فردوسی و شاهنامۀ او مجموعهای است از دوازده مقالۀ دنبالهدار که تقیزاده آنها را میان سالهای ۱۲۹۸ تا ۱۳۰۰ در مجلۀ کاوه منتشر نمود. این مقالات بار دیگر در سال ۱۳۴۹ بهکوشش حبیب یغمایی و با مقدمۀ کوتاهی از تقیزاده در کتابی با همین عنوان به چاپ رسید.
تقیزاده با بررسی و تحلیل همۀ منابعی که درآن زمان قابل شناسایی بوده است، برای نخستین بار سابقۀ شاهنامهسرایی در ایران را بهدقت روشن ساخته و شرح انتقادی زندگی فردوسی را به رشتۀ تحریر درآورده است. بدون شک کتاب فردوسی و شاهنامۀ او، پس از حدود یک قرن که از تألیفش میگذرد، همچنان یکی از بنیادیترین آثار دربارۀ حماسه ملی ایران و فردوسی است و همۀ تحقیقات خوب بعدی به نوعی وامدار آناند.
در این چاپ سایر نوشتههای تقیزاده دربارۀ فردوسی و شاهنامه، به همراه تصحیحات و تعلیقات وی بر حاشیۀ این مقالاتش، به پیوست آورده شده و خوانندگان با در دست داشتن کتاب همۀ نوشتههای تقیزاده را در این موضوع پیش روی خواهند داشت.
TAQIZADEH (Taqizāda), SAYYED ḤASAN (b. Tabriz, 30 Ramażān 1295/27 September 1878; d. Tehran, 8 Bahman 1348/28 January 1970), distinguished statesman, constitutionalist, and scholar.
(Persian: سیدحسن تقیزاده)
He was an influential Iranian politician and diplomat, of Azeri origin, during the Qajar dynasty under the reign of Mohammad Ali Shah, as well as the Pahlavi dynasty under the reign of Reza Shah and Mohammad Reza Shah. Although in the modern political history Taqizadeh is known as a secular politician, who believed that "outwardly and inwardly, in body and in spirit, Iran must become Europeanized", he came from a traditional Islamic Sayyed-family (descendant of Muhammad). His father, Sayyed Taqi, was a clergyman and when Sayyed Hasan became a mullah, it seemed likely that he would follow in his father's footsteps. From an early age Taqizadeh showed interest in enlightened ideas and the Western concept of constitutionalism. This interest can be traced back to the socio-political sphere in which Taqizadeh became an adult. He grew up in Tabriz, the capital city of East Azerbaijan province, which was the gateway to the modern and progressive ideas coming from Russia and especially Western Europe. In the time of World War I, World War II and after, Taqizadeh was the most influential person in Iran who support intress of German Empire against Russia and Britain.
مقالات تقی زاده و کلی تصحیحات و اشتباهات منظومه یوسف و ذلیخا قطعا برای فردوسی نیست که به اشتباه انداختم و البته در انتها کتاب گفت ولی دیگه اولش درگیر کرده بود ذهنمو سفر فردوسی به بغداد و اصفهان و لنجان هم اشتباه و غلط است. کلا خوبی هایی هم داشت کتب ابوالموید بلخی پیشگام شاهنامه نویسی نثر البته دقیقی و شروع سرایش و نا فرجامیش و زندگینامه فردوسی که خوب بود