اندیشه مونتنی

Past Masters (Oxford)

by Peter Burke, اسماعیل سعادت (Translator)

دربارۀ این‌که مونتنی در کدام جبهه موضع می‌گیرد اتفاق نظری وجود ندارد. گروهی او را لیبرال و عدّه‌ای محافظه‌کار دانسته‌اند. امّا می‌توان گفت او سخت پای‌بند شکّاکیّت و مذهب اصالت عمل (پراگماتیسم) بود. اثر بزرگ او «مقالات» تأثیری ژرف بر بسیاری از اندیشمندان بعد از خود گذاشت چنان‌که بعضی از صاحب‌نظران معاصر بر پیشدستی او بر فروید پای فشرده‌اند و برخی او را در تحلیل احساسات آدم مانند مارسل پروست دانسته‌اند؛ حتّی کلود لوی‌ـ‌استروس، انسان‌شناس فرانسوی، با دادن عنوان «اندیشۀ وحشی» به کتاب خود نشان داد تا چه پایه تحت تأثیر مقالۀ “آدمخواران” مونتنی است. باری، اثر بزرگ مونتنی یعنی «مقالات» به‌رغم صدها تقلیدی که برانگیخته همچنان در نوع خود یگانه و بی‌همتاست، زیرا از درون او جوشیده است و می‌دانست چه می‌خواهد بگوید و آن را چگونه باید بگوید: «من به آسانی می‌توانم سقراط را به‌جای اسکندر تصوّر کنم، ولی نمی‌توانم اسکندر را به‌جای سقراط تصوّر کنم. اگر کسی از اسکندر بپرسد چه می‌تواند بکند، پاسخ خوهد داد: “می‌توانم جهان را تسخیر کنم.” سقراط به همین سؤال چنین پاسخ خواهد داد: “می‌توانم زندگی انسانی‌ام را بر طبق شرایط طبیعی بگذرانم”؛ دانشی بسیار جامع‌تر، بسیار دشوارتر و بسیار مشروع‌تر.»

Genres: Philosophy, Biography, Literature, Essays, Nonfiction, History

125 pages, Paperback

First published January 1, 1994

About the author

Peter Burke is a British historian and professor. He was educated by the Jesuits and at St John's College, Oxford, and was a doctoral candidate at St Antony's College. From 1962 to 1979, he was part of the School of European Studies at Sussex University, before moving to the University of Cambridge, where he holds the title of Professor Emeritus of Cultural History and Fellow of Emmanuel College. Burke is celebrated as a historian not only of the early modern era, but one who emphasizes the relevance of social and cultural history to modern issues. He is married to Brazilian historian Maria Lúcia Garcia Pallares-Burke.

Reviews

[Banafsheh · Rating 3 out of 5]

با توجه به اطلاعاتی که از کتاب دیگه‌ای که راجع به مونتنی خونده بودم توی ذهنم داشتم به این کتاب ۳ دادم.
چون با خودم فکر کردم اگه کسی اون اطلاعات رو نداشته باشه و بیاد سراغ این کتاب چیز زیادی دستگیرش نمیشه.

نکته جذاب این‌ کتاب برای من این بود که از مونتنی بت نساخته بود (برخلاف کتاب قبلی که راجع به مونتنی خوندم) و نگاهش کاملا واقع‌بینانه بود.

مونتنی اومانیست، مونتنی روانشناس، مونتنی قوم‌نگار و ... عناوین بخش‌های مختلف این کتاب هستن که به نظرم برای بررسی وجوه مختلف شخصیت مونتنی شاید زیادی منظم و منسجم باشن و با شناختی که من از مونتنی پیدا کردم خودش حداقل دوست نداره انقدر شسته رفته بهش پرداخته بشه.

خوندنش خالی از لطف نیست ولی باید یه سری اطلاعات کلی راجع به مونتنی حتما داشت.

پ.ن:
اگر میفهمیدم چرا نشرها علاقه‌ای به ویراست ندارن خیلی خوب میشد !!

