Reddende engel

by Renate Dorrestein

Ik had in Alicia’s bed geslapen, ik had in haar gebarsten spiegel gekeken. Er bestond vast wel een naargeestig sprookje waarin het niet goed met je afliep als je dat deed.

Een jonge vrouw komt door een noodlottig ongeval op een boerderij om het leven. Twee jaar later arriveert de verteller van dit verhaal op de plek des onheils. Terwijl zij onbedoeld allerhande geheimen ontrafelt, wordt haar eigen leven er niet zekerder op.

In haar twintigste roman keert Renate Dorrestein terug naar de door haar geliefde gothic novel. Hella S. Haasse schreef daarover: ‘Het zijn historisch gezien niet de minst begaafden onder de romancières geweest die in het “gotieke” verhaal de vorm bij uitstek gevonden hebben om haar onbehagen te verwoorden. Ik geloof dat de queeste naar de eigen identiteit de kern vormt van al Renate Dorresteins romans.’

Reddende engel is een spannende psychologische roman over naastenliefde, eigenbelang en het verlangen ergens bij te horen.

Genres: Fiction, Dutch Literature, Thriller, Roman, Audiobook

432 pages, Dwarsligger

Published February 1, 2019

About the author

Renate Dorrestein (1954 - 2018) has been internationally praised for the force of her imagination, her sharp psychological insight, her suspenseful plots and her ironic sense of humour. Her books have been nominated for the AKO Literature Prize, the Libris Literature Prize and the International IMPAC Dublin Literary Award, and translated into fifteen languages. Her international breakthrough came in 1998 with A Heart of Stone, published by Viking.

Reviews

[Eva · Rating 4 out of 5]

-English below-
Een donkere nacht, regen maakt het zicht vanuit de auto bijna onmogelijk. Middenin een een heftige onweersbui verdwaalt Sabine. Ze komt terecht op een afgelegen en enigszins vervallen middeleeuwse hoeve, die wordt bewoond door een stugge familie. En iets klopt er niet: een geheimzinnig ongeluk, een verdwijning, en een kind dat met vlagen waanzinnig lijkt te zijn. Sabine, veertiger en net verlaten door haar man, voelt zich aangetrokken tot het gezin. De familieleden zijn hecht, iets wat zijzelf mist in haar leven. Vers in de steek gelaten kan Sabine niet anders dan te hulp als de familie haar echt nodig lijkt te hebben.

Sabine's motieven zijn niet altuïstisch. Enerzijds is ze aan het werk: ze is op zoek naar mooie authentieke locaties voor een Bed and Breakfast. Anderzijds is haar leven net uit elkaar gevallen en moet ze zichzelf opnieuw uitvinden. En wat is nou beter dan het harde leven op een sappelende boerderij, een leven geheel anders dan het hare. Bovendien lijkt ze naadloos een moederrol op zich te kunnen nemen in het gezin dat bestaat uit een dochter van 13, een dochter van 20, een vader van in de vijftig en een grootmoeder van tegen de 100. De moeder van het gezin is overleden toen de kinderen jong waren. Met de hulp in de huishouding die vervolgens is aangetrokken, is iets vreemds aan de hand. Ze kwam om het leven onder mysterieuze omstandigheden twee jaar geleden. En Sabine slaapt nu in haar bed...

Renate Dorrestein is een geweldige schrijfster. Het is spannend, meeslepend en getuigt van veel inzicht in de menselijke geest. Sabine voert lange monologen met zichzelf over hoe ze naar de wereld kijkt, en vooral naar zichzelf. Daarnaast heeft Dorrestein veel humor. Sabine, die het verhaal vertelt, schuwt de ironie niet en ook niet de grappen ten koste van zichzelf. Toch blijft het verhaal lichtvoetig.

Natuurlijk is niets wat het lijkt: de Limburgse familie draait Sabine een rad voor de ogen. En dat laat ze makkelijk gebeuren. Ze is teveel met zichzelf bezig om dat te doorzien. Op het irritante af. Sabine is het ene moment behoorlijk vol van zichzelf en het andere moment boort ze zichzelf volledig de grond in. Zo erg dat je haar door elkaar wil schudden.

Sabine gaat op zoek naar wat er is gebeurt in de hoeve. En zitten veel elementen in van een gothisch spookverhaal. Maar de bovenatuurlijke elementen ontbreken. En hoewel Dorrestein heel goed spanning oproept, blijft het daarna soms niet hangen. Teleurstellend. Net als het einde. Dat is wat mij betreft een beetje een domper. Teveel losse eindjes en een wat vreemde uitkomst. Desondanks een mooi boek!

ENGLISH
A dark night, rain makes visibility from the car almost impossible. Sabine gets lost in the middle of a violent thunderstorm. She ends up in a remote and somewhat derelict medieval farm, which is inhabited by a stiff family. And there's something wrong: a mysterious accident, a disappearance, and a child who sometimes seems to be a raving lunatic. Sabine, forty and just abandoned by her husband, is attracted to the family. The family members are close, something she herself lacks in her life. But Sabine can not help but go to the rescue if the family seems to need her.

