What do you think?
Rate this book
Cách nuôi dạy một đứa trẻ có trái tim ấm áp
Cuốn sách mà các bậc cha mẹ nên đọc để thấu hiểu con và biết được cách dạy trẻ có một trái tim biết yêu thương.
- GenresPsychologyParenting
271 pages
Published January 1, 2018
3 people are currently reading
22 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
January 20, 2026
Giới thiệu nội dung
Cách Nuôi Dạy Một Đứa Trẻ Có Trái Tim Ấm Áp được đúc kết từ những nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn của một người ông - người cha về việc nuôi dạy một đứa trẻ giàu tình cảm trong bối cảnh hiện đại.
Tổng quan
Mọi em bé đều vừa có nhu cầu vui chơi với cha mẹ vừa có nhu cầu chơi một mình. Vì vậy, cha mẹ cần học cách nhận biết mong muốn của con ở từng thời điểm. Đó là cách hiệu quả để xây dựng những kết nối tình cảm cần thiết giữa cha mẹ và con cái. Những kết nối tình cảm này chính là khởi đầu cho những kết nối của trẻ với xã hội xung quanh, cụ thể là các thành viên khác trong gia đình, với bạn bè và thầy cô giáo.
Trong cuốn sách Cách Nuôi Dạy Một Đứa Trẻ Có Trái Tim Ấm Áp, tác giả Nobuyoshi Hirai đưa ra những kết quả nghiên cứu, quan sát và phương pháp giúp các bậc cha mẹ nuôi dạy một đứa trẻ phát triển toàn diện về tâm lý, dựa trên "động lực tự thân" - tức tính độc lập của trẻ, và tấm lòng "biết quan tâm" - tức khả năng tiếp nhận và đồng cảm với người xung quanh.
Nội dung thứ nhất: Trẻ hư - Trẻ ngoan? Tưởng vậy mà không phải vậy.
Trước mặt bạn là một đứa trẻ một tuổi rưỡi đang cố với lấy một món đồ trên bàn, nhưng vì chưa có kinh nghiệm xử trí với đồ vật này và cũng chưa đủ khéo léo trong hành động nên trẻ làm hỏng món đồ của bạn. Trong mắt người lớn, em bé một tuổi rưỡi này "nghịch ngợm" và "phiền toái". Vì thế, người lớn thường nổi giận mỗi khi trẻ làm hỏng thứ gì đó.
Nhưng nếu bạn có thể nhớ lại lúc mình một tuổi rưỡi, bạn sẽ nhận ra rằng, hành động cố gắng chạm vào một thứ gì đó xuất phát từ việc em bé muốn biết thêm về món đồ.
Hay một đứa trẻ 3 tuổi thường có xu hướng nói
"không" với mọi thứ, cố gắng tự làm mọi việc và cáu giận khi được cha mẹ giúp đỡ. Trước những phản kháng này, nhiều bậc cha mẹ thường mắng con "hư". Thực chất, những trò chơi của trẻ nhỏ hay sự phản kháng của trẻ 3 tuổi là nhu cầu phát triển hoàn toàn bình thường. Đây là những hành động thể hiện sự phát triển "động lực tự thân", tức là năng lực tự suy nghĩ, tự hành động và cũng được gọi là tính độc lập của trẻ.
Nhiều đứa trẻ được khen là "trẻ ngoan" khi không tò mò về những thứ xung quanh, có thể tự chơi một mình và răm rắp nghe lời cha mẹ.
Thực tế, đây lại có thể là dấu hiệu của việc động lực tự thân đang bị kim hãm, tức là các năng lực tự suy nghĩ, tự hành động không thể phát triển. Điều này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy về sau trong cảm xúc và hành vi của trẻ.
Nội dung thứ 2: Những điều trẻ em hiện đại còn thiếu.
Những đứa trẻ hiện đại dường như không thể tự quyết định mình sẽ làm gì. Khi được cho "tự do"
", trẻ không biết nên chơi gì hay chơi như thế nào. Những điều trẻ làm thường là đi lăng xăng theo người lớn hoặc bạn bè, lơ đãng xem bạn bè chơi gì mà không thực sự tham gia vào các trò chơi. Trong khi đó, theo quan sát của tác giả, những đứa trẻ được tạo điều kiện để nghịch ngợm, chơi đùa với thiên nhiên thường hoạt bát và chủ động, sớm thể hiện sự sáng tạo và cả nhiệt huyết trong mọi việc trẻ làm.
Trẻ con chỉ thực sự được là trẻ con khi chúng được thể hiện sự chống đối, nghịch ngợm, không sạch sẽ, hay thậm chí là cãi vã, đánh nhau với bạn và làm những chuyện liều lĩnh.
Trong mắt người lớn, đây là những hành động của một "đứa trẻ hư", nhưng theo nghiên cứu tâm lý học, đây là những hành động giúp trẻ phát triển động lực tự thân. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để trẻ bồi đắp năng lực chế ngự bản thân - tức là khả năng suy xét về những quy tắc, chuẩn mực đạo đức một cách chủ động tùy theo tình hình. Năng lực này sẽ giúp phát triển tấm lòng "biết quan tâm" chính là những điều cơ bản nhất của tình cảm.
