Jump to ratings and reviews
Rate this book

Zanim nadejdzie jutro #2

Ziemia ludzi zapomnianych

Rate this book
Różni ludzie i ich życiorysy, odmienne spojrzenie na świat i inne marzenia, jednak nadchodzi chwila, gdy ich drogi się krzyżują w jednym z bydlęcych wagonów. Pozbawieni majątku, rozdzieleni z bliskimi, pewnego dnia zostają zmuszeni, by wyruszyć w daleką podróż do miejsca, w którym nic już nie będzie takie samo. Walka o przetrwanie, głód i choroby wystawiają moralność człowieka na ciężką próbę. Postawy i wybory dokonywane w ekstremalnych sytuacjach nie są tak oczywiste, jak mogłoby się z pozoru wydawać. Czy trudy życia i brak perspektyw zmienią tych ludzi na zawsze, czy też zdołają ocalić resztki człowieczeństwa?

400 pages, Paperback

First published January 22, 2019

2 people are currently reading
30 people want to read

About the author

Joanna Jax

74 books48 followers
Właśc. Joanna Jakubczak – olsztynianka, absolwentka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Pasjonuje się literaturą biograficzną i grafiką, jest wolontariuszką Fundacji dla Rodaka, wspierającej Polaków na Wschodzie. Zadebiutowała w 2014 roku doskonale przyjętym Dziedzictwem von Becków. Od tego czasu wydała prawie czterdzieści bestsellerowych powieści, a czytelnicy pokochali je za doskonale odmalowane tło historyczne, wielowymiarowych bohaterów i dynamiczne fabuły. Mistrzyni sag rodzinnych, świetnie odnajduje się również w innych gatunkach, wplatając ich elementy do swoich powieści.

Wielokrotnie nominowana w plebiscycie portalu LubimyCzytać na najlepszą książkę roku, laureatka Wawrzynu – Literackiej Nagrody Warmii i Mazur za rok 2016.

Source: Skarpa Warszawska

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
55 (50%)
4 stars
38 (34%)
3 stars
12 (11%)
2 stars
2 (1%)
1 star
2 (1%)
Displaying 1 - 9 of 9 reviews
Profile Image for waleriaweronika.
105 reviews9 followers
August 24, 2023
Są takie książki, po przeczytaniu których bardzo długo nie potrafię nie tylko dojść do siebie, ale i na nowo zacząć funkcjonować w otaczającej rzeczywistości. Ta książka zdecydowanie do takich należy.
W drugim tomie dane nam jest zmierzyć się z rzeczywistością bohaterów w sowieckich łagrach. Nie jestem w stanie wyobrazić sobie co czuli ludzie zabrani ze swoich domostw i wywiezieni w głąb całkiem obcego kraju.. lektura poruszająca i zapadająca w pamięci. Od razu sięgam po trzeci tom.
667 reviews13 followers
September 8, 2019
Druga wojna światowa wybuchła 80 lat temu i do dziś potrafi wywołać traumatyczne wspomnienia. W ciągu sześciu lat nie było rodziny, która by czegoś lub kogoś nie utraciła. Domu, poczucia bezpieczeństwa, stabilizacji, ukochanych osób, rodziców i rodzeństwa, przyjaciół, dzieci, wszystkiego tego, co zwykliśmy nazywać normalnym życiem. Wymieniać te rzeczy można byłoby jeszcze bardzo długo. Jedno pozostaje bezdyskusyjne, konflikt ten zmieniał życiorysy ludzkie ale również charaktery. Jedni dopuszczali się rzeczy niegodnych człowieka, inni wynosili się na wyżyny heroizmu, a jeszcze inni po prostu dorastali. Wpływały na to trudne decyzje, głód, strach, lęk o najbliższych, czy ekstremalne warunki życia. Dla młodego człowieka żyjącego w czasach pokoju, nawet trudno wyobrazić sobie koszmar, jaki stał się udziałem naszych dziadków i babć. W ciągu jednego dnia, jednej godziny mogli na zawsze stracić wszystko. O wojennej zawierusze mającej miejsce na Kresach i o ludzkich dramatach po raz kolejny w wzruszający sposób opowiada Joanna Jax w Zanim nadejdzie jutro.

