นิสัยการทำงานที่ไม่ธรรมดาของโตโยต้า

by Yoshihito Wakamatsu, โยซุเกะ (Translator)

ยินดีเวลาที่เจอ "ปัญหา" - เลือกคนที่เก่งที่สุดออกจากทีม - มองสินค้าคงคลังว่าเป็น "ปิศาจร้าย" - ใช้เทคนิคบริหารแบบนินจา - สอนลูกน้องให้เก่งกว่าตัวเอง โตโยต้าเป็นแบรนด์รถยนต์ชั้นนำของโลกตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา ไม่ใช่แค่เพราะระบบการผลิตที่เหนือชั้นหรือเทคโนโลยีที่ทันสมัย แต่ยังเป็นเพราะ "นิสัยการทำงาน" ที่ไม่เหมือนใคร ซึ่งถูกส่งต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่นตลอดระยะเวลากว่า 90 ปี คนโตโยต้ามีนิสัยการทำงานแบบไหน? แล้วมันแตกต่างจากบริษัททั่วไปอย่างไร? ค้นหาคำตอบได้ในหนังสือเล่มนี้

256 pages, Paperback

First published March 13, 2015

About the author

Yoshihito Wakamatsu was born in 1937 in the Miyagi Prefecture, situated in the north-east of Japan. After joining the Toyota Motor Corporation, following the practice of rotating staff, he worked in the areas of the business related to costs, production, purchasing and the sales office.

Working directly for Taiichi Ohno, he dedicated himself to the application, improvement and dissemination of the Toyota Production System. After his long, profound experience in Toyota, in 1984 he began to introduce the Toyota Production System (TPS) to companies producing agricultural machinery, construction companies, manufacturers of electronic equipment and household appliances, and more recently in the services sector, such as hospitals and mail order organisations, teaching the company staff how to apply the method effectively.

He led consultancy projects in Korea, Russia and East Asia as well. In 1991 he worked as adviser to the Korean company, Daewoo. In 1992 he was Visiting Professor at the University of Xian Jiaotong in China. In 1992, he also founded the consultancy firm, Culman, of which he was CEO, dedicating himself wholeheartedly to the dissemination and application of the Toyota Production System, of which he can be considered one of the greatest experts. From the beginning of 2009 he was the Top Adviser of the Japan Sales & Marketing Foundation. He wrote about 60 books, mostly related to the Toyota Production System and widely translated into the languages of East Asia.

Reviews

[Aim · Rating 4 out of 5]

- แบ่งเป็นหัวข้อสั้นๆ สรุปเป็นใจความได้กระชับเข้าใจง่าย
- แต่ละบทจะมีตัวอย่างจากสถานะการจริง ทำให้เชื่อมโยงกับการใช้งานจริงได้ง่ายขึ้น

[Srijantra · Rating 5 out of 5]

หนังสือที่พูดเรื่องแนวคิด lean ที่ทำจนเป็นนิสัย อ่านได้เข้าใจง่าย เหมาะกับคนที่มีความรู้เรื่อง lean มาระดับหนึ่งเพื่อทำให้อ่านและเข้าใจถึงทฤษฎีด้วย ศัพท์บางคำเป็นศัพท์เฉพาะหากไม่เคยทราบเรื่อง lean มาก่อนอาจทำให้อ่านแล้วไม่เข้าใจได้

[Top Thanan · Rating 4 out of 5]

หนังสือแนวการทำงานของโตโยต้ามีอยู่หลายเล่มด้วยกัน และเล่มนี้ก็เป็นอีกหนึ่งเล่มที่พูดถึงหลักการทำงานของโตโยต้าผ่านเรื่องเล่าในแต่ละบท ได้ข้อคิดดีๆ ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการทำงานได้

==KEYNOTE==
==บทที่ 1 นิสัยที่ทำให้พนักงานเติบโตขึ้น==
Habit 01 : เมื่อลูกน้องทำงานไม่ได้เรื่อง
-- Toyota -- ให้ลูกน้องแก้ปัญหายากๆ เพื่อกระตุ้นให้ใช้ความคิด