Hãy tạo điều kiện cho trẻ được nghịch ngợm, chỉ cần lưu ý loại bỏ những yếu tố có thể gây nguy hiểm trong khu vực con sẽ chơi. Bạn cũng cần dạy cho bé hiểu rằng các "trò thử nghiệm" đôi khi có thể làm phiền người khác, để giúp trẻ học về các giới hạn. Trong các hoạt động nghịch ngợm của trẻ luôn có mầm mống của sự sáng tạo mà nếu quan sát chúng với tâm thế đón nhận, cha mẹ thậm chi còn thấy vui vẻ và thích thú. Những đứa trẻ khi đó cũng tràn đầy sinh khí.
Nội dung thứ 3: Trái tim ấm áp là kết tinh yêu thương từ cha mẹ.
Một trái tim ấm áp là một trái tim biết thấu hiểu cảm xúc của đối phương, biết suy nghĩ trên lập trường của đối phương, một trái tim biết quan tâm đến người khác. Tấm lòng biết quan tâm này không chỉ được bồi đắp qua những hoạt động trẻ được làm, mà còn từ chính cách ứng xử của cha mẹ.
Khoa học đã chứng minh rằng nhân cách con người được định hình từ khi người đó là một đứa trẻ 3 tuổi. Mà ở giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, sự hình thành nhân cách của trẻ lại chịu nhiều ảnh hưởng từ cha mẹ. Chính vì lẽ đó, cách cư xử của cha mẹ trong giai đoạn này đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển tâm lý, cảm xúc của trẻ.
Khi con đang khóc, một cái ôm ấm áp của mẹ có thể làm ổn định cảm xúc của con. Khi con lo lắng, ánh mắt trìu mến của mẹ trấn an và khiến con cảm thấy tin cậy. Chính những hành động tưởng chừng nhỏ nhặt này là những điều sơ khởi nuôi dưỡng tấm lòng biết quan tâm của trẻ. Khi có đủ sự gắn kết giữa mẹ và con, trẻ có thể cảm nhận được sự bất an hay vui vẻ trong ánh mắt của mẹ, từ đó học được cách thấu hiểu cảm xúc thông qua ánh mắt của người đối diện.
Hạt giống của tấm lòng "biết quan tâm" còn được gieo trồng khi trẻ quan sát mối quan hệ của cha mẹ. Một người cha biết quan tâm không chỉ thực lòng quan tâm đến con cái mà còn quan tâm đến vợ mình. Họ tôn trọng lập trường của vợ và sẵn sàng chia sẻ việc nhà.
Trong gia đình, nếu cha mẹ thường xuyên trò chuyện để thấu hiểu lẫn nhau, những đứa con cũng sẽ học theo và thường xuyên chia sẻ cảm xúc của bản thân với cha mẹ. Như thế,
cha mẹ và con cái có thể thấu hiểu cảm xúc của nhau và cùng nhau học cách quan tâm đến đối phương. Nhờ đó, bầu không khí trong gia đình cũng sẽ trở nên ấm áp.
Sự phát triển của một trái tim ấm áp thực chất là tấm lòng biết quan tâm được tích lũy trong một thời gian dài. Để nuôi dạy một đứa trẻ giàu tình cảm, cha mẹ và cả giáo viên cũng cần là những người giàu tình cảm. Đó là những người biết quan tâm và sẵn sàng chấp nhận sự phát triển của trẻ. Họ sẵn sàng dành thời gian và công sức để tìm ra những điểm tốt, từ đó chấp nhận và trân trọng trẻ. Đồng thời, việc thấu hiểu cảm xúc của trẻ cũng sẽ giúp người lớn gỡ bỏ nhiều áp lực, sẵn sàng mang lại tự do để trẻ được thỏa thích phát huy những điểm tốt của mình.
Sau hơn 50 năm nghiên cứu về trẻ em, tác giả Nobuyoshi Hirai đã kết luận rằng "Trẻ con là một thực thể không đoán trước được và ẩn chứa ở bên trong những khả năng không giới hạn".
'. Theo ông, bản chất của trẻ sẽ được bộc lộ rõ nhất khi chúng được chấp nhận và được yêu thương. Đây chính là chất gắn kết giữa trẻ và người lớn, tức là giáo viên hay cha mẹ, và cũng chính là nền tảng của giáo dục.
20.01.2026
N
Cách Nuôi Dạy Một Đứa Trẻ Có Trái Tim Ấm Áp được đúc kết từ những nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn của một người ông - người cha về việc nuôi dạy một đứa trẻ giàu tình cảm trong bối cảnh hiện đại.
Tổng quan
Mọi em bé đều vừa có nhu cầu vui chơi với cha mẹ vừa có nhu cầu chơi một mình. Vì vậy, cha mẹ cần học cách nhận biết mong muốn của con ở từng thời điểm. Đó là cách hiệu quả để xây dựng những kết nối tình cảm cần thiết giữa cha mẹ và con cái. Những kết nối tình cảm này chính là khởi đầu cho những kết nối của trẻ với xã hội xung quanh, cụ thể là các thành viên khác trong gia đình, với bạn bè và thầy cô giáo.