Polskie Kresy Wschodnie przed 1 września 1939 roku stanowiły istny tygiel kulturowy. Polacy, Białorusini, Żydzi, czy Rosjanie zamieszkiwali wspólnie ziemie wcielone do Polski. Część Litwinów natomiast dążących po 1918 roku do niepodległości, nie pogodziła się z wcieleniem Wileńszczyzny do II RP. Dochodziło między nimi do silnych antagonizmów, a ci co nienawidzili polskich rządów nawet nie ukrywali swej sympatii do Niemców i Rosji Radzieckiej, widząc w nich właśnie nadzieję na pozbycie się „polskich panów”. Między poszczególnymi przedstawicielami różnych narodowości siłą rzeczy dochodziło do licznych słownych przepychanek, a nawet do przemocy. Im bliżej było jesieni 1939 r. tym bardziej wyczuwało się nadchodzące zagrożenie wojną. Nie było się tylko świadomym, że we wrześniu `39 Polska będzie musiała zmagać się z podwójnym wrogiem – Sowietami i Niemcami. Podczas, gdy stolica walczyła z hitlerowskim terrorem, Wilno doświadczyło nie mniejszych krzywd z rąk Sowieckiego najeźdźcy, który rozpanoszył się w niej i nawet nie myślał go nigdy opuszczać.

Ponownie Joanna Jax opowiada historię ludzi wywodzących się z różnych grup społecznych, którzy początkowo nie wiele mieli ze sobą wspólnego. Nina Korcz, młoda aktorka przybywająca do Wilna z nadzieją zdobycia sławy wielkiej artystki wileńskiego teatru, właśnie w tym mieście poznaje miłość życia oraz doświadcza zazdrości koleżanki po fachu, Apolonii Ryszewskiej. Kobieta swoje najlepsze lata ma już za sobą. Teraz zaś nawet nie myśli o zejściu w cień, zarówno w teatrze, jak i w męskich sercach, a co za tym idzie ustąpienie miejsca młodszej od siebie debiutantce. Kuba Staśko, hulaka niestroniący od damskiego towarzystwa. Zawadiaka i lekkoduch, który w chwili, gdy w Warszawie popadł w poważne tarapaty, przybywa do Wilna i tu postanawia zrobić karierę saksofonisty. Tutaj też poznaje Laurę, która stanie się dla niego przekleństwem, jak również smak prawdziwej męskiej przyjaźni. Błażej mieszkający z niewidomym dziadkiem, weteranem I wojny światowej, każdego dnia musi walczyć o zapewnienie bytu dla siebie i starszego pana. O ile w tym przypadku zawsze można zarobić w pobliskim dworze, albo coś ukraść z miejscowym kościele, to gorsze jest zmaganie się z rodzinnymi demonami przeszłości. Gabriela i Klara dwie panny wkraczające w próg dojrzewania. Wychowane w zamożnej rodzinie, nie znają biedy. Pierwsza lolitka, druga z pozoru zimna, jednak skrycie zazdrosna o powodzenie, jakim cieszy się siostra u mężczyzn. Miały wszystko miłość rodziców, dostatnie i beztroskie życie. Wreszcie urzędnicza rodzina Domosławskich. Głowa domu jest miejscowym komendantem policji i wraz z żoną wychowują niesforną pięcioletnią córkę, Nelę. Różni ludzie i różne doświadczenia, które jednego dnia łączą się ze sobą w nierozerwalnym uścisku. W dniu, gdy jedni zostają wywiezieni do sowieckich łagrów na Syberii, inni natomiast dostali godzinę na zebranie najpotrzebniejszych rzeczy i wywiezieni do Kazachstanu, do ziemi ludzi zapomnianych.

