What do you think?
Rate this book
ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ [Kennayiya Jaadinalli]
Kennayiya Jaadinalli An illustrated collection of articles written by Sri Krupakara Senani
- GenresWildlife
194 pages, Unknown Binding
First published January 1, 2018
12 people are currently reading
65 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 18 of 18 reviews
September 27, 2022
ಪುಸ್ತಕ ಓದಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಾಗ ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲೋ ಇಲ್ಲೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಅವ್ರು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗು ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಅಷ್ಟೇ ಇತ್ತು. ಒಂದು ಶುಭ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬೋರು ಹೊಡಿಸದೆ, ತನನ್ನು ತಾನೇ ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಅದರ ಆಂತರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗು ಲೇಖಕರು ಕಂಡು ಕೇಳಿರುವ ಹಲವು ಪೂರ್ವಜರ ಕಥೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಪುಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೆನ್ನಾಯಿ ಎಂಬ ಈ ಕಾಡು ನಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅದೆಷ್ಟೋ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿರುವುದು ಈ ಪುಸ್ತಕದ ವಿಶೇಷತೆ. ನಂಗಂತೂ ಆನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದುವಾಗ ತುಂಬಾ ಗಮನ ಇಟ್ಟು ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಫೋಟೋ ಫ್ರೇಮ್ ಕಪ್ಪೆಯ ಆ ದಿನಚರಿ ಬಹಳ ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ. "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ, ಯಾರು ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ " ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬಾ! ಅದೆಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಹೌದು ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗು ಅವರದ್ದೇ ಆದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಬದುಕು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಅದು ಇರುವೆ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆನೆ ಗಾತ್ರದ ವರೆಗೂ, ನಮ್ಮ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರು ಮುಖ್ಯರೆ. ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲದೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸಹ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಕಾಡು ವಾಸಿಗಳಾದ ಬೊಮ್ಮ, ಮಾದ, ಚೆನ್ನ ಮತ್ತಿತರರು ಹಾಗು ಅವರ ಮುಗ್ದತೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗಿರುವ ಕಾಡಿನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಚತುರತೆ ಓದುವಾಗ ಚೆಂದ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಪುಸ್ತಕ ಓದುವಾಗ ಮದ್ಯ-ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಿದು ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾಲಾಡಿದ್ದುಂಟು. ಆಗಲೇ ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದು ಇವರು ಒಬ್ಬರಲ್ಲ, ಇಬ್ಬರು ಎಂದು. ಇನ್ನು intersting ವಿಷಯ ಅಂದ್ರೆ ಕೇವಲ ಭಾರತವಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರು ಮಾಡಿರುವ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಇಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ ಅರಿವಾಯಿತಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಜಾರು ಆಯಿತು ಜೊತೆಗೆ ಇಂತ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪುಸ್ತಕ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಮತ್ಯಾವುದೋ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೋ ಇರದೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಚಾರ ಎಂದು ಮನಸಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಖುಷಿಯೂ ಆಯ್ತು. ಪೂಚಂತೇ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವ ಎಲ್ಲರಿಗು ಈ ಪುಸ್ತಕ must ಅಂಡ್ should.
December 18, 2018
ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ - ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿ
'ದಿ ಪ್ಯಾಕ್' ಅನ್ನುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ' ಗ್ರೀನ್ ಆಸ್ಕರ್' ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದವರು ಇವರು. ವೀರಪ್ಪನ್ ಒಮ್ಮೆ ಇವರನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಪಹರಣ ಮಾಡಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದ ಮೇಲೆ ' ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು' ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದವರು. ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ ಇದು.
ಬರಿ ಇಷ್ಟೆಯೇ?
ಅಲ್ಲ.
ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಕಂಡರೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಅನಾಗರಿಕರೆಂದು ನಾಗರಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾಡುವ ಜೇನುಕುರುಬರ ಜೊತೆ ಏಗಾಡಿ (ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಡು ನಾಯಿಯ ಚಲನವಲನ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಹೋದರೆ ಅವ ವಾಪಸ್ ಬಂದು ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ಬಳಿ ಇರ್ತಾನೆ. ಕೇಳಿದರೆ ಟ್ರಬಲ್ ಆಗಿತ್ತು ಸಾರ್ ಅಂತಾನೆ.ಅವನು ಹೇಳುವ ಕಾರಣ ಸೇದುವ ಬೀಡಿ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿತ್ತು ಅಂತ!) ಜಗತ್ತೇ ಮೆಚ್ಚುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಜೋಡಿಯ ಸಾಹಸ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು!
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡಿದೆ, ಕಾಡಿನ ನಂಬಿ ಬದುಕುವ ಬೊಮ್ಮನಂತಹ ಮನುಷ್ಯರಿದ್ದಾರೆ,ಅವರಿಗೆ ಸವಲತ್ತು ಬೇಡ,ನಾಳೆ ಬೇಡ ಇವತ್ತಿನದು ಸಾಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಇದೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳಿವೆ, ಆನೆ,ಚಿರತೆ,ಹುಲಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ,ಅವು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ರೋಮಾಂಚನವಿದೆ.. ಸ್ವಲ್ಪ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟರೆ ಕಾಡು ಮಾತಾಡುವುದನ್ನೂ ಕೇಳಬಹುದು!
ಅನುಭವವ ಪ್ರಬಂಧದಂತೆ ಬರೆಯುವುದು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಓದುವವ ಓದುತ್ತಿರುವಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ತಂಡದ ಜೊತೆ ಸೊಳ್ಳೆ, ತಿಗಣೆ ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ,ಆನೆಗೆ ಹೆದರುತ್ತಾ,ಹುಲಿಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ,ಜನರ ಸ್ವಾರ್ಥ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅರಣ್ಯನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಕಪಡುತ್ತಾ ,ಕೃತಿಯ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿವರಣೆಗಳ ಒಳಗಿಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕಳೆದು ಹೋಗುವಂತೆ ಬರೆಯುವುದಿದೆಯಲ್ಲ .ಅದು ತಾಕತ್ತು.
ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ನಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ!
ಓದಿ ನೋಡಿ.ಕಳೆದು ಹೋಗಿ.
ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ .' ಪ್ಯಾಕ್' ಅನ್ನುವ ಆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಹುಡುಕಿ ನೋಡುವುದು.ಅಷ್ಟು ಕಾತರ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಬರವಣಿಗೆ!
'ದಿ ಪ್ಯಾಕ್' ಅನ್ನುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ' ಗ್ರೀನ್ ಆಸ್ಕರ್' ಪುರಸ್ಕಾರ ಪಡೆದವರು ಇವರು. ವೀರಪ್ಪನ್ ಒಮ್ಮೆ ಇವರನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅಪಹರಣ ಮಾಡಿದ್ದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದ ಮೇಲೆ ' ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು' ಎಂಬ ಅದ್ಭುತ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದವರು. ಪ್ರಜಾವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ ಇದು.
