Een confronterende en inspirerende historische roman, over obstakels overwinnen. Voor meisjes én jongens vanaf 14 jaar.
Marie Schellinck groeit op in armoede. Lezen of schrijven kan ze niet. Toch wil ze iets van haar leven maken. In de achttiende eeuw zijn er weinig mogelijkheden voor een vrouw, maar Marie vindt er iets op: ze vermomt zich als man en neemt dienst in het Franse revolutionaire leger. Het begin van een avontuur dat haar in Frankrijk, Italië en Polen brengt. En in de nabijheid van de grootste persoonlijkheid uit die tijd: Napoleon.
Het boek 'soldaat Marie' is gebaseerd op het verhaal van Maria Joanna (Marie-Jeanne) Schellinck. Een vrouw die in de 18de en 19de eeuw deel uitmaakte van het Franse leger. Het boek vertelt in grote lijnen dat verloop, met fictionele toevoegingen.
Het onderwerp voor dit boek spreekt de lezer zeker aan. Een historische roman over het historische figuur Marie-Jeanne is zeer uniek en dus weinig voorkomend. De cover spreekt, de flaptekst nodigt uit en de eerste zin is ook een sterke starter. Vooral het thema intrigeerd, maar ook de setting en sfeer zetten aan tot lezen. De auteur is er zeker in geslaagd om het gevoel van de achttiende eeuw naar voren de schuiven. Ook de verschillende plaatsen worden mooi geschets waardoor er omheen het personage Marie een mooie omgeving ontstaat.
Hoewel het concept zeer intrigerend is en het onderwerp, de persoon Marie-Jeanne, zeer uniek is; blijft het boek ontzettend vlak. Er zit geen greintje diepgang in en nodigt de lezer niet uit om meer te weten te komen over het verhaal van Marie-Jeanne/het personage uit het boek. Dit is jammer omdat je tussen de regels door wel merkt dat de auteur oprecht een goed verhaal wil brengen en die historische gebeurtenis met andere wil meedelen. Veel stukken zijn daardoor niet geloofwaardig. Alles lijkt snel te moeten gaan in dit boek. Een soldaat vraagt haar mee naar het Franse leger en binnen vijf minuten is ze omgepraat. Zo zijn er verscheidene scènes die door het gemis aan diepgang, totaal hun betekenis en waarden verliezen. Aanleunend hierbij stel ik enkele historische aspecten in vraag. Uiteraard koos de auteur ervoor om fictie toe te voegen, maar in hoeverre dat gebeurd is; blijft de vraag. Er is geen voor- of nawoord van de auter, geen eventuele bronnenlijst of een korte toelichting. De schrijfstijl an sich mist ritme. Vooral het ontbreken van een spanningsboog vond ik zeer jammer. De lezer wordt op die manier niet uitgenodigd om medeleven op te wekken voor Marie.
Een storend element aan dit boek is dat de auteur te hard haar best wil doen met de plot zo feministisch mogelijk te maken. Overigens iets dat je kan verwachten voor je start met lezen. De lezer is benieuwd naar die sterke vrouw Marie. Alleen zijn de huidige, hedendaags, opvattingen van feminisme eerder aanwezig en niet zo zeer in context van de achttiende eeuw. Wat zeer jammer is. Uiteraard ook een moeilijk element om contextueel in historisch zicht correct te verwoorden. Marie valt wat weg naar de achtergrond door de overheersende boodschap die de auteur vanuit eigen vertrekpunt wil brengen. Hierdoor wordt Marie eerder een product van het feminisme, en wordt haar verhaal sterk ontkracht. Terwijl het net zo knap is wat deze dame gedaan heeft.
Ik keek ontzettend uit naar dit boek en ben er vol goede moed aan begonnen. Het thema sprak mij sterk aan. Helaas is het niet voldoende uitgewerkt en wil de auteur te veel vertellen in de magere 200 pagina's. Hierdoor gaat veel context verloren die wel belangrijk is.