Zanim nadejdzie jutro pod względem fabuły nieco przypomina Zemstę i przebaczenie, jednak pod względem konstrukcji otrzymujemy całkowicie inny sposób prowadzenia narracji. To co łączy oba cykle, to historia zwykłych ludzi. Marzą, snują plany na przyszłość, przeżywają sercowe rozterki związane z pierwszą miłością. Każde z nich ma ułożony świat, w którym czuje się bezpiecznie. W nim każdy zna swoje miejsce, wie jaką pozycje społeczną zajmuje, mimo tego pragną często tego, co niedostępne, co wręcz zakazane. Walczą o lepsze jutro. Poznajemy rzeczywistość, która minęła bezpowrotnie i im bliżej wybuchu wojny, tym bardziej odczuwa się, że ten poukładany świat mija, rozbije się niczym bańka mydlana, a jego miejsce zajmie strach, terror i brutalna siła nie mająca względu na nikogo. Odwiedzamy przedwojenne kawiarnie, ziemiańskie pałace, czy chłopskie chaty, wsie i miasta rządzące się własnymi prawami. Joanna Jax czaruje słowem i przybliża przedwojenne życie, które wbrew pozorom wiele nie różni się od tego naszego. Bohaterowie stanowią idealne wręcz zwierciadło do tego, aby w ich świetle zobaczyć często samego siebie. Własne wady, zalety, pragnienia. To też stanowi w jej powieściach element największego przerażenia, gdy uzmysłowimy sobie, że ludzie ci niczym nie różnili się od nas i to jak okrutnie obszedł się z nimi los. Odczuwałem wręcz ciarki na ciele, kiedy wyobraziłem sobie, mnie samego pozbawionego rodzinnego domu, najbliższych przyjaciół i patrzącego nieraz, jak umierają oni na moich rękach. Autorka nie koloryzuje, ale też nie próbuje emanować sztuczny sposób okrucieństwem. Próżno szukać u niej tandety, lecz pokazuje życie takim, jakim bywa. Raz łaskawe, dające chwile szczęścia stanowiące siłę do walki z przeciwnościami, czasem zaś uderza ono poniżej pasa, wywołując łzy i złość płynącą z zawiedzionych nadziei czy bezradności. Z niezwykłą precyzją odmalowuje tamtą rzeczywistość. Wcześniejsza seria była pełna zwrotów akcji, niezwykle dynamiczna pod względem prowadzenia narracji. Obecna jest zdecydowanie bardziej spokojna, skupiona na oddaniu egzystencji ludzi, którzy w ciągu jednego dnia stracili wszystko. Jax początkowo przybliża klimat Wilna i jego okolic, pokazuje codzienne problemy, radości, kłopoty i smutki, aby już z końcem pierwszego tomu, wprowadzić czytelnika w zupełnie inny świat. W bezlitosne stepy Kazachstanu pełne wszy, zimna, głodu, wycieńczającej pracy, walki o przetrwanie i próby odnalezienia się w zupełnie nowych warunkach, odbiegających diametralnie od tych, jakie znało się wczoraj. Obserwujemy okrucieństwo sowieckich łagrów i pracę doprowadzającą do śmierci. Autorka pokazuje, jak trudno w świecie ogarniętym złem, jest zachować człowieczeństwo, jakie nieraz kontrowersyjne pod względem moralnym decyzje należało podejmować, by ocalić tych, których się kochało. Wraz z bohaterami wędrujemy przez Kazachstan, Iran, Afrykę, aż do szarej przedwojennej rzeczywistości, która wcale nie przynosi wytchnienia. Okupant rozpanoszył się na Kresach, wcielił je do Związku Radzieckiego i dalej jest jedynym panem ludzkiego życia i śmierci. Tylko układy i znajomość odpowiednich osób zajmujących wysokie stanowiska może uratować życie. Dokładnie, jak było w czasie wojny.

