Ο Κίτρινος Φάκελος Α'+B'

by M. Karagatsis, Μ. Καραγάτσης

Ένα μεγάλο μυθιστόρημα στη γραμμή της γνησιότερης παράδοσης τους είδους, όπου το ενδιαφέρον της πλοκής συναγωνίζεται το ενδιαφέρον της κοινωνικής και της ατομικής ψυχογραφικής παρατήρησης. Οι δραματικές συγκρούσεις στο εσωτερικό μιας ομάδας ανθρώπων, όπου το συμφέρον καταργεί κάθε αίσθημα αλτρουισμού, διογκώνοντας στο έπακρο τα νοσηρά πάθη. Ο κεντρικός ήρωας, ο λογοτέχνης και δικηγόρος Μάνος Τασάκος, ο δυναμικός κατακτητής, ο ηθικά αδιάφορος, ο σκληρός πειραματιστής του ανθρώπινου πάθους, αλλά και ο νοήμων, ο ιδιοφυής, ο ευαίσθητος και συγκλονιστικά ανθρώπινος, θα μείνει στη λογοτεχνία μας ολοζώντανος τύπος αυθύπαρκτος, απ' τις μορφές εκείνες που συνεχίζουν αυτόνομη και αυτοτελή τη ζωή τους και έξω από τις σελίδες όπου τις πρωτόστησε ο δημιουργός τους. «Οποιοδήποτε μυθιστόρημά μου» έλεγε ο Καραγάτσης «μπορώ να σας το διηγηθώ αρκετά λεπτομερώς, μέσα σε μισή ώρα. Αλλά τον "Κίτρινο Φάκελλο" μού είναι αδύνατον να τον διηγηθώ! Όχι επειδή δεν υπάρχει πλοκή. Απεναντίας, τα πολυποίκιλα γεγονότα περιπλέκονται με συνέπεια τόσο αρρήκτως αδέκαστη, ώστε οποιαδήποτε από τις αμέτρητες λεπτομέρειες κι αν λησμονήσω, η διήγησή μου γίνεται ακατανόητη. Ο "Κίτρινος Φάκελλος" είναι μυθιστόρημα που πρέπει να το διαβάζουν, κι όχι παραμύθι που μπορεί να το διηγούνται".

Genres: Fiction

Hardcover

Published January 1, 2014

About the author

M. Karagatsis (Greek: Μ. Καραγάτσης) is the pen name of the Greek novelist, journalist, critic and playwright Dimitris Rodopoulos. He was born in Athens, lived in Larissa and studied law in France.
The pen name M. Karagatsis is the name by which the novelist is generally known. The initial "M" stands for Mitya, the Russian diminutive of Dimitris. "Karagatsis" is derived from the "Karagatsi" tree, under the shadow of which he used to write as a young writer.
Karagatsis has been characterized as primarily a prose writer of the illusory reality of persons and situations. His writing is bold, sensual, with great imagination and a unique narrative style, and is often studied by Greek students.
His first three novels (Colonel Liapkin, Chimaera and Junkermann) compose the trilogy "Acclimazation under Apollo" about foreigners who live and work in Greece. Karagatsis sets these books in modern cosmopolitan Greece, in contrast with the stereotype that Greek life is conservative and countrified.

Reviews

[Αλέξης Γυφτοδήμος · Rating 4 out of 5]

Όταν το πρωτοδιάβασα στην εφηβεία μου θα έδινα σίγουρα πέντε αστεράκια (ελλείψει περισσοτέρων) όπως σε όλα τα μυθιστορήματα του Καραγάτση. Τώρα αρκετές δεκαετίες αργότερα είναι φυσικό να το αξιολογώ διαφορετικά. Δεν θα σταθώ καθόλου στις αυτονόητες αρετές της γραφής του Καραγάτση, δεν έχει νόημα. Αναφέρομαι λοιπόν μόνο σε θέματα που με ενόχλησαν: αρκετή φλυαρία. Πολλές αναφορές στον Νίτσε και τον Φρόυντ και φιλοσοφία επηρεασμένη από αυτούς. Την εποχή που γράφτηκε το βιβλίο (1955) αυτού του είδους οι αναζητήσεις και συζητήσεις ήταν πολύ της μόδας σήμερα όμως φαίνονται απελπιστικά ξεπερασμένες και κουραστικές. Μισογυνισμός και ηλικιακός ρατσισμός: οι γυναίκες είναι πόρνες, πουτάνες, τσούλες, βρωμογύναικα και παρεμφερή, οι άντρες "αληθινοί άντρες", αρσενικά. Οι άνω των πενήντα ετών άντρες "με το ένα πόδι στον τάφο", οι γυναίκες αντίστοιχα παλιόγριες.
Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι άλλη η εποχή και η νοοτροπία της δεκαετίας του '50 και άλλη σήμερα. Λεπτομέρειες ίσως, δεν παύουν όμως να είναι ενοχλητικές.
Όπως ενοχλητική για μένα είναι και η παρακάτω λεπτομέρεια: "Ο εκφωνητής ανήγγειλε την Α' Συμφωνία του Σοπέν. Κι αυτό το κομμάτι άρεσε του Μάνου". Ο Σοπέν δεν έγραψε καμία Συμφωνία, προφανώς εννοεί το Α' Κονσέρτο. Παρονυχίδα μεν ενοχλητική δε.

