Zeeuws geluk

by Carolijn Visser

Op uitnodiging van een Zeeuwse zorgorganisatie schreef wereldreizigster Carolijn Visser "Zeeuws geluk', een boek over Zeeland, het land van haar jeugd. Zij logeerde op Walcheren en Noord-Beveland in verblijven waar ouderen een thuis wordt geboden. Zij sprak met bewoners en hun familie, met zorgmedewerkers en vrijwilligers. Over hoe het water kwam, over de zo geliefde klederdracht, de Duitse badgasten, de strenge kerk. Maar ook over de weidse landschappen, het silhouet van Veere en de levendige dorpscafés.

De verhalen voerden haar terug naar haar eigen verleden, waarin ze op de fiets over Walcheren zwierf, ze hartsvriendinnen kreeg, ruzie maakte met een leraar en Zeeland uiteindelijk verliet. Maar net als de mensen die zij ontmoette bleef het Zeeuwse landschap met zijn brede stranden en hoge dijken haar bekoren: "Zeeuws geluk' is een lofzang op de zonnigste provincie van ons land.

Genres: Nonfiction

224 pages, Hardcover

First published October 1, 2018

About the author

Carolijn Visser (Leiden, 5 september 1956) is een Nederlandse schrijfster van reisverhalen. Ze bracht een groot deel van haar jeugd door in Middelburg, waar ze de hbs bezocht. Ze reist al jarenlang over de wereld; haar belangstelling gaat vooral uit naar communistische en postcommunistische samenlevingen als Vietnam, Nicaragua, Estland, China en Tibet. Ze schrijft over mensen die zich onder moeilijke omstandigheden staande weten te houden. In 2019 werd haar een eredoctoraat van de Open Universiteit toegekend.

Reviews

[Ria · Rating 4 out of 5]

Met dit boek heeft de auteur een prachtig tijdsbeeld neergezet van haar jeugdjaren en de ouderen van nu in de streek Walcheren en gedeeltelijk in Noord-Beveland met een uitstapje naar Yerseke.
Dit boek is geschreven naar aanleiding van een vraag van de SRVZ, een zorgorganisatie. De gestelde vraag: ‘Wat maakt het leven de moeite waard, ook al zit je in een verpleeghuis, een plek waar je liever niet zou zijn?’, wordt indirect beantwoord. Visser woont al jaren niet meer in de provincie en schetst een voor velen herkenbaar beeld: ‘Het gaf mij altijd een bijzonder gevoel in Amsterdam op de trein naar Vlissingen te stappen: terug naar vroeger. Leiden, Rotterdam, Dordrecht, we reden Bergen op Zoom al uit. Nu moest ik goed opletten om het moment niet te missen waarop de trein van de zandgrond afdaalde naar de Zeeuwse klei.’

Het boek begint en eindigt liefdevol met een gesprek met haar eigen moeder ook wonend in een verpleeghuis. Daarna worden in verschillende hoofdstukken de ervaringen, observaties en gesprekken gedeeld uit de verschillende verpleeghuizen waar de auteur mocht logeren. De hoofdstukken worden onderbroken door werkelijk goed bijpassend beeldmateriaal en de illustraties-zonder-opsmuk van Fleur van der Weel leiden een nieuw hoofdstuk passend in. De mooie recente foto’s zijn gemaakt door Mischa Keijser.

De huizen waar Visser te gast was, staan in een paar streken van Zeeland. De verhalen van de ouderen, de verzorging, het dagelijks leven van kleinschalig wonen kunnen echter in iedere provincie worden verteld. In ieder geval zouden moeten kunnen worden verteld. De respectvolle bejegening en het bekend zijn met het verleden van de ouderen valt direct op: ‘Als ik later oud word hoop ik dat er ook iemand is die lief is voor mij.’ En om een algemeen vooroordeel weg te nemen: in sómmige plaatsen was een strenge kerk net zoals in andere delen van Nederland.
Voor wie denkt dat dit alleen over Zeeuwen gaat, het gaat ook over bijv. Rotterdammers die in deze provincie oud worden en hun verhalen uit de stad meebrengen. Persoonlijke herinneringen van toen en ervaringen van nu zijn zeer beeldend beschreven. Of je zelf even over het fietspad van Domburg naar Westkappel rijdt naar Dishoek en waar je over heel Walcheren de Lange Jan erbovenuit ziet steken. Door kleurgebruik aan de onderkant van de pagina’s is het onderscheid van zowel verpleeghuis als persoonlijke verhalen goed te maken.