ಬರಿ ಇಷ್ಟೆಯೇ?
ಅಲ್ಲ.
ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಕಂಡರೆ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಅನಾಗರಿಕರೆಂದು ನಾಗರಿಕ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಾಡುವ ಜೇನುಕುರುಬರ ಜೊತೆ ಏಗಾಡಿ (ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಡು ನಾಯಿಯ ಚಲನವಲನ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಹೋದರೆ ಅವ ವಾಪಸ್ ಬಂದು ಅಂಗಡಿಯೊಂದರ ಬಳಿ ಇರ್ತಾನೆ. ಕೇಳಿದರೆ ಟ್ರಬಲ್ ಆಗಿತ್ತು ಸಾರ್ ಅಂತಾನೆ.ಅವನು ಹೇಳುವ ಕಾರಣ ಸೇದುವ ಬೀಡಿ ಮುಗಿದು ಹೋಗಿತ್ತು ಅಂತ!) ಜಗತ್ತೇ ಮೆಚ್ಚುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಜೋಡಿಯ ಸಾಹಸ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು!
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡಿದೆ, ಕಾಡಿನ ನಂಬಿ ಬದುಕುವ ಬೊಮ್ಮನಂತಹ ಮನುಷ್ಯರಿದ್ದಾರೆ,ಅವರಿಗೆ ಸವಲತ್ತು ಬೇಡ,ನಾಳೆ ಬೇಡ ಇವತ್ತಿನದು ಸಾಕು ಎಂಬ ಮನೋಭಾವ ಇದೆ, ಹಕ್ಕಿಗಳಿವೆ, ಆನೆ,ಚಿರತೆ,ಹುಲಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ,ಅವು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ರೋಮಾಂಚನವಿದೆ.. ಸ್ವಲ್ಪ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟರೆ ಕಾಡು ಮಾತಾಡುವುದನ್ನೂ ಕೇಳಬಹುದು!
ಅನುಭವವ ಪ್ರಬಂಧದಂತೆ ಬರೆಯುವುದು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಆದರೆ ಓದುವವ ಓದುತ್ತಿರುವಷ್ಟೂ ಹೊತ್ತು ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ತಂಡದ ಜೊತೆ ಸೊಳ್ಳೆ, ತಿಗಣೆ ಕಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ,ಆನೆಗೆ ಹೆದರುತ್ತಾ,ಹುಲಿಯ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ,ಜನರ ಸ್ವಾರ್ಥ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅರಣ್ಯನಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಮರುಕಪಡುತ್ತಾ ,ಕೃತಿಯ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿವರಣೆಗಳ ಒಳಗಿಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಕಳೆದು ಹೋಗುವಂತೆ ಬರೆಯುವುದಿದೆಯಲ್ಲ .ಅದು ತಾಕತ್ತು.
ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಹೇಳಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು ನಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ!
ಓದಿ ನೋಡಿ.ಕಳೆದು ಹೋಗಿ.
ಮೊದಲು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸ .' ಪ್ಯಾಕ್' ಅನ್ನುವ ಆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಹುಡುಕಿ ನೋಡುವುದು.ಅಷ್ಟು ಕಾತರ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಬರವಣಿಗೆ!
August 2, 2025
4.5/5
Second Time read..Even with a bit of regular trope of condescending and unwarranted references.
Don't know why most these wildlife photographers and Environmental activists are left leaning with a pinch of majority culture hating types. Anyway getting back to the point it’s an out and out story that takes you to one of the most diverse habitats in the world. Forests of Southern part of Bharata. Somewhere on the borders of Karnataka and Tamilunadu. Indian Wild dogs popularly known as Dholes one of the most successful and dangerous predators there is in Indian jungles. Story revolves around a pack of dogs and their life in the wild.
Authors first hand account of filming them for 15 years sometimes dangerous sometimes heartwarming. It’s a must read for all wildlife enthusiasts..
Interested ones can watch award winning documentary "The Pack" available on YOUTUBE.
ಕೃಪಾಕರ್ ಸೇನಾನಿ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪುಸ್ತಕ ಇದು. ಅವರ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು ಓದಿ ಹಿಡಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಮೊನ್ನೆ ಕೂಂಡು ಓದಲೇಬೇಕು ಅಂತ ತಂದೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಓದಿಸಿ ಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. Dholes ಅಂತ ಕರಿಯಲ್ ಪಡುವ ಸಿಟಿ ಹಾಕುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಅವುಗಳ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬೇಟೆಯ ಅಷ್ಟೆ ರಹಸ್ಯಮಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಕಿರಪರಿಚಯ ತುಂಬಾ ಹಿಡಿಸಿತು.
Second Time read..Even with a bit of regular trope of condescending and unwarranted references.
Don't know why most these wildlife photographers and Environmental activists are left leaning with a pinch of majority culture hating types. Anyway getting back to the point it’s an out and out story that takes you to one of the most diverse habitats in the world. Forests of Southern part of Bharata. Somewhere on the borders of Karnataka and Tamilunadu. Indian Wild dogs popularly known as Dholes one of the most successful and dangerous predators there is in Indian jungles. Story revolves around a pack of dogs and their life in the wild.
Authors first hand account of filming them for 15 years sometimes dangerous sometimes heartwarming. It’s a must read for all wildlife enthusiasts..
Interested ones can watch award winning documentary "The Pack" available on YOUTUBE.
ಕೃಪಾಕರ್ ಸೇನಾನಿ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪುಸ್ತಕ ಇದು. ಅವರ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು ಓದಿ ಹಿಡಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಮೊನ್ನೆ ಕೂಂಡು ಓದಲೇಬೇಕು ಅಂತ ತಂದೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಓದಿಸಿ ಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. Dholes ಅಂತ ಕರಿಯಲ್ ಪಡುವ ಸಿಟಿ ಹಾಕುವ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನ ಅವುಗಳ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬೇಟೆಯ ಅಷ್ಟೆ ರಹಸ್ಯಮಯ ಜೀವನದ ಒಂದು ಕಿರಪರಿಚಯ ತುಂಬಾ ಹಿಡಿಸಿತು.
