De geesten

by Yves Petry

‘In waarheid leven is niet makkelijk. Nu weet ik tenminste waarom. Omdat sterven in waarheid onmogelijk is. Daarom.’

De geesten is de langverwachte nieuwe roman van Libris-winnaar Yves Petry. Na de pijnlijke breuk met zijn vriendin Kristien vertrekt derdewereldarts Mark Oostermans naar kamp Bilonga, een vluchtelingenkamp in het binnenland van West-Afrika. De burgeroorlog lijkt het kamp niet te bereiken, tot op een dag een troep soldaten opduikt met allesbehalve vriendelijke bedoelingen. Maar dat schijnt Jeroen Ullings, het excentrieke hoofd van het medische team, weinig angst in te boezemen – ongezond weinig angst zelfs.

Yves Petry schreef een roman waarin leven niet zomaar leven is en dood niet zomaar dood. Waarin de geesten soms redenen kunnen hebben die het lichaam niet begrijpt.

Yves Petry (1967) is een van de belangrijkste schrijvers van Vlaanderen. Hij won eerder de BNG Literatuurprijs, de Libris Literatuurprijs, de Inktaap en de Tzumprijs voor beste literaire zin (‘Ze ging naar bed met jongens op de manier waarop ze vroeger boeken las: omdat ze het gevoel had dat het van haar werd verwacht, niet omdat ze er zelf veel bijzonders van verwachtte.’) De geesten is zijn eerste boek bij Das Mag.

Genres: Novels, Literature, Fiction

356 pages, Paperback

Published February 1, 2019

About the author

Yves Petry is een Vlaamse schrijver en essayist.


Yves Petry in de Nederlandstalige Wikipedia

Yves Petry in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Yves Petry bij "Schrijversgewijs"



Yves Petry is a Flemish writer and essayist.

Reviews

[Marc Lamot · Rating 2 out of 5]

Yves Petry is duidelijk de betere stylist in het lijstje van hedendaagse schrijvers in de Lage Landen. Ik had net “Nachtouders” van Saskia De Coster achter de kiezen, en dan valt het verfijnder register in “De Geesten” des te meer op, schril afstekend tegen de zakelijke, gortdroge zinnetjes van De Coster. Petry illustreert in dit boek ook mooi de ambiguïteit van de Westerse hulpverlener in het Zuiden, die vanuit zijn specifiek cultureel en politiek kader de lokale bevolking komt helpen maar daarmee misschien meer kwaad sticht dan goed. In dit geval voert hij de organisatie “Dokters zonder kleur” ten tonele, een wel heel herkenbaar equivalent van “Artsen zonder grenzen”, Nobelprijs incluis. Protagonist Mark Oostermans is voor die dokters actief in het westen van Afrika en ziet na enkele traumatische gebeurtenissen zijn geloof in zijn werk danig wankelen.

Ik moet zeggen dat hiermee mijn lof op Petry wel min of meer eindigt. Ik vond de hele compositie van het verhaal erg artificieel: een intelligente dokter met een erg zwakke persoonlijkheid vlucht na een relatiebreuk in zijn liefdadigheidswerk in Afrika, wordt er geconfronteerd met een extravagante collega die alles waarin Oostermans gelooft in vraag stelt, maar zijn ogen gaan pas open na een schokkende gebeurtenis, waarna hij zijn levensverhaal te boek stelt voor zijn vroegere liefje. Ik doe Petry hier onrecht aan, ik weet het, maar dit is kort gezegd de baseline van deze roman.

Wat me vooral stoorde is dat de auteur dikwijls mooi uitgeschreven actiescènes bijna helemaal stillegt met paginalange, zwaar op de handse monologen uit de mond van de verschillende protagonisten, “De Toverberg” van Thomas Mann achterna. Ook de twee verhaallijnen, de mislukte liefdesrelatie en het traumatisch gebeuren in Afrika, zijn op een heel kunstmatige manier met elkaar verbonden, alsof het de auteur alleen maar om visies en ideeën te doen was, niet om de dynamiek tussen de personages (het ontbreken van echte dialogen is daar een extra indicatie van). En tenslotte: Petry kan het niet laten om net als Koen Peeters in "De Mensengenezer" de clichés rond Zwart Afrika (de levenslust die even goed vervalt in absolute wreedaardigheid) impliciet te bevestigen. Slotsom: “De geesten” is wat mij betref een wel erg houterige ideeënroman, alleen goedgemaakt door de verfijnde stijl.

