหงุดหงิดใจ โดยในแต่ละบทจะนำเสนอเกร็ดทางประวัติศาสตร์ของอาหารและวัตถุดิบให้ผู้อ่านได้รู้ว่ามันมีที่มาเป็นแบบไหน ปรับเปลี่ยนไปอย่างไรมากน้อยขนาดไหนตามกาลเวลาที่ผันผ่านไป หากพูดแบบรวบรัดหน่อยก็คือ บทความลำลองกึ่งวิชาการที่อ่านได้สนุกเพลินๆ สำหรับผู้ที่สนใจแวดวงของอาหารไทย
หากถอดความลำลองของมันออกไป ใจความสำคัญที่พบ คือ อาหารเป็นสิ่งที่เป็นสุดยอดของการมีพลวัต การมาบอกว่าอะไรคือ ของแท้ดั้งเดิม นี่คือ ต้องถามเลยว่าดั้งเดิมจากตอนไหนครับ ผมอยากจะทราบ เพราะหากเอาอาหารหลายอย่างในทุกวันนี้มามองย้อนกลับไปซักยี่สิบสามสิบปี ก็อาจจะตกใจว่ารูปร่างหน้าตารวมถึงวัตถุดิบที่ใช้นี่เหมือนอาหารคนละจาน รสชาติคนละอย่าง เพราะวัตถุดิบ รสชาติ และความ "ถูกปาก" ของผู้คนมันปรับเปลี่ยนไปตามสภาพเศรษฐกิจสังคม เหมือนเงาตามตัวกันแทบแยกไม่ได้ ไม่ว่าจะความเผ็ดของอาหารไทย ที่ผมบอกได้เลยว่าสมัยก่อน อาหารไทยไม่ได้เผ็ดถึงขนาดนี้ มันเกิดขึ้นจากการเข้ามาของพริก (Chilli) ผสมกับปรับเปลี่ยนพันธุ์พริกให้เผ็ดยิ่งขึ้น ทำให้อาหารที่จากเดิมใช้พริก (Pepper) ที่ออกรสไปในทางร้อน กลายมาเป็นรสชาติเผ็ดที่ออกไปทางจัดจ้านมากกว่าเดิม ซึ่งสิ่งที่ตามมา คือ การเพิ่มรสชาติอื่นให้ทัดเทียมกัน เพื่อไม่ให้ถูกรสเผ็ดกลบจนหมด จนกลายเป็นลายเซนของอาหารไทยว่า "รสต้องจัด" เสียอย่างงั้น
ที่พูดมานี่คือตัวอย่างเบาๆ ของการเม้ามอยที่ปรากฎในเล่มครับ ยังมีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยทางประวัติศาสตร์ สังคมวิทยา ในด้านอาหารและวัตถุดิบอีกมากที่ชวนให้เรากลับมาคิดถึงว่าอะไรคือ "อาหารไทย" และ "ความดั้งเดิม" ที่เรามักอ้างถึงกัน
ทำให้ผมนึกถึงคำพูดของ อ.ธเนศขึ้นมาเลยครับ "อาหารคือสิ่งที่ก้าวหน้า แต่ลิ้นของเรานี่แหละที่อนุรักษ์นิยมที่สุด"
ไม่มีอะไรตรงไปกว่านี้อีกแล้วครับ
ลักษณะความเม้ามอยที่ผมว่าเนี่ย เห็นได้จากการเขียนที่ออกแนวมานั่งล้อมวงคุยให้ฟัง ไม่ได้มีอ้างอิงวิชาการหรือศัพท์ยุบยับอะไรให้ปวดหัวหงุดหงิดใจ โดยในแต่ละบทจะนำเสนอเกร็ดทางประวัติศาสตร์ของอาหารและวัตถุดิบให้ผู้อ่านได้รู้ว่ามันมีที่มาเป็นแบบไหน ปรับเปลี่ยนไปอย่างไรมากน้อยขนาดไหนตามกาลเวลาที่ผันผ่านไป หากพูดแบบรวบรัดหน่อยก็คือ บทความลำลองกึ่งวิชาการที่อ่านได้สนุกเพลินๆ สำหรับผู้ที่สนใจแวดวงของอาหารไทย
หากถอดความลำลองของมันออกไป ใจความสำคัญที่พบ คือ อาหารเป็นสิ่งที่เป็นสุดยอดของการมีพลวัต การมาบอกว่าอะไรคือ ของแท้ดั้งเดิม นี่คือ ต้องถามเลยว่าดั้งเดิมจากตอนไหนครับ ผมอยากจะทราบ เพราะหากเอาอาหารหลายอย่างในทุกวันนี้มามองย้อนกลับไปซักยี่สิบสามสิบปี ก็อาจจะตกใจว่ารูปร่างหน้าตารวมถึงวัตถุดิบที่ใช้นี่เหมือนอาหารคนละจาน รสชาติคนละอย่าง เพราะวัตถุดิบ รสชาติ และความ "ถูกปาก" ของผู้คนมันปรับเปลี่ยนไปตามสภาพเศรษฐกิจสังคม เหมือนเงาตามตัวกันแทบแยกไม่ได้ ไม่ว่าจะความเผ็ดของอาหารไทย ที่ผมบอกได้เลยว่าสมัยก่อน อาหารไทยไม่ได้เผ็ดถึงขนาดนี้ มันเกิดขึ้นจากการเข้ามาของพริก (Chilli) ผสมกับปรับเปลี่ยนพันธุ์พริกให้เผ็ดยิ่งขึ้น ทำให้อาหารที่จากเดิมใช้พริก (Pepper) ที่ออกรสไปในทางร้อน กลายมาเป็นรสชาติเผ็ดที่ออกไปทางจัดจ้านมากกว่าเดิม ซึ่งสิ่งที่ตามมา คือ การเพิ่มรสชาติอื่นให้ทัดเทียมกัน เพื่อไม่ให้ถูกรสเผ็ดกลบจนหมด จนกลายเป็นลายเซนของอาหารไทยว่า "รสต้องจัด" เสียอย่างงั้น
