Wolken &c.

by Donald Niedekker

Drie jaar, twaalf seizoenen, twaalf hoofdstukken. Steden, bossen, treinen, de zee. Ruigoord, Berlijn, Pécs, de kust, een boerderij, een Noors eiland, Den Haag, de Rijn, de Karpaten, Lviv, Odessa. Mieren, kwallen, een ezel, vogels, passanten. Een dichter, zwervend, vrij en buiten.

De lente barst open
Mijn huis staat tussen bossen
Maar ik zal verder trekken
Lof voor de zang van de merel

Wolken &c. bezingt de vormen, de veranderlijkheid, het reizen, het schrijven en het mijmeren.

Van Donald Niedekker verscheen in 2014 de roman Als een tijger, als een slak. Zijn vorige roman, Oksana, stond op de shortlist van de Fintro Literatuurprijs 2017.

438 pages, Paperback

Published November 5, 2018

About the author

Van Donald Niedekker verscheen in 2014 de roman Als een tijger, als een slak, geschreven vanuit het perspectief van een gedicht. Zijn ontwrichtende ballet Oksana, stond in 2017 op de shortlist van de Fintro Literatuurprijs (de voormalige Gouden Uil). In 2018 verscheen de reisroman Wolken &c., in 2019 gevolgd door het baldadige Zo zie je alles, die op de longlist van de Boekenbon Literatuurprijs stond. Niedekker ontving in 2021 de Brusselse VUB Luc Bucquoye Prijs voor eigenzinnige literatuur. Zijn meest recente roman Waarachtige beschrijvingen uit de permafrost werd bekroond met de F. Bordewijk-prijs en stond op de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs, de Libris Literatuur Prijs 2023 en de Confituur Boekhandelsprijs.

Reviews

[Chris · Rating 5 out of 5]

'Wolken &c.' is, kort samengevat, indrukwekkend beschouwend proza. Het valt zelfs boeddhistisch en/of taoïstisch te noemen, want het reizende, vrijbuitende hoofdpersonage blijft zelf grotendeels leeg. Karaktertekeningen, emotieschetsen en overtuigingen moet je als lezer afleiden uit de context. En die bestaat grotendeels uit wat de hoofdpersoon, tevens romanschrijver, doet en hoe hij opgaat in de landschappen, steden en driemaal vier seizoenen die hij in alle zintuiglijkheid en detail weet te beschrijven.

Naar ik uit het artikel in DeStandaard las over zijn recentste, hieraan verwante boek Ochtenden, is wat Donald Niedekker hier heeft opgeschreven grotendeels autobiografisch materiaal. De auteur reisde zélf jarenlang door Europa, van bibliotheek naar bibliotheek, met een voorliefde voor Berlijn en daar voorbij: de oostbloklanden met hun slavische talen waar hij een voorliefde voor heeft.

Je leert als lezer vooral hoe weinig een vrijbuiter als de hij/ik/jij/wij in dit boek nodig heeft om zo'n reizend, beschouwend en contemplatief leven te leiden. Lokale jobs als postbode, afwasser, bakkersgast of eenvoudige klusjes volstaan om vooral veel te wandelen, te kijken, te ruiken, te luisteren en te ontdekken. Dieren en mensen kruisen zijn pad als gelijken en liever dan namen van kunstenaars (veel Vermeer), filosofen of auteurs te citeren, benoemt hij planten en bomen en diersoorten of legt hij korte ontmoetingen of taferelen vast met passanten in zijn zwerversbestaan.

Dat doorgedreven beschouwende element vergt wel iets van de lezer - en niet elke lezer zal hiervan weten te genieten, maar als je het mondjesmaat en aandachtig tot jou neemt, verveelt het geen seconde, in tegenstelling tot het enigszins vergelijkbare Weken maanden jaren van Sara Baume dat ik onlangs las. Het verschil ligt hem in de inhoudelijke, empathische 'fond' hier; de op de wereld betrokken aandacht van de protagonist. Bijvoorbeeld hoe hij in plotse golven van schrijflust doorheen de seizoenen de verschillende versies van zijn roman uitwerkt (altijd met vulpen, behalve de definitieve versie) en mediteert over het schrijverschap.