Trong cuốn sách Cách Nuôi Dạy Một Đứa Trẻ Có Trái Tim Ấm Áp, tác giả Nobuyoshi Hirai đưa ra những kết quả nghiên cứu, quan sát và phương pháp giúp các bậc cha mẹ nuôi dạy một đứa trẻ phát triển toàn diện về tâm lý, dựa trên "động lực tự thân" - tức tính độc lập của trẻ, và tấm lòng "biết quan tâm" - tức khả năng tiếp nhận và đồng cảm với người xung quanh.
Nội dung thứ nhất: Trẻ hư - Trẻ ngoan? Tưởng vậy mà không phải vậy.
Trước mặt bạn là một đứa trẻ một tuổi rưỡi đang cố với lấy một món đồ trên bàn, nhưng vì chưa có kinh nghiệm xử trí với đồ vật này và cũng chưa đủ khéo léo trong hành động nên trẻ làm hỏng món đồ của bạn. Trong mắt người lớn, em bé một tuổi rưỡi này "nghịch ngợm" và "phiền toái". Vì thế, người lớn thường nổi giận mỗi khi trẻ làm hỏng thứ gì đó.
Nhưng nếu bạn có thể nhớ lại lúc mình một tuổi rưỡi, bạn sẽ nhận ra rằng, hành động cố gắng chạm vào một thứ gì đó xuất phát từ việc em bé muốn biết thêm về món đồ.
Hay một đứa trẻ 3 tuổi thường có xu hướng nói
"không" với mọi thứ, cố gắng tự làm mọi việc và cáu giận khi được cha mẹ giúp đỡ. Trước những phản kháng này, nhiều bậc cha mẹ thường mắng con "hư". Thực chất, những trò chơi của trẻ nhỏ hay sự phản kháng của trẻ 3 tuổi là nhu cầu phát triển hoàn toàn bình thường. Đây là những hành động thể hiện sự phát triển "động lực tự thân", tức là năng lực tự suy nghĩ, tự hành động và cũng được gọi là tính độc lập của trẻ.
Nhiều đứa trẻ được khen là "trẻ ngoan" khi không tò mò về những thứ xung quanh, có thể tự chơi một mình và răm rắp nghe lời cha mẹ.
Thực tế, đây lại có thể là dấu hiệu của việc động lực tự thân đang bị kim hãm, tức là các năng lực tự suy nghĩ, tự hành động không thể phát triển. Điều này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy về sau trong cảm xúc và hành vi của trẻ.
Nội dung thứ 2: Những điều trẻ em hiện đại còn thiếu.
Những đứa trẻ hiện đại dường như không thể tự quyết định mình sẽ làm gì. Khi được cho "tự do"
", trẻ không biết nên chơi gì hay chơi như thế nào. Những điều trẻ làm thường là đi lăng xăng theo người lớn hoặc bạn bè, lơ đãng xem bạn bè chơi gì mà không thực sự tham gia vào các trò chơi. Trong khi đó, theo quan sát của tác giả, những đứa trẻ được tạo điều kiện để nghịch ngợm, chơi đùa với thiên nhiên thường hoạt bát và chủ động, sớm thể hiện sự sáng tạo và cả nhiệt huyết trong mọi việc trẻ làm.
Trẻ con chỉ thực sự được là trẻ con khi chúng được thể hiện sự chống đối, nghịch ngợm, không sạch sẽ, hay thậm chí là cãi vã, đánh nhau với bạn và làm những chuyện liều lĩnh.
Trong mắt người lớn, đây là những hành động của một "đứa trẻ hư", nhưng theo nghiên cứu tâm lý học, đây là những hành động giúp trẻ phát triển động lực tự thân. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để trẻ bồi đắp năng lực chế ngự bản thân - tức là khả năng suy xét về những quy tắc, chuẩn mực đạo đức một cách chủ động tùy theo tình hình. Năng lực này sẽ giúp phát triển tấm lòng "biết quan tâm" chính là những điều cơ bản nhất của tình cảm.
Hãy tạo điều kiện cho trẻ được nghịch ngợm, chỉ cần lưu ý loại bỏ những yếu tố có thể gây nguy hiểm trong khu vực con sẽ chơi. Bạn cũng cần dạy cho bé hiểu rằng các "trò thử nghiệm" đôi khi có thể làm phiền người khác, để giúp trẻ học về các giới hạn. Trong các hoạt động nghịch ngợm của trẻ luôn có mầm mống của sự sáng tạo mà nếu quan sát chúng với tâm thế đón nhận, cha mẹ thậm chi còn thấy vui vẻ và thích thú. Những đứa trẻ khi đó cũng tràn đầy sinh khí.
Nội dung thứ 3: Trái tim ấm áp là kết tinh yêu thương từ cha mẹ.
Một trái tim ấm áp là một trái tim biết thấu hiểu cảm xúc của đối phương, biết suy nghĩ trên lập trường của đối phương, một trái tim biết quan tâm đến người khác. Tấm lòng biết quan tâm này không chỉ được bồi đắp qua những hoạt động trẻ được làm, mà còn từ chính cách ứng xử của cha mẹ.