October 16, 2022
ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ
------------------------------
ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ! ಕಾಡಿನ ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಬಂದ ಅನುಭವ. ಲೇಖಕರ First hand experienceಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಓದುಗನ ಪಯಣ! ಕಾಡಿನ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇಣುಕು ನೋಟ..194 ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮುದುಮಲೈ, ಬಂಡೀಪುರ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಅಲೆದಾಡಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಂತಾಗಿತ್ತು! ಲೇಖಕರು ಹುಲಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು ಹೋದದ್ದು, ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಅಲೆದಾಡಿದ್ದು, ಸೋಲೋ ಎಂಬ ಕಾಡು ನಾಯಿಯ ದಾರುಣ ಕಥೆ, ಕೆನ್ನಾಯಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಗುಂಪು ಕಟ್ಟಿದ್ದು,ಆನೆಗಳ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ - ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಷಯಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಓದಿನ ಭರಪೂರ ಔತಣ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ನಾನೂ ಬಂಡೀಪುರದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದದ್ದೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಅನಿಸಿತ್ತು! ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ನೀಡುವ ಅಪೂರ್ವ ಮಾಹಿತಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿತು.
ಅಂದ ಹಾಗೆ, ಇದೇ ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ್ದ The Pack ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕೃಪಾಕರ - ಸೇನಾನಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗ್ರೀನ್ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಇಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ ಓದಿದರ ಎಂಬ ವಿಷಾದವಿದೆ. ಓದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಓದಿನ ಅನುಭವ ತಿಳಿಸಿ, ಓದಿರದಿದ್ದರೆ ಇಂದೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಿ!
- ಕಾರ್ತಿಕ್ ಕೃಷ್ಣ.
------------------------------
ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ! ಕಾಡಿನ ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಬಂದ ಅನುಭವ. ಲೇಖಕರ First hand experienceಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಓದುಗನ ಪಯಣ! ಕಾಡಿನ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇಣುಕು ನೋಟ..194 ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮುದುಮಲೈ, ಬಂಡೀಪುರ ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಅಲೆದಾಡಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದಂತಾಗಿತ್ತು! ಲೇಖಕರು ಹುಲಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದು ಹೋದದ್ದು, ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಅಲೆದಾಡಿದ್ದು, ಸೋಲೋ ಎಂಬ ಕಾಡು ನಾಯಿಯ ದಾರುಣ ಕಥೆ, ಕೆನ್ನಾಯಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಗುಂಪು ಕಟ್ಟಿದ್ದು,ಆನೆಗಳ ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ - ಹೀಗೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಷಯಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಓದಿನ ಭರಪೂರ ಔತಣ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ನಾನೂ ಬಂಡೀಪುರದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಮಾಡಿ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದದ್ದೇನೋ ಎಂಬಂತೆ ಅನಿಸಿತ್ತು! ಇದೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ಜೀವ ವಿಕಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ನೀಡುವ ಅಪೂರ್ವ ಮಾಹಿತಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿತು.
ಅಂದ ಹಾಗೆ, ಇದೇ ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ್ದ The Pack ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕೃಪಾಕರ - ಸೇನಾನಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗ್ರೀನ್ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಇಷ್ಟು ತಡವಾಗಿ ಓದಿದರ ಎಂಬ ವಿಷಾದವಿದೆ. ಓದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಓದಿನ ಅನುಭವ ತಿಳಿಸಿ, ಓದಿರದಿದ್ದರೆ ಇಂದೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಿ!
- ಕಾರ್ತಿಕ್ ಕೃಷ್ಣ.
June 4, 2022
ಕೃಪಾಕರ ಮತ್ತು ಸೇನಾನಿಯವರು ಬಂಡೀಪುರ ನಾಗರಹೊಳೆ ಅರಣ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಆನೆ, ಹುಲಿ, ಚಿರತೆಗಳ ಬಗೆಗೂ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಕಾಡೊಳಗಿನ ಅನುಭವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತಿದೆ. ನಾನು ಈವರೆಗೆ ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಬಗೆಗಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ನೈಜ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಥಾಗುಚ್ಛವಿದು.
ಚಾರಣಿಗರು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿ. ಕಾಡು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಕಾಡನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದನ್ನು ಮನದಟ್ಟುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಲೇಖಕರು.
ಈರ್ವರು ಮಾಡಿರುವ The Pack ಎನ್ನುವ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿಯನ್ನು YouTube ನಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಮರೆಯದಿರಿ.
ಚಾರಣಿಗರು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿ. ಕಾಡು, ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಕಾಡನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕೆನ್ನುವುದನ್ನು ಮನದಟ್ಟುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಲೇಖಕರು.
ಈರ್ವರು ಮಾಡಿರುವ The Pack ಎನ್ನುವ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿಯನ್ನು YouTube ನಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಮರೆಯದಿರಿ.
January 18, 2023
ಕಾಡು ನಾಯಿಯ ಹಿಂದೆ ಹೊರಟ ಲೇಖಕರ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚ ವನ್ನು ನಮಗೆ ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕಾಡು ನಾಯಿಯ ಬದುಕು ಅದರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಎಂತವರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
June 27, 2020
ಕೃಪಕರ ಸೇನಾನಿ ಪರಿಸರದ ನಿಗೂಢ ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಗಳು...ಇವರ ಅನೇಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ಇವರ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದ ನನಗೆ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಜವಾಗೇ ಕುತೂಹಲವಿತ್ತು... ಈ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದಾಗ ಇವರ ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇಕಾಲಜಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು....
ಮಾನವ ತನ್ನ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಭೋದಿಸಿದ್ದು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ನಿಜ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಅಪರಾಧ, ಅಸಮಾನತೆ, ಅಮಾನವಿಯತೆಯನ್ನು ಸಹ.. ಇಂತ ಪರಿಸರ ಅಸಮಾಲೋತನವನ್ನೂ ಚಂದವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ... ಎಲ್ಲ ಲೇಖನಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೂ "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ" ಎಂಬ ತತ್ವ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ....
ಮಾನವ ತನ್ನ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಭೋದಿಸಿದ್ದು, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದು ನಿಜ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೌರ್ಯ, ಅಪರಾಧ, ಅಸಮಾನತೆ, ಅಮಾನವಿಯತೆಯನ್ನು ಸಹ.. ಇಂತ ಪರಿಸರ ಅಸಮಾಲೋತನವನ್ನೂ ಚಂದವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ... ಎಲ್ಲ ಲೇಖನಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೂ "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ" ಎಂಬ ತತ್ವ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ....