[Anne Segers · Rating 2 out of 5]

Helaas na 125 pagina’s moeten stoppen met lezen. Ik irriteerde mij teveel. Mark Oostermans besluit uit de goedheid van zijn hart dokter te worden in ‘Afrika’. Vervolgens wordt nergens gespecificeerd welk land in Afrika, welke regio of welke problematiek hij met name behandelt. Dit versterkt alleen maar meer het irritante white saviour complex van Mark. Als dappere witte man zal hij wel even ‘Afrika’ een handje helpen met al zijn misère. Hierdoor wordt een heel continent, bestaande uit 54 landen en 1,3 miljard inwoners, gereduceerd tot probleemgebied. Als hier nog een boeiend verhaal tegenover stond, had ik doorgelezen, maar helaas de romance tussen Kristien en Mark sprak mij evenmin aan. Hun ‘liefde’ lijkt grotendeels gebaseerd op seks alleen. Uit niets kan ik opmaken dat de twee een intellectuele of emotionele connectie hebben. Dit blijkt temeer uit het feit dat een poging tot hervatting van hun liefde mislukt deels omdat Mark de borsten van Kristien na haar zwangerschap niet meer aantrekkelijk vindt. Misschien dat het boek na pagina 125 nog een fantastische wending weet te maken, maar het was mij de irritatie niet waard. Twee sterren omdat Yves Petry er af en toe wel een mooie passage doorheen gooit.

[Sasha · Rating 3 out of 5]

3.5 sterren. Ik heb niet vaak dat ik vijf pagina's helemaal wil highlighten met een stift omdat ik het zo schitterend en realistisch geschreven vond.

Dit originele boek vol grove humor onderzoekt de schrijver wat westerse artsen zo aantrekt om naar vluchtelingenkampen te gaan. Doen ze hun werk uit idealisme? En proberen ze een ideaal plaatje van mensen helpen in leven te houden? Of zorgt dit ervoor dat zij - de blanke westerse Dokters zonder Grenzen - zo meer inhoud hebben in hun leven. Het boek stelt veel vragen die mij boeiden en lieten nadenken.

Dit gezegd hebbende vond ik de stukken met Kirsten en Jasper die ook in een eerder boek van Petry voorkomen echt totaal niet interessant. Plus die hele Heart of Darkness sfeer (ik veracht dat boek dus dat had denk ik ook invloed op mijn rating) irriteerde mij mateloos. Maar om deze mening een beetje te nuanceren: ik vond Jeroen wel een buitengewoon bijzonder mens (en een lul).

[Wouter Zwemmer · Rating 4 out of 5]

Mooi geschreven boek waarin oprechtheid en de spanning tussen geestelijk en materieel leven wordt onderzocht door tegenstellingen op te zoeken: Afrika - Europa, geprivilegieerde mensen - arme mensen, tussen bevolkingsgroepen, religie en materieel consumeren etc.

Terwijl ik dit boek lees, lees ik in FD over mensen die naast drukke elitebanen vrijwilligerswerk doen. Een advocate die aandacht vraagt voor geïntimideerde advocaten in andere landen, een accountant die zich inzet voor medische klinieken in Ethiopië, een gynaecologe die in een opvangkamp op Lesbos heeft gewerkt. Wat drijft deze hoogopgeleide en geprivilegieerde mensen die normaliter bekend staan als sterk gedreven door eigenbelang en materialisme, tot en met gedrag in de marges van wat ethisch en soms zelfs wettelijk gewenst is? Is het greenwashing, is het ijdelheid en hoogmoed, of toch iets oprechts en authentieks? Moeilijk voor te stellen bij dit soort mensen misschien; Petry onderzoekt het in dit boek.

Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Een grote spoiler.

Hel op aarde
De hoofdpersoon van dit verhaal heet Mark Oostermans, derdewereldarts. Hij komt terecht in de hel op aarde: een opvangkamp in een conflictgebied in Afrika. Teveel vluchtelingen en ontoereikende voorzieningen waardoor het kamp verwordt tot een open riool en vuilnisbelt met uitbraken van ziektes. In deze hel op aarde vechten twee Belgische artsen een intellectuele strijd uit tussen een geestelijk geïnspireerd leven zonder hechting aan het aardse en aan mensen, en een materieel leven met verheven (ijdele?) idealen van medemenselijkheid en barmhartigheid. Naast dit conflict introduceert Petry ook het conflict tussen de hulpverleners in Afrika en hun geprivilegieerde familie en vrienden in België. Een in elkaar gevouwen verhaal vol conflicten met hoofdpersoon Mark die overal tussenin zit. Dante Alighieri zou ervan smullen.

Leven
“‘De zin van het leven komt neer op de vraag: wat heeft gisteren te maken met vandaag? (…) Een plan, een innerlijk doel? Velen, vooral jongere mensen, hopen dat een artistiek project voor eenheid kan zorgen in wat anders maar een toevallige reeks van vergeetbare dagen is. Maar die eenheid komt niet vanzelf tot stand. Uit het ongeordende materiaal dat het leven aanreikt, valt niet zomaar een geslaagd kunstwerk te organiseren. Dat vergt kracht en een volharding die de meesten niet kunnen opbrengen. En ja, dan komen de traantjes. Het zijn de hoge eisen van de kunst, niet de middelmatige van de arbeidsmarkt, waaronder ze bezwijken.” Ik interpreteer het artistieke project als betekenis: een waardevol leven is een betekenisvol leven.

Dood
Tegenover betekenisvol leven zet Petry een betekenisvolle dood. Over de dood: “Je kunt je leven niet veranderen (…) als er niets verandert aan je begrip van de dood. Als je de dood geen nieuwe betekenis weet te geven, is alle overige verandering uiteindelijk een maat om niets.” Vroeg in het boek beschrijft Petry de houding van een stervende jegens de naderende dood als dat alles zijn waarde verliest, alles wat vroege waardevol was, inclusief relaties met dierbaren. “Doodgaan is samenvallen met datgene in jezelf dat al dood was.” “Om op je laatste dag te kunnen zeggen dat je in waarheid hebt geleefd, moet je vandaag al diegene worden die je zult zijn wanneer je sterft. Vandaar hun (van Jeroen en Jasper, red.) minachting voor idealen als mensheid, toekomst, redelijkheid.” Niet hedonisme, maar onthechting als een zinvolle geestelijke vorm van sterven bij leven, om het fysieke sterven betekenisvol te laten zijn.

Elitair hedonisme
Petry beschrijft de tegenpool van onthechting in de vorm van ethiekloze elite. Petry trekt van leer tegen de elite. Eerst het milieu van de ex Petra (zie hierna), later dat van Jeroen, de leider van kamp Bilonga. Over zijn moeder zegt die man: “Dom kon je haar niet noemen maar wel ontzettend oppervlakkig. Ze kon zich nauwelijks voorstellen dat je de deur uit ging zinder een paar duizend gulden aan je lijf. (…) A material girl in a material world, zeg maar. Geestelijke zaken interesseerden haar geen lor.” Een en al onwaarachtigheid lijkt Petry te zeggen. Petry laat elite beschrijven als “allemansvrienden die op de democratische markt der ijdelheden met hun verlichte meningen leuren, met hun vooruitstrevende tralala, hun hooggestemde charlatanerie.” En: “Waar geloven ze zelfs maar enige autoriteit vandaan te halen? Ze kennen zichzelf niet eens! De vleesgeworden Christus wist wat mensen waren. Populariteit betekent niets. Hij besefte dat hij zich door hen aan twee palen moest laten nagelen om van blijvende betekenis te kunnen zijn. We zijn gewaarschuwd.”