Habit 02 : เมื่อหัวหน้ารู้ว่างานมีปัญหา
-- Toyota -- คิดหาทางแก้ปัญหาไปพร้อมกับลูกน้อง

Habit 03 : เมื่อต้องการให้ลูกน้องทำตามคำสั่ง
-- Toyota -- อธิบายให้ลูกน้องเกิดความเข้าใจและยอมรับคำสั่ง

Habit 04 : วิธีปฏิบัติกับลูกน้อง
-- Toyota -- คิดหาทางทำให้ลูกน้องทำงานได้อย่างสะดวก

Habit 05 : งานมาตรฐานกับคู่มือการทำงาน
-- Toyota -- ให้ลูกน้องปรับปรุงงานมาตรฐานด้วยตัวเอง

Habit 06 : เมื่อลูกน้องเกิดความไม่พอใจ
-- Toyota -- ให้ลูกน้องเสนอวิธีปรับปรุงแก้ไขสิ่งที่ทำให้รู้สึกไม่พอใจ

Habit 07 : วิธีรับมือกับอุบัติเหตุ
-- Toyota -- ไปยังที่เกิดเหตุทันที

Habit 08 : แนวทางในการสอนลูกน้อง
-- Toyota -- สอนลูกน้องให้เก่งกว่าตัวเอง

คอลัมน์ 1 "ถามแบบผ่าน ๆ" "ถามรายละเอียดแบบคร่าว ๆ" และ "ซักไซ้ไล่เลียงอย่างละเอียด"
ที่โตโยต้าแบ่งคำถามและการมองออกเป็นอย่างละ 3 ระดับ
คำถาม : "ถามแบบผ่าน ๆ" "ถามรายละเอียดแบบคร่าว ๆ" และ "ซักไซ้ไล่เลียงอย่างละเอียด"
การมอง : "มอง" "เฝ้ามอง (สังเกตอย่างถี่ถ้วน)" และ "มองหา (วิธีแก้ไขปัญหา)"
_____________

==บทที่ 2 นิสัยในการกำจัดความสูญเปล่าได้==
Habit 09 : มุมมองเรื่องการค้นหาสิ่งของ
-- Toyota -- มองว่าการค้นหาสิ่งของทำให้เกิดความสูญเปล่า

Habit 10 : เมื่อนำเครื่องจักรมาใช้ในการทำงาน
-- Toyota -- ให้พนักงานทำงานที่มีแต่คนเท่านั้นที่ทำได้

Habit 11 : วิธีทำให้พนักงานรับรู้ถึงปัญหา
-- Toyota -- ใช้วิธีทำให้มองเห็นข้อมูลอย่างชัดเจน พนักงานจึงมองเห็นปัญหาได้อย่างรวดเร็ว

Habit 12 : ขั้นตอนการปรับปรุงการทำงาน
-- Toyota -- ปรับปรุงโดยเริ่มจากการลด มุระ(ความไม่สม่ำเสมอ) มุริ(การฝืนทำ) และมุดะ(ความสูญเปล่า)

Habit 13 : การทำกิจกรรม 5ส
-- Toyota -- รักษาพื้นที่ปฏิบัติงานให้สะอาดและเป็นระเบียบอยู่เสมอ

Habit 14 : การจัดทำเอกสาร
-- Toyota -- สรุปลงในกระดาษ A3 แผ่นเดียว

คอลัมน์ 2 "ระบบการทำงานอัตโนมัติ" กับ "ระบบทำงานและคิดอัตโนมัติ"
"ระบบการทำงานอัตโนมัติ" คือ ทำงานตามคำสั่งเท่านั้น (ไม่ได้คิด) ถ้ามีความผิดปกติ ก็จะทำต่อไปจนกว่าจะมีคนมาดู
"ระบบทำงานและคิดอัตโนมัติ" คือ ทำงานโดยคิดเองได้เหมือนมนุษย์ ถ้ามีความผิดปกติเกิดขึ้นก็จะตัดสินใจหยุดทันทีได้ด้วยตัวเอง
_____________