Na het lezen blijft een vraag hangen, waarom is de titel niet ‘Buitengewoon’ of ‘Zo was het gewoon’? Typisch Zeeuwse uitspraken voor alle ‘eilanden’. ‘Zeeuws geluk’ impliceert dat het boek over heel Zeeland gaat met al haar diversiteit. De keuze voor de omslagfoto heeft mij even beziggehouden, die had ook kunnen zijn de prachtige foto’s van het zicht op het Markiezaat Veere of een rij populieren met bloemkoollucht en een typerende zwarte schuur met witte kozijnen, welke dienen om in het donker de deur te kunnen vinden.

Dit met interesse en graag gelezen boek is zeer mooi en zorgvuldig vormgegeven. Er valt veel meer te vertellen. Verhalen vermengd met historische feiten (bijv. Vebenabos, Veerse Gatdam) en af en toe een woord in dialect (joeken, strandkotje), dat per streek verschillend wordt uitgesproken of Vlaamse overeenkomsten heeft. De verhalen van de ouderen zijn integer en met aandacht opgetekend in een fijne schrijfstijl. Het zijn de verhalen van de vele ouderen van nu die onze zorg verdienen. Het antwoord op de vraag is mijns inziens: de liefdevolle en respectvolle benadering van ons, de mensen die deze ouderen hun welverdiende oude dag een zonnestraal kúnnen geven.
Een respectvol, vlot lezend boek over de ouderen van nu, ook voor buiten deze provincie en allen die ooit uit hun geboortestreek naar een grotere stad zijn verhuisd.

[Claire · Rating 3 out of 5]

In her book, the author visits several elderly patient who live in houses and talks with them about family, the history of the region ( the big flood) and how the world has changed. Meanwhile she looks back on her oxn youth in the beautiful part of the Netherlands, Zeeland.
Nothing special about the book, but enjoyable and interesting if you feel a connection with the region.

[Anneke Koning · Rating 4 out of 5]

Een mooie ode aan het Zeeland van vroeger

[Anton Segers · Rating 3 out of 5]

Drie sterren omwille van de voelbare liefde waarmee dit geschreven is, het niet verloren willen laten gaan van de belevenissen van de generaties voor ons.
De schrijfster is in een zorgcentrum gaan wonen om met oude mensen te kunnen praten. De oogst van herinneringen gaat minder diep dan gehoopt, wat ook te maken kan hebben met de dementie van een flink aantal van hen.

[Maria Van Der Heyden · Rating 3 out of 5]

Vooral leuk als je zelf zeeuwse roots hebt lijkt me. Of affiniteit met dementerenden. Voor mij als badgast was het meer een opsomming van andersmans herinneringen. Maar allez, een prima boek voor op het strand, als je hier dan toch bent :-)

[Jeanette · Rating 3 out of 5]

Weer een goed leesbaar boek van Carolijn Visser. Zij schrijft respectvol over haar ontmoetingen met ouderen in verzorgingshuizen in Zeeland. Haar eigen jeugd in diezelfde provincie is door het verhaal geweven. Dat maakt haar boek wat rommelig. De beschrijving van de omgeving als zij van het ene verzorgingshuis naar het andere fietst, maakt dat je het land en het water voor je ziet.
Haar boek geef ik 3,5 *

[Walther · Rating 3 out of 5]

Plezierige beschrijving van haar geboortegrond Walcherern door wereldreiziger Carolijn Visser. Met mooie pen beschreven hoe de vorige eeuw met de laatste oudere Zeeuwen uiteindelijk definitief achter de horizon verdwijnt. Carolijn Visser houdt met weemoed de sfeer nog even vast.

[J.H.M. · Rating 4 out of 5]

De auteur bezoekt een paar verpleeghuizen in Zeeland, waar zij is opgegroeid. Zij spreekt er met bewoners en verzorgers. Carolijn Visser beschrijft het wel en wee van de bewoners, soms grappig, nergens larmoyant.
Je krijgt grote bewondering voor de geboden zorg!
Geïllustreerd met mooie foto's van Zeeland.