Privilege van hulpverleners
De artsen in kamp Bilonga worden geconfronteerd met hun eigen privilege wanneer de spanningen in het land toenemen en het leger het kamp bezoekt onder het mom van een onderzoek naar de moord van een N’gali-man. De leider van het kamp realiseert zich hoe de soldaten hem zien: “De zoveelste bleekscheet die zijn morele allure ontleent aan het toevallige feit dat hij in Europa is geboren.”, en: “Kleine Jeroen die ermee dreigt alles aan zijn papa te vertellen.” “Wij zien hen sterven, bij dozijnen, maar zien zij ons ooit sterven? Nooit! Want wij zijn te goed om door te gaan, wij hebben recht op leven. (…) Ze vinden dat wij maar een spelletje spelen waarin wijzelf nooit hoeven te verliezen. (…) In plaats van steevast te moeten horen dat zij zijn als wij, zouden sommigen wat graag meemaken dat wij eens werden zoals zij.” Mark gaat er naïef vanuit dat de lokale bevolking net zo redelijk is als de westerse hulpverleners. Als het lokale leger het kamp komt intimideren vluchten alle 3000 bewoners geruisloos, op de allerzwaksten na. Het leger rooft de medicijnen en bedreigt de Belgische artsen. De leider van het kamp lijkt het meest onaangedaan: “Bemin je naaste als jezelf maar bemin jezelf niet meer dan je verdient.” Hij wordt ontvoerd door de militairen en in stukken gehakt buiten het kamp teruggevonden, met sporen dat hij achter een auto door de woestijn is gesleept. Wat zei hij over Christus? Dat hij zich aan het kruis moest laten spijkeren om van betekenis te zijn. Is Jeroen een moderne Jezus? Andere referenties die zich opdringen zijn de al eerder genoemde Divina Comedia van Dante en Heart of Darkness van Conrad met de duistere en getroubleerde militair Kurtz in de hoofdrol. De laatste speelt in Congo, misschien net als dit boek.

Familie?
We maken opnieuw kennis met Kristien en Jasper Fielinckx, een zus en een broer die samen in een huis wonen nadat hun ouders zijn verongelukt. Opnieuw een chaos in dat huis. Opnieuw de jongen die teruggetrokken is, bosbouw studeert en literair begaafd is, en de zus die praktisch ingesteld, ongebonden en vrijzinnig is. Opnieuw de vriend-van-vroeger Alex, homoseksueel, op wie Jasper een oogje zou hebben… Dit zijn de personages, dit is de intrige uit ‘Liefde, als dat het is’ uit 2015; ‘De geesten’ is uitgekomen in 2019, vandaar het gevoel van weerzien. Zijn de twee verhalen familie van elkaar? Als Kristien een kind wil van Alex weten we het zeker.

Reële wereld
Jasper Fielinckx heeft een nihilistische theorie ontwikkeld waarin de hele wereld wordt gereduceerd tot het individu: “Samen zijn we niet meer waard dan ieder van ons afzonderlijk.” Zijn zus, psychotherapeute, is huiverig voor die sterke overtuiging van haar broer, want ze weet “hoe giftig een innerlijke waarheid kan worden als je haar niet weet om te zetten in een artistiek feit. Dan vergalt ze je levensgevoel, ze verziekt je blik. Een chronische onvrede met de wereld is het gevolg.” Misschien is op deze manier het sterke geloof in Christus van Jeroen de bron van zijn ongeluk. Petry zet Jasper en Mark tegenover elkaar: Jasper de nihilistische salonfilosoof, levend in zelfdestructieve hersenspinsels en Mark de praktische doener die reëel leed verlicht in de reële wereld.

Blind
De hoofdpersoon Mark is dus arts en besluit om voor Artsen Zonder Kleur in Afrika te gaan werken. Zijn vrienden vinden het geen goed idee, gevoed door niets anders dan “de gebruikelijke afwegingen inzake kroostproductie, inkomen, carrière en comfort.” Het besluit leidt tot een relatiebreuk met Kristien Fielinckx. In Afrika moet de dokter beslissen over leven en dood (daar heb je ze weer) soms willekeurig. “Uiteindelijk was je beslissing net zo onrechtvaardig, net zo blind als de ziekte die je bestreed.”