[Nikolas Sakaloglou · Rating 3 out of 5]

7/10 Ο «Κίτρινος φάκελος» επιβεβαιώνει (όπως και τα περισσότερα μυθιστόρημά του) ότι ο Καραγάτσης υπήρξε μεγάλος μάστορας της αφήγησης. Υπάρχουν στιγμές όπου η γραφή του πραγματικά απογειώνεται, με φράσεις, περιγραφές και εικόνες που μένουν στη μνήμη και σου μεταδίδουν μια γνήσια και αδιαμφισβήτητη αναγνωστική ευφορία. Παράλληλα, σε αυτό του το μυθιστόρημα, επιχειρεί μια πολυεπίπεδη κατασκευή, όπου το πραγματικό μπλέκεται με το λογοτεχνικό, ενώ η πρωτότυπη δομή και η προσπάθεια διείσδυσης στην ψυχολογία των ηρώων προσδίδουν στο έργο ενδιαφέρον και αφηγηματική τόλμη. Ωστόσο, μαζί με τις αρετές του επιστρέφουν και ορισμένα από τα πιο προβληματικά χαρακτηριστικά της γραφής του Καραγάτση. Τα πάθη είναι συχνά υπερβολικά και οι χαρακτήρες μοιάζουν ενίοτε εξωπραγματικοί, με ακραίες απόψεις, διανοητικές ικανότητες και συναισθηματικές αντιδράσεις. Επίσης, η χρήση των Φροϋδικών ψυχολογικών ερμηνειών γίνεται με απλοϊκό τρόπο και με διάθεση εντυπωσιασμού του αναγνώστη. Ιδιαίτερα προβληματικός παραμένει ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι γυναίκες, ως παθητικές, συχνά εγκλωβισμένες και τελικά ένοχες για τα πάθη που προκαλούν, την ίδια στιγμή που οι ανδρικές επιθυμίες παρουσιάζονται ως σχεδόν αυτονόητες και δικαιολογημένες. Ένας λανθάνων μισογυνισμός που σήμερα γίνεται δύσκολο να αγνοηθεί. Τελικά, ο "Κίτρινος Φάκελος" θα μείνει στην αναγνωστική μου μνήμη ως ένα άνισο αλλά ενδιαφέρον βιβλίο, με εντυπωσιακές στιγμές γραφής και έξυπνες αφηγηματικές ιδέες, που όμως κουβαλά και τις αντιφάσεις της εποχής και του συγγραφέα του.

[T. L. · Rating 2 out of 5]

Διαβάζοντας αυτό το βιβλίο ένιωσα σαν να βλέπω μια ασπρόμαυρη ελληνική μελό ταινία της δεκαετίας του '50, μόνο που το δράμα και οι υπερβολές ήταν πολλαπλασιασμένα επί δέκα.

Το βασικό μου πρόβλημα ήταν η πλήρης έλλειψη ρεαλισμού. Ένας πάμπλουτος Έλληνας συγγραφέας που ζει από τα βιβλία του και επενδύει σε πλοία και έργα τέχνης, ένας δικηγόρος που στήνει κοινωνικά πειράματα για να αποδείξει τις θεωρίες του, ένας ανιψιός που μένει αμόρφωτος και άνεργος επειδή θα κληρονομήσει την περιουσία, η Μαρία που απλώς περιμένει να παντρευτεί τον ανιψιό και ένας γιος που εμφανίζεται ξαφνικά και γίνεται επιτυχημένος επιχειρηματίας. Οι χαρακτήρες και οι εξελίξεις μου φάνηκαν περισσότερο σαν παραμύθι παρά σαν μια πειστική ιστορία.

Το διάβασα επειδή έχει αποσπάσει εξαιρετικές κριτικές, παρότι συνήθως αποφεύγω την ελληνική λογοτεχνία, καθώς δυσκολεύομαι να συνδεθώ με ιστορίες που βασίζονται στο υπερβολικό μελόδραμα, στις απίθανες συμπτώσεις και σε χαρακτήρες που υπηρετούν την πλοκή αντί να μοιάζουν με πραγματικούς ανθρώπους. Ίσως, βέβαια, αυτό να είναι το είδος ιστοριών που αρέσει περισσότερο στο ελληνικό κοινό, τόσο στα βιβλία όσο και στις ταινίες. Για μένα, πάντως, δεν λειτούργησε.

[MarikaRebetissa · Rating 5 out of 5]

Ευφυές! Απρόσμενη πλοκή και ανάγλυφα δοσμένοι οι χαρακτήρες.

[Katerina PETRAKI · Rating 5 out of 5]

Ίσως το καλύτερό του