Sabine's motives are not altruistic. On the one hand she is working: she is looking for beautiful authentic locations for a Bed and Breakfast. On the other hand, her life has just fallen apart and she has to reinvent herself. And what is better way to do so while doing hard labour on a farm, a life completely different from hers. Moreover, she seems to be able to seamlessly take on a mother role in the family, consisting of a daughter of 13, a daughter of 20, a father in his fifties and a grandmother of 100. The mother of the family died when the children were young. The help that was hired, mysteriously died 2 years ago. And Sabine is now sleeping in her bed ...

Renate Dorrestein is a great writer. Her writing is exciting, compelling and shows a lot of insight into the human spirit. Sabine conducts long monologues with herself about how she sees the world, and herself. Dorrestein also has a lot of humor. Sabine, who tells the story, does not shy away from the irony and not the jokes at the expense of herself. Yet the story remains light-footed.

Of course nothing is what it seems: the Limburg family turns Sabine a wheel. And that makes them happen easily. She is too busy with herself to see through that. On the annoying thing. Sabine is quite full of herself one moment and the other moment she completely digs herself into the ground. So bad that you want to shake her up.

Sabine wants to find out what happened on the farm two years ago. And there are many elements of a gothic ghost story. But the supernatural elements are missing. And although Dorrestein evokes tension very well, it does not stay there afterwards. That was a bit disappointing. Just like the ending. That is a bit of a damper for me. Too many loose ends, and a strange turn of events. Nevertheless a beautiful book!

[Lalagè · Rating 4 out of 5]

'Reddende engel' is een heerlijk spannend boek met droge humor, zoals ik gewend ben van Renate Dorrestein (waar ik al meer boeken wel dan niet van heb gelezen). Het leest makkelijk en getuigt van groot psychologisch inzicht.

https://lalageleest.wordpress.com/201...

[Jan · Rating 3 out of 5]

Stel je voor, je woont als boerenfamilie bewust afgelegen en op jezelf, geen behoefte aan inmenging van de dorpsbevolking en vreemden. Komt er opeens een onbekende vrouw op je af met een verhaal van autopech die om hulp vraagt. Het is slecht weer, het is donker, zij kan geen kant op. Ja, dan kun je als bevraagde ook geen kant op en je nodigt de gestrande vrouw uit voor een overnachting. Een stug wantrouwen is haar deel. Maar de bezoekende Sabine ziet in de boerderij, in het kader van haar werk, mogelijkheden om die te ontwikkelen tot een bed & breakfast met behoud van authentieke details. Gezien de houding van de familie wordt dat een kwestie van tact en lange adem. Het lukt Sabine om haar verblijf te rekken. Zij krijgt oog voor ongemakkelijkheden in de onderlinge verhouding tussen de leden van de familie. Dit vormt een uitgangspunt en fundament voor Dorrestein om een mooie psychologische roman op te baseren. Daarin is zij wat mij betreft volledig geslaagd. De diverse karakters krijgen diepte en uitwerking. Er is sprake van een beklemmende situaties en allengs wordt de spanning opgebouwd. Hoe men zich in diverse varianten het ongeluk herinnert dat twee jaar eerder gebeurde en hoe de schuldvraag wordt behandeld, zijn in goede handen door de kwaliteit van het schrijverschap van Dorrestein. Geslaagde roman. JM

[José Muylaert · Rating 4 out of 5]

Sowieso ben ik een fan van Renate Dorrestein, dus ik geef toe dat ik bevooroordeeld ben.
Ik weet niet zeker of ik het einde van het boek echt leuk vond, maar al met al heb ik het zeer graag gelezen. Ze heeft erg leuke beeldspraak, ik heb af en toe hardop moeten lachen, en het verhaal leest vlot.
Wat ik vooral mooi vond, is om te lezen hoe bepaalde ideeën of ( vermeende ) kennis over mensen ( in dit geval met betrekking tot de vraag wie er schuld had aan het gebeurde ), je beeld steeds lijkt te kantelen. Niet eens zozeer je beeld als lezer, maar het beeld dat de hoofdpersoon heeft van deze mensen en haar gedrag tegenover hen. Tot op zeker hoogte is dat pijnlijk herkenbaar ( iets met vooroordelen, vrees ik ).

[Elsje · Rating 4 out of 5]

Een ouderwetsche Dorrestein: een afgelegen vervallen landhuis, een vreemde familie en een sterfgeval dat met raadselen omhuld is. En de hoofdpersoon wil met alle goede en ook egoïstische bedoelingen moederen, dan zou toch alles goed komen. Erhm... natuurlijk niet! Zalig!