[Mohammad · Rating 4 out of 5]

یكی از لذات خواندن مونتنی در این است كه معانی ممكن تازه ای در نوشته های او می یابیم؛ و دشواری این است كه دریابیم كه آیا معنای معین همان معنایی است كه منظور نویسنده بوده است یا نه. از این جهت راه مصون از خطایی وجود ندارد و هر حكم قطعی درباره عقاید مونتنی را باید با تردید تلقی كرد. مثلا مونتنی در جایی فرهنگ های مختلف را به یك اندازه خوب می دانست و در جایی دیگر فرهنگ بومیان آمریكا را از اروپاییان بهتر می دانست.اگر مونتنی مدعی آوردن فلسفه ی منسجمی بود، این تناقضات آزاردهنده می نمود

در این كتاب شكاكیت، مذهب، سیاست، مردم شناسی، تاریخ نگاری، زیبایی شناسی و روان شناسی مونتنی هر كدام به این دلیل به صورت مستقل بررسی شده كه خواننده به جنبه های نادیده گرفته شده ی اندیشه ی مونتنی توجه كند. پس به نظر من این كتاب برای افرادی كه قبلا حداقل بخشی از مقالات را خوانده اند مناسب تر باشد. چون تمركز كتاب بیشتر روی خود مونتنی ست تا روی مقالات‏

درست است كه هر نویسنده ای فرزند زمان خود است، اما انگار مونتنی متفكری بیرون از زمان است و در زمان های مختلف مونتنی های مختلفی وجود داشته اند. راز تازگی و ماندگاری اندیشه ی مونتنی در همین است‏

[Mohammad Mirzaali · Rating 3 out of 5]

پیتر برک، که کتاب خواندنی «تاریخ و نظریه‌ی اجتماعی» او نیز به فارسی موجود است، در این اثر مختصر، وجوه مختلف اندیشه‌ی نویسنده‌ی کتاب «مقالات» را بررسی می‌کند. مونتنی تاحدی شکاک بود، و از نظر اخلاقی–فرهنگی بسیار نسبی‌گرا. او هم‌چنین اولین کسی بود که قالب رها و بی‌تکلف «جستار» / «مقاله» را برای تألیف عمده‌ی نوشته‌هایش برگزید

[Marc Lamot · Rating 3 out of 5]

Great introduction to the life and work of Montaigne, and of course especially his Essais. Recommended.

[Robert Kleinberg · Rating 3 out of 5]

Peter Burke provides a brilliantly concise summary of the historical context of Montaigne's life and work, and of the work itself. His short well written chapters on Montaigne's humanism, skepticism, religion, politics, psychology and so on focus on defining what were Montaigne's positions in each of these areas. Burke compares Montaigne's ideas and his particular skepticism with those of contemporaries and with classical philosophers who were Montaigne's prime sources of reference.

This analytical structure boxes Burke into a presentation that largely misses what made Montaigne a great philosopher. Yes, he had some tentative assertions and positions, but what makes him stand out in the Western tradition is that unlike almost anyone except possibly David Hume, he did not come to a final dogmatic assertion of what is truth. Even Socrates, with whom Montaigne could be compared, developed at length (at least in Plato's version) the claim that an ideal Republic should be governed by... who else, philosophers. Montaigne, who actually worked in government, made no such assertions.

Montaigne is an inspiration to those of us who believe that philosophy is not (only) about categorizing statements, but about considering what is the right way to live and to think - the process of reflection, rather than a final conclusion.

Nourished by a rich knowledge of the classics, and stimulated by recent cultural discoveries from the exploration of America - materials that provided an inexhaustible store of examples and counterexamples to any dogmatic claim - Montaigne embodied the questioning, thoughtful, reflective, good humored life of a humane and generous spirit.

Read Burke for the background, read him quickly, and then get on to Montaigne's Essays - a word he coined to represent that they were trials, explorations, reflections rather than an attempt to establish any definitive position about his colorful, wide range of topics.