Read
December 15, 2025ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು.ಸಿಯ ನನ್ನ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ “ವಾಲ್ಪಾರೈ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಂದ ದುರಂತ” ಎಂಬ ಪಾಠದ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕೃಪಾಕರ–ಸೇನಾನಿಯವರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. (ನಾನು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೀತಿಸುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನೇಕ ಪರಿಚಯಗಳು ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಪಾಠಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನನಗೆ ದೊರಕಿವೆ.) ಆ ಪಾಠವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನಲಿದ್ದ ಕಾಡು, ಪರಿಸರ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ sustainable development ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಈ wildlife photography ಮತ್ತು documentaries ಕೇವಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶದ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಅಜ್ಜನ ವೃತ್ತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಇವರ ಈ ಕೆಲಸಗಳು ನನಗೆ ಬಹಳ ಹಿಡಿಸಿದರಿಂದ, ಕೃಪಾಕರ–ಸೇನಾನಿಯವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಾನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವೀರಪ್ಪನ್ನ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ “ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು” ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಓದಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳು ಕಾಡು ಹಾಗು ವನ್ಯಜೀವಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಇರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರಿಗಿರುವ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಿದವು. ತಮ್ಮ ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹಾಗು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮುಗ್ಧ ವೀಕ್ಷಕರಂತೆ, ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಥನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಬರೆಯುವ ಅವರ ವಿಧಾನವು ನ್ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಸಿತು.
ಅವರು ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಬರೆದ ಈ ಸಂಪುಟವು ಅವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅನುಭವಗಳು, ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಹಾಗು ಕಾಡಿನಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದಗಳನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ philosophy, ಅವರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಳೆದ ಅವರು, "ನಾಗರೀಕೃತ" ವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮ cityಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಿತ ಜೀವನಕ್ಕೂ, ಕಾಡಿನ ಜೀವ ರಾಶಿಗಳ ಸಮೂಹ ವರ್ತನೆಗೂ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ." ಎಂಬ ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.
ಪರಿಸರದಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸುವಾಗ ನಾವು ಮಾನವ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕಕಿಡಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಮರಣಕ್ಕೂ ಜೀವನದಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವವಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಸ್ಯದ ಮರಣವು ಇತರ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ವರ್ಷದ ಬರವು ಹಲವಾರು ಜೀವಜಾತಿಗಳು ಮುಂದೆ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಬೆಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಜೀವಸಂಕುಲದ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಜಾತಿಗಳ ಸಮೂಹದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸಮತೋಲನ.
ಇವರ ಈ ಕೆಲಸಗಳು ನನಗೆ ಬಹಳ ಹಿಡಿಸಿದರಿಂದ, ಕೃಪಾಕರ–ಸೇನಾನಿಯವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಂವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಾನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವೀರಪ್ಪನ್ನ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ “ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು” ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಓದಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳು ಕಾಡು ಹಾಗು ವನ್ಯಜೀವಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಇರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅವರಿಗಿರುವ ಆಳವಾದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಿದವು. ತಮ್ಮ ಈ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹಾಗು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಮುಗ್ಧ ವೀಕ್ಷಕರಂತೆ, ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಥನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವ, ಬರೆಯುವ ಅವರ ವಿಧಾನವು ನ್ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಸಿತು.
ಅವರು ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಬರೆದ ಈ ಸಂಪುಟವು ಅವರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅನುಭವಗಳು, ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಹಾಗು ಕಾಡಿನಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದಗಳನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ philosophy, ಅವರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಳೆದ ಅವರು, "ನಾಗರೀಕೃತ" ವಾಗಿರುವ ನಮ್ಮ cityಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಿತ ಜೀವನಕ್ಕೂ, ಕಾಡಿನ ಜೀವ ರಾಶಿಗಳ ಸಮೂಹ ವರ್ತನೆಗೂ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ." ಎಂಬ ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು.
ಪರಿಸರದಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಲ್ಲನ್ನು ಗಮನಿಸುವಾಗ ನಾವು ಮಾನವ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕಕಿಡಬೇಕು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಮರಣಕ್ಕೂ ಜೀವನದಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವವಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಸ್ಯದ ಮರಣವು ಇತರ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ವರ್ಷದ ಬರವು ಹಲವಾರು ಜೀವಜಾತಿಗಳು ಮುಂದೆ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಬೆಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಜೀವಸಂಕುಲದ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಜಾತಿಗಳ ಸಮೂಹದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಸಮತೋಲನ.
December 31, 2025
ಇಲ್ಲಿ
ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ
ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ
ಯಾವುದೂ ಯ:ಕಶ್ಚಿತವಲ್ಲ!
~ ಕುವೆಂಪು
ಈ ಸಾಲುಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಅಲ್ಲವೇ ? ನಾವು ಮನುಷ್ಯರು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ನಾವೇ ಹಕ್ಕುದಾರರು ಅಂತ ಮೆರೆಯುತ್ತ, ಇದ್ದಬದ್ದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಇರಬೇಕು ಯಾವುದು ಹೋಗ್ಬೇಕು ಅಂತ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸ್ತಾ, ಒಂದೆಡೆ ತಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡ್ತಾ ತನ್ನ ಅಂತ್ಯವನ್ನ ತಾವೇ ತಂದ್ಕೊತಾ ಇದ್ದೀವಿ. ಮಾನವನ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ನಲುಗಿದಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ dhole ಅಥವಾ ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು, ನರಿಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರು ಒಂದ್ಕಡೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ, 'ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿನಾಶ ಆಗ್ತಾ ಇರುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಪಾಲಿಗೆ ಹೊರತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪಾಲಿಗೆ ಅಲ್ಲ' ಅಂತ. ಎಷ್ಟು ನಿಜ ಅಲ್ಲವೇ? ಹೀಗೆ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ವಿನಾಶವಾಗಿ ಹೋದರೆ, ಇಕಾಲಾಜಿಕಲ್ ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿ ಬೀಳುವುದು. ಇದು ಮಾನವನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರ ಘಂಟೆಯ ಮೊಳೆತವಷ್ಟೆ!
ಒಂದು wildlife documentary ಮಾಡೊದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜ್ಞಾನ, ಆಸಕ್ತಿ, ಶಿಸ್ತು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಛಲ ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇರಲೇಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕನೂ ಉತ್ತಮ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಮಾಡಲಾರ. ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿ ಅವರ ಕಾನನದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ, ಅರಿವು ಹಾಗೆಯೆ ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಆಸಕ್ತಿ, ಕುತೂಹಲ, ಕಾಳಜಿ, ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿ ಪುಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಪ್ತವಾಗಿದೆ ಅನ್ನಬಹುದು. ಲೇಖಕರ ಕಾಡಿನ ಕೆಲ ರೋಚಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನ ಓದಿ, ಈ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಬಂಡೀಪುರಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಹೋಗುವ ಅಂತ ಎನ್ನಿಸಬಹುದು. ಎಷ್ಟೋ ವಿಚಾರಗಳು ನನ್ನ ಅರಿವಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಅಂತ್ತೆನ್ನಬಹುದು.