Zanim nadejdzie jutro to wzruszająca opowieść o człowieczeństwie, o sile przyjaźni, o tęsknocie, samotności, miłości, czy o przewrotności losu. Uczy doceniać to, co mamy. Rodzinę, bliskich przyjaciół, poczucie bezpieczeństwa, ponieważ może przyjść dzień, w którym to wszystko utracimy. Dzięki temu ponownie otrzymujemy powieść uniwersalną, taką która dodaje otuchy i pokazuje, co w życiu jest ważne. Więzi rodzące się między ludźmi w wyniku identycznych doświadczeń, życzliwość, empatia, umiejętność wybaczenia i poświęcenia się dla innych, są tym czego nigdy nie kupi się oraz mają siłę przeciwstawienia się przemocy i złu. Dodają siły do walki o lepsze dziś, bo jutro może nie nadejść.
Profile Image for O książkach i nie tylko.
66 reviews
June 12, 2019
W tej części bohaterowie muszą przyzwyczaić się do nowego miejsca zamieszkania, które ogromnie różni się od tego poprzedniego. Cześć z nich trafiła do łagrów, w których pracą zarabiają na życie, a druga część przyjechała do pewnej rosyjskiej wsi, w której nie jest lepiej. Każde z nich uczy się sztuki przetrwania w paskudnych warunkach sanitarnych, a także żyje nadzieją na lepszą przyszłość.

Myślę, że nie będę się za bardzo rozpisywać na temat bohaterów, ponieważ zrobiłam to przy okazji pisania recenzji poprzedniej części.

Chciałabym wspomnieć tylko o tym, że poruszyło mnie kilka fragmentów, w których kilka postaci całkowicie zmienia swoje podejście do miłości i potrzeby bliskości. Dzieje się tak głównie ze względu na to, że nie wiedzą oni czy jeszcze kiedyś spotkają swoje żony, czy mężów, a jednak w tych okropnych czasach brakuje im czyjegoś ciepła obok.

Autorka świetnie przedstawiła tutaj obraz rosyjskiej wsi podczas drugiej wojny światowej. Większość powieści, jakie czytałam, skupia się bardziej na tej stronie niemieckiej, tutaj jednak pani Joanna skupiła się na stronie rosyjskiej, co dla mnie jest czymś zupełnie świeżym.

Te opisy zmęczonych, wygłodniałych i po prostu słabych ludzi jest dla mnie czymś przykrym i przerażającym jednocześnie. Za każdym razem, kiedy wspominane było, że nie mają co do garnka włożyć, marzną bez ciepłej odzieży, krajało mi się serce. Nie wyobrażam sobie życia w takich warunkach, w tak okropnej rzeczywistości, w jakiej przyszło żyć bohaterom powieści. Równie okrutna jest wizja śmierci, która pojawia się niemal na każdym kroku. Podczas lektury nie wiedziałam, kogo za moment może zabrać mroczny kosiarz.

Muszę przyznać, że tom drugi przypadł mi o wiele bardziej do gustu niż ten poprzedni. Tam było takie wprowadzenie do całej tej historii, przedstawienie bohaterów oraz ich dość beztroskiego wówczas życia. Tutaj mamy pokazane to, jak sobie muszą radzić z dala od rodzinnych stron, we wrogim społeczeństwie, które nie toleruje polaków. Największym marzeniem większości postaci był po prostu pełen brzuch i spokojny sen. Jest to naprawdę poruszające, ponieważ naszym marzeniem TERAZ jest nowy telefon, awans w pracy czy większy dom. W porównaniu do tamtych wydarzeń mam wrażenie, że wymagamy cholernie bezsensownych rzeczy.

Po raz kolejny zachwyciła mnie twórczość Joanny Jax. Coś ta autorka ma w sobie, że mimo z pozoru prostej historii, przyciąga mnie i pochłania bez reszty. Jestem szalenie dumna, że nasza polska autorka napisała tak dobrą powieść.

Bardzo chciałabym, żeby każdy zapoznał się z twórczością tej autorki, ponieważ naprawdę warto. Nie mogę się doczekać, aż w moje ręce wpadnie trzeci tom, gdzie mam nadzieję, wyjaśni się kilka spraw, które wspomniane były w tej części.