==บทที่ 3 นิสัยการลดต้นทุน==
Habit 15 : ผู้กำหนดราคาสินค้า
-- Toyota -- ลูกค้า

Habit 16 : มุมมองเรื่องสินค้าคงคลัง
-- Toyota -- สินค้าคงคลังเปรียบเหมือน "ปีศาจร้าย"

Habit 17 : เมื่อบริษัทคู่ค้าเสนอขายสินค้าในราคาที่ถูกลง
-- Toyota -- รับซื้อในราคาที่สูงกว่านั้น

Habit 18 : ฝ่ายที่มีส่วนรับผิดชอบเรื่องการลดต้นทุน
-- Toyota -- ทุกฝ่ายต้องร่วมมือร่วมใจกันลดต้นทุน

Habit 19 : เทคนิคการบริหาร
-- Toyota -- บริหารด้วยเทคนิคนินจา

Habit 20 : วิธีดูข้อมูลตัวเลข
-- Toyota -- ไล่ดูตัวเลขไปทีละตัว

Habit 21 : วิธีทำให้ลูกค้าได้รับสินค้าที่มีคุณภาพดี
-- Toyota -- ปรับปรุงกระบวนการผลิตเพื่อเพิ่มคุณภาพสินค้า

คอลัมน์ 3 "การบริหารแบบลดปริมาณ" กับ "การบริหารแบบจำกัดปริมาณ"
"การบริหารแบบลดปริมาณ" คือ ถ้าขายดีก็ผลิตมาก ขายไม่ดีก็ผลิตน้อย
"การบริหารแบบจำกัดปริมาณ" คือ ผลิตสินค้าในปริมาณที่จำกัดโดยใช้ต้นทุนต่ำ เพราะโตโยต้าจะผลิตเฉพาะ "สินค้าที่ขายได้"
_____________

==บทที่ 4 นิสัยที่ทำให้เกิดความคิดดีๆ==
Habit 22 : เมื่อหัวหน้าสั่งให้แก้ไขปัญหายากๆ
-- Toyota -- คิดหา "วิธีแก้ปัญหา" จนสำเร็จ

Habit 23 : มุมมองเรื่องชิ้นงานเสีย
-- Toyota -- ตั้งเป้าหมายว่าจะทำให้ "จำนวนชิ้นงานเสียเหลือศูนย์"

Habit 24 : เมื่อลูกน้องคิดหาวิธีแก้ปัญหาไม่ออก
-- Toyota -- ปล่อยให้ลูกน้องคิดหาคำตอบเองต่อไป

Habit 25 : เมื่อเกิดความผิดพลาดในการทำงาน
-- Toyota -- ตรวจสอบหา "สาเหตุ" ของความผิดพลาดแล้วรีบปรับปรุงแก้ไข

Habit 26 : มุมมองในเรื่องการลองทำสิ่งใหม่ๆ
-- Toyota -- ตำหนิคนที่ไม่ออกไอเดียและไม่ลองทำสิ่งใหม่ๆ

Habit 27 : เมื่อปรับปรุงการทำงานแล้วผลลัพธ์กลับแย่ลงกว่าเดิม
-- Toyota -- ปรับปรุงการทำงานใหม่อีกครั้ง

Habit 28 : เมื่อได้รับมอบหมายงานที่ยาก
-- Toyota -- ใช้ความรู้และความคิดในการทำงานนั้นให้สำเร็จ

คอลัมน์ 4 "งานหยุดชะงัก" กับ "หยุดการทำงาน"
หากเกิดภัยธรรมชาติหรือเหตุการณ์ผิดปกติ โตโยต้าจะตัดสินใจ "หยุดการทำงาน" ของสายพานการผลิตแล้วแก้ไขปัญหาให้เรียบร้อยก่อน เพื่อป้องกันไม่ให้ "งานหยุดชะงัก" จากปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นภายหลัง
_____________