ಕೆಲವೆಡೆ ಓದುವಾಗ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಆಹಾರವೂ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಬೇಸರವೆನಿಸಿತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ,ತುಂಬಾ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ರೋಚಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾಡಿನ ದಿನಚರಿ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಗಳ ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖಕರ ಜೊತೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ ಸಾಗುವುದು ತುಂಬಾ ಸಂತಸವೆನಿಸಿತು.
ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ
ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ
ಯಾವುದೂ ಯ:ಕಶ್ಚಿತವಲ್ಲ!
~ ಕುವೆಂಪು
ಈ ಸಾಲುಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯ ಅಲ್ಲವೇ ? ನಾವು ಮನುಷ್ಯರು ಈ ಭೂಮಿಗೆ ನಾವೇ ಹಕ್ಕುದಾರರು ಅಂತ ಮೆರೆಯುತ್ತ, ಇದ್ದಬದ್ದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಇರಬೇಕು ಯಾವುದು ಹೋಗ್ಬೇಕು ಅಂತ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸ್ತಾ, ಒಂದೆಡೆ ತಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡ್ತಾ ತನ್ನ ಅಂತ್ಯವನ್ನ ತಾವೇ ತಂದ್ಕೊತಾ ಇದ್ದೀವಿ. ಮಾನವನ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ನಲುಗಿದಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ dhole ಅಥವಾ ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳು, ನರಿಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ತೇಜಸ್ವಿ ಅವರು ಒಂದ್ಕಡೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ, 'ಈ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿನಾಶ ಆಗ್ತಾ ಇರುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಪಾಲಿಗೆ ಹೊರತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪಾಲಿಗೆ ಅಲ್ಲ' ಅಂತ. ಎಷ್ಟು ನಿಜ ಅಲ್ಲವೇ? ಹೀಗೆ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ವಿನಾಶವಾಗಿ ಹೋದರೆ, ಇಕಾಲಾಜಿಕಲ್ ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿ ಬೀಳುವುದು. ಇದು ಮಾನವನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರ ಘಂಟೆಯ ಮೊಳೆತವಷ್ಟೆ!
ಒಂದು wildlife documentary ಮಾಡೊದು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜ್ಞಾನ, ಆಸಕ್ತಿ, ಶಿಸ್ತು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಛಲ ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇರಲೇಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕನೂ ಉತ್ತಮ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಮಾಡಲಾರ. ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿ ಅವರ ಕಾನನದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿ, ಅರಿವು ಹಾಗೆಯೆ ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಆಸಕ್ತಿ, ಕುತೂಹಲ, ಕಾಳಜಿ, ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿ ಪುಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಪ್ತವಾಗಿದೆ ಅನ್ನಬಹುದು. ಲೇಖಕರ ಕಾಡಿನ ಕೆಲ ರೋಚಕ ಅನುಭವಗಳನ್ನ ಓದಿ, ಈ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರಿಗೆ ಬಂಡೀಪುರಕ್ಕೆ ಓಡಿ ಹೋಗುವ ಅಂತ ಎನ್ನಿಸಬಹುದು. ಎಷ್ಟೋ ವಿಚಾರಗಳು ನನ್ನ ಅರಿವಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು ಅಂತ್ತೆನ್ನಬಹುದು.
ಕೆಲವೆಡೆ ಓದುವಾಗ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪಾಲಿನ ಆಹಾರವೂ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಬೇಸರವೆನಿಸಿತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ,ತುಂಬಾ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ರೋಚಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾಡಿನ ದಿನಚರಿ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಗಳ ಬರೆದಿರುವ ಲೇಖಕರ ಜೊತೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ ಸಾಗುವುದು ತುಂಬಾ ಸಂತಸವೆನಿಸಿತು.
February 9, 2019
When reading the articles in Prajavaani I had written the below, this book is a big gift for all Kannada readers and I would suggest this book as a gift for anybody who reads in Kannada and especially for School/College Students. (Few articles are missing I believe in the book and interested and google and read from prajavaani archives but add-on of the book is the sketches which takes book to next level)
ಈ ಭೂಮಿ ವಿಕಸನ ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡಿದಿದೆ, ಈ ಇಡೀ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದುವೇ "ಮಾನವ", 'ಹೇಗೆ', 'ಏನು','ಯಾಕೆ ' ಎಂಬೆಲ್ಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸೋಜಿಗದಲ್ಲೇ ಒಟ್ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾನವ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಗುಟ್ಟೆನೋ ತಿಳಿಯದು, ಅದು ನಮಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವೊಂದನ್ನು ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆಯ ಬೇರಲ್ಲಿ,ಕೆಲವರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ತಳಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಮಂದಿಗೆ ಗಾಡಾಂಧಕಾರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಸೆಳೆದು ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಜಾಗೃತೆ ಮೂಡಿಸೋ ಕೆಲಸ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡಿಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ.
ಈಗ ಯಾಕಿಷ್ಟು ಪೀಠಿಗೆಯಂದ್ರೆ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಇಬ್ಬರು ಈ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ದಶಕಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಆ ಜೋಡಿಯ ಹೆಸರೇ "ಕೃಪಾಕರ-ಸೇನಾನಿ" Krupakar-Senani . ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕಾಡಿನ ಕರೆಗೆ ಓಡಿಬಂದು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಇದರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮುಡಿಪಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹುಚ್ಚು ಸಾಹಸವೇ ಎನ್ನಬೇಕೇನೋ !!!
ವಿದ್ಯೆಯಿದೆ, ದುಡ್ಡಿದೆ, ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ ಏನ್ ಕೆಲಸಬೇಕಾದರು ಆಗುತ್ತೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಇರಲಿ ಅವರುಗಳು ಆರಿಸಿರುವ ದಾರಿ "ಕಾಡು". ಇದು ನಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಜೋತುಬಿದ್ದಿಲ್ಲ ಅದು ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ವಾಸ್ತವ್ಯ ರಜಾದಿನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಸಿ ಅವರುಗಳಲ್ಲ��� ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ತೇಗಿಸುವ ಪರಿಯಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವರುಗಳು ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗೋದು.ಇವರ "ಅವ್ಯಕ್ತ ಭಾರತ" ಲೇಖನ ಸರಣಿಗಳು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ನಂಟಿಲ್ಲದ ನನ್ನಂತವರನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತರೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಇವರುಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರ ಜೊತೆ ಇರುವ ಬೊಮ್ಮ, ಕರಡಿ ಮಾದ, ಅಲಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಹಳೆಪರಿಚಯವೆಂಬಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮಗಾಗಲೇ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರ ಬಹುದು ಇಲ್ಲ ಇದ ಓದಿದ ನಂತರ ತಿಳಿಯುವ ಕೌತುಕ ಮೂಡಿರಬಹುದಾದರಿಂದ ನಾನ್ ಇನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳೋ ಅವಶ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇವರ ಕೆಲಸ,ಲೇಖನಗಳು ನಮಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನಂತೂ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅನೇಕರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಕರೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಕೆಲವರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದೇ ಸಂತಸ. ಇವರ "ನಮ್ಮ ಸಂಘ" ಇನ್ನಷ್ಟು ಯಶಶ್ವಿಯಾಗಲಿ.