Jeśli jeszcze tego nie mówiłam, to zrobię to teraz: przeczytajcie tę książkę.
Profile Image for Nina.
1,718 reviews42 followers
May 6, 2019
Lata 1940-1942. Obóz koło Irkucka i pobliski posiołek, step w północnym Kazachstanie i kopalnie koło Karagandy, podmoskiewski łagpunkt - nieludzka ziemia, a na niej polscy jeńcy i zesłańcy, wśród nich ci z Wileńszczyzny, których poznaliśmy w pierwszym tomie sagi. Ich poplątane losy, walka o przetrwanie mimo prześladowań, koszmarnych warunków i głodu, który wyznacza rytm życia, bez względu na porę roku. Nie wszystkim się udało.

Sporo się naczytałam i nasłuchałam o życiu w łagrach i na zesłaniu. Były to na ogół świadectwa non-fiction. Fabularny zamysł Joanny Jax jest o tyle ciekawy, że przyjmuje dość zróżnicowaną perspektywę w opisie losów kilkorga osób. Różnią się między sobą pochodzeniem, dotychczasowym doświadczeniem życiowym, łącznie z bezpośrednimi przyczynami uznania ich za wrogów ludu, no i przede wszystkim różnią się sposobami reagowania na ekstremalne warunki oraz na siebie wzajemnie. Mimo że autorka najwyraźniej stara się unikać czarno-białego etykietowania postaw bohaterów, jednak szczególnie w opisie ich emocji często daje się ponieść zbyt literackiemu, żeby nie powiedzieć melodramatycznemu nastrojowi. Najbardziej raziło mnie to w relacjonowaniu miłosnych rozterek i w rozmowach na ten temat. Taka jest pewnie cena za przyjętą konwencję całej sagi, w której losy pierwszoplanowych postaci zaczęły się od siebie uzależniać już w pierwszym tomie i muszą zostać doprowadzone do finału.

Pod względem poznawczym opis gułagu w epopei Wilniuków autorstwa Joanny Jax nie dorównuje pewnie innym arcydziełom literatury łagiernej. Natomiast mam wrażenie, że o losach polskich zesłańców do Kazachstanu (choć raziło mnie nazywanie ich przez autorkę przesiedleńcami), można się z powieści więcej dowiedzieć. A na przykład scena opisująca reakcje dwóch nienawidzących się aktorek, które obudziły się w ziemiance zasypanej śniegiem przez buran, na długo pozostanie mi w pamięci. Prawdziwy majstersztyk!
Profile Image for Korcia.
403 reviews4 followers
April 12, 2019
„Ziemia ludzi zapomnianych” to kawałek świetnej literatury, to opowieść, która przenosi czytelnika w czasie, zabiera w pouczającą podróż śladami historii. To lektura, od której trudno jest się oderwać, która pozostawia ślad w sercu czytelnika i nie pozwala długo o sobie zapomnieć. Jestem zakochana w tej książce i z niecierpliwością będę wypatrywała trzeciego tomu.

https://korcimnieczytanie.blogspot.co...
1 review1 follower
Read
November 28, 2020
A wonderful, thrilling and touching book. I am touched by the history of Poles who were deported to Kazakhstan. The author skillfully weaves historical facts into the description of the hardships of the book's heroes. While reading, I cried ... I definitely recommend the whole saga.
Profile Image for Joanna.
460 reviews59 followers
June 12, 2019
Jeszcze nigdy nie czytalam tak wspaniale napisanych ksiazek przez Polskich pisarzy...Wszystkie ksiazki Pani Joanny sa pelne histori i bardzo wzruszajace.Wielkie brawa ! Zachecam do przeczytania.
Profile Image for Kate.
422 reviews4 followers
June 4, 2020
Kolejna wspaniała seria, która pochłonęła mnie bez reszty.
Displaying 1 - 9 of 9 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.