[Roosje De Vries · Rating 3 out of 5]

Uitgever: Uitgeverij Podium B.V.
Verschijningsdatum: september 2017
Pagina's: 253
Druk: 1
ISBN10 9057598604
ISBN13 9789057598609
Genre: Literaire roman

Mijn waardering: 3,5/5 sterren




Tegendraads

Korte inhoud van het verhaal
Op de vlucht voor de leegte in haar huis raakt Sabine verdwaald in Zuid-Limburg, net zoals Dante in het donkere woud in het midden van zijn leven*. Ook Sabine is de weg kwijt, letterlijk en figuurlijk: onweer, een lege benzinetank, een vrijwel lege telefoon en geen oplader, bovendien geen gps-ontvangst, een duister huis, een oude hoeve in-the-middle-of-nowhere, vreemde meisjes, die haar wegjagen, maar ze kan niet weg. Elementen voor een griezelverhaal of een boze droom. Sabines man heeft haar ingeruild voor een veel jongere vrouw, logisch dat Sabine niet weet waar ze het moet zoeken. Dat wil ze niet toegeven, anders dan Dante, en ze denkt dat ze op zoek is naar authentieke B&B-locaties; dat is haar werk, een soort makelaar. - Ik vond dat beroep wel een beetje ver gezocht, maar ala.-
De omstandigheden en haar angst voor haar lege huis dwingen haar ter plekke te blijven. Ze maakt kennis met de familie Gilessen: oma Adelheid, Maman genoemd, haar zoon Ennis, weduwnaar, en zijn dochters Madeleine, Maddie, van rond de twintig jaar en Livia, rond de elf jaar. Zij runnen in arren moede een boerenbedrijf, dat al generaties in de familie is en wonen in een oude, vervallen hoeve in vakwerkstijl.
Sabine raakt in de ban van deze familie, deels omdat ze niets anders te doen heeft en deels omdat zich koestert in een hechte familie op zoek naar intimiteit en zingeving. Er gebeuren vreemde zaken in deze familie en niemand lijkt te zijn voor wie hij zich uitgeeft. Sabine raakt verstrikt in hun familiegeheim en ze lijkt enigszins de rol van Rebecca van Du Maurier opgedrongen te krijgen. Er was voor haar ook al een vrouw geweest in een vergelijkbare situatie.


Spookverhaal of boze droom?
Er lijkt voortdurend sprake te zijn van een spookverhaal, een ‘gothic story.’ Dorrestein gaat er vanaf het begin met gestrekt been in met alle vertoon van griezeligheid: verdwaald raken, onweer, lege telefoon, lege benzintank, geen zicht, oude vervallen boerderij met een enkele lichtje in een venster dat meteen ook weer uitdooft, een meisje dat zegt dat ze hier direct weg moet, maar dat kan de hoofdpersoon niet: ‘stuck in the middle of nowhere’ als zij is. Ook verderop in het verhaal zijn er spookelementen, een gebroken spiegel, een val van de trap, thuisonderwijs van Livia. Sabine lijkt de rol te krijgen van Du Mauriers Rebecca. Er is een geheimzinnige verdwijning in het verleden geweest, er zijn familieden die elkaar tegenspreken, er is een gebroken spiegel, er is een koude en donkere kelder, er is een onvrijwillige opsluiting, er is een valse hond, er is een moord of misschien nog meer...
Dorrestein rolt allerlei rode draadjes uit, als verschillende draden van Ariadne in een duister doolhof.
Vanaf het begin was ik erop gespitst dat Dorrestein me een rad voor ogen zou draaien, dat ze me op het verkeerde been zou zetten. Dat was ook zo, maar minder heftig dan ik had verwacht. Aan het eind van het verhaal bleef ik enigszins teleurgesteld achter met in de hand nog steeds een bundeltje losse draadjes.
Er was geen sprake - niet echt - van ‘the mad woman in the attick’ (vrij naar Marja Pruis), of een ‘jekyll and hyde’-perspectief. Ook het bovennatuurlijke, het sublieme dat vaak in gothic novels een belangrijke plaats heeft is niet aanwezig. Ik citeer uit wikipedia: ‘Typisch wordt een wellusteling tegenover een vervolgde maagd geplaatst, waarbij de schurk aangetrokken wordt door de zuiverheid van zijn slachtoffer, terwijl de onschuldige heldin van haar kant gefascineerd geraakt is door het dierlijke van haar overweldiger. Een bijzondere rol is weggelegd voor het bovennatuurlijke, dat als helper of tegenstander in het verhaal optreedt, bijvoorbeeld in de figuur van een spook. Soms wordt de afloop van het verhaal bepaald door de strijd tussen de machten van Goed en Kwaad die zich voltrekt boven de hoofden van de machteloze menselijke personages. Hier wordt in feite dan de techniek van de deus ex machina toegepast die reeds populair was in het oude Griekse theater.’