ವಾರಾಂತ್ಯದ ಉತ್ಸಾಹಿತರಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವ ನಮ್ಮಂತ ಅನೇಕರ ನಡುವೆ ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು ತೆಪ್ಪ ಕಟ್ಟಿ ಸಾಗರದ ಭೋರ್ಗರೆಯುವ ಅಲೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭರವಸೆಯ ಒಂದ ಪುಟ್ಟ ಜೋಳಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಭೂಮಿ ವಿಕಸನ ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡಿದಿದೆ, ಈ ಇಡೀ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದುವೇ "ಮಾನವ", 'ಹೇಗೆ', 'ಏನು','ಯಾಕೆ ' ಎಂಬೆಲ್ಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸೋಜಿಗದಲ್ಲೇ ಒಟ್ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾನವ.
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಗುಟ್ಟೆನೋ ತಿಳಿಯದು, ಅದು ನಮಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವೊಂದನ್ನು ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ಕಟ್ಟುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆಯ ಬೇರಲ್ಲಿ,ಕೆಲವರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ತಳಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಮಂದಿಗೆ ಗಾಡಾಂಧಕಾರದ ಭವಿಷ್ಯದ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಸೆಳೆದು ನಮ್ಮಲ್ಲೇ ಜಾಗೃತೆ ಮೂಡಿಸೋ ಕೆಲಸ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡಿಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ.
ಈಗ ಯಾಕಿಷ್ಟು ಪೀಠಿಗೆಯಂದ್ರೆ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಇಬ್ಬರು ಈ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ದಶಕಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಆ ಜೋಡಿಯ ಹೆಸರೇ "ಕೃಪಾಕರ-ಸೇನಾನಿ" Krupakar-Senani . ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕಾಡಿನ ಕರೆಗೆ ಓಡಿಬಂದು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಇದರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮುಡಿಪಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಹುಚ್ಚು ಸಾಹಸವೇ ಎನ್ನಬೇಕೇನೋ !!!
ವಿದ್ಯೆಯಿದೆ, ದುಡ್ಡಿದೆ, ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ ಏನ್ ಕೆಲಸಬೇಕಾದರು ಆಗುತ್ತೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ಇರಲಿ ಅವರುಗಳು ಆರಿಸಿರುವ ದಾರಿ "ಕಾಡು". ಇದು ನಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಜೋತುಬಿದ್ದಿಲ್ಲ ಅದು ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ವಾಸ್ತವ್ಯ ರಜಾದಿನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ.
ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಸಿ ಅವರುಗಳಲ್ಲ��� ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ತೇಗಿಸುವ ಪರಿಯಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವರುಗಳು ನಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗೋದು.ಇವರ "ಅವ್ಯಕ್ತ ಭಾರತ" ಲೇಖನ ಸರಣಿಗಳು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ನಂಟಿಲ್ಲದ ನನ್ನಂತವರನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತರೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಇವರುಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರ ಜೊತೆ ಇರುವ ಬೊಮ್ಮ, ಕರಡಿ ಮಾದ, ಅಲಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಹಳೆಪರಿಚಯವೆಂಬಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮಗಾಗಲೇ ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರ ಬಹುದು ಇಲ್ಲ ಇದ ಓದಿದ ನಂತರ ತಿಳಿಯುವ ಕೌತುಕ ಮೂಡಿರಬಹುದಾದರಿಂದ ನಾನ್ ಇನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳೋ ಅವಶ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇವರ ಕೆಲಸ,ಲೇಖನಗಳು ನಮಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನಂತೂ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅನೇಕರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಕರೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಕೆಲವರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದೇ ಸಂತಸ. ಇವರ "ನಮ್ಮ ಸಂಘ" ಇನ್ನಷ್ಟು ಯಶಶ್ವಿಯಾಗಲಿ.
ವಾರಾಂತ್ಯದ ಉತ್ಸಾಹಿತರಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವ ನಮ್ಮಂತ ಅನೇಕರ ನಡುವೆ ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು ತೆಪ್ಪ ಕಟ್ಟಿ ಸಾಗರದ ಭೋರ್ಗರೆಯುವ ಅಲೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭರವಸೆಯ ಒಂದ ಪುಟ್ಟ ಜೋಳಿಗೆ ಹಿಡಿದು ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.
April 29, 2021
ಒಮ್ಮೆ ಹೇಮಾವತಿಯ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರೊಡಗೂಡಿ ಮೀನಿಗೆ ಗಾಳ ಎಸೆದು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ‘ಅಲ್ರಯ್ಯಾ ನಾನು ನೋಡಿದ ಕಾಡಿರಲಿ, ನೀವು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಕಾಡು, ನೀವು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾಡಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಜನ ಸುಳ್ಳು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆಗ ಏನ್ ಮಾಡ್ತೀರ ನೋಡೊಣ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಕ್ಕಿದ್ದರಂತೆ. ಈ ಮಾತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದ ನನಗೆ ಅಕ್ಷರಸಃ ಸತ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಅರೆಬರೆ ಕಾಡು. ನೀಲಗಿರಿ, ಅಕೇಸಿಯಾ ಮರಗಳಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾಗಿರುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ನಾವು ಊಹಿಸಲಾಸಧ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಹೊಂದುತ್ತಿವೆ. ಅಂತಹದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿರುವ ಅನುಭವ ಕಥನಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಕಾಡು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪಡಿಮೂಡಿತ್ತೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟುವುದು ಸಹಜವೇ ಸರಿ.
ಲೇಖಕರಾದ ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇವರು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ರಮ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆಗೈದವರು. ಕಾಡಿನ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದ ಇವರಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಲೋಕದ ಅನುಭವ ಅಪಾರ. ಕೇವಲ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವತ್ತಲು ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು.
ಇನ್ನು ಈ ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳೆಂದರೇನು? ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೋ ವನ್ಯ ಜೀವಿಯೇ? ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಾಯಿಗಳೇ? ಇಲ್ಲವೇ ನಾಯಿ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಯೇ? ಎಂದೆಲ್ಲಾ ನಾವು ಊಹಿಸಬಹುದಾದರೂ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿರುವ ಜನರು ಅತಿ ವಿರಳ. ಲೇಖಕರಾದ ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿಯವರು ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಬಿದ್ದು ಅವುಗಳ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕಾಡೆಲ್ಲಾ ಅಲೆದಾಡಿದವರು.