In dit boek volg je het verhaal van Marie een arme vrouw die een beter leven voor haar dochter wenst. Gebaseerd op ware feiten, vol feminisme en moed! Het is een vertelsel van haar leven uit de armeklasse van de 18e eeuw die ondanks het de tijdlijn volgt meer is dan een opsomming van veldslagen. Elk hoofdstuk toont hoe de relatie van Marie met haar dochter veranderd, hoe het is om in die tijd te leven en is verweven met hier en daar een volksverhaal van Gent. Een boek dat elke Gentenaar vol trots zou moeten lezen. . Een ontroerend begin met een brief van dochter naar moeder. Gemis, leuke herinneringen en angst. Mijn moeder is geen moordenares! (Of toch?!) Op een dag komen deftig geklede mannen binnen in de kroeg. Ze spreken over gelijkheid en vrijheid. Marie die genoeg heeft van het gespuis en hongerleven zonder haar dochter te kunnen zien kiest voor een nieuwe en betere toekomst voor haar dochter. Een stap naar een nieuw begin. . Als soldaat maak je een gevaarlijke reis doorheen Europa door de ogen van Marie die nog nooit reisde, echt leuk om te lezen. Het is natuurlijk een moeilijk leven en de relatie met haar dochter is niet altijd goed omdat ze niet kan accepteren dat haar moeder mensen vermoord, en dan nog katholieke Oostenrijkers ook! Maar gelukkig heeft Marie haar kameraden in het leger want zeg nu zelf, het is eigenlijk wel waar; 'Iedere vrouw die voor gelijke rechten opkomt, moet wel een woest wijf zijn.' 'Niemand gaat je die rechten in je schoot gooien.' . Tegen het einde zien we hoe het vuur van Marie langzaam uitdoofd. Ze is ouder, nadert de 50 en haar haat die haar zolang dreef is weggeëbd, dankzij Napoleon bevrijden zijn oorlogen niet enkel Europa maar ook haarzelf van de ranzigheid van het bestaan. Ze heeft haar moeilijke verleden achter zich gelaten en is klaar voor een nieuwe start. Klaar om aan het burgerleven te beginnen. . Waar je ook van komt lef is wat telt! Een heerlijke historische YA roman!
Marie Schellinck leeft in een uitzichtloze situatie, ze werkt in een kroeg in Gent om geld te verdienen voor het schoolgeld van haar dochter. Ze is getrouwd met, zoals ze hem noemt, De Zaag, een klaploper. (Volgens Marie zegt een naam veel over een persoon en moest hij dus wel een zagevent worden. Dit woord zei mij dus helemaal niets, nadat ik het opgezocht had kon ik er wel om grinniken: een zeurpiet)
Door Louis, een Franse soldaat, laat ze zich overhalen om met hun groepje mee te reizen om in dienst te treden van het Franse leger door zich voor te doen als een man.
Als je met ons meegaat, zul je meer verdienen dan hier. Je kunt geld nasturen, Je dochter zal naar de beste school kunnen gaan. Ze zal een beter leven hebben dan jij. Wij strijden voor gelijkheid van iedereen, mannen en vrouwen. Het is ook jouw strijd. het is onze gezamenlijke strijd, Marie.
En zo gaat Marie het avontuur aan wat zestien jaar duurt. Waarin ze gewond raakt en aan meerdere veldslagen deelneemt en het zelfs tot sergeant schopt.
Knappe, historisch correcte vertelling over een stoere Gentse vrouw die toetreedt tot het Franse revolutionaire leger
Het is alweer vijf jaar geleden dat ‘Soldaat Marie’ van de Vlaamse auteur en historica Katrien van Hecke verscheen. Ze is in Nederland nog niet zo bekend, maar wat mij betreft mag daar gauw verandering in komen. Ze past moeiteloos in het rijtje Simone van der Vlugt, Wilma Geldof en Inez van Loon. Dat bewijst ze met deze historische vertelling over een bijzonder onderwerp: het toetreden van een stoere Gentse vrouw tot het Franse revolutionaire leger.