*kleine spoiler alert*
Door mijn hoofd ging eveneens het ‘boze-droom-concept’. Omdat de zaken zo onafgewikkeld achterblijven, is er misschien sprake van een droom, een boze droom die Sabine heeft in het door noodweer geteisterde Zuid-Limburg. Op p 244 zegt Maddie tegen Sabine: Ik denk dat je dat gedroomd hebt, Sabine! Weliswaar gaat dat over het verbranden van haar kleren maar zo aan het einde van het boek kun je het waarschijnlijk wel op hoger niveau trekken. Val- en vliegelementen - het vallen of geduwd worden van een trap, de Reddende Engel die vliegt-, opgesloten worden in een donkere kelder, moeten plassen en geen wc in de buurt hebben, je unheimisch voelen en geen hoogte kunnen krijgen van de personen om je heen, en dat alles in een verhaal dat een beetje onsamenhangend, een beetje ‘fuzzy’ is, veel losse draadjes - dat kan beslist duiden op een boze droom.
Toch is ook dit niet het geval vermoed ik; daarvoor is er een aantal personages dat stevig met beide benen op de grond staat, zoals de hartelijke B&B-houdster Heike van Stine en de de pedagoge van jeugdzorg Irma: moeder en dochter. Wel ontwaakt Sabine aan het eind in zekere zin uit een boze droom, maar dan overdrachtelijk: ze heeft het Vincent, haar overspelige man, vergeven.

Eerder lijkt het begin met verdwalen en onweer en dergelijke te duiden op de geestesgesteldheid van Sabine. In oudere literatuur wordt dit fenomeen wel aangeduid als ‘Natureingang’. De natuur is een directe projectie van de psychische gesteldheid van de hoofdpersoon. Sabine is erg van slag, al wil ze dat zelf niet echt toegeven. Ze is op zoek naar een nieuwe identiteit. Ze was een getrouwde vrouw, ze waren met zijn tweeën en nu is nog maar alleen, nu is nog maar de helft van wat ze was**. Aan het eind aanvaardt ze haar lot. Dat einde komt wel een beetje abrupt.



Stijl
Dorrestein is beroemd om haar (licht) ironische, heldere zinnen en prachtige passages. Heel grappig was de sms-tsunami waarin Sabine Vincent probeert te verzuipen, en de wijze waarop zij zich vastklemt aan zijn broekspijp. Het grappige zit hem in Dorresteins beschrijving daarvan. Grappig op een pijnlijk wijze natuurlijk. Terwijl je dit leest hoop je van harte dat je zoiets zelf nooit zal doen, dat je meer dan Sabine je waardigheid zal kunnen behouden.

Ik koos de volgende passage als voorbeeld van mooie zinnen en mooie overdenkingen uit, op pagina 248:

‘‘We wachten rustig af,’ zei Madeleine bezwerend. [op de terugkomst van Ennis en Livia, rdv, en dat ‘bezwerend’ had er van mij niet bij gehoeven.]
Dus dat deden we. We wachtten terwijl we de kist beschilderden, we wachtten terwijl we daarna de geit verweidden, in de kas de eerste spinazie plukten en de bedden in de moestuin wiedden. We wachtten terwijl we een brood bakten, en voor de zekerheid toch ook nog maar een tweede. Want al die tijd dat we wachtten, ging het leven gewoon door en stelde eisen aan ons, als een klein kind of een zieke die op eigen kracht amper iets kan. Wachten is maar ten dele een staat van zijn. Je kunt er een hoop naast doen.’

Dit stukje doet me op de een of andere wijze denken aan de gevleugelde woorden van John Lennon: ‘Life is what happens to you when you’re making (other) plans.’ (Overigens is dit mijn parafrase, rdv) Het is een beetje een zen-wijze van naar het leven kijken. Geen moeilijke filosofische constructies of ingewikkelde plannen. Doe gewoon wat je moet doen en de voldoening komt vanzelf. Maak je geen zorgen om je identiteit, om wie je bent of wie je zou moeten zijn. Schil de aardappels, doe de vaat, pluk de kip. Dan word je gelukkig.
Misschien zit daar de crux van het hele verhaal: gewoon doen wat je moet doen, dat is het. En heel misschien is dat nu ook de ‘staat van zijn’ van Renate zelf. Ziek en niet beter kunnen worden: doe wat je moet doen, dan is het goed; er is immers geen andere ontsnapping meer mogelijk. Ik geef toe, dat laatste is wel behoorlijk hineininterpretieren. Maar zelf kreeg ik het niet helemaal uit mijn hoofd terwijl ik dit boek las: dat Renate ziek is en niet meer beter wordt, en dat dit misschien haar laaste boek is.