[Sieme · Rating 2 out of 5]

Het is een handig boek om je voorzichtig in te leiden tot de Montaigne, maar lees het niet als zekere kennis.

De Montaigne is een schrijver wiens filosofie aan elkaar hangt van de tegenstrijdigheden. Een essentieel onderdeel van zijn filosofie, want, als product van zijn menselijke natuur, is het een weergave van de veranderlijkheid van de mens.

Een hoofdstuk dan ook "Montaignes politiek" noemen en daarin vrij stellig uiteen zetten wat die zou zijn, is dan ook eigenlijk niet te doen, maar Burke deed het toch.
Meer dan vaak doet hij dit goed, maar meermaals ging er bij mij toch één wenkbrauw omhoog tijdens het lezen. Vaak laat Burke ook steken vallen en neemt hij de bocht veel te kort waardoor hij "een politiek" of "een religie" van Montaigne weergeeft, die niet van Montaigne is. Dit werk is dan ook veel te coherent voor een weergave van Montaignes filosofie.

Je kan uiteindelijk toch niet iets recht lullen wat inherent krom is.

[Dana Henson · Rating 5 out of 5]

Wonderful presentation!

[sanne]

i’m not smart enough to have an opinion on this

[Pablo López Astudillo · Rating 4 out of 5]

"Hay que añadir que, en ciertas cuestiones, Montaigne cambió por completo de actitud. Había empezado por ser más bien despectivo hacia la gente corriente, «el vulgo», como lo eran generalmente las clases más altas, pero llegó a adoptar hacia él una actitud más positiva, atribuyéndole algunas de las virtudes que admiraba en los salvajes del Brasil. Llegó a colocar los valores privados por encima de los públicos, a admirar menos a Alejandro Magno y más a Sócrates. Había comenzado creyendo, con los estoicos, que la filosofía nos enseñaba cómo morir. Acabó por pensar que lo que en realidad enseñaba era cómo vivir (3.2). A sus cuarenta y muchos años, Montaigne llegó a aceptarse a sí mismo como nunca lo había hecho antes. Concluyó que es «una perfección absoluta, y prácticamente divina, la de saber cómo gozar verdaderamente de la propia naturaleza» (scavory jouyr loiallement de son entre) (3.13). Había conseguido aquella serenidad que anteriormente había definido como la señal distintiva de la sabiduría."

[Nick · Rating 4 out of 5]

A helpful and refreshingly succinct guide to Montaigne, placing him in his context and revealing the difficulty of coming to any firm conclusions about his beliefs in quite important matters such as religion, or indeed being sure of his real intentions in writing the Essays. (It's more than a little ironic that we know more of Montaigne's private thoughts than we do of most other writers of his time, yet still aren't sure what he really thought about a lot of things. He would surely have appreciated this irony.)

Burke makes the point that while it's hard to know what Montaigne was for, it's much easier to be sure what he was against. One idea he comes back to repeatedly is Montaigne's rejection of an ethnocentric view of the world, his outright mockery of the notion that one's own culture is innately superior. Burke reckons that Montaigne's surprisingly non-judgmental account of traditional Brazilian culture (in the essay 'On cannibals') was read by Shakespeare and might have influenced The Tempest.

Another interesting point made by Burke is about Montaigne's development as a writer and thinker; his gradual pulling away from classical quotation towards a greater emphasis on his own reflections, the increasing length of the essays from the first book to the third, and his transition from a stoic perspective to a more sceptical outlook. However, pigeonholing Montaigne into any particular intellectual tradition or philosophical school remains impossible. Every generation finds something new in the Essays and ignores what previous eras thought was most important, Burke reflects: perhaps the true mark of a classic.

[Mohammadkazem · Rating 4 out of 5]

همیشه برام سوال بود چرا دکارت از شک شروع کرد! چرا اساسا شناخت دغدغه این اندیش‌مند اصیل بود! و پاسخ‌اش رو با کمک این کتاب پیدا کردم.