Khoa học đã chứng minh rằng nhân cách con người được định hình từ khi người đó là một đứa trẻ 3 tuổi. Mà ở giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi, sự hình thành nhân cách của trẻ lại chịu nhiều ảnh hưởng từ cha mẹ. Chính vì lẽ đó, cách cư xử của cha mẹ trong giai đoạn này đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển tâm lý, cảm xúc của trẻ.
Khi con đang khóc, một cái ôm ấm áp của mẹ có thể làm ổn định cảm xúc của con. Khi con lo lắng, ánh mắt trìu mến của mẹ trấn an và khiến con cảm thấy tin cậy. Chính những hành động tưởng chừng nhỏ nhặt này là những điều sơ khởi nuôi dưỡng tấm lòng biết quan tâm của trẻ. Khi có đủ sự gắn kết giữa mẹ và con, trẻ có thể cảm nhận được sự bất an hay vui vẻ trong ánh mắt của mẹ, từ đó học được cách thấu hiểu cảm xúc thông qua ánh mắt của người đối diện.
Hạt giống của tấm lòng "biết quan tâm" còn được gieo trồng khi trẻ quan sát mối quan hệ của cha mẹ. Một người cha biết quan tâm không chỉ thực lòng quan tâm đến con cái mà còn quan tâm đến vợ mình. Họ tôn trọng lập trường của vợ và sẵn sàng chia sẻ việc nhà.
Trong gia đình, nếu cha mẹ thường xuyên trò chuyện để thấu hiểu lẫn nhau, những đứa con cũng sẽ học theo và thường xuyên chia sẻ cảm xúc của bản thân với cha mẹ. Như thế,
cha mẹ và con cái có thể thấu hiểu cảm xúc của nhau và cùng nhau học cách quan tâm đến đối phương. Nhờ đó, bầu không khí trong gia đình cũng sẽ trở nên ấm áp.
Sự phát triển của một trái tim ấm áp thực chất là tấm lòng biết quan tâm được tích lũy trong một thời gian dài. Để nuôi dạy một đứa trẻ giàu tình cảm, cha mẹ và cả giáo viên cũng cần là những người giàu tình cảm. Đó là những người biết quan tâm và sẵn sàng chấp nhận sự phát triển của trẻ. Họ sẵn sàng dành thời gian và công sức để tìm ra những điểm tốt, từ đó chấp nhận và trân trọng trẻ. Đồng thời, việc thấu hiểu cảm xúc của trẻ cũng sẽ giúp người lớn gỡ bỏ nhiều áp lực, sẵn sàng mang lại tự do để trẻ được thỏa thích phát huy những điểm tốt của mình.
Sau hơn 50 năm nghiên cứu về trẻ em, tác giả Nobuyoshi Hirai đã kết luận rằng "Trẻ con là một thực thể không đoán trước được và ẩn chứa ở bên trong những khả năng không giới hạn".
'. Theo ông, bản chất của trẻ sẽ được bộc lộ rõ nhất khi chúng được chấp nhận và được yêu thương. Đây chính là chất gắn kết giữa trẻ và người lớn, tức là giáo viên hay cha mẹ, và cũng chính là nền tảng của giáo dục.
20.01.2026
N
September 11, 2023
Như thế nào là một đứa trẻ ngoan?
* Nghe lời và không bao giờ làm trái ý muốn của cha mẹ?
* Chơi đẹp và không cãi vã/đánh nhau?
* Có phải không đánh nhau thì là trẻ ngoan? còn nghịch ngợm hay “trả treo” là một đứa trẻ gây rối, hỗn láo?
Theo tác giả, trẻ từ 6 tháng đến 1 tuổi được xem là thời kỳ khám phá, nghịch ngợm, là giai đoạn trẻ cần nhận được sự ôm ấp, gần gũi, tạo không khí vui vẻ khi chơi đùa, đây cũng là giai đoạn phát triển tình cảm giữa cha mẹ và con cái, giúp trẻ cảm nhận được người lạ và ba mẹ (nhờ vậy trẻ sẽ biết sợ hãi khi gặp người lạ). Đối với phụ huynh đây là thời gian cha mẹ cần “làm bạn” với con, đáp ứng cho trẻ những nhu cầu kết nối về cảm xúc để từ đó trẻ được phát triển năng lực tạo dựng kết nối tình cảm với mọi người.
Ngược lại, nếu trẻ phải chơi một mình quá nhiều trong giai đoạn này, hoặc có sự điềm tĩnh như một “bé ngoan” thì có nghĩa là năng lực kết nối tình cảm của bé đang không được phát triển. Hoặc nếu bé chơi với bất kỳ ai mà không có sự e sợ, thì đó không phải vì bé tự lập, mà là bé đang không tin tưởng vào mẹ. Bởi vì hành vi đúng sẽ là bé phải khóc to khi rời xa vòng tay mẹ thì mới là một “em bé ngoan”.