==บทที่ 5 นิสัยที่ทำให้องค์กรเติบโตขึ้น==
Habit 29 : ช่วงเวลาที่ใช้ปรับปรุงการทำงาน
-- Toyota -- ปรับปรุงตอนที่สภาพเศรษฐกิจดี

Habit 30 : เมื่อเกิดปัญหาแบบเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นมาแล้ว
-- Toyota -- หาวิธีแก้ปัญหาที่ดีกว่าเดิม

Habit 31 : เป้าหมายของบริษัท
-- Toyota -- ต้องเป็นบริษัทอันดับหนึ่งของโลก

Habit 32 : การจัดลำดับขั้นตอนการปรับปรุงบริษัท
-- Toyota -- จัดลำดับขั้นตอนก่อนแล้วค่อยลงมือปรับปรุง

Habit 33 : เมื่อเครื่องจักรเสีย
-- Toyota -- ซ่อมแซม

Habit 34 : การลงมือทำกับกาเตรียมตัว
-- Toyota -- เตรียมตัวอย่างดีก่อนลงมือทำ

Habit 35 : ระยะเวลาในการปรับปรุง
-- Toyota -- เมื่อปรับปรุงแล้วได้ผลก็ทำต่อเนื่องไปเรื่อยๆ(ไคเซ็น)

Habit 36 : เป้าหมายในการปรับปรุง
-- Toyota -- ปรับปรุงเพื่อลูกค้า

คอลัมน์ 5 "ปริมาณการผลิต" กับ "ความสามารถในการผลิต"
"ปริมาณการผลิต" ถูกกำหนดโดยตลาด ดังนั้นถ้ามีความต้องการน้อย เช่น เครื่องจักรมีความสามารถผลิตได้ 100 ชิ้น แต่มีความต้องการแค่ 70 ชิ้น โตโยต้าก็จะผลิตแค่ 70 ชิ้นเพื่อป้องกันความสูญเปล่าจากการผลิตแล้วเก็บสต็อคมากเกินไป
_____________

==บทที่ 6 นิสัยที่ทำให้ทีมแข็งแกร่งขึ้น==
Habit 37 : วิธีแสดงความเห็นของตัวเอง
-- Toyota -- ถกเถียงอย่างมีเหตุผล

Habit 38 : การแบ่งปันข้อมูลภายในองค์กร
-- Toyota -- ถ้ามีข้อมูลอะไรก็จะบอกฝ่ายอื่นรับรู้ด้วย

Habit 39 : ความสัมพันธ์กับเพื่อนร่วมงาน
-- Toyota -- สร้างโอกาสพูดคุยกับคนของฝ่ายต่างๆ

Habit 40 : วิธีปฏิบัติตัวเมื่อพบปัญหา
-- Toyota -- ทำให้ทุกคนมองเห็นปัญหาและช่วยกันหาทางแก้ไข

Habit 41 : การทำงานกับการคำนึงถึงคนอื่น
-- Toyota -- ทำงานโดยคำนึงถึงลูกค้าหรือคนที่ต้องทำงานต่อจากตัวเอง

Habit 42 : วิธีสร้างผลงาน
-- Toyota -- ให้ทุกคนช่วยกันคิดและร่วมมือกันทำงาน

Habit 43 : เมื่อต้องเลือกใครสักคนออกจากทีม
-- Toyota -- เลือกคนที่เก่งที่สุดออกจากทีม

Habit 44 : เมื่อเห็นปัญหาของแผนกอื่น
-- Toyota -- บอกให้แผนกนั้นรู้

Habit 45 : เมื่อหัวหน้าถามว่า "เข้าใจหรือยัง"
-- Toyota -- ตอบว่า "เข้าใจ" และลงมือทำอย่างแข็งขัน