‘Soldaat Marie’ valt op door een weldoordachte, esthetische en hier en daar zelfs poëtische schrijfstijl. Een aantal voorbeelden daarvan zijn zinnen als: ‘Haar stappen klinken als bitse verwijten’, ‘Een vleugelslag boven haar breekt de stilte’, ‘Spijt knaagt als pijn in de milt’, ‘Haar uitsmijterrol is het cognacje van haar caféwerk’ en ‘Maar de fraaie lettersliertjes dansen voor Maries ogen als rijstkorrels in de soep.’
Het boek valt tevens op door Katriens uitgebreide zoektocht om haar roman historisch gezien zo verantwoord mogelijk te maken. Ze heeft niets aan het toeval overgelaten en alle feiten tot in de puntjes uitgezocht. Het is een geromantiseerd verhaal, maar de authenticiteit van deze stoere Gentse vrouw blijft volledig overeind. Ook is er veel zorg besteed aan het correct weergeven van het tijdsbeeld. Wat daarnaast erg knap is, is dat ze op basis van een beperkte hoeveelheid informatie over deze historische figuur een avontuurlijke en lezenswaardige roman heeft geschreven.
‘Soldaat Marie’ is een interessante historische vertelling, die start in het Gent van 1792. Marie Schellinck is dan 35, heeft een dochtertje van 10 en werkt als eenvoudige dienster in een herberg. Op Slonsendag, de maandag voor Vastenavond, wordt duidelijk hoezeer ze een pesthekel heeft aan dat feest, de herberg en aan Gent. Voeg daarbij de ingrediënten van een roerige en niet erg plezante kindertijd, haar armoedige situatie, een ongelukkig huwelijk en een weinig uitzicht biedend baantje in de herberg en er is niet veel voor nodig om Marie steeds meer te laten beseffen dat ontsnappen aan haar minder florissante leventje de enige optie is.
Wanneer ze in de herberg in aanraking komt met een aantal Franse soldaten, hoort ze hun verhalen aan: ‘De tijd dat alleen edellieden, bisschoppen en andere chique en rijke mensen het voor het zeggen hadden, is voorbij. Alles draait om vrijheid, gelijkheid en broederschap. En die frisse wind zal door heel Europa waaien.’ Dat past helemaal in haar straatje en ze besluit zich bij hen aan te sluiten. Haar voornaamste doel is om te laten zien dat ze als vrouw haar mannetje kan staan. Daarnaast wil ze de niet geweldige relatie met haar echtgenoot Frans de Saegher, bijgenaamd De Zaag (zeer toepasselijk en weloverwogen gekozen door de auteur), ontvluchten en geld verdienen voor haar dochtertje Jeanne, die daardoor naar school kan gaan en een betere toekomst kan opbouwen.
Op weg om zich aan te melden bij het Franse leger krijgt ze hulp van de Franse soldaat Louis, die voor haar een mannenpak bij de kroegbaas regelt. Nadat hij haar lange haren heeft afgeknipt, is haar metamorfose een feit. Ze heeft dan al een flink doorleefd verleden, waarover pas later in het boek meer duidelijk wordt. Dat doet Katrien trouwens goed: Hier en daar een beetje teasen door eenvoudige vooruitblikken te hanteren en stapje voor stapje de ontwikkelingen, die gedetailleerd worden beschreven, te openbaren. Daardoor blijft de spanning er voortdurend in. Bovendien houdt ze vanaf het begin de vaart er flink in, waardoor je het boek eigenlijk niet wilt wegleggen om zo snel mogelijk te ervaren hoe het met Marie verder gaat. Als lezer vraag je je voortdurend af of Marie al die veldslagen overleeft en of ze ooit terug zal keren naar Gent en dus naar haar dochter Jeanne. Middels een briefwisseling blijf je op de hoogte van de relatie tussen Jeanne en haar moeder en blijf je ook het beeld van het thuisfront volgen.