Vì là thời kỳ của sự nghịch ngợm, khám phá của bé, nên sẽ dễ làm các cha mẹ “nổi điên” khi con gây rối, làm hỏng đồ, hay nguệch ngoạc vẽ lên tường; và lúc này cha mẹ sẽ thường nói “Không được” với con. Nhưng sự thật thì đây lại là từ không nên nói với con trong thời kỳ khám phá này nhất. Việc nói những từ phủ định “Không được” sẽ khiến bé trở thành em bé trầm tính, đồng nghĩa với việc kìm hãm động lực tự thân của trẻ, dẫn đến chứng loạn thần kinh chức năng khiến trẻ không có sự háo hức khám phá, tò mò, hay yêu thích việc đi học ở giai đoạn cấp 2, cấp 3.
"Trẻ không nghịch ngợm không có nghĩa trẻ là em bé ngoan, mà có thể trong tương lai trẻ sẽ là “trẻ nguy hiểm”.
Sau thời kỳ khám phá, thì trẻ sẽ đến thời kỳ phản kháng đầu tiên, thường xuất hiện mạnh mẽ ở độ tuổi từ 2 tuổi đến 4 tuổi.
Thời kỳ này sẽ dễ thấy những biểu hiện động lực tự thân đầu đời của trẻ, thông qua một số hành vi như phản đối một điều gì đó, thường trong trạng thái “Để con tự làm”. Đây là giai đoạn mà thông qua mỗi việc con làm, cha mẹ cần có sự tán thưởng, khen ngợi, chỉ bảo, uốn nắn để trẻ có ý thức trong những hành động của mình, bởi việc này sẽ càng giúp trẻ thêm tự tin, kết nối cảm xúc tốt với cha mẹ và xây dựng được nền tảng động lực tự thân.
Thời kỳ này trẻ cũng bắt đầu biết kết bạn, bắt đầu hình thành cái tôi nên dễ có xích mích, cãi vã khi chơi với những đứa trẻ khác (nhưng hãy để trẻ có trải nghiệm đánh nhau khi chơi với bạn thay vì can thiệp).
Và đến độ tuổi lớn hơn là khi trẻ bắt đầu đi học trung học, phổ thông, nếu ở thời kỳ khám phá trẻ bị nuôi dạy một cách kiểm soát, bao bọc thì ở thời kỳ phản kháng thứ hai sẽ là giai đoạn trẻ bắt đầu bộc phát những biểu hiện nguy hiểm như từ chối đến trường, nhận thức sai về cơ thể, các bệnh tâm lý, bỏ nhà đi, hoặc có những trò đùa nghịch ngợm chỉ nhằm để xác nhận lại cảm xúc với cha mẹ, hoặc để thỏa mãn các nhu cầu bất thường (mà đa phần vì trẻ không có sự nhận thức đúng đắn từ ngày còn nhỏ).
...
Quay lại trả lời các câu hỏi ban đầu, có thể rút ra nhận định đó là, hãy để các hành vi của trẻ được xảy ra và nên-là theo đúng độ tuổi, việc ngăn cản và kìm hãm quá sớm các trải nghiệm vui chơi của trẻ (thời kỳ khám phá) sẽ khiến trẻ mất năng lực phát triển và nhận thức tự nhiên. Để chỉ dạy và tạo nhận thức đúng cho trẻ sẽ bắt đầu ở thời kỳ phản kháng đầu tiên, khi mà tâm lý trẻ bắt đầu có sự tương tác và tiếp nhận từ môi trường và các mối quan hệ xung quanh - lúc này trẻ đã có thể nhận thức tốt về bản thân và ý thức những điều mình làm.
Với cuốn sách này, tác giả truyền đạt cách nuôi dạy một đứa trẻ với năng lực “động lực tự thân”, nghĩa là trẻ được phát triển và nhận thức đầy đủ về cảm xúc tinh thần, để từ đó trẻ có thể tự đứng vững trên đôi chân của mình khi trưởng thành. Thông qua cách diễn giải dễ hiểu được lồng trong những câu chuyện nhỏ, tác giả đề cập đến những quan niệm nhầm tưởng và áp đặt trong quá trình nuôi dạy trẻ, mà từ những sai lầm này có thể khiến trẻ phát triển lệch về cảm xúc tinh thần và gây nguy hại đến tương lai, cuộc sống sau này của trẻ (thường được gọi là chấn thương tâm lý (trauma), và ảnh hưởng sâu sắc đến đứa trẻ bên trong (inner child) của chính mỗi người chúng ta).
Tác giả dẫn dắt vấn đề cũng rất nhẹ nhàng và ngắn gọn từng chương, không mang tính hàn lâm lý thuyết; do đó sẽ có một vài nội dung bị lặp lại khi tác giả dẫn chứng, lập luận, hoặc người đọc sẽ cảm thấy các phần nội dung không được sắp xếp gọn gàng theo thứ tự từ đầu đến cuối. Tuy vậy, điều này cũng không quá ảnh hưởng đến trải nghiệm đọc, vì bạn vẫn có thể cảm nhận được sự dịu dàng, ấm áp trong cách tác giả truyền tải sau khi đọc xong và đóng sách lại.
//////
Ngoài lề: (Phần nội dung này nằm ở một cuốn sách khác, nhưng vì cùng chủ đề nuôi dạy trẻ nên tôi sẽ đặt ở đây để gợi mở đầy đủ hơn. Trong khuôn khổ cuốn sách này, tác giả không đề cập chi tiết đến bốn nhu cầu cảm xúc bên dưới).