ಕೆನ್ನಾಯಿ (Cuon alpinu) ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮಾನವರಿಂದ ತುಸು ಹೆಚ್ಚೇ ದೂರವಿರಲಿಚ್ಛಿಸುವ ತೊಳ ಜಾತಿಯ(Family – Canidae) ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಈ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಇರುವಿಕೆಯೆ ಮೊದಲ ಶತ್ರು. ಕಾನನದ ನಿರಮ್ಮಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗ ಅಲೆದಾಡುವ ಈ ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ Dhole ಎಂದಲು ಹೆಸರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೆರಳವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆನ್ನಾಯಿಯಿಗಳನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಬೇಡೆಯಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವಾಗಿದ್ದವು. ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನವನ ಸಂಖ್ಯೆ, ತಡೆಯಿರದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೀಗೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪರಿಚರಗಳು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಾತು ದೂರವೇ ಸರಿ.
ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದೊಂದು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಹೊರಟಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೇಖನವು ವನ್ಯಜೀವಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಹಲವಾರು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾನುಭವಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರವತ್ತಾಗಿ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಓದುಗನವನ್ನು ಬೆರೆಡೆ ಸಾಗದಂತೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನ ಈ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ಸಂರಕ್ಷಣಡಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಬುಹುದಾದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ನಿಗಧಿತ ದಾಖಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಲಕಾಲಗಳಿಂದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡಿನ ಅಸಹಜ ಬದಲಾವಣಎ, ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೋ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಿರುವ ಮನುಜನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಈ ಕಾರಣಗಳೆಲ್ಲ ಮುಂದೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಕೊಟ್ಟಕೊನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ನಾವು ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಂತಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಎ ಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಇನ್ನು ತೋಳಗಳ ಮೇಲೆ ಡಾಂಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ ತೋಳಗಳ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ ಲೇಖಕರು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೂಡಿ ಅನಾದಿ ಕಾಲಗಳಿಂದ ಬಂದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನೆ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣದ ಒಳಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನ ಮಾತ್ರ very interesting.
ಲೇಖಕರಾದ ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿಯವರೆ ಹೇಳುವಂತೆ “ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ `ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿರವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡಾಲರ್ಗಳು ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಯಾವ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲಗಟ್ಟಿಲ್ಲದೆ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದು ನಿರ್ವಹಿಸವುದಾದರೆ ಇಂತಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅರಳಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದೆನಿಸಿತು.”
ಹೀಗೆ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹಾದಿಉಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಲೂವಲ್ಲಿ ನಾವು ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೇಯ ಹಂತ ಮಹತ್ತರವಾದುದು. ಇನ್ನು ಪಟ್ಟಣದ ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ದೂರವೇ ಇರುವ ಕಾಡಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವುದೇನು ಅಂತಹ ಸುಲಭದ ಮಾತೆನಲ್ಲ. ಹಾದಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಬೆಳೆದ ಹುಲ್ಲಿನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮಂಜಿನ ಹನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಮಾರ ಪಟ್ಟಣಿಗರ ಮುಂದೆ great conservationist ಆಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಕಾಡು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
‘ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಗೂಢ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ನನಗೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಮಾತ್ರ’ ಎಂದು ಮಾರ್ಕ ಆಂಥೋಣಿ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಯೊಪಾತ್ರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ವಿಲಿಯಂ ಶೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ.
ಲೇಖಕರಾದ ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇವರು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ರಮ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸಾಧನೆಗೈದವರು. ಕಾಡಿನ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದ ಇವರಿಗೆ ಕಾಡಿನ ಲೋಕದ ಅನುಭವ ಅಪಾರ. ಕೇವಲ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲದೆ, ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವತ್ತಲು ಮಹತ್ತರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವರು.
ಇನ್ನು ಈ ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳೆಂದರೇನು? ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದೋ ವನ್ಯ ಜೀವಿಯೇ? ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಾಯಿಗಳೇ? ಇಲ್ಲವೇ ನಾಯಿ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಯೇ? ಎಂದೆಲ್ಲಾ ನಾವು ಊಹಿಸಬಹುದಾದರೂ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿರುವ ಜನರು ಅತಿ ವಿರಳ. ಲೇಖಕರಾದ ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿಯವರು ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಿಂದೆ ಬೆಂಬಿದ್ದು ಅವುಗಳ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕಾಡೆಲ್ಲಾ ಅಲೆದಾಡಿದವರು.
ಕೆನ್ನಾಯಿ (Cuon alpinu) ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮಾನವರಿಂದ ತುಸು ಹೆಚ್ಚೇ ದೂರವಿರಲಿಚ್ಛಿಸುವ ತೊಳ ಜಾತಿಯ(Family – Canidae) ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಈ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಇರುವಿಕೆಯೆ ಮೊದಲ ಶತ್ರು. ಕಾನನದ ನಿರಮ್ಮಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗ ಅಲೆದಾಡುವ ಈ ಕೆನ್ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ Dhole ಎಂದಲು ಹೆಸರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೆರಳವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆನ್ನಾಯಿಯಿಗಳನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಬೇಡೆಯಾಡಲು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವಾಗಿದ್ದವು. ಮಿತಿಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಾನವನ ಸಂಖ್ಯೆ, ತಡೆಯಿರದ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೀಗೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪರಿಚರಗಳು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಾತು ದೂರವೇ ಸರಿ.
ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದೊಂದು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಹೊರಟಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೇಖನವು ವನ್ಯಜೀವಿಯ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಹಲವಾರು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾನುಭವಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರವತ್ತಾಗಿ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಓದುಗನವನ್ನು ಬೆರೆಡೆ ಸಾಗದಂತೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಾಡಿನ ಈ ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ಸಂರಕ್ಷಣಡಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಬುಹುದಾದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ನಿಗಧಿತ ದಾಖಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಲಕಾಲಗಳಿಂದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಡಿನ ಅಸಹಜ ಬದಲಾವಣಎ, ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೋ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಿರುವ ಮನುಜನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಈ ಕಾರಣಗಳೆಲ್ಲ ಮುಂದೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ದಿನ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಕೊಟ್ಟಕೊನೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ನಾವು ತಲುಪಬಹುದಾದ ಹಂತಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಎ ಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಇನ್ನು ತೋಳಗಳ ಮೇಲೆ ಡಾಂಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ಧೇಶದಿಂದ ತೋಳಗಳ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ ಲೇಖಕರು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೂಡಿ ಅನಾದಿ ಕಾಲಗಳಿಂದ ಬಂದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನೆ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣದ ಒಳಗುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ವಿಧಾನ ಮಾತ್ರ very interesting.
