Θυµάµαι πως µε έβγαλε έξω στον ήλιο, είχε ήλιο, κι ας µην καταλάβαινα πού βρήκε το κουράγιο να ανατείλει εκείνο το πρωί. Η κόνα Ανεζίνα, η γυναίκα του, µας περίµενε πίσω απ’ την πόρτα του σπιτιού τους που την κρατούσε µισάνοιχτη. […]
Περίµεναν να πω κάτι µα εγώ δεν έλεγα, δεν ήξερα τι να πω, άδειο το µυαλό µου και οι θεωρίες της λογικής που µας µάθαιναν στην Ευαγγελική Σχολή χαµένες κάπου ανάµεσα σε πράγµατα που είχαν συµβεί ανοµολόγητα, πέρα από κάθε λογική, εκτός αν υπήρχε λογική στη σκέψη κάποιων οι οποίοι µε σχέδιο και µεθοδικά φανατίζουν άλλους ανθρώπους για να κάνουν τα παράλογα. […]
«Πάω να σου φέρω πεσκίρια» είπε «και δώσε µου αυτό το πουκάµισο, παιδάκι µου, να το πετάξω, κουρέλι έγινε, δεν µπορείς να το ξαναφορέσεις πια».
Έκανα µια κίνηση να βγάλω το σκισµένο και καταλερωµένο πουκάµισο που φορούσα την προηγούµενη µέρα και τότε έγινα πάλι εγώ.
Κράτησα το πουκάµισο σφιχτά στο στήθος µου.
«Όχι!» είπα. «Όχι, κόνα Ανεζίνα, αυτό το πουκάµισο. Έχει πάνω του το αίµα του δεσπότη!»
Σµύρνη σήµερα. Ένα συνέδριο µεταφραστών τελειώνει τις µέρες του Πάσχα. Στον κήπο της Αγίας Φωτεινής, της µικρής εκκλησίας την οποία έχει παραχωρήσει το ολλανδικό προξενείο για τις θρησκευτικές ανάγκες της ολιγάριθµης ορθόδοξης κοινότητας, δυο άνθρωποι συναντιούνται τυχαία το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής, λίγο πριν βγει ο Επιτάφιος. Ένας νεαρός µεταφραστής κι ένας γέρος µαθητής της παλιάς Ευαγγελικής Σχολής Σµύρνης.
Ο ένας αγωνιά για το χρέος που δεν κατάφερε να ξεπληρώσει, ο άλλος αναλαµβάνει να το ξεπληρώσει αυτός. Μια µαθητική εργασία. Ένα κουρελιασµένο πουκάµισο: «Όχι… Έχει πάνω του το αίµα του δεσπότη!». Η αλήθεια που δεν πρέπει να χαθεί.
Πώς µπορεί να γίνει η αλήθεια λέξεις; αναρωτιέται ο νεαρός µεταφραστής. Εκείνος τις λέξεις έχει συνηθίσει να τις µεταφράζει, πώς θα µπορούσε να «µεταφράσει» γεγονότα και συναισθήµατα, να τα κάνει λέξεις και να φτιάξει ένα βιβλίο µε την αλήθεια τους; Όµως έχει αποδεχτεί την κληρονοµιά, το χρέος είναι πια δικό του.
Ο νεαρός µεταφραστής θα έχει ως το τέλος αµφιβολίες για το αν κατάφερε τελικά να πει στο βιβλίο του το ίδιο καλά µε τους σπουδαίους συγγραφείς τους οποίους έχει µεταφράσει όλα εκείνα που «δε φτάνουν τα λόγια για να τα πουν ούτε γράφονται, είναι λίγα τα γράµµατα, δε φτάνουν». Για ένα µονάχα θα είναι σίγουρος. Πως την αλήθεια την έχει πει ολόκληρη!
*Τα έσοδα από τις πωλήσεις του βιβλίου θα διατεθούν για την ανέγερση ναού προς τιµήν του Αγίου Χρυσοστόµου Σµύρνης.
Η Ελένη Δικαίου γεννήθηκε στη Νέα Ιωνία, τον προσφυγικό συνοικισμό του Βόλου. Η μυρωδιά του γιασεμιού και του νυχτολούλουδου, της κανέλας και του γαρίφαλου που συνόδευαν τις αναμνήσεις των ανθρώπων γύρω της σημάδεψαν τα παιδικά της χρόνια. Ήταν ένα παιδί που διάβαζε πολύ κι ονειρευόταν να γίνει συγγραφέας. Μεγάλες της αγάπες πάντα η οικογένεια και οι σιωπηλές βιβλιοθήκες, η βαβούρα των παιδιών στις αυλές, τα μάτια τους όταν ταξιδεύουν μαζί με λογοτεχνικούς ήρωες στη μεγάλη περιπέτεια που λέγεται ζωή. Με τη λογοτεχνία άρχισε να ασχολείται από τα μαθητικά της χρόνια στέλνοντας συνεργασίες στο περιοδικό Διάπλασις των παίδων. Το 1991 εκδίδεται το μυθιστόρημά της Τα κοριτσάκια με τα ναυτικά και βραβεύεται από την Ένωση Σμυρναίων Αθηνών, ενώ μεταφράζεται και κυκλοφορεί και στα γαλλικά. Έκτοτε ασχολείται αποκλειστικά µε τη λογοτεχνία για εφήβους και για παιδιά. Έργα της έχουν βραβευτεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και έχουν µεταφραστεί στη Γαλλία και στην Κορέα. Το 2004 τιµήθηκε µε το Κρατικό Βραβείο Βιβλίου Γνώσεων για παιδιά για το βιβλίο της Tο µεγάλο ταξίδι του Oδυσσέα, ενώ το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ - Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου την επέλεξε ως υποψήφια για το διεθνές βραβείο Άντερσεν 2016.
Ένα βιβλίο μνήμης για την αγαπημένη Σμύρνη και τους ανθρώπους που κατοίκησαν εκεί. Μια αξιέπαινη καταγραφή της ιστορίας. Εικόνες, πρόσωπα και αναμνήσεις μιας άλλης εποχής σε μια ζωηρή και γλαφυρή περιγραφή της συγγραφέως με απόλυτο σκοπό τη διαφύλαξη της μνήμης στις νεότερες γενιές .
Είναι ένα πολύ καλό βιβλίο με ωραίο θέμα. Μας ευαισθητοποιεί απέναντι στην καταστροφή της Μικράς Ασίας αλλά και για όλους τους πρόσφυγες γενικά. Θα έλεγα ότι είναι κυρίως παιδικό βιβλίο αλλά διαβάζετε και από ενήλικες
Εξαιρετικό! Συγκλονιστικό βιβλίο! Απίστευτος ρεαλισμός, ζωντάνια, ευαισθησία... ένας ολόκληρος κόσμος ζωντανεύει, μια πορεία γεγονότων που καταλήγουν σε μνήμες απίστευτα οδυνηρές, όπου η συγγραφέας αποδίδει με αρτιότητα και επάρκεια, παρόλη τη σκληράδα τους. Ό,τι και να πω είναι λίγο...