Theo như tác giả có nói cha mẹ cần đáp ứng nhu cầu cảm xúc cơ bản của trẻ từ những ngày non trẻ, bốn nhu cầu tâm lý cơ bản đó là:
* Nhu cầu kết nối
* Nhu cầu tự chủ và kiểm soát
* Nhu cầu hài lòng hoặc tránh bất mãn
* Nhu cầu về sự công nhận và lòng tự tôn được củng cố.
"Những ông bố bà mẹ biết cách đáp ứng các nhu cầu tâm lý cơ bản này đảm bảo con cái họ lớn lên sẽ trở thành người có tín niệm căn bản, có năng lực tin tưởng bản thân và người khác”.
* Nghe lời và không bao giờ làm trái ý muốn của cha mẹ?
* Chơi đẹp và không cãi vã/đánh nhau?
* Có phải không đánh nhau thì là trẻ ngoan? còn nghịch ngợm hay “trả treo” là một đứa trẻ gây rối, hỗn láo?
Theo tác giả, trẻ từ 6 tháng đến 1 tuổi được xem là thời kỳ khám phá, nghịch ngợm, là giai đoạn trẻ cần nhận được sự ôm ấp, gần gũi, tạo không khí vui vẻ khi chơi đùa, đây cũng là giai đoạn phát triển tình cảm giữa cha mẹ và con cái, giúp trẻ cảm nhận được người lạ và ba mẹ (nhờ vậy trẻ sẽ biết sợ hãi khi gặp người lạ). Đối với phụ huynh đây là thời gian cha mẹ cần “làm bạn” với con, đáp ứng cho trẻ những nhu cầu kết nối về cảm xúc để từ đó trẻ được phát triển năng lực tạo dựng kết nối tình cảm với mọi người.
Ngược lại, nếu trẻ phải chơi một mình quá nhiều trong giai đoạn này, hoặc có sự điềm tĩnh như một “bé ngoan” thì có nghĩa là năng lực kết nối tình cảm của bé đang không được phát triển. Hoặc nếu bé chơi với bất kỳ ai mà không có sự e sợ, thì đó không phải vì bé tự lập, mà là bé đang không tin tưởng vào mẹ. Bởi vì hành vi đúng sẽ là bé phải khóc to khi rời xa vòng tay mẹ thì mới là một “em bé ngoan”.
Vì là thời kỳ của sự nghịch ngợm, khám phá của bé, nên sẽ dễ làm các cha mẹ “nổi điên” khi con gây rối, làm hỏng đồ, hay nguệch ngoạc vẽ lên tường; và lúc này cha mẹ sẽ thường nói “Không được” với con. Nhưng sự thật thì đây lại là từ không nên nói với con trong thời kỳ khám phá này nhất. Việc nói những từ phủ định “Không được” sẽ khiến bé trở thành em bé trầm tính, đồng nghĩa với việc kìm hãm động lực tự thân của trẻ, dẫn đến chứng loạn thần kinh chức năng khiến trẻ không có sự háo hức khám phá, tò mò, hay yêu thích việc đi học ở giai đoạn cấp 2, cấp 3.
"Trẻ không nghịch ngợm không có nghĩa trẻ là em bé ngoan, mà có thể trong tương lai trẻ sẽ là “trẻ nguy hiểm”.
Sau thời kỳ khám phá, thì trẻ sẽ đến thời kỳ phản kháng đầu tiên, thường xuất hiện mạnh mẽ ở độ tuổi từ 2 tuổi đến 4 tuổi.
Thời kỳ này sẽ dễ thấy những biểu hiện động lực tự thân đầu đời của trẻ, thông qua một số hành vi như phản đối một điều gì đó, thường trong trạng thái “Để con tự làm”. Đây là giai đoạn mà thông qua mỗi việc con làm, cha mẹ cần có sự tán thưởng, khen ngợi, chỉ bảo, uốn nắn để trẻ có ý thức trong những hành động của mình, bởi việc này sẽ càng giúp trẻ thêm tự tin, kết nối cảm xúc tốt với cha mẹ và xây dựng được nền tảng động lực tự thân.
Thời kỳ này trẻ cũng bắt đầu biết kết bạn, bắt đầu hình thành cái tôi nên dễ có xích mích, cãi vã khi chơi với những đứa trẻ khác (nhưng hãy để trẻ có trải nghiệm đánh nhau khi chơi với bạn thay vì can thiệp).
Và đến độ tuổi lớn hơn là khi trẻ bắt đầu đi học trung học, phổ thông, nếu ở thời kỳ khám phá trẻ bị nuôi dạy một cách kiểm soát, bao bọc thì ở thời kỳ phản kháng thứ hai sẽ là giai đoạn trẻ bắt đầu bộc phát những biểu hiện nguy hiểm như từ chối đến trường, nhận thức sai về cơ thể, các bệnh tâm lý, bỏ nhà đi, hoặc có những trò đùa nghịch ngợm chỉ nhằm để xác nhận lại cảm xúc với cha mẹ, hoặc để thỏa mãn các nhu cầu bất thường (mà đa phần vì trẻ không có sự nhận thức đúng đắn từ ngày còn nhỏ).
...