Gelijkwaardig
Mark heeft voor zijn vertrek naar Afrika twee vriendinnen: Petra en Kristien. Petry vergelijkt beide relaties met elkaar, volgens mij om te laten zien hoe moeilijk het is om gelijkwaardige partners te zijn. Petra komt uit een rijk gezin met een machtige macho vader tegen wie ze opkijkt. Petra zoekt een man als haar vader. Kristien is haar ouders kwijtgeraakt in een auto-ongeluk en lijkt minder veeleisend dan Petra maar schijn bedriegt. Dit alles uit zich in seks. Petra’s basishouding is nee, seks is een gunst die Mark moet verdienen en waarvoor zij hem voor haar laat werken. Voor Kristien lijkt seks aanvankelijk een prettig tijdverdrijf; ze neemt zelf weinig initiatief maar reageert gemakkelijk op kleine avances van Mark. Totdat ze genoeg van hem heeft en ze seks gebruikt om hem te kleineren en van zich af te duwen. Het trouwfeest van ex Petra beschrijft Petry zo: “Het lag aan de doelloosheid van dit alles. Dit was het hof van de wereld, het Versailles van onze tijd. (…) iedereen zag er hier uit als een aristocraat. (…) zakken van lichamen verpakt als prinsen. Stront in zijden kousen, zoals Napoleon ooit gezegd zou hebben. (…) Waar ik ook keek en bij welke conversatie ik ook probeerde aan te sluiten, overal trof ik eenzelfde opgeklopte leegte.” Over Afrika is hij niet veel lovender: ontwikkelde Afrikanen zijn kritisch op Europa maar willen eigenlijk het liefst zijn zoals Europeanen en “zich de vadsigheid en de voorrechten laten welgevallen. Dat kon je beter niet uitspreken, maar je mocht het niet miskennen.”

Humor
Petry schrijf veel subtiele grappen. Tijdens het huwelijksdiner van zijn ex Petra wordt modern gekook geserveerd. Mark zegt: ”’Net Afrika,’ zeg ik tegen mijn onbekende buurvrouw. ‘O. Eten ze daar ook zo?’ ‘Nee, maar wel net zo weinig. Soms zelfs ietsje meer.’” Hahaha en het privilege druipt er af. Of deze over relatietherapie: in Afrika had Mark te maken met de “gulzigheid van de dood”, en met de “gulzigheid van het leven” van de plaatselijke bevolking waar veel geslachtsziekten van kwamen: “Dom gedrag, zonder meer - maar in mijn ogen lang niet zo zielig als onder begeleiding van een psycholoog op zoek te moeten gaan naar een manier om burgermannetje en zijn burgervrouwtje weer tot geregelde copulatie aan te zetten.”

Giftig
Als Kristiens kind Vera 4 is, zoekt Mark haar weer eens op. Haar levendigheid is weg. Mark concludeert: “Kennelijk had het kind dat ze zo graag had gewild (…) haar niet helemaal gegeven wat ze ervan verwachtte. Kristien verandert van een onafhankelijke geest in een altijd zanikende moeder zonder energie. Ze probeert Mark te strikken als pseudovader; die wil niet, te laat en hij wil zijn vrijheid niet kwijt om met haar “gezinnetje te spelen.” Als een valse slang die haar zin niet krijgt en op haar nummer is gezet, bijt ze terug. Zij verwijt hem giftig dat hij Afrika nodig heeft om “voor Jezus te spelen.”, waarmee ze laat zien dat ze Mark de hele tijd had lopen manipuleren. Mark voelt zich er zo slecht over dat hij opnieuw vertrekt naar Afrika, en terechtkomt in het kamp Bilonga.