ที่พูดมานี่คือตัวอย่างเบาๆ ของการเม้ามอยที่ปรากฎในเล่มครับ ยังมีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยทางประวัติศาสตร์ สังคมวิทยา ในด้านอาหารและวัตถุดิบอีกมากที่ชวนให้เรากลับมาคิดถึงว่าอะไรคือ "อาหารไทย" และ "ความดั้งเดิม" ที่เรามักอ้างถึงกัน
ทำให้ผมนึกถึงคำพูดของ อ.ธเนศขึ้นมาเลยครับ "อาหารคือสิ่งที่ก้าวหน้า แต่ลิ้นของเรานี่แหละที่อนุรักษ์นิยมที่สุด"
ไม่มีอะไรตรงไปกว่านี้อีกแล้วครับ
May 20, 2019
ชื่อเก๋มาก โอขา (อาหาร) กาเล (เวลา) แล้วยังล้อ นินทากาเล ได้อีก เรียกได้ว่าเป็นหนังสือนินทาประวัติศาสตร์อาหารในเมืองไทยได้เลย
ผู้เขียนเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดี บทความในเล่มจึงเป็นแง่มุมที่ถนัดเป็นส่วนใหญ่ แถมยังวาดรูปประกอบเองด้วย มีเกือบทุกหน้า สี่สีสดสวยน่ารัก ลายมือก็กิ๊บเก๋ เรียกได้ว่าได้ทั้งสนุก สาระ และสุนทรีย์ทางสายตา
เนื้อหาน่าสนใจทุกบท ที่ชอบเป็นพิเศษคือพวกรากศัพท์และต้นกำเนิดของศัพท์เกี่ยวกับอาหาร เช่น ซุบ แกง เลียง ปลาเห็ด แจงลอน ผัดพริกขิง (ที่ไม่เห็นจะมีขิง) แล้วก็การขุดค้นทางโบราณคดีเกี่ยวกับข้าวชนิดต่างๆในอุษาคเนย์ เราตื่นเต้นไปกับการค้นพบข้าวที่แก้มของโครงกระดูกเด็ก... ก่อนจะจบแบบเศร้าและละเหี่ยใจกับสังคมไทย
ผู้เขียนเล่าถึงประวัติของอาหารที่เราคุ้นเคยอย่าง พริกเทศ ผัดไทย ปลาร้า และแม้แต่น้ำปลาไทยที่เพิ่งจะเกิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ และไม่ใช่ของสำคัญในสมัยโบราณ รวมถึอาหารร่วมสมัยอย่าง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป เครื่องชูรสปรุงแต่ง มีการวิเคราะห์ถึงอาหารที่มีการถกเถียงกันอย่าง จ่ามงกุฎ/ดาราทอง กระแสทวงคืนผัดกะเพรา กะเพราะแดงฉุนกว่ากะเพราขาวจริงหรือ ก๋วยเตี๋ยว "โบราณ" คืออะไร
หนังสือ 248 หน้า ราคา 350 บาท ถือว่าแพง แต่เรายินดีจ่าย เพราะพิมพ์สี่สีสวยงามทั้งเล่ม เนื้อหาก็ดี แต่! แต่! แต่! ขนาดฟ้อนท์ไม่เป็นมิตรกับสายตาคนอ่านสุดๆ
อย่างไรก็ตาม เรามาค้นพบภายหลังว่าบทความในหนังสือเกือบทั้งหมดมาจากเว็บไซต์ของสำนักพิมพ์ ที่เราสามารถขยายฟ้อนท์ใหญ่เท่าไหร่ก็ได้ (ซึ่งก็ยังไม่ถูกใจเราอยู่ดี เพราะต้องอ่านจากหน้าจอแบ็กลิท) แต่เอาเป็นว่าถ้าใครอยากลองชิม หรืออยากอ่านแต่ไม่สู้ราคา ตามลิงก์ข้างล่างไปได้เลย
https://waymagazine.org/author/krit/
3.5 ดาว (หักเรื่องฟ้อนท์ที่ไม่เป็นมิตรกับคนอ่านสุดๆ)