ಲೇಖಕರಾದ ಕೃಪಾಕರ ಸೇನಾನಿಯವರೆ ಹೇಳುವಂತೆ “ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ `ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿರವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡಾಲರ್ಗಳು ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಯಾವ ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲಗಟ್ಟಿಲ್ಲದೆ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದು ನಿರ್ವಹಿಸವುದಾದರೆ ಇಂತಹ ಇನ್ನಷ್ಟು ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅರಳಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದೆನಿಸಿತು.”
ಹೀಗೆ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹಾದಿಉಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಲೂವಲ್ಲಿ ನಾವು ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಸಂರಕ್ಷಣೇಯ ಹಂತ ಮಹತ್ತರವಾದುದು. ಇನ್ನು ಪಟ್ಟಣದ ನಗರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ದೂರವೇ ಇರುವ ಕಾಡಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವುದೇನು ಅಂತಹ ಸುಲಭದ ಮಾತೆನಲ್ಲ. ಹಾದಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಬೆಳೆದ ಹುಲ್ಲಿನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮಂಜಿನ ಹನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆನ್ನಾಯಿಯ ಜಾಡನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಮಾರ ಪಟ್ಟಣಿಗರ ಮುಂದೆ great conservationist ಆಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮುಖ್ಯರಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅಮುಖ್ಯರಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಾಬೀತಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ನಮ್ಮ ಕಾಡು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
‘ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಗೂಢ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ನನಗೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಮಾತ್ರ’ ಎಂದು ಮಾರ್ಕ ಆಂಥೋಣಿ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಯೊಪಾತ್ರ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ವಿಲಿಯಂ ಶೇಕ್ಸಪಿಯರ್ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ.
August 5, 2025
I picked up this book quite by chance. But once I started reading, I couldn’t put it down.
The way the forest comes alive in these pages is just incredible. You get a real feel for the beauty and complexity of nature — from the innocence of tribal communities to the quiet strength of elephants and the mysterious lives of wild dogs.
The writing is simple but powerful. It draws you in, and before you know it, you’re completely immersed in the world they’ve created. I learned so much about the connection between humans, animals, and the environment — without it ever feeling like a lesson.
This book really made me want to read more about nature and wildlife. It’s one of those rare reads that stays with you long after you’ve finished
The way the forest comes alive in these pages is just incredible. You get a real feel for the beauty and complexity of nature — from the innocence of tribal communities to the quiet strength of elephants and the mysterious lives of wild dogs.
The writing is simple but powerful. It draws you in, and before you know it, you’re completely immersed in the world they’ve created. I learned so much about the connection between humans, animals, and the environment — without it ever feeling like a lesson.
This book really made me want to read more about nature and wildlife. It’s one of those rare reads that stays with you long after you’ve finished
December 22, 2020
ಕೃಪಾಕರ ಮತ್ತು ಸೇನಾನಿ, ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ವನ್ಯಜೀವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎನ್ನಬಹುದು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿ, ಅಲೆದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾಡನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ಧ್ಯಾನದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಸಿರುವ ಬದುಕು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಥೆಗಳು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ತುಣುಕು ನೋಟವಷ್ಟೇ. ಈ ವಿಶ್ವ-ದರ್ಜೆಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಲೇಖಕರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಅದೃಷ್ಟವೇ ಸರಿ. ಪುಸ್ತಕ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಮುಂದೆ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಓಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲೇಖಕರ ಪ್ರತಿಭೆಯೋ, ತಪಸಿನ ಫಲವೋ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಹೌದೋ! ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪುಸ್ತಕ, ಒಮ್ಮೆ ಓದಲೇಬೇಕು.
April 10, 2025
ಪುಸ್ತಕಮರೆಗೆ ಯಾಕೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಅಶ್ಟು ಇಶ್ಟಾನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಯಾಕಿಶ್ಟು ಸಲ ಓದಿ ಬರೆದು ಹಾಕ್ತಾನೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ ಅದೆಲ್ಲೊ ಬಂದು ಮಿಂಚಿ ಮರೆಯಾಗೋ ತೋಳಾನೋ ಇಲ್ಲಾ ಕಾಡು ನಾಯೋ, ಬೇಟೆಗೆ ಹೆದರಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳದೊಳಗೆ ಓಡಿಬಂದ ನವಿಲೋ ಇಲ್ಲಾ ಗೊರಸಿನ ಸದ್ದೋ, ಹೊಸಬ್ರು ಬಂದು ಮಾತಾಡಿಸಿದ್ರೆ ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಕಡೆ ಮುಖ ತಿರಿಸೋ ಬೊಮ್ಮಾನೋ, ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಶಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾದ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಆನೆಗಳೋ ಏನೋ ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಕಾಡಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದ್ದು ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದು ಇವನಿಗೆ ಇಶ್ಟವಾಗಿರಬೇಕು. ಬರಹಗಾರರಿಬ್ಬರ ಅರ್ದ ಜೀವನ ಕಾಡುನಾಯಿಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂಡೆಲೆದ ಅನುಭವ ಓದೋವಾಗ ಅವನು ಈ ಜಗತ್ತನಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ.
July 24, 2020
A very good narrative of the experience with wild life. With the tagline 'here no one is important, no one is unimportant', authors have created a nearly complete picture of the nature and the animals. The behavior of wild dogs and the concept of family in wild wild dogs is very interesting to know. The authors have spent years in forest following the wild dogs. Their experiences with wild dogs as well as other experiences in forest have made this book an interesting read.
November 16, 2023
'ಕಾಡುನಾಯಿ'ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಡಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಿನಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಎದರುರಾದ ರೋಮಾಂಚಕ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಲೇಖಕರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ.
February 3, 2025
The way the stories have been written is truly amazing. Especially the last chapter is amazing. Teaches a lot about wildlife and the intricacies of nature.
July 19, 2021
A very interesting commentary of the Authors' days of researching Doles at forests of Bandipur & Mudhumalai. The book is a very matter of fact narration providing an insight into the lives of a Dole. The authors pick one of them as a Case study to record their behavior as an 'individual' and a 'herd', their adventures, heroics, intelligence... Very well structured book, well edited too...
A "must read" for any Wild life enthusiast ...
A "must read" for any Wild life enthusiast ...
Displaying 1 - 18 of 18 reviews