Waardering
Ondanks prachtige passages, zoals hierboven, was ik niet helemaal tevreden aan het eind van het boek. Ik heb me te veel op mijn hoede gevoeld tijdens het lezen, vooruitziend naar een onverwachte ‘switch’, die niet kwam, niet echt.
In geen van de personages kon ik me inleven. Sabine is een vrouw die mij niet helemaal helder voor de geest wil komen. Een enkele keer vind ik dat wel. Ik begrijp dat ze van de ‘wap’ is en dat ze zich stort op de man Ennis. Dat psychologische aspect vind ik juist wel geloofwaardig. In het verlengde daarvan ligt de aantrekkelijkheid van het gezin. Het ligt voor de hand dat zij de meisjes ziet als een soort van surrogaat-dochters. Maar het feit dat zij door Ennis een reddende engel genoemd wordt - al geldt die kwalificatie niet zijn gezin en zijn huis - maakt haar zo week dat ze blijft terwijl ze op dat moment al kan ontsnappen.
Die hele Vincent, Sabines ex, is toch een karikatuur van zichzelf? Een flapdrol. Wat mij betreft een ongeloofwaardig personage.

De afwikkeling van het verhaal hapert. De Ariadne-draadjes blijven slap in de hand liggen. Zelf zegt Dorrestein in een interview met de Volkskrant dat ze onzeker was over haar laatste boek, dat ze beschreef als zijnde los zand.
Compositorisch is het verhaal geen geheel. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld een veel oudere roman van Dorrestein uit 1992 ‘Ontaarde moeders’, die ik hierna las om een vergelijking te kunnen maken. Deze roman is compositorisch een veel hechter geheel Haar stijl is daar een stuk feller, net zo ironisch, zelfs wranger en aan de sarcastische kant.

Tegendraads is Renate en dat blijft ze.




• Ik ben bezig in Dantes Goddelijke Komedie, dus dan dringen zich af en toe wat vergelijkingen op. De beginwoorden van de Komedie zijn gevleugelde woorden geworden.


** Andere recente romans over dit thema: Rachel Cusk, Countouren; Transit; een een derde deel Nasleep moet nog verschijnen. Op een heel andere wijze uitgewerkt. Ik ben fan van Rachel Cusk, maar velen in mijn omgeving zijn dat niet.


Over de auteur

Als romancier debuteerde Dorrestein in 1983 met Buitenstaanders. Daarvoor was ze al bekend van haar columns in onder andere Opzij. Naast vele romans schreef Renate Dorrestein twee autobiografische boeken, in 1988, Het perpetuum mobile van de liefde over haar ‘zelfmoordzusje’ en in 1993, Heden ik over de ziekte ME die zich in 1991 bij haar aandiende. De zelfmoord van haar zusje in 1979 is op haar persoonlijkheid en haar schrijverschap een grote invloed geweest, evenals de ziekte ME, die ruim tien jaar haar leven beheerste. Ze richtte in 1993 het ME-Fonds op ter bevordering van onderzoek naar ME/CVS. Het fonds moest door geldgebrek worden opgeheven in 2004.
In 1993 ontving Dorrestein de Annie Romeinprijs voor haar hele werk. Verder kreeg ze voor Een sterke man een nominatie voor de Libris Literatuur Prijs, en een nominatie voor de Publieksprijs voor Een hart van steen. In 2002 werd Zonder genade genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. Ook kreeg ze twee internationale nominaties. In 1997 schreef ze op uitnodiging van de CPNB het Boekenweekgeschenk onder de titel Want dit is mijn lichaam.
Veel van haar boeken zijn vertaald. In veertien landen (o.a. de VS en Japan) zijn romans van Dorrestein verschenen.
Met haar werk Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor (2006) had Dorrestein een primeur: op haar initiatief was achterin reclame opgenomen van een product voor vrouwen in de overgang.
Renate Dorrestein schreef het Boekenweekessay 2008 Laat me niet alleen.
In september 2017 maakte Dorrestein bekend dat zij aan een ongeneeslijke vorm van slokdarmkanker lijdt.

[Robert Lambregts · Rating 3 out of 5]

3 tot 3.5 sterren. ik vond dit weer een wat leukere Dorrestein, het neigde weer wat meer richting De Buitenstaanders, wat mijn favoriet is van deze auteur. Het verhaal was iets minder aansprekend, maar verder wel heel vermakelijk en goed geschreven. Leuk voor tussendoor.

[Sandra van Bergen · Rating 4 out of 5]

Renate is één van mijn favoriete moderne Nederlandse schrijfsters. Het was een kadootje toen ik ontdekte dat ik deze nog niet gelezen had. De laatste geloof ik.. een echte Dorrestein, met mysterie, ingewikkelde familieverhoudingen in een vervallen huis, spannend, goed geschreven en met onverwachte wendingen. Ik hou ervan!

[Dirk Flach · Rating 4 out of 5]

Ik heb Renate Dorrestein te lang laten liggen. De hernieuwde kennismaking bevalt uitstekend. Het gegeven - iemand belandt in noodweer in huis met belaste geschiedenis - is niet heel origineel, maar het is wel heel goed en spannend uitgewerkt.