ผู้เขียนเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโบราณคดี บทความในเล่มจึงเป็นแง่มุมที่ถนัดเป็นส่วนใหญ่ แถมยังวาดรูปประกอบเองด้วย มีเกือบทุกหน้า สี่สีสดสวยน่ารัก ลายมือก็กิ๊บเก๋ เรียกได้ว่าได้ทั้งสนุก สาระ และสุนทรีย์ทางสายตา
เนื้อหาน่าสนใจทุกบท ที่ชอบเป็นพิเศษคือพวกรากศัพท์และต้นกำเนิดของศัพท์เกี่ยวกับอาหาร เช่น ซุบ แกง เลียง ปลาเห็ด แจงลอน ผัดพริกขิง (ที่ไม่เห็นจะมีขิง) แล้วก็การขุดค้นทางโบราณคดีเกี่ยวกับข้าวชนิดต่างๆในอุษาคเนย์ เราตื่นเต้นไปกับการค้นพบข้าวที่แก้มของโครงกระดูกเด็ก... ก่อนจะจบแบบเศร้าและละเหี่ยใจกับสังคมไทย
ผู้เขียนเล่าถึงประวัติของอาหารที่เราคุ้นเคยอย่าง พริกเทศ ผัดไทย ปลาร้า และแม้แต่น้ำปลาไทยที่เพิ่งจะเกิดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ และไม่ใช่ของสำคัญในสมัยโบราณ รวมถึอาหารร่วมสมัยอย่าง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป เครื่องชูรสปรุงแต่ง มีการวิเคราะห์ถึงอาหารที่มีการถกเถียงกันอย่าง จ่ามงกุฎ/ดาราทอง กระแสทวงคืนผัดกะเพรา กะเพราะแดงฉุนกว่ากะเพราขาวจริงหรือ ก๋วยเตี๋ยว "โบราณ" คืออะไร
หนังสือ 248 หน้า ราคา 350 บาท ถือว่าแพง แต่เรายินดีจ่าย เพราะพิมพ์สี่สีสวยงามทั้งเล่ม เนื้อหาก็ดี แต่! แต่! แต่! ขนาดฟ้อนท์ไม่เป็นมิตรกับสายตาคนอ่านสุดๆ
อย่างไรก็ตาม เรามาค้นพบภายหลังว่าบทความในหนังสือเกือบทั้งหมดมาจากเว็บไซต์ของสำนักพิมพ์ ที่เราสามารถขยายฟ้อนท์ใหญ่เท่าไหร่ก็ได้ (ซึ่งก็ยังไม่ถูกใจเราอยู่ดี เพราะต้องอ่านจากหน้าจอแบ็กลิท) แต่เอาเป็นว่าถ้าใครอยากลองชิม หรืออยากอ่านแต่ไม่สู้ราคา ตามลิงก์ข้างล่างไปได้เลย
https://waymagazine.org/author/krit/
3.5 ดาว (หักเรื่องฟ้อนท์ที่ไม่เป็นมิตรกับคนอ่านสุดๆ)
July 23, 2019
หนังสือที่บอกเล่าความเป็นมาขอบอาหารไทยที่ครบเครื่องที่สุด
เรื่องราวทั้งหลายในเล่มเปิดโลกทัศน์ของผู้อ่านต่อ”อาหาร”อย่างไม่เคยคาดคิดมาก่อน
อาหารเป็นวัฒนธรรมที่มี”พลวัต”อะไรที่เรายึดติดว่า”แท้”และ”ดั้งเดิม”อาจไม่เคยมีอยู่จริงก้อได้
กัดลบคะแนนนิดหน่อยเพราะหนังสือให้ความรู้สึกเป็น การรวมคอลัมน์ มากกว่าเป็นหนังสือที่สมบูรณ์พร้อมในเล่ม
ถึงกระนั้นก้อยังอยากแนะนำเล่มนี้ให้ทุกคนำด้อ่านอยู่นั่นล่ะ
เรื่องราวทั้งหลายในเล่มเปิดโลกทัศน์ของผู้อ่านต่อ”อาหาร”อย่างไม่เคยคาดคิดมาก่อน
อาหารเป็นวัฒนธรรมที่มี”พลวัต”อะไรที่เรายึดติดว่า”แท้”และ”ดั้งเดิม”อาจไม่เคยมีอยู่จริงก้อได้
กัดลบคะแนนนิดหน่อยเพราะหนังสือให้ความรู้สึกเป็น การรวมคอลัมน์ มากกว่าเป็นหนังสือที่สมบูรณ์พร้อมในเล่ม
ถึงกระนั้นก้อยังอยากแนะนำเล่มนี้ให้ทุกคนำด้อ่านอยู่นั่นล่ะ
November 22, 2018
It is good to learn something new about the history of Thai food.
November 3, 2020
The author is too lazy to bother digging beyond the few reference books that have been overused for the articles. I would expect a book like this to be the least bit more well-sourced.
Displaying 1 - 6 of 6 reviews