Bilonga hel op aarde
Waar kamp Bilonga precies ligt, blijft onduidelijk, wat prima is want een verhaal immers. Uit de beschrijving van het fictieve Port-au-Bout blijkt een straatarme overbevolkte stad, een “bewoonde vuilnisbelt”. De Franse naam en de Belgische achtergrond van Petry wijzen naar Congo, Rwanda of Burundi, de oude Belgische Koloniën. Veel invaliden met afgehakte ledematen, opnieuw verwijzing naar deze landen vanwege de genocide daar. Deze missie is Marks eerste “gekleurde missie”, politiek gekleurd welteverstaan; andere missies waren “neutraal” geweest: natuurrampen. Met de ellende in Bilonga lijkt Perry te willen zeggen dat de mens zijn eigen hel op aarde veroorzaakt; hell is on earth and it’s man made. De politieke spanningen gaan over een Islamitische minderheidsgroep uit de grensregio (Hiromwe) en lokale bevolking (N’gali) - beide goed te onderscheiden door verschillen in uiterlijk. Fixer Ibrahim, Hiromwe, en Mark trekken het binnenland in waar “alleen stilstand, overgeërfde geesten en de immer sluimerende nachtmerrie van de oorlog” heersen. Aah, voor het eerst de titel. Mark overleeft de hel op aarde omdat hij heeft geleerd om niet te oordelen maar te handelen.

Geesten
Meer geesten: “Toen Jezus zei dat hij niet gekomen was om de vrede maar om het zwaard te brengen, sprak hij, zoals wel vaker, rake woorden. Hij bracht namelijk geest, en geest verdeelt. Dat is waarom iemand als Margot (tropenarts in Bilonga, red.) vindt dat geest beter kan worden genegeerd. Geest staat universele broederschap maar in de weg. (…) En misschien moet ze ook eens een keer stilstaan bij wat hier aan de rand van de woestijn zoal wordt gedacht. Wat voor geesten hier rondwaren. (…) Zelfs in kringen van de zuiverste materialisten duikt vroeg of laat steevast een element van spiritualiteit op, al is het maar uit zuivere verveling.”

Levensvatbaar
De conflicterende groepen heten dus Hiromwe (Islamitisch met een meer Arabisch uiterlijk, uit de oostelijke grensstreek) en N’gali (zwarte lokale bevolking ten westen van het kamp). De Hiromwe in het kamp hebben alles verloren, ook de groep waartoe ze behoren. Verstoten door fundamentalistische geloofsgenoten uit het noorden, en door de zwarte christelijke meerderheid als nazaten van arabische slavenjagers. “En ja, als ik eerlijk was, kon ik niet ontkennen dat ook ik deze vluchtelingen onwillekeurig bekeek als verwaaid en reddeloos verloren materiaal, als zaad waaraan nooit meer iets levensvatbaars zou ontspruiten.”

Geest is waarachtig
De leider van het kamp blijkt iemand van zeer bemiddelde komaf die na zijn glansrijke studie geneeskunde intrad in een Jezuïetenklooster. “Zogenaamde verliezers zijn waarachtiger individuen dan zogenaamde winnaars, Mark. Het is niet eenzaam aan de top, zoals vaak wordt beweerd. (…) Gaandeweg behoor je jezelf almaar minder toe en verander je in een fantasiefiguur, een fantoomproduct van collectieve krachten.” Dat geldt ook voor seks, dat alleen eventjes met Kristien eenvoudig en plezierig is. Jeroen kan daar ook al niets mee: “De vlakheid van seks stond me tegen. (…) Dwangmatig kopieergedrag waar verder niets uit te leren viel, laat staan dat je er een interessanter mens van werd. Opium voor het volk.” Over ego zegt Jeroen: “Wie het woord ik uitspreekt, stuurt een leugen de wereld in.” Wie is deze Jeroen? Jezus? Kolonel Kurtz? Niemand? Jeroen wordt in België begrepen als “een nogal mislukt figuur. Een tikje levensmoe wellicht, vereenzaamd, gekweld en zelfs verbitterd. Iemand zonder veel hoop of vruchtbare illusies.” Eerlijk gezegd komt dit personage op mij over als het meest onthecht en waarachtig van allemaal. Misschien daarom is juist hij het slachtoffer van de meest wrede gruweldaden. De geesten, overigens, dat zijn u en ik, wij mensen, geen materie maar bovenal geest.