[Maike · Rating 3 out of 5]

3.5

[André · Rating 4 out of 5]

Citaat : Gods vertegenwoordigers op aarde maken geen onderscheid tussen de doden: ze sorteren niemand voor op hemel of hel, ze klimmen in de klokkentoren of drukken op een knop van de geluidsinstallatie, na ons de zondvloed en morgen weer een dag.'
Review : Renate Dorrestein (1954) begon als leerling-journaliste bij de Libelle en Panorama. In 1977 begon ze freelance te schrijven. In de periode 1977 - 1982 publiceerde ze in Het Parool, Viva en Opzij. In 1982 werd ze redacteur bij Opzij. In 1983 verscheen haar debuut Buitenstaanders. In 1993 ontving ze de Annie Romeinprijs voor haar hele werk. Met haar columns en artikelen beoogde Dorrestein de wereld wakker te schudden en te provoceren. Ook hielp zij in 1986 de Anna Bijns Stichting op te richten, die elke twee jaar een speciale prijs uitlooft voor ‘de vrouwelijke stem in de letteren’. De zelfmoord van haar zusje in 1979 heeft op haar persoonlijkheid en haar schrijverschap een enorme invloed gehad, net als later de ziekte ME, die haar ruim tien jaar lang het leven moeilijk maakte. Dorrestein deinst er niet voor terug om in haar romans over maatschappelijke kwesties te schrijven en dit maakt haar werk vrij uniek. Mede daardoor vinden haar romans een steeds groter publiek.Dorrestein laat als geen ander zien dat ‘het kwaad’ zich meestal dicht bij huis bevindt, ook in ogenschijnlijk doodgewone en vertrouwde omstandigheden. De machtsverhoudingen binnen het gezin en de wijze waarop kinderen zijn overgeleverd aan hun ouders, behoren tot haar favoriete thema’s. Er zijn weinig auteurs die zich zo goed in kinderen kunnen verplaatsen als zij en die er zo levensecht over schrijven. Ook (misplaatst) schuldgevoel is een vaak voorkomend thema in Dorresteins werk. Al zijn haar onderwerpen meestal aangrijpend, Renate Dorrestein schrijft er opvallend lichtvoetig over. Een van haar meest uitgesproken stijlkenmerken is haar humor. Ze gaat absurditeiten niet uit de weg en bedient zich van ironie. De daarbij behorende elementen als overdrijvingen, tegenstrijdigheden en paradoxen zijn volop aanwijsbaar in de meeste van haar werken. Opvallend in veel van haar boeken is ook het suggereren van gebeurtenissen. Deze worden niet expliciet genoemd, maar er worden voldoende aanwijzingen gegeven om de lezer zijn of haar eigen conclusies te laten trekken. Dat maakt Dorresteins werk bijzonder spannend. En dat gegeven vinden we ook weer terug in Reddende engel.



Gedreven door jaloezie en ontreddering slaat Sabine op de vlucht als haar man haar voor een andere vrouw heeft verlaten. Tijdens een knetterende onweersbui strandt ze in de heuvels van Zuid-Limburg bij een eeuwenoude hoeve. Als bemiddelaar in het verhuren van monumentaal erfgoed is ze meteen geënteresseerd en gaat haar hart direct sneller kloppen. Maar in de hoeve wonen twee raadselachtige meisjes, Madeleine en Livia, samen met hun vader en hun stokoude grootmoeder. Sabine is er duidelijk niet welkom – vader Ennis en grootmoeder Maman zijn naar het ziekenhuis, krijgt ze te horen. Sabine helpt de elektriciteit herstellen en, omdat ze nergens meer heen kan die avond, weet ze een overnachting los te peuteren. Ze mag slapen in Alicia’s kamer… De volgende morgen vertrekt ze, maar later komt ze terug. Al krijgt Sabine meteen een rol in dit huishouden toebedeeld, ze krijgt ook het onbehaaglijk gevoel dat daar iets helemaal niet klopt. Twee jaar geleden kwam er een jonge vrouw, Alicia genaamd, door een noodlottig ongeval op de boerderij om het leven. Terwijl Sabine onbedoeld allerhande geheimen ontrafelt, wordt ook haar eigen leven er niet zekerder op. In de gesloten Zuid Limburgse gemeenschap, is het motto “ons kent ons”, iedereen weet van alles en niemand opent zijn mond.



Reddende engel is een duister en uiterst beklemmend verhaal, dat de lezer vanaf het eerste ogenblik in zijn ban heeft. De auteur tekent ook zeer indringend de gesloten Zuid Limburgse gemeenschap, waarin iedereeneen alles weet van iedereen maar iedereen verbeten zwijgt als er iets kwalijks gebeurd. De spanning stijgt met de bladzijde en de lezer gaat zich nagelbijtend afvragen wie hier de Reddende Engel is? Met Reddende engel schreef Dorrestein weer een prachtige gothic novel, waarin goed en kwaad, antipathie en sympathie heel inwisselbaar zijn.. Ook in deze roman toont Renate Dorrestein zich weer een meesterverteller, met haar eigen visie op en vragen over h