[Ada Hoftijzer · Rating 4 out of 5]

Prachtige sfeer, voelbaar, ingetogen en ook uitbundig....

[Janneke Rijpstra · Rating 4 out of 5]

Zeer geschikt als luisterboek. Ook nog een mooie voorleesstem.

[Karin · Rating 3 out of 5]

Soepel geschreven en gelezen. Maar inhoudelijk is het gewoon saai :-(

[Tamára · Rating 2 out of 5]

Ik denk niet dat ik helemaal de doelgroep was. Ik had iets meer daadwerkelijk onderzoek en feiten verwacht, in plaats van dat gejeremieer van bejaarden over hun vroegere leven.

[Roosje De Vries · Rating 3 out of 5]

Een best wel onbekende provincie


‘Het gaf mij altijd een bijzonder gevoel in Amsterdam op de trein naar Vlissingen te stappen: terug naar vroeger. Leiden, Rotterdam, Dordrecht, we reden Bergen op Zoom al uit. Nu moest ik goed opletten om het moment niet te missen waarop de trein van de zandgrond afdaalde naar de Zeeuwse klei.’ (2018: 42)

Carolijn Visser, een Zeeuwse van geboorte, keert terug naar haar geboortegrond, haar moederland, haar vaders bodem. Ze is al een tijdje op zoek naar een reden om terug te keren naar haar geboorteprovincie en ergens een caravan te huren en er te gaan schrijven; ver weg van het drukke stadsgewoel.
In de voetsporen van Renate Dorrestein stapt ze, als een soort van ‘embedded’ auteur. Dorrestein had dat in Almere gedaan. Visser doet dat op uitnodiging van de SVRZ, Stichting voor Regionale Zorgverlening. Ze wilde verblijven in een van haar tehuizen voor dementerenden. Ze zou op haar gemak en vanuit verschillende perspectieven in ruimte, tijd en persoonlijke ervaringen kunnen kijken naar de provincie waar zij is grootgebracht.
En dat doet Carolijn Visser, met verve. Veel aandacht, échte aandacht is er voor de bewoners en wat zij hebben meegemaakt in hun leven. Hun verleden smeedt zich aaneen met het hele persoonlijke verleden van Visser zelf en dat wordt een wonderlijk aandoenlijk en harmonisch geheel. Visser is in staat dat allemaal op te schrijven zonder overdreven pathos en dramatiek, als een nuchtere Zeeuwse, maar zij doet dat met ongelooflijk veel empathie voor haar mede-eilanders met wie zij praat en met veel empathie ook voor zichzelf en haar eigen verleden en familie.

Schitterende foto’s begeleiden het geheel. Als Zeeuw vind je er vermoedelijk nog veel meer in dan ik, een niet-Zeeuw. Een fijn boekje!

[Kayleigh · Rating 3 out of 5]

Ik heb eerdere boeken van Carolijn Visser met veel plezier gelezen, en vroeg me af of ze Zeeland net zo interessant kon beschrijven als verre bestemmingen. Zeeuws Geluk heeft me heel erg verrast - ik dacht dat het misschien vooral interessant zou zijn als je een band met Zeeland zou hebben, maar het boek biedt veel meer dan dat. Ik las herkenbare en respectvolle verhalen over het wel en wee van ouderen in verzorgingstehuizen, en over het belang van herinneringen en herinneren. Zeeuws geluk is een mooi, ingetogen boek.

[Eugenie · Rating 3 out of 5]

Nog zo'n tussendoor boekje. Gezien mijn Zeeuwse roots wilde ik dit graag lezen. Het is een alleraardigst boekje maar ook niet meer dan dat. Wel heb ik genoten van de idyllische landschapsfoto’s in kleur die worden afgewisseld met historische familiekiekjes. De omslagfoto vind ik ook schitterend met de uit die tijd kenmerkende badmutsen.

[Els · Rating 3 out of 5]

“Gelezen” als luisterboek. Herinneringen aan het Zeeland van vroeger worden verteld door oudere bewoners en opgetekend door Carolijn Visser, die zelf ook in Zeeland is opgegroeid. Het is een lief boekje geworden, met veel respect voor de oudere, soms demente, verpleeghuisbewoners.
Het wordt mooi voorgelezen door Beatrice van der Poel.