Einde
Aan het eind keer Mark getraumatiseerd halsoverkop terug naar België. Met hulp van traumatherapie hoopt hij weer balans terug te vinden. En zoekt hij Kristien weer op. Dit is wat ongeloofwaardig omdat juist hun breuk werd ingeleid door Marks vertrek naar Bilonga en haar kind van een andere vader. Liefde noemt Mark: “Een botsing van duisternissen waaruit niet noodzakelijk licht ontstaat…”. Mooie taal van Petry. Aan het eind wordt duidelijk dar Kristien hem niet wil zien en dat dit boek het verhaal van Mark voor Kristienis om haar weer voor zich te winnen. Of dat lukt, laat Petry natuurlijk open. Hij laat wel meer vragen open, over de dood, over elite en over tja maar weer eens de liefde.. dat maakt dat het eind wat onbevredigend aanvoelt, zeker na zo’n boeiend boek dat het tot op eind eind is…

[Jonina Breevaart · Rating 5 out of 5]

Wat een heerlijk, onheilspellend boek is dit. Ik zag Petry bij een literair evenement en was meteen onder de indruk van zijn denkbeelden. Hij had het tijdens zijn optreden over zijn protagonist die werkte bij Dokters zonder kleur. Ik vond dat grappig, dus las ik zijn boek.
Het boek gaat over een man die er ouder uitziet dan hij is. Ik vind dat hij relatief onzeker is over zichzelf, maar volgens mij is dat niet nodig. Hij is een anti-held met een scherpe geest; hij doorziet mensen, maar gebruikt dat niet tegen ze. Hij laat ze zijn wie ze zijn.
Marc, zo heet de hoofdpersoon, werkt dus bij Dokters zonder kleur. Je weet dat het in kamp Bilonga, waar hij werkt, helemaal misgaat, maar hoe en waarom is aan het begin van het boek nog niet duidelijk. Hierdoor, maar ook door de toon van Petry, die beschouwend is, krijgt het boek de eerder genoemde onheilspellende sfeer. En dat is fijn.
Er wordt ook nog ingegaan op Marcs liefde van lang geleden die nog steeds belangrijk voor hem is. Zij staat ergens symbool voor. Ik ben er nog niet achter waar dat voor is. Een ander belangrijk figuur is Jeroen die vorm geeft aan het begrip non-dualiteit. Jeroen vindt het leven niet zo erg belangrijk. Hij zoekt liever uit wat zijn relatie met God is. Voor doodgaan is hij niet bang. Hij vertelt Marc uitgebreid over zijn leven bij de jezuïeten. Marc twijfelt niet aan zijn verhalen, tot anderen hem wijzen op zijn verhalen die natuurlijk leugenachtig moeten zijn. De waarheid móet achterhaald worden; Jeroen móet ontmaskerd worden. Is Jeroen een soort Jezus of een alcoholische fantast?
Of dat ook gebeurt, moet je zelf maar gaan lezen. Ik zou het doen; Petry schrijft als een jonge God. Hierdoor doet zijn schrijfstijl me een beetje denken aan Benedict Wells en dat lijkt me nog een reden om De Geesten te gaan lezen.

[Veerle Roets · Rating 3 out of 5]

Interessante premisse: wat drijft een arts om in een Afrikaans land hulp te bieden, hulp die meer een druppel op een hete plaat is. Erg duidelijk wordt dit niet. Het lijkt er meer op dat Marc het meer doet om zichzelf te bewijzen tov zijn vriendin. Ik vind hem al bij al vooral onverschillig: in zijn werk, de omgang met zijn collega’s, in de mensen.
Boeiend zijn de gesprekken tussen Marc en Jeroen.

[Jana Kerremans · Rating 2 out of 5]

2,5 ster - niet mogelijk. Sterke (denk)beelden maar ik kreeg weinig voeling met het hoofdfiguur en ik had er hele zinnen en passages zo in willen schrappen. Had meer verwacht van de bespiegelingen over humanitair werk.