In het verhaal, met een sterk feministische inslag, bevinden zich meerdere rode draden, zoals de steun die Marie vindt bij Louis, met wie een hechte vriendschap ontstaat, en De Slome. Zij zijn de enigen die het geheim van haar vrouwelijkheid kennen en weten te bewaren. Onze-Lieve-Vrouw ter Rive, die oud en klein van stuk is, en voor Marie meer dan een albasten beeld, reist tijdens de veldslagen als engelbewaarder met haar mee.
Aan het eind geeft de auteur nog een mooie boodschap mee: ‘Uit welke goot of hof je ook komt, lef is wat telt!’ In 2019 haalde ‘Soldaat Marie’ terecht de longlist van de Thea Beckmanprijs. Katrien van Hecke laat je de napoleontische tijd herbeleven en laat je helemaal in de huid kruipen van de hoofdpersoon. En dat doet ze zo realistisch dat ‘Soldaat Marie’ als een film aan je voorbijtrekt. Verder is het een mooie toevoeging aan de lessen geschiedenis en Frans. In dit historisch correcte verhaal zijn een flink aantal Franse woorden en uitdrukkingen verwerkt. Die worden helder verklaard en zijn een mooie toevoeging om de vocabulaire uit te breiden. Het boek besluit met een tijdlijn, waarin de historische gebeurtenissen nog eens op een rijtje worden gezet. Ook worden in een register noemenswaardige plaatsnamen en termen herhaald.
In Gent groeit Marie Schellinck op in armoede. Na veel verschillende baantjes, omzwervingen en een paar jaar achter de tralies, werkt ze op haar 35e in een kroeg. Als een paar Franse revolutionairen ook in de kroeg belanden, weten ze haar te overtuigen om ook het leger in te gaan. Marie is vastbesloten iets van haar leven te maken en gaat met de Fransen mee, zodat ze schoolgeld kan verdienen voor haar tienjarige dochter Jeanne. Ze vermomt zich als man en vecht mee in een aantal belangrijke veldslagen en al snel wordt ze tot sergeant benoemd.
Een interessant onderwerp met een volwassen personage in de hoofdrol. De schrijfstijl is prettig waardoor het boek op veel momenten gemakkelijk leest. In veldslagen sterven veel mensen en ook Marie blijft niet ongedeerd, maar toch blijven zij en haar twee vrienden, Louis en De Slome, overeind gedurende hun jaren in het leger.
Het boek speelt zich af in de tijd van de Franse Revolutie en is gebaseerd op waargebeurde gebeurtenissen en feiten. Gedurende het verhaal worden verschillende jaartallen en gebeurtenissen genoemd en voor mij was niet altijd heel duidelijk om welke gebeurtenis of slag het ging. Ik ben geïnteresseerd in de Franse Revolutie, maar ik herkende in het verhaal weinig van de veldslagen. Halverwege het boek kwam ik er pas achter dat achterin een tijdlijn stond. Deze tijdlijn is zeker van toegevoegde waarde, maar het zou fijner zijn als eerder aangegeven wordt dat een tijdlijn aanwezig is. Bij het lezen van de tijdlijn herkende ik alsnog de beschreven gebeurtenissen niet helemaal in het verhaal. Aan de ene kant kan dit liggen aan mijn eigen kennis over dit onderwerp waardoor ik niet alles onthield, aan de andere kant vind ik dit niet helemaal goed uitgewerkt.
Dit boek staat op de longlist voor de Thea Beckmanprijs 2019. Ik ben benieuwd of het boek op de shortlist komt te staan.