Quay lại trả lời các câu hỏi ban đầu, có thể rút ra nhận định đó là, hãy để các hành vi của trẻ được xảy ra và nên-là theo đúng độ tuổi, việc ngăn cản và kìm hãm quá sớm các trải nghiệm vui chơi của trẻ (thời kỳ khám phá) sẽ khiến trẻ mất năng lực phát triển và nhận thức tự nhiên. Để chỉ dạy và tạo nhận thức đúng cho trẻ sẽ bắt đầu ở thời kỳ phản kháng đầu tiên, khi mà tâm lý trẻ bắt đầu có sự tương tác và tiếp nhận từ môi trường và các mối quan hệ xung quanh - lúc này trẻ đã có thể nhận thức tốt về bản thân và ý thức những điều mình làm.
Với cuốn sách này, tác giả truyền đạt cách nuôi dạy một đứa trẻ với năng lực “động lực tự thân”, nghĩa là trẻ được phát triển và nhận thức đầy đủ về cảm xúc tinh thần, để từ đó trẻ có thể tự đứng vững trên đôi chân của mình khi trưởng thành. Thông qua cách diễn giải dễ hiểu được lồng trong những câu chuyện nhỏ, tác giả đề cập đến những quan niệm nhầm tưởng và áp đặt trong quá trình nuôi dạy trẻ, mà từ những sai lầm này có thể khiến trẻ phát triển lệch về cảm xúc tinh thần và gây nguy hại đến tương lai, cuộc sống sau này của trẻ (thường được gọi là chấn thương tâm lý (trauma), và ảnh hưởng sâu sắc đến đứa trẻ bên trong (inner child) của chính mỗi người chúng ta).
Tác giả dẫn dắt vấn đề cũng rất nhẹ nhàng và ngắn gọn từng chương, không mang tính hàn lâm lý thuyết; do đó sẽ có một vài nội dung bị lặp lại khi tác giả dẫn chứng, lập luận, hoặc người đọc sẽ cảm thấy các phần nội dung không được sắp xếp gọn gàng theo thứ tự từ đầu đến cuối. Tuy vậy, điều này cũng không quá ảnh hưởng đến trải nghiệm đọc, vì bạn vẫn có thể cảm nhận được sự dịu dàng, ấm áp trong cách tác giả truyền tải sau khi đọc xong và đóng sách lại.
//////
Ngoài lề: (Phần nội dung này nằm ở một cuốn sách khác, nhưng vì cùng chủ đề nuôi dạy trẻ nên tôi sẽ đặt ở đây để gợi mở đầy đủ hơn. Trong khuôn khổ cuốn sách này, tác giả không đề cập chi tiết đến bốn nhu cầu cảm xúc bên dưới).
Theo như tác giả có nói cha mẹ cần đáp ứng nhu cầu cảm xúc cơ bản của trẻ từ những ngày non trẻ, bốn nhu cầu tâm lý cơ bản đó là:
* Nhu cầu kết nối
* Nhu cầu tự chủ và kiểm soát
* Nhu cầu hài lòng hoặc tránh bất mãn
* Nhu cầu về sự công nhận và lòng tự tôn được củng cố.
"Những ông bố bà mẹ biết cách đáp ứng các nhu cầu tâm lý cơ bản này đảm bảo con cái họ lớn lên sẽ trở thành người có tín niệm căn bản, có năng lực tin tưởng bản thân và người khác”.
Note của người đọc:
Tôi đọc cuốn sách này khi đang thực hiện một dự án phát triển sản phẩm cho trẻ em, và đọc với tâm thế là muốn tìm hiểu việc nuôi dạy trẻ sẽ bắt đầu như thế nào và cần lưu ý điều gì, cũng như muốn biết đâu là điều trẻ thật sự cần trong quá trình phát triển. Song song với vai trò nghiên cứu, tôi đọc với góc nhìn là một người quan sát và đối chiếu với tâm lý của đứa trẻ bên trong mình (inner child), vì nếu bạn đủ hiểu bản thân, cuốn sách này sẽ một phần nào đó giúp bạn gợi mở và khám phá vài một vài sự thật sâu tít bên trong từ ngày thơ bé để bạn hiểu bạn hơn.
April 21, 2021
Sách viết từ năm 1963 nhưng giá trị của nó vẫn phù hợp tới bây giờ.
Nội dung có lặp lại nhiều giữa các chương sách (do style của người Nhật hay viết như vậy) nhưng chú trọng vào 04 thời kỳ phát triển tâm lý của trẻ:
- Thời kỳ khám phá
- Thời kỳ phản kháng đầu tiên
- Thời kỳ trung gian
- Thời kỳ phản kháng thứ 2 (tuổi dậy thì)
Hiểu được các giai đoạn diễn biến tâm lý này và các yếu tố hình thành nhân cách sẽ giúp người đọc thấu hiểu hơn cách nuôi dậy trẻ và hiểu tâm lý trẻ.