[TheNewG · Rating 4 out of 5]

Wat een topboek die ik zomaar vond tussen de budgetboeken bij de primera. Alsof het boek naar me toe kwam. Wat mij betreft met humor geschreven tussen het avontuur door. En ook mooi hoe de schrijver zijn mening of levensvisie laat doorschemeren in een verder flitsend proza.
Ik denk verder dat iedereen zich wel kan inleven in het hoofdpersonage. Niet iedereen maakt mee wat Mark meemaakt, maar iedereen herkent wel een stukje van zichzelf in hem en zal, wanneer je iets dergelijks meemaakt, minstens op deze manier reageren. Ik denk dat niemand Mark zal veroordelen om zijn acties.
Ook word je lekker meegesleept in Mark's hoofd.
Daarnaast is het decor -in ieder geval voor mij- een nieuwe. Ik ben bijna geïnspireerd om zelf nu eens Afrika te gaan bezoeken. Liever wel een veiliger gebied hoor, haha!
Wie kon zich nog meer vinden in het gedachtegoed van Jeroen Ullings?
Ik denk dat dat het enige is wat iets beter kon. Ik wilde meer van Jeroen. Vandaar geen vijf maar vier sterren. Afgaande op de flaptekst had ik ook meer passages met het gedachtegoed van Jeroen verwacht. En ook eerder! Pas in het midden van het boek komt Jeroen eens kijken. Ja, wat dat betreft hadden er nog wat hoofdstukken bij gemogen wat mij betreft!
Misschien tijd voor een spin-off, Yves, een roman over het leven van Jeroen Ullings?

[Marja · Rating 4 out of 5]

3,75

[Wouter · Rating 3 out of 5]

Lang getwijfeld tussen een 2 of een 3 maar uiteindelijlk een 3 gegeven omdat ik steeds wou verder lezen in het boek, wat altijd een goed teken is. Maar dit is meer te danken aan stijl en opbouw dan aan de uitwerking van de thema's.

De grote vragen die in dit boek worden geadresseerd (opvatting van leven en dood, zin van een leven,...) worden in mijn ogen niet genoeg uitgewerkt om er zelf dieper over na te denken. Een gemiste kans om over een zeer interessant thema een discussie op gang te brengen.

[Xroldx · Rating 3 out of 5]

Vooral de passages die zich afspelen in Afrika vind ik erg sterk. Petry zet de sfeer goed neer, minder heb ik met de flashback naar de relatie van de hoofdpersoon met Kristien, daar verzandt Petry in herhalingen. Het boek is echter zo geschreven dat je makkelijk door blijft lezen. Vooral vanwege de spanningsboog.

[Fons · Rating 2 out of 5]

Helaas is dit zo'n boek dat ik lees op de automatische piloot. Doorsnee literatuur, doorsnee karakter 'witte-man-in-persoonlijke-crisis'. De setting lijkt het even naar een hoger, verrassender niveau te tillen, maar zwakt snel af. De laatste pagina's draaien een beetje om in stijl, maar doen eerder afbreuk aan het geheel, dan dat het toevoegd.

2.5 ster, saai en niet echt het lezen waard.

[Bob · Rating 3 out of 5]

Ik vond het eerste deel van het boek dat zich voornamelijk - in een niet nader vernoemd land - in Afrika afspeelt best wel 4 sterren waard.
Het laatste deel daarentegen gaat mijn inziens een beetje te veel de filosofische en wazige toer op.

[Bjorn Comhaire · Rating 4 out of 5]

Een boek dat ik nauwelijks kon wegleggen. Zeker in de eerste helft soms erg grappig. Andere keren wat zwaar op de hand, maar barstend van inzichten en ideeën die je als lezer uitdagen om je eigen visie in vraag te stellen.

Absolute aanrader

[Mieke · Rating 4 out of 5]

Echte literatuur.

[Miel · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk een 3,5, maar dat laat de app niet toe.

[Yvan De · Rating 4 out of 5]

Een therapeutische roman? In zeker zin wel. Een neokoloniale roman? In zekere zin ook wel. Een roman over leven en liefde? Onvermijdelijk ook dat.

[Bert Huisman]

6 t17