[Cees Rhienen · Rating 4 out of 5]

[RECENSIE] Reddende engel van Renate Dorrestein

HAAR LAATSTE ROMAN MET EEN EINDELOZE HOUDBAARHEIDSDATUM

++ ‘Dat iemand die zelf zo ingewikkeld in elkaar zat, zich met een verfkwast zo ongecompliceerd kon uitdrukken, zo helder en doeltreffend. Ik kon het meisje nog altijd niet goed inschatten’ ++

Oorspronkelijke titel: Reddende engel
ISBN: 978 90 575 9860 9
Uitgegeven door: Uitgeverij Podium
Pagina’s: 252
Beoordeling: ⭐️⭐️⭐️, ½ ⭐️

Op 05 mei 2018 overleed op 64-jarige leeftijd Renate Dorrestein aan de gevolgen van slokdarmkanker. Dorrestein staat bekend als een productief schrijfster die met haar literaire romans talloze mensen groot plezier heeft gedaan. Haar laatste roman Reddende engel leverde nog een nominatie op voor de Bookspot Gouden Strop.

In het huwelijk van Sabine en Vincent is de sleet al zo diepgeworteld dat scheiden de enige reële oplossing lijkt. Vincent heeft al langere tijd een minnares dus trekt Sabine haar plan en ontvlucht hun huis. Rondrijdend belandt ze zonder het zelf goed te weten in Zuid-Limburg en staat de brandstofmeter volledig in het rode vlak. Haar benzine is op.
Gebruikmakend van het Limburgs heuvellandschap rijdt ze naar beneden maar door een verkeerde keuze van afslag, rijdt ze niet een dorpje met een bezinepomp in maar een oprijlaan van een oude hoeve.

Reddende engel vertelt het verhaal over de vlucht van Sabine nadat hun huwelijk door Vincent wordt opgeblazen. Ze komt terecht op de eeuwenoude hoeve Oldenhage die al vele jaren in handen is van de familie Gillisen. Grootmoeder (Maman) Adelheid Gillisen van Oldenhage zwaait er de scepter over haar zoon Ennis en zijn beide kinderen Madeleine en de 11-jarige Livia.
Al snel merkt Sabine dat het leven van de familie door een groot geheim wordt beheerst en niet veel later blijkt dat destijds aan de waarheid nog een eigen draai is gegeven. Nieuwsgierig geworden probeert ze met enkele familieleden een vertrouwensband op te bouwen dat haar niet makkelijk valt…

++ ‘Ik drukte mijn nagels in mijn handpalmen om te voorkomen dat ik willoos zou blijven zwijgen. Mij vertelde ze iets heel anders’ ++

Amper tien dagen bestrijkt het verhaal, van 7 t/m 16 maart. In deze dagen lukt het Dorrestein om op haar eigen meeslepende wijze haar veel gebruikt thema van misplaatst schuldgevoel wederom volledig tot zijn recht te laten komen. Verschillende van haar personages hebben er last van en de hulpvaardige auteur laat een ander personage de nodige hulp bieden zodat het verhaal weer voortgang krijgt. De humor en lichtvoetigheid die eveneens aan haar gekleefd zitten en ook in haar stijl verankerd zijn, maken dat de zwaarste problemen geen deprimerende werking hebben op haar lezers. Daar is Reddende engel ook weer een klinkend voorbeeld van.
Helaas had Renate Dorrestein niet het eeuwige leven, echter haar verhalen hebben een eindeloze houdbaarheidsdatum.

Eindoordeel: 3,5 sterren

Geloofwaardigheid: 4 sterren
Plot: 4 sterren
Leesplezier: 4 sterren
Schrijfstijl: 4 sterren
Originaliteit: 3 sterren
Psychologie: 3 sterren

[Mireille Huigens · Rating 4 out of 5]

Ik hou van Renates schrijfstijl en haar manier van het opbouwen van een plot. Met een scherpe journalistieke blik en pen schildert ze het verhaal in. De personages zijn geloofwaardig bizar, het verhaal verloopt net zo grillig als het leven zelf.
De hoofdpersoon, Sabine, komt per ongeluk terecht in het leven van een wat disfunctionele familie (vader, moeder (oma) en twee (klein)kinderen) die hun familiegeheim proberen af te schermen. Op het oog lijken de personages in orde, maar algauw ontstaan er vreemde scheuren in hun gedrag. Ook in dat van Sabine, want waarom blijft ze nu langer op de historische herenboerderij rondhangen? Kan ze echt niet weg of wil ze dit potentieel interessante pand aan de eigenaren ontfutselen? Of zijn er nog andere belangen, zoals haar onvervulde behoeftes aan een eigen gezin?
Een mooie psychologische roman.