This was my very first historical book ever. I liked it way more than i thought i would. My oh my, what Marie has experienced... There were such emotional letters in this book, between Marie to Jeanne (her daughter), those really messed with my emotions. I had a few moments in the book where i was like ‘shit... this is a true story, someone actually went through this...’ While reading i had moments where i was so mad, where i felt bad for Marie and where i was happy for her. I actually find this book very interesting. As i previous said, i never had read a book about war. Of course i still like contemporary, fantasy, horror... way more, but i’m happy i got to step out of my comfort zone.
Een spannend en meeslepend verhaal in een historisch kader, over een extreem moedige vrouw die zich weet te onttrekken aan de verstikkende omgeving waarin ze opgroeide; een nieuwe kijk op de talrijke veldslagen van Napoleon, en het geloof in de principes van de Franse revolutie; een prachtige beschrijving van Gent in die woelige jaren en een mooi liefdesverhaal. Het leest als een trein en er is blijkbaar onwaarschijnlijk veel historisch opzoekingswerk aan vooraf gegaan. Prachtig dat er zoveel historische bronnen nog bestonden over deze vrouw.
Katrien haar boeken waren als jongere altijd al leuk om te lezen en om mee op te groeien. Om nu op latere leeftijd terug te kunnen krijpen naar Katriens meeslepende schrijfstijl is pure nostalgie! De manier waarop wordt beschreven wat Marie meemaakt laat je helemaal opgaan in het verhaal en laat je voelen wat Marie voelt. Als je dan nog eens weet dat dit boek historisch correct is, dan heb je even een WOW-momentje.
Ik kreeg dit boek gratis van uitgeverij Clavis in ruil voor een eerlijke recensie. Ik had al wat gelezen over dit boek en het leek me heel interessant; ik lees namelijk niet zo veel historische romans. Dit boek volgt het thema van de Franse Revolutie, een onderwerp dat vele als “saai” beschouwen. Toch sprak het boek me aan en toen ik het in handen kreeg ben ik meteen begonnen met lezen.
Marie, de vrouw die we volgen tijdens het verhaal, wordt geboren in Gent. Ze werkt daar in een kroeg. Wanneer een paar Franse revolutionairen een bezoekje brengen aan het café overtuigen ze Marie om mee in het leger te gaan. In Soldaat Marie volgen we al de avonturen van Marie Schellinck.
Wat je moet weten voor het lezen van dit boek; dit boek is gebaseerd op waargebeurde feiten. Gedurende het lezen verwonderde ik me keer op keer aan dit weetje. Het gebeurd natuurlijk niet elke dag dat je een lekker feministisch boek leest dat ook nog eens echt gebeurd is.
Zoals ik eerder al verklapte lees ik niet overvloedig veel historische romans; niet alleen omdat er simpelweg niet zo veel zijn in het Nederlands, maar ook omdat ze snel oubollig en saai kunnen worden. Dit was helemaal niet het geval bij Soldaat Marie; het was een heel verfrissende blik op de periode van de Franse Revolutie.
Wat ik heel erg leuk vond is dat dit boek niet draait om tieners, dat gebeurd namelijk nogal snel als we praten over een Young Adult. Marie en Louis zijn ook heel erg grappig en onverschillig, wat voor mij altijd een grote factor is wanneer ik een boek recenseer. Ook vond ik dat de tijdsperiode heel geschikt werd overgebracht. Verder vond ik de tijdlijn op het einde van het boek een topper, ik vergeet namelijk nogal snel wat er gebeurd in het verhaal.
Ik kan redenen van waarom ik dit boek zo leuk vond blijven verzinnen, maar dan ben ik binnen een paar dagen nog bezig met schrijven en vervelen jullie je allemaal dood, dus ik zal nu deze recensie afronden. Graag wil ik de uitgeverij Clavis nog eens bedanken voor het recensie-exemplaar. Ik heb nog maar één ding te zeggen; lezen deze handel!