درواقع شکاکیت و مسئله معرفت، مسئله مهم دوران پیش از روشن‌گری بوده، و مونتنی به خوبی شکاکیت رو در ابعاد مختلف اندیشه زمان خودش به کار می‌بره.

مونتنی باورها رو ناشی از شرایط زیست قومی‌اقلیمی می‌دونه! و البته این رویکرد به شک بسیار پیش‌تازانه است. مونتنی نه epistemology داره و نه ontology جامعی، ولی به تمام پیش‌فرض‌ها می‌تونه شک کنه. جالبِ که در قرن ۱۶ نظریه فروید درباره شکل‌گیری شخصیت در دوران کودکی رو البته با نگاه خودش مطرح می‌کنه، و جالبِ که فروید هم، مونتنی می‌خونده.

انسان‌شناسی جالبی داره و می‌گه انسان‌ها اساسا یک موجودیت دارن که براساس ویژگی‌های قومی‌اقلیمی (محیط تربیتی/فرهنگ‌جغرافیا) شکل می‌گیرن و باورهایی بر اندیشه‌شون حاکم می‌شه.

هستی رو اساسا درحال تغییر می‌بینه و حتی ثبات رو، تغییر آهسته قلم‌داد می‌کرده. مطالعه تاریخ رو پیشنهاد می‌کرده و طرف‌دارِ تساهل دینی بوده.

شکاکیت تا جایی بهش مستولی می‌شه که تنها راه نجات رو ایمان معرفی می‌کنه. این‌جا همون‌جایی هست که به‌نظرم دکارت می‌تونه با مفهوم سوژه اندیشنده، چاره‌ساز و راه‌گشا باشه.

کتاب در ۱۰ فصل نوشته شده و می‌تونم مرور خلاصه اما خوبی درباره اندیشه مونتنی محسوب‌اش کنم. من چاپ ۱۳۹۷ رو دارم. ترجمه قابل‌قبولی بود ولی مترجم خیلی جاها از واژه‌های نامانوس استفاده که خواندن کتاب رو می‌تونه سخت‌تر کنه. صفحه‌آرایی و قطع کتاب خوب بود به‌نظرم.

[Jeroen Berndsen · Rating 3 out of 5]

NBD|Biblion: [return]Michel de Montaigne (1533-1592) was een filosoof met een sceptische belangstelling voor zijn medemensen en zichzelf, die tolerantie preekte in een tijd dat Frankrijk werd verscheurd door godsdienstoorlogen. Het boekje van de Engelse historicus Peter Burke geeft een goed geschreven thematische inleiding in Montaigne's hoofdwerk, de Essais, waarbij onder andere aan bod komen diens visie op godsdienst, politiek, psychologie, etnografie, geschiedenis en esthetiek. Burke's bijdrage is van een toegankelijkheid die de grens van onnodige popularisering soms overschrijdt, maar biedt toch een goede inleiding tot Montaigne's gedachtegoed. De vertaling is vlot maar hier en daar wat onbenullig (de vertaalster weet bijvoorbeeld niet dat waar men in het Engels de Romeinse naam 'Terence' schrijft, wij in het Nederlands 'Terentius' schrijven). Geschikt voor een breed publiek met een redelijke algemeen ontwikkeling. Deeltje uit een reeks van inleidingen op belangrijke filosofen.

[Jim · Rating 5 out of 5]

This short study of Montaigne by Peter Burke excels in placing the French essayist in his milieu. He does not jump to conclusions, emphasizing "He was not a systematic thinker, but a man full of insights, some of which are not consistent with others." After all, the essays are "attempts" or "tries" in which Montaigne puts on various thoughts to see how they look in the mirror. In the process, he can be brilliant, tempting one to ascribe to him conclusions which we as the readers draw, but which to Montaigne are primarily an exercise.

Montaigne is a good general introduction to the French essayist. I continue to find certain of his essays, such as "Of Experience," among the greatest works of man.

[Dario Andrade · Rating 4 out of 5]

Releitura. E gostei mais da segunda vez. Uma boa pequena introdução. a Montaigne. O francês é um autor que desconcerta.