Je beseft dat het niet altijd rozengeur en maneschijn is, zo'n reizend vrijbuitersbestaan, maar Donald Niedekker laat het niet aan zijn hart komen (of aan dat van zijn autobiografische protagonist). Of het nu wekenlang vriest tijdens zijn lange verblijf aan de Nederlandse kust, of snikheet is in Berlijn, hij leeft ernaar. In dat opzicht deed deze prachtige en unieke roman me ook denken aan Hirayama, het onvergetelijke hoofdpersonage uit 'Perfect days' van Wim Wenders, de mooiste en beste film die ik het voorbije jaar in de cinema zag.

Ja, 5 sterren en dank aan Goodreads-vriendin Cathérine bij wiens online boekhandel Naboekov ik deze lastig te vinden titel tweedehands op de kop wist te tikken, inclusief een fijne bladwijzer.

[André · Rating 5 out of 5]

Citaat : Lopen, een sigaretje roken, honkbalpet op, licht hinkend, maar je gaat verder, met je Lidl-tas en trieste lach. Je Pools accent, je werkhanden, je begint al minder te zien. De telefooncel accepteert je munten niet, en welbeschouwd, het is geen cel, het is een paal met een roze telefoon eraan. Maar je gaat verder en je lach is van deze stad.
Review : Donald B. Niedekker (Amsterdam 1963) is dichter en schrijver. Hij publiceerde met fotograaf Harold Naaijer een aantal reisboeken. Hierna publiceerde hij romans, novellen en dichtbundels. Zijn romandebuut is Hier ben ik uit 2002. Hoofdonderwerpen zijn de familie Bruynzeel en liefdevolle herinneringen aan zijn grootvader. Zijn boek Oksana, genomineerd voor de FintroLiteratuurprijs 2017, is een roman en een dans, zwart en licht, een continent en een tijdperk doorkruisend. In korte suggestieve scènes beschrijft Donald Niedekker het leven van Lena. In zijn eerste roman' Hier ben ik' liet hij in wervelende woorden zijn wereld om je hoofd tollen. Wandelingen door Amsterdam, verhalen over zijn opa die almaar telde en die op de fiets zijn aandelenhandel dreef en op de Raadhuisstraat in Amsterdam kantoor hield met een dictatoon met wasrol, over poëzie en de verdoemde dichters die vallend aan hun einde komen, over Multatuli die door toeristen op de foto wordt genomen terwijl ze geen letter van hem hebben gelezen, over het familieimperium Bruynzeel en zijn houtproducten en verschillende fabrieken o.a. aan de Zaan, over de magie van kleuren, over Zjan en hoe ze met slipjes inseint in welke stemming ze is.



In 2015 verscheen 'Als een tijger, als een slak' een roman die zich niet gemakkelijk in een genre laat persen. Het is een roman, maar het is iets minder makkelijk te benoemen wat voor een .Je kan je hem surrealistisch, magisch-realistisch zelfs of Postmodern noemen. De verteller, ik-figuur, start zijn verhaal over Martin Frigg als deze in de jaren zestig vanaf het Centraal Station in Amsterdam op weg gaat naar Berlijn. Onlangs verscheen zijn nieuwste werk, Wolken &c. en daarin kunnen we weer van zijn bijzondere stijl genieten! “De roman als vrijplaats, een vlooienmarkt, een ruimte waarin alles een plek vindt, bric-à-brac” zoals hij het zelf uitdrukt. Het is een roman die drie jaren beslaat en bestaat uit twaalf hoofdstukken, voor elk seizoen één. Het is veel, het is van alles, maar het gaat vooral over een auteur die bezig is met een schrijfproces en daarvoor Europa doorkruist. Het schrijven in wording en een verhaal zijn niet zo belangrijk. Het gaat vooral over de locaties die hij aandoet zoals Berlijn, Odessa, Lviv, over leven op afgelegen plekken zoals een Noors eiland waar amper mensen wonen. De locaties en de gedachten en herinneringen die die bij hem oproepen. De taal is zo rijk en beeldend dat je naar meer verlangt en dat meer krijg je volop wanneer je met hem in oostwaartse treinen gezeten, grenzen van heden en van verl