[Jose Louwers · Rating 2 out of 5]

I'd never read anything of Dorrestein before, but the synopsis of the book intrigued me. I thought I was going to enjoy a thrilling, dark story about puzzled, interesting people. I've found none of that in this novel. The story is boring, the characters are bland. There's no plot. But the thing that bothers me most is the fact that this history is built on an unrealistic starting point (spoiler alert). When someone is being pushed off a steep staircase in an isolated house, the only thing the tenants have to do is say she fell off the stairs. Who will ever know she was deliberately pushed? One would expect a bit more resourcefulness of an experienced writer....

[Ingrid Krüs · Rating 3 out of 5]

Nadat hoofdpersoon Sabine door haar man is verlaten voor een andere vrouw, komt ze terecht bij een vreemd gezin met een familiegeheim. Ze werpt zich op als reddende engel van het gezin. Schuld, boete en nodig zijn voor anderen zijn belangrijke onderwerpen in dit verhaal, dat ijzersterk en spannend begint. Die spanning blijft beklemmend aanwezig in het hele boek, maar er gebeurt net iets te weinig mee. De personages blijven eigenaardig, Sabine inbegrepen. Goede schrijfstijl, iets minder sterke plot.

[Hanneke Wildschut · Rating 4 out of 5]

Sabine probeert haar verdriet om haar stukgelopen huwelijk te verdringen door in Zuid-Limburg een oude hoeve te bekijken voor haar werk. Ze treft een gecompliceerd gezin met een groot geheim en leert langzaam dat liefde verstikkend kan zijn, maar ook dat liefde die lijkt te verstikken na een poosje afstand nemen toch nog zo slecht niet blijkt.

[Esther · Rating 3 out of 5]

Sabine strandt tijdens noodweer op een boerderij waar de tijd heeft stilgestaan. In korte tijd verbindt ze zich met het vreemde gezin dat daar woont. Wat is de waarheid en wat zijn de motieven van iedereen in dit verhaal? De Reddende engel leest lekker weg en geeft niet op alle dilemma’s een eenduidig antwoord.

[Elco Van staveren · Rating 4 out of 5]

En spannend verhaal in een toegankelijke, maar mooie taal. Je zit als lezer grotendeels in het hoofd van Sabine, de hoofdpersoon en voelt mee met haar twijfels, angst en goede bedoelingen. Het verhaal wordt afgepeld als een ui: steeds komt er weer een nieuw laagje uit het verleden tevoorschijn. Sabine ontwikkelt haar beeld en zichzelf mee op basis van die ervaringen. Mooi om te lezen.

[Geoffrey van Zonneveld · Rating 4 out of 5]

Een sterke Dorrestein! Stapje voor stapje ontrafel je wat er aan de hand is, wanneer Sabine om te schuilen, bij toeval, binnen dit probleemgezin valt. Wat is er twee jaar geleden precies gebeurd? Waarom wordt het gezin (als het ware) uitgekotst door iedereen in het dorp? En kan één persoon écht helpen?

[Charlotte · Rating 3 out of 5]

Mooi tussendoortje even uitgelezen, Dorrestein blijft altijd iets leuks houden: het is spannend, literair, gotic-achtig (is dat een woord?), vooruitstrevend.

Spannend verhaal met wat onverwachte wendingen, ik heb me vermaakt.

[Brigitte · Rating 4 out of 5]

Heerlijk boek. Het is spannend, maar soms zijn de situaties zo bizar dat het grappig is. De levensechte personages geven de hoofdpersoon steeds een zetje in een bepaalde richting. Regelmatig denk: denk toch eens na, ga gewoon weg.

[Ingrid Booij · Rating 4 out of 5]

Een heerlijk boek waarin de sfeer goed beschreven wordt. Daardoor meeslepend. Ik ga meer lezen van Dorrestijn. Het einde is niet bevredigend. Wat daar in die hoeve precies aan de hand is blijft de vraag.

[Ndr · Rating 3 out of 5]

Nederlands boeken zijn echt niet leuk puur omdat ze altijd open eindes hebben. Hoe bedoel je deze chick word opgesloten in een kelder, komt eruit, loopt naar de mensen die haar hebben geprobeerd te vermoorden door haar op te sluiten en dan vervolgens alleen om haar autosleutels vragen.

[Veronique · Rating 3 out of 5]

Een echte Dorrestein!

[Hetty · Rating 4 out of 5]

Heerlijke, ouderwetse Renate Dorrestein. En dus een slot om zelf in te vullen 😄

[Valerie Eyckmans · Rating 4 out of 5]

Heerlijk boek. Vintage Dorrestein: bevreemdend en geestig tegelijk, met een hoofdpersonage dat je soms wil knuffelen en dan weer slaan.

[Huub · Rating 3 out of 5]

Wel ok, maar niet haar sterkste boek.

[Karla Ubels · Rating 4 out of 5]

Van het slot had ik iets meer verwacht, maar voor de rest een fantastisch boek van de beste schrijfster die ik ken.

[Karina · Rating 3 out of 5]

leuk verhaal

[Erika Beumer · Rating 4 out of 5]

Ook mijn eerste Renate Dorrestein, erg mooi boek.