Các yếu tố hình thành nhân cách bao gồm:
- Động lực tự thân (cần giao phó, và giải phóng, tạo điều kiện phát triển)
- Sự ấm áp, quan tâm
- Niềm tin vào gia đình và cha mẹ
- Cá tính và chính kiến
Phần nào cũng sử dụng khái niệm lực kìm hãm và lực thúc đẩy của cuốn 'Start at the end'
Nội dung có lặp lại nhiều giữa các chương sách (do style của người Nhật hay viết như vậy) nhưng chú trọng vào 04 thời kỳ phát triển tâm lý của trẻ:
- Thời kỳ khám phá
- Thời kỳ phản kháng đầu tiên
- Thời kỳ trung gian
- Thời kỳ phản kháng thứ 2 (tuổi dậy thì)
Hiểu được các giai đoạn diễn biến tâm lý này và các yếu tố hình thành nhân cách sẽ giúp người đọc thấu hiểu hơn cách nuôi dậy trẻ và hiểu tâm lý trẻ.
Các yếu tố hình thành nhân cách bao gồm:
- Động lực tự thân (cần giao phó, và giải phóng, tạo điều kiện phát triển)
- Sự ấm áp, quan tâm
- Niềm tin vào gia đình và cha mẹ
- Cá tính và chính kiến
Phần nào cũng sử dụng khái niệm lực kìm hãm và lực thúc đẩy của cuốn 'Start at the end'
February 23, 2024
3.5 ⭐️
Quyển sách có những ý mới như để trẻ nghịch ngợm, phản kháng, không can thiệp vào xích mích giữa trẻ với nhau, gần gũi với trẻ,... có những ý lặp lại nhiều nhưng có lẽ là biện pháp tác giả sử dụng giúp người đọc ghi nhớ các ý chính. Quyển sách nhỏ nên các ý không quá sâu. Với phần cuối viết về quan điểm cái chet của tác giả thì mình thấy khá tiêu cực, làm thế như không nghĩ đến cảm xúc của vợ và con cháu.
Quyển sách phù hợp để biết những điều mấu chốt khi nuôi dạy trẻ, ngắn nên không gây chán. Chứ mình thì vẫn muốn đọc các sách chuyên sâu hơn.
Quyển sách có những ý mới như để trẻ nghịch ngợm, phản kháng, không can thiệp vào xích mích giữa trẻ với nhau, gần gũi với trẻ,... có những ý lặp lại nhiều nhưng có lẽ là biện pháp tác giả sử dụng giúp người đọc ghi nhớ các ý chính. Quyển sách nhỏ nên các ý không quá sâu. Với phần cuối viết về quan điểm cái chet của tác giả thì mình thấy khá tiêu cực, làm thế như không nghĩ đến cảm xúc của vợ và con cháu.
Quyển sách phù hợp để biết những điều mấu chốt khi nuôi dạy trẻ, ngắn nên không gây chán. Chứ mình thì vẫn muốn đọc các sách chuyên sâu hơn.
December 21, 2024
Một cuốn sách hay, viết ngắn gọn dễ hiểu, cảm giác đọc rất thoải mái.
Hầu như không có lỗi chính tả.
Ở các phần có khá nhiều lặp ý từ các chương trước nhưng theo mình nó không gây ảnh hưởng gì, nếu như ai đọc sách không liền mạch thì khi đọc lại vẫn có thể nhớ được nghĩa của thuật ngữ hay giai đoạn phát triển của trẻ mà tác giả đề cập.
Hầu như không có lỗi chính tả.
Ở các phần có khá nhiều lặp ý từ các chương trước nhưng theo mình nó không gây ảnh hưởng gì, nếu như ai đọc sách không liền mạch thì khi đọc lại vẫn có thể nhớ được nghĩa của thuật ngữ hay giai đoạn phát triển của trẻ mà tác giả đề cập.
February 4, 2019
Cuốn sách ấm áp như tựa của nó. Nó mở ra một cách tiếp cận, giáo dục ko mới mà mới. Đúc kết lại là cần hiểu đứa trẻ như một đứa trẻ, chuyện quan trọng nhất một người cha người mẹ là thấu hiểu và sẵn sàng dang tay ôm đứa trẻ vào lòng.
December 7, 2022
Một cuốn sách đã được viết từ lâu nhưng những giá trị của nó thì còn nguyên vẹn tới ngày nay.
Một trái tim ấm áp là một trái tim biết thấu hiểu cảm xúc của đối phương, biết suy nghĩ trên lập trường của đối phương hay một trái tim biết quan tâm.
Cuốn sách sẽ là những gợi ý để em bé của có trái tim biết yêu thương, một em bé ngay từ nhỏ đã được khích lệ để phát triển ĐỘNG LỰC TỰ THÂN, có thể chủ động quyết định mọi việc thay vì bị động răm rắp nghe theo sự sắp đặt từ mọi người xung quanh!
Một trái tim ấm áp là một trái tim biết thấu hiểu cảm xúc của đối phương, biết suy nghĩ trên lập trường của đối phương hay một trái tim biết quan tâm.
Cuốn sách sẽ là những gợi ý để em bé của có trái tim biết yêu thương, một em bé ngay từ nhỏ đã được khích lệ để phát triển ĐỘNG LỰC TỰ THÂN, có thể chủ động quyết định mọi việc thay vì bị động răm rắp nghe theo sự sắp đặt từ mọi người xung quanh!
Displaying 1 - 7 of 7 reviews