คอลัมน์ 6 "ใช้คนตามความเหมาะสม" กับ "ลดจำนวนคน"
โตโยต้าจะ "ใช้คนตามความเหมาะสม" กับปริมาณการผลิตในแต่ละครั้ง ไม่ใช่ลดการจ้างพนักงานหรือ"ลดจำนวนคน"

[Kriengsak Kaewchuen · Rating 5 out of 5]

เป็นหนังสือที่สรุปนิสัย Toyota ได้ครบถ้วน โชคดีที่ผมมีประสบการณ์จาก Toyota จะนำไปลงมีอทำเพิ่มเติม และเผยแพร่ แก่คนอื่นๆ ครับ

[Emz Gamo' · Rating 5 out of 5]

อ่านง่าย จบตอนไว ได้ข้อคิด
เหมาะที่จะนำไปปรับใช้ในองค์กรอย่างยิ่งครับ
คิดว่าควรมีติดที่ทำงานไว้ หากนึกเรื่องที่จะปรับปรุงไม่ออก นำเล่มนี้มาใช้ในการหากระบวนการปรับปรุงได้ตลอดครับ

[Jay Chatree · Rating 4 out of 5]

บริษัท Toyota นับเป็นบริษัทชั้นนำของโลก หลักการทำงานของพวกเขา เป็นแนวคิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่องไม่มีที่สิ้นสุด จนเกิดเป็นกระแสโด่งดังหลายๆองค์กรพยายามนำไปประยุกต์ใช้ระบบ Lean manufacturing จนประสบความสำเร็จอย่างมากมาย แต่เราต้องเข้าใจก่อนว่าวิธีที่ถูกต้องของมันเป็นอย่างไร จะได้ไม่หลงทำแค่ผิวเผินแล้วหวังว่ามันจะสำเร็จ หนังสือจะแบ่งแนวคิดเป็นประมาณ 45 ข้อที่ Toyota คิดต่างจากบริษัทส่วนใหญ่ ที่น่าสนใจ เช่น เมื่อรู้ว่างานมีปัญหา หัวหน้าต้องร่วมกันคิดแก้ปัญหากับลูกน้อง เมื่อต้องการให้ลูกน้องทำตามคำสั่ง ต้องอธิบายให้เข้าใจและยอมรับในวิธีนั้นๆ ค้นหาความสูญเปล่า 8 ประเภท สรุปเอกสารลงในกระดาษ A3 แผ่นเดียว เมื่อเจอปัญหาหัวหน้าต้องลงหน้างานทันที ไม่ว่าเกิดปัญหาอะไร ให้ถามคำถามด้วย 5 Why แล้วจะเจอต้นตอของปัญหาจริงๆ ถือว่าเป็นแนวคิดที่น่าสนใจในการทำงาน แม้ไม่ได้อยู่ในสายโรงงานก็สามารถนำมาประยุกต์ใช้ ในการทำงานหรือชีวิตประจำวันได้ด้วย ลองหามาอ่านกันดู

[Pairash Pleanmalai · Rating 4 out of 5]

เหมาะกับผู้ที่เรียนรู้วิถีโตโยต้ามาบ้าง จะอ่านสนุกกว่า เพราะอันนี้กล่าวแบบภาพกว้าง สรุปมาอย่างละนิดละหน่อย
ไม่เป็นวิชาการ ซึ่งเนื้อหาจริงๆ สามารถเจาะได้
แต่ถ้าไม่เคยทราบมาก่อน ก็อ่านก็สนุกๆได้ครับ จบเป็นเรื่องๆ ตอนละ 2 - 3 หน้ากระดาษ

[Pang · Rating 5 out of 5]

เป็นนิสัยที่ทันสมัยจวบจนปัจจุบัน

[Krisada Visoodsak · Rating 4 out of 5]

มีเทคนิคและให้มุมมองที่ดี. ต่อการนำไปใช้งาน
ดึงความสามารถของการลดต้นทุน เกิดความคิดดีดี การขจัดความสูญเปล่า. ผู้เขียนถ่ายทอดได้ เข้าใจง่ายไม่เยินเยอะ